♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioSünnet Vahiydiradmin·3 views·5 months agoBy: Mustafa Dönmez Source: IslamHouse.com · Mustafa Dönmez#Audio#IslamHouse#Mustafa DönmezTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00Esselamu aleykum ve aleyküm ve aleyküm ve aleyküm ve aleyküm.0:35çeşitli konularda bazı araştırmacı yazarlar, sünnetin vahiyliği konusunda, vahiy mi değil mi, yeni şüpheler gündeme getirerek, hadis uleması'nın sahih gördüğü hadisleri bile sorgulama ve adet etme noktasına gelmişler veya farklı yorumlar yüklemişlerdir. Yani yara kadar gelinmiş ve farklı yorumlar yüklemiştir.1:08Yok, onlar ise yanlış olarak belirtilmiş. Biz şeyimizi yolladık, yani arkadaşlara programımızı yolladık. Birinci gün sünnet, birinci gün nokta, ikinci gün İslam ve tasavvuf. Bunlar yok. İsyan ve devret, İslam destekleri ve ekleyenler bunlar yok. Yanlış, düzeltin. Eğer işe girerseniz siteye, teminat noktası, bunlar yok. Sünnet bilir nokta.1:39Bir de İslamiyet'e soğuk var. Bunlar düzeltilir. Evet. Tabi arkadaşlar bu olumsuz tavır bazı Müslümanların sünnet karşısındaki tefrit boyutunu temsil etmekte. Çok kimsenin de zihninde sünnet denildiğinde akıllarına yakılınan revatip sünnet ve teravih namazları ya da sarık sarmak, sakal bırakmak, cübbe giymek ve misaf kullanmak veya çocukları sünnet ettirme2:13ve cemaat namaz kılma gibi uygulamalar çerçevesinde olduğunun inanmaları bunun ifrat boyutunu temsil etmektedir. Yani tefrit boyutunu temsil edenler sünneti sorgulama inkar etme şüphe noktasına getirmiş, sünnetin vahidini kalp etmemiş veya sorgulama noktasında bulunmuş farklı yorumlar yüklemiş. Diğer taraftan bazı Müslümanlar da2:43tam bir teslimiyetçi olarak her şeyi sünnet zannederek bunlarda ifrat bir noktada hareket etmişlerdir. Bu iki aşırı dengesiz boyutun varlıkları arkadaşlar, dün olduğu gibi bugün de sünnetin doğru bir şekilde anlaşılmasına engel olmuştur. Yani Peygamber, Sahabe, Tabi'nin döneminde de mesela3:14böyle düşünen bazı insanlar çıkmış. Mesela ikinci asırda ortaya çıkan başında muteziler, bunlar da ne yapmışlar? Sünneti inkara veya inkara kapmışlar veya sorgulamışlar, veret etmişler. Evet. Düğün olduğu gibi bugün de bunlar mevcuttur. Tabi bu iki taife aşırı olan bu iki uç, iki uç sünnetin doğru bir şekilde anlaşılmasına3:47engel olmuşlardır. Şüphesiz bu söz konu uygulamaların büyük bir kısmı sünnet kavramı içerisinde değerlendirilmiş olsa bile, yani bu saymış olduğumuz ameller, işte sakal, revatik sünnet, cemaatler bunlar sünnet felçeresinde değerlendirilmiş olsa bile İslam hukukunda, arkadaşlar İslam hukukunda sünnetin kapsadığı şeylerin bundan daha etraflı veya daha kapsamlı4:16boyuta olduğu düşünülmektedir. Bu nereden anlayacağız? Sünnetin tarifini yaptığımız zaman, sünnet kavramının bundan çok daha büyük olduğunu, bir kaynak olduğunu, bir hukukun kaynağı olduğunu, bunun içerisine ibadat, muamela, hukuka gibi önemli sahaları içerdiğini göreceğiz inşallahü teâlâ. Evet, bu bakımdan Müslümanların hayatlarına yön veren sünnet konusunun aydınlatılması,4:48çok önem adetmektedir. Bu nedenle günümüz Müslümanın nebevi sünnet konusunda sahip olduğu yanlış bilgileri düzeltmek, onların sünnet bilinçlerini arttırmak ve bu kavramın içerdiği unsurları doğru bir şekilde algılamalarını sağlamak maksadıyla böyle bir ders anlatmayı, ders anlatmayı size sünnet bilinçli notlar şeklinde5:19bir konuyu aktarmayı uygun bulduk. Burada biz önce ne yapacağız? Sünnetin kavramı üzerine duracağız. Akabinde sünnet, sünnetin vahiyini ele alacağız. Sünnet vahiy mi değil mi? Vahiy kapsamına neler giriyor, neler girmiyor. Sünnetin hukuki bağlayıcısı görün. Ne kadar bizi bağlıyor sünnet? Ne kadar bağlamıyor? Bunun değerini ele alacağız. Vaktimiz varsa tabi. Bu bağlamda Resulullah'ın tebliğ,5:52mesel ve beyan gibi görevler üzerinde duracağız. Daha sonra sünnetin hüküm getirme yetkisinin varlık olmadığını yani tek başına sünnet Kur'an'dan ayrı olan hüküm getirme yetkisine sahip mi değil mi? Bunu herhalde alacağız ve getirdiği bazı hükümlere örnekler sunacağız. İnşallahü Teala bu şekilde bu konunun6:22üçlendikten sonra doğru anlaşılması, İslam'ın doğru bir şekilde yaşanmasına vesile olacaktır. Önce sünnet, kavram olarak sünnetten biz ne anlıyoruz? Sünnet, hem dil hem de tena hakkında etrafı bu şekilde burada ele alınması gerekiyor. Ondan sonra sünnetle hadid arasında herhangi bir fark yok mu, var mı? Bunu göreceğiz. Tabi burada bir tahta olsaydı çok daha iyi olurdu benim için.6:54Taht olmadığı için biraz zahmet çekilir. Sünnet, tabii sözlük olarak sünnet kelimesinden alınıp, yol, vecih, kasıt anlamında kullanılmıştır. Sünnet, yol, vecih, kasıt. Bundan başka kullanılan birçok manalar vardır. Bunları uzun uzun anlatmayacağım çünkü konu bu değil. Siret anlamında kullanılmış. Evet, mesela yan, çığır, yol açma. İşte hadise dair durulmuş. Kim İslam'da?7:27güzel bir çığır açarsa, ona o açtığı çığırın sevabı ve kendisinden sonra onunla amel edenlerin sevabı da denir. Çığır açma, yol gösterme. Şimdi İslam'da kötü bir çığır açarsa, kötü bir örnek ortaya atarsa, ona o açtığı çığırın günahı ve kendisinden sonra onunla amel edenlerin günahı da denir. Karakter anlamına geliyor, yaratılış şekil, uyulan iman, ümmet veya evvelkilerin sünneti Kur'an ifadesi, uyulan âdet,7:57Merkebin sırtındaki siyah çizgi, medyada bilinen bir hurma türü, sünnetullah, ilahi kanun, nizam, hikmet gibi anlamlarla kullanılmıştır. Yani lugat anlamı, sözlük anlamı. Hadis alimlerin örfünde itikarta giden yola bu isim verilmiş. Yani bu ümmetin ilk gelenlerine sahabe, tabi, yolları yoluna giden ve hakta birleşenlerin adı olmuştur. Yani sünnet yol,8:27O yola gidenlere cemaat denilmiş. Yani ehl-i sünnet ve cemaatın yolu ifadesi bu şekilde arkadaşlar yerleşmiştir. Hicri 1. asrın sonlarında 1. asrın başında. Ayrıca hicri 2. ve 3. asrda ehl-i sünnet itikadıyla iyi olarak çıkan eserler genelde el-sünnet ismiyle terbiye edilmiştir. Mesela işte İmam Mehmed bin Haber'in oğlunun Abdullah'ın el-sünnet adlı kitabı.8:58İbn-i Kallâ'nın Es-Sünne adlı kitabı buna denilir. Peki terim anlamı olarak yani şeriatın dilinde oturtulmuş olduğu anlam el aldığımız zaman sünneti biz ne şekilde anlayacağız? Sünnet Kur'an'da olmayıp Asr-ı Peygamber'den sadır olan söz ettiğin anlamında emirle yasaklan ve mendup olan şeylere denilir.9:28Yani bu şekilde bir tarih getirmiş. Kur'an'da olmayıp Hazreti Peygamber'den çıkan ağzından sözler ve fiiller anlamındaki onun emir ve yasakları veya yapılması menduk olan, sevap olan şeylere sünnet denilmiş. Tabi ben daha başka bir tarih getireceğim. O da, o benim getirdiğim tarih şöyle. Hazreti Peygamber ve sahabenin, Hazreti Peygamber ve sahabesinin10:00dini hükümleri uygulamadaki keyfiyet. Bakın nasıl bir tarz. Nasıl oturuyor? Neymiş sünnet? Aziz Peygamber ve sahabenin sahabesinin dini hükümleri uygulamadaki model, keyfiyet. En geniş anlamıyla bu. Evet. Peygamberimizin başkasının sünneti kast edilirse bu terim kayıtlandırılır. Mutlak olarak sünnet denilmez. Yani falan sahabenin sünneti.10:33Mesela sünnet. Sünnet dediğimiz zaman, Peygamberin sünnet anlaşılır. Başkasına bu kelimeyi kullanırsak, o zaman falan sünneti demek, diyemez gerekir. Ki bu ifadeyi göreceğiz şimdi hadisten. Bazı sahabenin ameli de sünnet kapsamına girmektedir. Az önce dedik ya, Peygamberin ve sahabesinin dedir. Bu ameller ister sünnette bunun bir delili bulalım, isterse bunu bilmeyelim. Çünkü söz konusu amel,11:07sahabe indinde sabit olup da bize nak edilmemiş bir sünnet de olabilir. Buna örnek olarak mesela içki içenin haddi, mesela Hazreti Peygamber'in s.s. zamanında kırk değnek içen, Hazreti Ömer'in mesela buna çok içenler, kendi zamanında çoğalınca, bunun seksen değnek çıkarması Hazreti Ömer'in. Ondan sonra mushafın toplanması, ilk toplayan mesela Hazreti Zekir.11:42Bir sürü nafızaları toplayıp Kur'an-ı Kerim'i ne yapıyor? Bir muhtap hâli getiriyor. Osman bin Affan da fetihler sonrası bunu yedi velayette çoğaltıp yolluyor. Bunlar sahabeli sünnet uygulamaları. Ve divanların tedbirini. Mesela işte bunlar sahabeli sünneti oluyor. Peki buna deli nedir? Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'de irbazinin sahne hadisidir.12:10وَسُنَّتَ الْخُلَفَةَ رَاشِدًا الْمَيْدِينَ Hadisi. Size benim ve gider ermiş raşit halifelerimin sünnetini tavsiye ederim. Hadisi, sahabenin sünnetinin de varlığına işaret etmektedir. Evet, bu hadis meşhur bir hadis. Sibirzi, İbn-i Mace ve Dârimi'de bulabilirsiniz hadisette. Bir de arkadaşlar, sünnet bid'at karşılığında mesela kullanmış. Örneğin,12:43sünnete uygun amel eden kimseye filan sünnet üzerinedir, dinde sabit olmayan bir amel ihdat eden kimseye de filan bid'at üzerine denilmiştir. Yani burada bid'at karşılığında sünnet ifadesi kullanılmıştır. Sünnet dinde aslı olan, bid'at ise dinde aslı olmayan, tam karşı. Bir de fukahanın dilinde, fıkşınan dilinde fark olmayıp13:11Nâfire cinsinde olan ibadetlere bunlar ister müekked olsun isterse olmasın sünnet denilmiştir. Mesela işte revatî sünnetler gibi değil. Buna kadar sünnetin ne yapıldık? Tarifini hem sözlük olarak hem de şerîftir olarak anlatmaya çalıştık. Peki hadis nedir? Hadis, sözlük ve hadis arkadaşlar eskinin karşılığı yeni, söylenen söz13:41veya haber anlamında kullanmıştır. Söz, haber, yeni olan şeye biz bunlara hadis diyoruz. Bu sözlük anlamı. Kerim olarak ise hadis, Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in söz, ağızdan çıkan söz, fiil, fakirlerine, onaylamalarına, sahabenin mesela yaptığı olur bir hareket onaylamasına ve ona ait olan sıfatlara biz bunlar ne diyoruz? Hadisler diyoruz.14:19Sünnet ile hadis arasında fark var mıdır? Sünnet ile hadis arasındaki farka gelince, hadis alimlerin çoğuna göre her ikisi de müteradit anlamda kullanılmıştır. Yani hadis yerine sünnet, sünnet yerine hadis kullanılmıştır. Bazıları ise ikisini ayırmıştır. Ki doğrulan budur. Hadis nakledilen kavli, fiili ve takri şeylerdir. Peygamberimizden nakledilen söz, fiil ve onayladıkları şeylerdir.14:50Sünnet ise Peygamber döneminde sahabenin son dönemine kadar dini uygulamadaki keyfiyet, şekil anlamında algılanmıştır. Sünnet ile hadis arasını farklı ortaya koyan açıklamalar arasında kayda değer olanı şudur. En güzel, yani ikisinin tarihi ve farkı şu,15:20Sözde bedir bir şekilde ifade edilmiştir. Sünnet, Allah'ın kitabının Allah Resulü tarafından evrensel planda yapılmış beyanıdır. Hadis ise bu beyanın yazılı belgeleridir. Hadis, bu beyanın peygamber yorumunun yazılı belgeleridir arkadaşlar. Evet. Yani sünnet, Kur'an'ın yapılmış evrensel beyanı peygamber tarafında15:52Hadiste bu beyanın yazılı belgeleridir. Peki böyle bir giriş yaptıktan sonra vahiy yönünden sünneti ele alacağız. Sünnet vahiy nedir? Değilidir. Ne kadar vahiydir? Ne kadar değilidir. Tabi bu başlık altında arkadaşlar sünnetin vahiy yönünü ele alacağız. Akabinde sünnetin hangi kısımlarının vahiy kapsamına girdiğini16:25ve hangilerinde bu kapsamın dışında kaldığını kaldı bekleyecektir. Evvela şunu bilmemiz gerekir. Yani bu vurgu çok önemli. Sünnet hiç şüphesiz vahiy mahsurdur. Hiç mümkün müdür ki Kur'an-ı Kerim vahiy olsun da hükümlerinin beyanı, açılanması ve ona göre uygulama şekli beşeri bir keyfiyete bırakılmış olsun. Bu mümkün. Böyle bir eyleme müsaade edilseydi o zaman16:56ortaya konulan hükümlerin vahiy olmaktan çıkması için yeterli bir sebeb olurdu ki bu da uygulama şekliyle beraber Allah'ın dini olmaktır. Tabi ki sünnetin vahiyini ortaya koyan birçok deliller bulunmaktadır. Şimdi burada ben sünnetin vahiyini konusunda 6 tane delil almışım. Ama ben bunları hepsini size arz etmeyelim. Neden? Çünkü zamanımızda bundan başka daha çok önemli konular var. Evet.17:27Burada önemli bir iki tane ayet-i kerime okuyayım ben size. Birinci ayet-i kerime, Cenab-ı Hak diyor ki Kur'an-ı Kerim'de, Ey peygamber hanımları, evlerinizde okunan ayetleri ve hikmeti hatırlayın. Tamam mı arkadaşlar? Ansar Sünneti 34. Ayet-i kerimeden anlaşıldığına göre, hikmet ayetlerden ayrı bir şeydir. Bakınız, okunan ayetleri ve hikmeti hatırlayın. Ve bu hikmet de okunmaktadır.18:01Buradaki hikmetin sünnetten başka bir şey olması mümkün değildir. Çünkü Hazreti Peygamber aleyhissalatü vesselam Kur'an ve hadiselerden başka bir şey okunmuyordu. Evet. Bu birinci delil. İkinci delil ise bunun lisansesini 113. ayet-i kemide bulabilirsiniz. Allah sana kitab ve hikmeti indirmiştir. O sana bilmediğini öğretmiştir. Hikmet de aynı şekilde burada indirildiğini ifade ediyor. Üçüncü ayet-i kemide çabuk çabuk geçelim.18:35Resulüm ona yani vahiy çabucak almak için dilini kıldatma. Muhakkak ki yani Kur'an toplamak, senin kalbine o Kur'an'ı yerleştirmek ve onu okutmak da bize aittir diyor Allah-u Teala. O halde biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunmuşunu takip et. Sonra hiç diyor ki onu açıklamak da bize aittir diyor Allah-u Teala. Ki bu açıklamada sünnette bu kurulmuştur. 4. Cahil Kerime.19:05Allah'ın sana gösterdiği şekilde, evet ayet numarası, kıyamet süresi 16 ile 19. Efendim, üçüncü ayet. Dördüncü ayet-i kerime, Allah'ın sana gösterdiği şekilde insanlar arasında hükmedesin diye sana kitabı hak ile indirdik. Dördüncü ayet-i kerime, Nisa suresi 105. Evet, tabii şimdi burada ben her ayetin istidar yönünü açıklamışım.19:35Ama bunlara girmiyor musunuz? Zaman yok. Neden bu ayet-i kerime var? Bunlar ne kastediliyor? Bunları burada zikretmiyorum. Yani burada insanlar aslında Allah kitabına hükmedilmesi için, bakınız kitabı hak ile indirdik ya Allah-u Teala. Allah sana gösterdiği şekilde, işte bu gösterdiği şekilde sünnet oluyor. Bu dördüncü ayet-i kerime Nisa 105. Dördüncü ayet-i kerime, beşinci ayet-i kerime ise20:07O hevasına göre konuşmaz. Onun konuşması kendisine vaiz eden başka bir şey değildir. Necm 3 ila 4. Ve Peygamberimizin konuştuğu şeyler sadece Kur'an değildir. Kur'an'ı açıklayan hadisleri de beyan ediyordu. Bu ikisine de Cenab-ı Hak burada kendi ağırlığından konuşmadığını bilinmektedir. Sonraki kelimede ise eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz,20:53Eğer bir kustanlaşmaya düşerseniz, Allah'a da ahirete gerçekten inanıyorsanız, onu anlaşamadığınız, ihtilafa düştüğünüz şeyi Allah'a versinle havale edin. Yani onların talimatına göre halledin. İmam-ı Şahid Rahmetullahi Aleyh burada Allah'a yani Allah'ın kitabına, peygamber yani peygamberin suretine havale edin denildiğini, anlamına geldiğini ifade etmektedir. Bu Nisa Sesi Ayet 59. Evet.21:24Bütün buraya kadar sünnetin vahiy olduğunu Kur'an-ı Kerim'deki ayetlerle açıklığa kavuşturmuş oluyoruz arkadaşlar. Sünnetten delile gelince birinci rivayetimiz Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem, bakınız veda hutbesinde size Allah'ın kitabı ve onun elçisinin sünneti olmak üzere iki şey bıraktım diyor. Onlara sarıldığınız müddetçe sapıklığa düşmezsiniz. Bu rivayet21:55İmam-ı Hakim listesindekinde ve İmam-ı Malik'in muassasında bulabilirsiniz. Burada tabi Kur'an ve Sünnet'in dini temel vahiy kaynağı olduğu bu uygulamaktadır. Ve bu iki kaynağa sarıldığınız zaman sabıtılmayacağı garantisi verilmektedir. Eğer sünnet vahiy olmasaydı böyle bir garanti olması mümkün değil. Açık peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in mesela ileride22:29hadisleri inkar eden insanların geleceğini verdiği haber. Haberiniz olsun bana Kur'an ve onunla birlikte misli verildi. Yastığına dayanırsa işte Kur'an bize yeter. Kur'an'da ne bulduysak onu helal ederiz. Ne bulduysak haram ederiz. Diğer insanların çıkması yakındır diyor Peygamberimiz. Ve dolayısıyla haberiniz olsun bana Kur'an ve onunla birlikte misli verildi.23:01Yani buradaki misli Kur'an'ın vahiy yönüyle, ikinci kaynak olarak. Tabi bu Ebu Davud Sünnet, Darimi Sünnet'e geçiyor. Evzai'nin burada Hasan bin Atiye tabiinden nakil ettiği söz çok önemli. Kur'an Resulullah'a inerdi, sünneti de ona Cebrail indirirdi. Bakın, burada sünnetin de indirildiğini ifade edilmektedir, Darimi rivayeti. Diğer bir rivayette ise,23:31Cebrail Resulullah'a aynen Kur'an indirdi gibi sünnette indirirdi ve ona Kur'an öğrettiği gibi onu da öğretirdi rivayeti. Mamsuyuti Miftah-ı Cennet kitabında bu rivayeti nakletmiştir. Tabi şimdi arkadaşlar, bu hadislerden de sünnetin vahiy olduğu anlaşılmakta. Bununla beraber Kur'an'dan ayrı olarak vahiy edilen sünnetin Kur'an'ı beyan etmesi dışında24:04Kur'an açıklaması dışında sünneti bize öğreten Hazreti Peygamber'in bir beşer olarak dünya görüşüne sahip olduğu bir gerçek. O da bir insan. Onun da tecrübeleri, onun da dünya görüşü var. Buna ek olarak kendisine bazı beşeri halleri bulması da beşer olduğunun göstergesidir. Onun da beşeri halleri vardır. Bunların vahiy dışında kalması gayet normaldir, tabiidir. Bilen aleyh ne bir sünnetin nelerin vahiyden olduğu,24:36ve neyin de Banyo'dan dışında kaldığını bilmek için aşağıdaki taksime gitmek zorundayız. Bu taksim nedir? Peygamber, Nebi olarak Asr-ı Muhammed'i tavsiyeler, Deşer olarak Asr-ı Muhammed'i tavsiyeler. Bak iki yönünü aldık. Peygamber olarak, Nebi olarak Asr-ı Peygamber, Muhammed'i tavsiyeler, Deşer olarak Asr-ı Muhammed'i tavsiyeler. Bu şekilde yaptığımız ayrımın delili şu ayet-i kerimede yer almaktadır. Ey Resulüm, de ki,25:07Ben yalnızca sizin gibi bir beşerim. Bu peygamberinizin beşeri yönü. O da oturup kalkar, yürür, gezer, yer içer. Dünya görüşleri vardır. Dünya işleri görür. Ama dini devrimde nedir? Peygamberdir. O vahiy kısmı işte. Evet. Şu var ki bana ilahınızın sadece bir olduğu vah yolunuyor. İşte bu da peygamberinizin nebevi peygamber yönü. Evet. Ayet-i kerime ters 110.25:41Gördüğü gibi ayetin birinci kısmı onun insan olma yönünü, ikinci kısmı ise kendisine bağ edilmesi hasretiyle peygamber olma nebevi yönünü ele almaktadır. Aksi peygamberin nebevi ve beşeri bilgisi. Şimdi böyle bir taksime gittikten sonra peygamberimizin sahip olduğu nebevi ve sahip olduğu beşeri bilgiyi bileme durumundayız. Peygamberimizin kaynakları nelerdir? Çok önemli. Bilgisi, isimli kaynaklar nelerdir?26:16Hazreti Peygamber'in sahip olduğu bilgi, nebevi, meşevi bilgi olması üzere ihtiyacı ayrılmaktadır. Bunlar da vahye, bakınız, dikkat edin bak, Peygamber'in kaynakları çok önemli. Bilgi kaynakları. Birincisi, vahye dayanan bilgiyle, yaşadığı toplumdan, ana toplumdan, onunki toplumdan aldığı tecrübeye dayanan bilgilerdir. Hayat tecrübesi bilgileridir. Bu bağlamda, vahyin kapsamına giren ve girmeyen sahaları görelim. Peygamberimizin bize getirdiği.26:47Bu bilgiyi verin. Önce vahiy kapsamına giren kısımlar. Bir, inanç ve gaybiyete ait konular. Ahiretle ilgili eskatoloji, metafizik dünyası, beşer bilgisinin ötesi. Bunlar aklıyla bir insanın bulması mümkün değildir. Dolayısıyla bunlar ancak peygamberler vasıtasıyla öğrenilme mümkündür. Bu vahiy giren kapsam. İki, helal ve aramlar.27:18Helal ve haramlar ancak vahiy yoluna bindirilirler. Hiçbir kimsenin bir şeye helal ve haram demesi, peygamberden bilgi almadan demesi caiz değildir. İkincisi, üçüncüsü, emir ve neyler, emir ve yasaklar. Bu da vahiydir. Dördüncüsü, ibadetler. Hiçbir kimsenin peygamberden bilgi olmadan ibadet uydurması, ibadet ortaya koyması caiz değildir. Buna ancak peygamberler koyar, vahiy yoluyla.27:48İbadetler tevkifidir, veri vermektedir. Beş, ukubat, ceza hakleri. İslam'ın ortaya koyduğu ceza kanunu, ceza hakleri. Bunlar da ancak Kur'an sünnetle, vahiy ile etkilediler. İşte mesela derin mesela cezası. Mesela çaldığı zaman verilen ceza. Bunlar mesela hep Kur'an sünnetle sabit. Muamela, akitlerle ilgili hükümler. Birimizin getirdiği. İşte nikah akdi.28:28ticari akitler, ortaklık akitleri bunları işine alıyor. Ahlaki prensipler, ahlaki kurallar, bunlar Kur'an sünnetinin ortaya koyduğu bilgilerle bilinir. Evet, Asr-ı Peygamber'in hususi halleri, kendisine has özel, tuttuğu visal orucu, mesela gece namazının kendisine vacip olması gibi, son olarak tababetle ilgili, tıpla ilgili,28:58evrensel Kur'an'lar, prensipler ve hükümler. Bunlar da çok önem taşımaktadır. Evet, tabi bunlar Kur'an-ı Kerim'de geçmesine rağmen bunların tahsilatı, açıklanması şünnete bırakılmıştır. Dolayısıyla sizin bu yolu vahiydir arkadaşlar. Vahyin kapsamına girmeyen kısımlar neler? Mesela bunlar işte dört tane. Asr-ı Peygamber'in beşeri halleri. Oturup29:32kalkması, yemesi, içmesi, nefsi ve bedeni ihtiyaçları ve benzeri durumlar. Bunların baki kapsamına girmiyor. İkincisi, istişare açık konular. Hakkın herhangi bir nas gelmemiş, Kur'an ve Sürat'en bir ilgi gelmemiş ve Müslümanların müşavelesine, istişaresine bırakılmış idari ve içtimai konular. Mesela bu masayı buraya mı koyalım? Buraya mı koyalım? Bunu mu, bu şahsımı30:03Bu şahsına emir yapalım. Değil mi? Bunlar istişare konular. Tamam mı? Hakkında rast gelen bir şeylere biz aramızda istişare ederek karar verelim. İkincisi, kazai hükümlerde hakimin tasarrufları, yani iştahları. Bir kadri bir hakim, önüne iki tane hasım gelir, tadı iştah eder. Şehri hükümler vardır ama doğruyu ortaya çıkarmak için iştah eder. Haklığı ortaya çıkarır ve hakkında karar verir.30:37Bunlar iştihadidir, zannidir. Evet. Dolayısıyla bu da yani gayri kapsamına girmez. Son olarak dünya işleri. Mesela ordu tanzimi, ziraat işleri, eğitim metotları sürekli değişiyor. Tıbbi müdahaleler sürekli gelişiyor. Ve tedavi usulleri, yeni tıp bölgede istifade edilen ve tecrübe dayanan uygulamalar. Bakın bunlar gayri kapsamına girmeyen.31:07Dünya işleri. Peki hocam biz bunları nasıl anlayacağız? Nasıl ayırt edeceğiz? Bakınız bu kısma ayet mesela hurma ağaçlarını aşılama kıtasında Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem onlara yaptığı tavsiyenin tecrübe değerli olup onları haklı görüyor. Çünkü hurma ağaçları aşılamayı bırakınca bozuluyor. Semere vermeye çalışıyor.31:40Bu defa diyor ki onlara siz sahabelerine dünya işlerini benimle dahi bilirsiniz. Bakın. Veya ben ancak bir beşerim. Dinizden bir şey emrettiğim zaman onu alınız. Kendi görüşümden bir şey emrettiğim zaman bir insan olarak ben de bir insanım. Yani hata edebilirim. Dünya işlerine. Ama dini tedbirçiler peygamber masumdur. Demesi gibi hadisler böyle bir ayırma geri getirmiştir. Zira ki peygamber32:11söz konusu sahaların vahiy dışına çıkarmıştır. Yine başka bir delil, çok önemli. Bedir savaşına giderken, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in orduyu indirdiği mevkinin vahiyye dayanmadığını öğrenen, rakabinde Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in bunun kendi görüşü olduğunu beğendikten sonra, Ubar-ı Müdür Müdür'ün itiraz ediyor. Dolayısıyla Asr-ı Peygamber ordunun mevkini ne yapıyor?32:41sahabenin teklifini dayanarak yeri değiştiriyor ve sahabeden orduyu Bedir kuyularının yanına indiriyor. Ve diyor ki Peygamber bu benim görüşüm. Harp ileden ibarettir. Deyince sahabe diyor ki madem bugün bu sizin görüşünüz var ya dayanmıyor. O zaman ya Resulallah bu mevki ordu indirdiğin mevki uygun bir mevki değil. İtiraf ediyor. Uygun mevki falan yani. Orayı indiriyordu.33:12ediliyorlar orduyla, ordu zaferle ortaya çıkıyor Medine Savaşı'nda. Evet. Bakın Peygamberimiz s.a.v. o konuda sahabesiyle mesela danışıyor. Uğur Savaşı'nda mesela Medine'yi sormak istiyorlar Peygamberimiz s.a.v. ile. Genç sahabeleri kaybolsa biz savaşmak istiyoruz. Biz müşriklerle yani onları dışarıda karşılamak istiyoruz.33:43Sorma değil, onlar savaşacak. Ve Uğurt'ta karar kılmıyor, Uğurt tepelerinde. Ve sahabenin teygamını burada görüşüne kabul ediyor. Yani istişare ediyor. Çünkü bu dünya işi. Ancak bu zikrettiğimiz sahalar her ne kadar vayın dışında kalıp bunların tasarruf ve uygulamasında ser ve toplum muhayyellik, ser ve topluma seçenek verilirse de bazı durumlarda şer'i müdahaleler,34:14söz konusu olabilmektedir. Çay muba olan işlerin, muba olan bir iş. Mesela işte birisiyle alışveriş yapıyorum. Parayı veriyorum mesela. Ancak bununla ilgili bir hüküm varsa o zaman şeref hükmünün gereğini uygulamak durumundayız. Mesela bana şirat diyor ki sahili kullan. Akit yaptım. Parayı verirken sahili kullanacağım. Bakınız. Dünya işlemler. Burada şirat müdahale ediyor. Hemen sahili veriyor. Mesela yemek içinden muba.34:44Şeriat sana karışamaz, ye iç. Ama israf etme diyorsun. Bak müdahale ediyorsun. Sahip ediyorsun, müdahale ediyorsun. Yani mesele bitmiş değil. Ya işinde şeriatın bir müdahalesi varsa ona da konulmak zorundasın. Evet. Buradan sünnetin zayini de öğrenmiş olduk. Şimdi sünnetin hukuki yönünü ele alacağız. Zaman ne çabuk geçiyor. Yani daha burada ben neredeyim daha? Şimdi arkadaşlar Cenab-ı Hak peygamberlere35:22Bazı sorumluluklar verilmiştir. Şu kapıyı kapatalım lütfen. Bu sorumlulukları biz üç kategoride ele alacağız. Birincisi ilahi emirlerin tebliği. İkincisi bu emirlerin bizzat peygamber tarafından satılıyor ki buna örnek olma görevi diyoruz peygamberin. Üçüncüsü ise bu tebliğin insanlara açıklanmasıdır. Değer görevi. Şimdi tabi burada35:50tek tek bu görevleri sesletmeye çalışacağız. Yani Peygamberimizin tebliğ, mesel olma görevini ele alacağız. Ondan sonra Peygamberimizin açıklama görevini de ele alacağız. Ancak burada bağlı kısaltmalar yapmam gerekiyor. Şimdi, Peygamberimiz tebliğden memur bir peygamberdir. Neden? Kur'an-ı Kerim'de birçok ayet-i kerime buna işaret ediyor.36:21Şimdi ben burada bir ayet-i kerime okuyacağım, diğer bütün ayet-i kerimelerin size sayfalar, rakamlarını vereceğim. Dün ey peygamber, Rabbinden sana indirilen tebliğ et, eğer bunu yapmazsan onun elçiliğini yapmamış olursun. Burada tebliğ emri var. Bu ayet-i kerime Maide 67. Şimdi diğer bir ayet-i kerime Maide suresi 92. Burada peygamberimizin insanların36:52peygamberin yaptığı tebliği uygulayıp uygulamama konusunda sorumlu olmadığını açıklıyor. Çünkü peygamberin görevi tebliğdir. Onları o tebliğin gereğini uygulamak, onları uygulamaya zorlamak değildir. Hidayet Allah'ın elindedir. Evet, yine diğer bir ayet-i kerime Şura Suresi ayet 48. Ayet peygamberin ikinci görevi de arkadaşlar bu kendisinin tebliğ etmiş olduğu şeyi37:26Bizzat kendisinin takdikidir. Mesel olma, örnek olma görevi. Mesela bu konuda gelen en önemli ayet-i kerime, Ey Peygamber sana vahyedene uy, Allah'ın hükmünü verinceye kadar sabret. Allah'a hükmü verinceye kadar sabret. Yunus suresi ayet 109. Diğer ayet-i kerime ise Enam suresi ayet 106. Diğer bir ayet-i kerime ise Arap suresi 203.37:59Ondan sonra Ahkab Suresi ayet 9. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, bakınız, bu ayet-i kerimeleri şahsında tatbik etmek suretiyle Müslümanlar için yaşayan bir örnek olmuştur. Bu ayet-i kerime çok önemli. Ey yaranlar, alın olsun ki sizin için Allah'a zahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah çok aranlar için Allah Resulü'nün en güzel örnektir. 45 ahzab burada.38:35Ahzab suresi 21. Evet. Yine aynı şekilde başka bir ayet-i kerime, alimdan suresi 31. Buna da çok önemli bir şey vurgulamak istiyorum. Asr-ı Peygamber'e yapılan itaatını arkadaşlar dikkat edeceklerim. Allah'ın izne ve yazdığı şu ayet-i kerime de ifade edilmiştir. Biz her peygamberi ancak Allah'ın izniyle kendisine itaat edilmesi için gönderdik. Alimdan 31. Şimdi39:14okumuş olduğum ayet-i kerimelerden bize Peygamberimizin statüsü ortaya çıkıyor Kur'an-ı Kerim'de. 1- İndirilen vahye, Asr-ı Peygamber'in bizzat kendisine uyması emriyle, başkalarına örnek, mesel olma görevi ve sorumluluğu yüklemiş olması. 2- Asr-ı Peygamber'in diliyle bu görevi yerine getirdiği ifade edilmiş olması. 3- Müminlerin yaşantılarında onu örnek almalarına,39:48Allah'ın gereğine vurgu yapılması. 4- Asr-ı Peygamber'e talep edilen itaatın Allah'ın izniyle olduğuna vurgu yapılması. Dolayısıyla söz konusu itaat bazılarının zannettiği gibi işte Peygamber'e uymak şirktir, Kur'an'dan başka bir şey uymak şirktir diyen bazı reformist, düşünceli, işçimizdeki insanların zannettiği gibi şirk kategorisine girmiyor.40:20Zira o insanları Peygamberimiz kendi yoluna değil, Allah'ın yoluna çağırmıştır. Ve Allah'ın izniyle bu itaatdır. Evet, Câbe bin Abdullah'tan gelen aşağıdaki kıssa, Allah'ın mesel olma görevinin evrensel boyutunu ortaya koymaktadır. Peygamberimize itaat burada, onun örnekliği evrenseldir, âlemîdir. Mesela Ömer bin Fâsıl'ın yanına,40:54Tevrat'tan bir nusra ile gelerek ey Allah'ın Resulü bu Hayber seferinde oluyor. Hayber kuşatılınca Aslı Ömer yerine bir Tevrat bulur. Ey Resul, ey Allah'ın Resulü bak bu Tevrat'tan bir nusradır diyerek okumaya başladı. Bunun üzerine Ebu Bekir çocuğunu kaybedesince Resulullah'ın yüzünün değiştiğini görmüyor musun deyince Ömer Resulullah'ın yüzüne baktı ve Allah ve Resulünün gadabından, Allah'a sınırım, Rab olarak Allah'tan, Nebi olarak muhamletten,41:25Din olarak da İslam'dan razı olduk der. Bunun üzerine Peygamber'in şöyle buyururlar. Nefsine emin olsunlar Allah'a yemin olsun ki Musa Aleyhisselam çıkar gelseydi şu an yeryüzünde Musa olsaydı bile. Bakınız Musa en büyük peygamber. En büyük peygamber bir tanesi. O şu an burada olsaydı, çıkar gelseydi siz de ona saha bulup beni bıraksaydınız doğru yoldan sapıtırdınız. Eğer Musa hayatta olsaydı41:57ve benim nübüvvetime, benim peygamberliğim yetişseydi, muhakkak ki bana tabi olurdu. Çünkü Musa aleyhisselamın peygamberliği sadece İsrail yolları. Peygamber sadece İsrail yolları. Ama Asr-ı Muhammed Muhammed'in peygamberliği, en son peygamber olduğu için bütün bir beşeriyete, bütün yani insanlığa, her insanlara ve cinlere göndermiş evrensel peygamberdir.42:30Asr-ı Muhammed'in yoluna tabi olmadan da Allah'ın dini yaşarım demeye hakkı yoktur. Böyle bir izin verilmemiştir. Evet, bu rivayet-i dârimi mukaddime 39. Peygamber Suresinin açıklama görevi arkadaşlar. Benim dersimi vereyim, sonra zaman kalırsa verirsiniz. Bu dersler çok önemli. Bunlar bu bilgileri tamamını elde et, ondan sonra. Üç tane görevini saydık, tebliğ dedik, örnek olma, sonra açıklama görevi.43:03Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem Kur'an-ı Kerim nasıl açıklamış? Asr-ı Peygamber üçüncü görevine gelince kendisine indirilen ayetleri ve ilahi emirleri insanlara açıklamaktadır. Kur'an-ı Kerim'de Peygamber'in bu görevine bu görev şu şekilde ifade edilmektedir. Sana insanlara gönderileni açıklasın diye Kur'an'ı indirdik. Belki düşünürler. Bak, Peygamberimiz Kur'an-ı Kerim'i açıklasın diye43:37Allah-u Teala ona Kur'an-ı Kerim indirmiştir. Evet. Nahl 44. Diğer bu konuda bir ayet-i kerime İbrahim suresi 4. Başka bir ayet-i kerime yine Nahl suresi ayet 64. Peki, Peygamberimizin bu görevi Kur'an-ı Kerim'de belirtilmiştir. Açılama şeklinde nasıl olmuştur? Sünnetin beyaz ürünü en belirgin bir ifadeyle arkadaşlar, ilk ortaya koyan İslam alimi İmam Şafii'dir. Sünnetin Kur'an karşısındaki hukuki,44:16konumunu tepki ederken sünnetin Kur'an'ı açıklama görevi konusunda kayda değer belki de bilgiler verir. Ve ilk usul kitabını yazan da İmam-ı Şafi'dir. Hediye-i Salih'tir. İslam tarihinde. Hicri 3. asrında. 3. asrın başlarında ya da 2. asrın sonra. Çünkü vefatı 203'tür. Evet. İmam-ı Şafi'nin geldiği bu bilgiler ışığında konu işlediği. İmam-ı Şafi ne diyor? Diyor ki,44:51İlim eğrinden, Nebi' sallallahu aleyhi ve sellem'in sünnetinin kitap karşısında üç durumda olduğu konusunda muhalif bir görüş olanı bilmiyorum. Bunda Müleman İttifakı vardır. Bunlardan ilk ikisi hakkında âlimler ittifak halindedir. Yani Kuran-ı Kerim sünnetinin Kuran karşısındaki görevi. Bir, Allah'ın Kuran'dan hükmünü açıkladığı konuda Resulullah'ın kitabının nasıl...45:23teyit eden bir sünnet ortaya koyar. Sünnet, Kur'an'da gelen bir hükmü destekleyen bir sünnet ortaya koyar. Bu bir. İkincisi, Allah'ın Kur'an'da mücmel, özü belirtilmiş, açıklaması yapmamış olarak bildirdiği konularda Resulullah onunla Allah'ın neyi murad ettiğini, neyi kastettiğini açıklayan bir sünnet ortaya koyar. Evet. Üçüncüsü, kitapta hakkında hüküm olmayan konuda,45:54Kur'an'da hüküm yok. Bu konuda Resulullah müstakille tek başına hüküm ortaya koyar. Bakılmamış haki. Bunun risalesinde açıklıyor. 91 ile 92. Onun ortaya koyduğu bu bir gelişimde sünnetin Kur'an açıklama konusunda gelişiyorlar bu şekilde özetleyebiliriz. Bir, icmal ve tahsil açısından yani öz veya tahsil açısı detaylı. Kur'an-ı Kerim'e muvafık, uygun,46:25Ve o destekli orucu olarak sünnet gelir. Mesela namaz, zekat, oruç, hacın vücudiyetini şard ve rükunlara değinmeyerek şard ve rükunlara değinmiyor. Sadece vacip olduğunu, farz olduğunu emin olarak bu manayı ifade eden hadislerdir ki bu konularda gelen ayet-i kerimelere muafi uygun olarak sudur etmiştir. Bu sünnetin birinci şekli. İkinci şekli Kur'an-ı Kerim'deki ayetleri46:53mutlak olanı mukayyet, kayıtlandırma, mücmel öz olanı detaylandırma, müşkilini anlaşılması olanı izah etme, umum ayetleri güçleştirme, mübrev olanı açıklama gibi fonksiyonları yerine getirmek suretiyle Kur'an'ın hükümlerini beyan ve tefsir eder sünnet. Örneğin, ayette geçen siyah iplikten beyaz ipliğin ayrılmasından bahsedilir.47:23Günün beyazlığı ve gecenin karanlığı olduğu, hırsızın elini kesmekten kastın, sağ el ve bilekten olacağı. Kur'an el diyor ama neresini söylemiyor. Sünnet diyor ki sağ el ve bilekten burası kesiliyor. Bunu sünnet açıklıyor. Bu gelmeseydi o zaman sünnetin bir gelmeseydi o zaman Kur'an-ı Kerim'e göre bütün el gider hople. Evet. Ayet-i Kerime'de onlar imanları zulmüyle giyinenlerden buradın.47:58şirk ile giyinmezler anlamına gelmesi. Sünnetin çoğu bu türden olduğu için Kur'an'ı beyan etme vasfını kazanmıştır. Bu iki türün gelişi konusunda ilimle adamlar arasında bir ihtilal yok arkadaşlar. Üçüncü Kur'an'ın Sünnetini ortaya koyduğu şekil, beyan şekli, Kur'an'ın hüküm getirmediği bir konuda sünnet hüküm getirir. Örneğin, yırtıcı hayvanlardan pençeli olanların haramlılığı, haram oluşu.48:29yetim gelmesi ve evcil eşeğin haramlığı gibi konular. Bunların detaylarını biz inşallahü teâlâ size biraz sonra örnekler vereceğiz. Bu üçüncü türde gelen sünnetin hüküm koymadaki istiklaliyeti, tek başına hüküm koymadaki yetkisi konusunda usulcüler iftiraf etmiş. Acaba müstakil engelleme yetişimine sahip midir? Yoksa Kur'an'da buna işaret var mıdır demişler.49:00Cumhur demiş ki müstakilerin tüm yetimiyetçisine sahiptir. İmam-ı Şakir demiş ki hayır her getirdiği hükmün muhakkak Kur'an'da işareti vardır demiştir. Ama burada doğru olan Cumhur'un görüşü. Çünkü eğer böyle olmasaydı Osman Peygamber'e hususi itaatın anlamı kalmazdı. Kur'an diyor ki kim Allah'a, kim Resulullah'a itaat ederse Allah'a itaat etmiş gibidir.49:30Zaten Kur'an-ı Kerim'de Allah'a itaat vardır. Eğer Kur'an-ı Peygamberimizin böyle bir yetkisi olmasaydı o zaman Peygamber'e hususi itaatının anlamı kalmazdı. Sünnetin hüküm koyma yetkisi ile ilgili olarak Kur'an-ı Kerim'den deliller var bakın. Cumhur bunu taban söylememiş. Kur'an'dan deliller de ayrılmıştır. Mesela bakın burada 1, 2, 3, 4, 5, 6 tane ayet-i kerime var. Sünnetin özel hüküm getirme haram ve kısa.50:01hala bir hakkın yetkisine sahip olduğunu ortaya koyar. Kur'an-ı Kerim'deki ayet-i kerimeler. Bakın. Mesela en geniş ayet-i kerime. İşte bu bilgiler bunlar. Yanlarındaki Tevrat ve İncil'de yazılı olarak buldukları o elçiye, yani peygamberimize, o ümmi peygambere tabi olanlar var ya, işte o peygamber onlara iyiliği emreder, onlara kötülükten ne geter? Onlara temiz ve güzel şeyleri helal, biz de zarır şeyleri de haram kılar. Bakın.50:37Buradan Peygamberimiz helal ve haram kılmak etkisini bizzat Kur'an-ı Kerim'de Arap Suresi 157. ayet-i kerime ısmar etmektedir. Diğer ayet-i kerimeye gelince mesela, bakınız, Haşr Suresi 7, Nur Suresi 63, Tövbe Suresi 29. Bakın bu ayet-i kerime çok önemli. Kendine kitap elde eden, Allah'a dair gününe iman etmeyen,51:12Allah ve Resulünün haram kıldığını haram bakın. Haram saymayan bakın. Allah ve Resulünün haram kıldığını haram saymayan bakın. Peygambere haram kılmayı istiklal etmiş. Ve hak dini kendine din edilmeyen kimselerden küçülerek eziyle sizce verilinceye kadar savaşın. Tövbe 29. Sırayet-i Kerime'de Ahzab 36. Evet. Hadislere gelince bu konuda işte Peygamberimizin size51:47Sünnetimi tavsiye ediyorum hadisi, genel olarak burada Peygamberimizin böyle bir yetkisini ortaya koyuyor bu hadisler içerisinde. Yani Peygamber hadislerinde helal ve haram yaptığı şeyler, bu Peygamberimizin sünnetini tavsiye ederim hadisinin genel olarak içine geçebilir. Kutsi derine gelince, az önce okumuş olduğum rivayet, Bara, Kur'an ve onunla birlikte misli verildi.52:18Karnı top ve yastığına değermiş bir adamın size gerekli olan Kur'an'dır. Orada neyi haram bulduysanız onu haram ediniz. Neyi de haram bulduysanız onu haram ediniz. Demesi yakındır. Böyle insanlara gelmesi yakındır. Biliniz ki Allah Rasulü'nün haram kıldığı şeyler Allah'ın haram kılması gibidir. Bakın. Peygamber'e haram kılma eskisi verilmiştir. Hadise. Ebu Davud Süden. Hadisi numarasını veriyorum.52:50Dört bin altı yüz dört. Evet. Akli delil. Madem ki arşiv peygamber vahiy tebliğ etmede hasadan masumdur. Öyleyse sünnetin tek başına hüküm getirmesi aklen mani değil. Peygamber masum olduğuna göre sünnetin yani müstakilen hüküm getirmesi aklen mani değildir. Ayrıca Cenab-ı Hakk'ın peygambere hükümleri tebliğ etme hususunda hangi yollarla olursa olsun53:22emretmesi mümkün mü? Mümkündür ki vahyende caiz görülmektedir. Kaldı ki âlimlerin ittifakıyla arkadaşlar bu hükümlerin tebliğ etme olayı hem Kur'an'la hem de sünnet dersi ile hukuk bulmuştur. Evet. Şimdi sünnetin musakilden getirdiği bazı hükümler, örnekler vereceğiz. Burada herkes pür dikkat getirmesi lazım. Bu kısım çok önemli. Sünnetin hukuki değeri53:53Geldiği bilen sahabiler, önlerine çıkan meseleleri sahabe döneminde anlatıyoruz. Önce Kur'an ayetlerinde halletmeye çalışıyorlar. Eğer Kur'an'da açık bir çözüm yolu bulamazlarsa, sünnetteki tatrikata, tatrikatla çözümlerin yoluna başvuruyorlardı. Sünnetteki tatrikat neyse onu. Abi esas arıyorlardı. Eğer kendileri o konuda bir bilgiye sahip değillerse, asramı toplayıp, sahabeleri,54:23Resulullah'tan öğrendikleri gibi hadis, sünnet olup olmadığını soruyorlar ve ona göre meseleyi çözümlüyorlar kendi zamanlarında. Peygamberimizin vefatından sonra. Sünnetin hukuki değeri ilk Müslüman nesillerin uygulamalarında da, uygulamalarında da Kur'an'dan sonraki ikinci temel kaynak olarak kendisini daima göstermiştir. Kur'an'dan sonraki ikinci kaynak hadislerdir. Hemen belirtelim ki prensip olarak hadisin,54:55İslam hukukunun Kuran'dan sonra ikinci kaynak olduğu konusunda İslam hukuklarında fikir birliği vardır. Sünnetin müstakil olarak tek başına getirdiği bazı hükümlere örnek verecek olursak arkadaşlar dikkat edin. Minenin mirası da altıda bir oldu. Sünnetin getirdiği müstakil hükümdür bu.55:30Anne, anne, annenin büyüğü, nine. Evet. Yani onun irad hakkı kaç? Altıda bir. Zina eden evli erkek veya kadının rejmedilmesi. Sünnetle sabit. Zina eden bekarın bir yıllığına nefret edilmesi. Kur'an'da mesela yüz deney var ama bir yıl sürgün olayı sünnetle sabit. Bir erkeğin evlilikte bir kadının hava veya teyzesiyle aynı anda nikah altında bunu tutması.56:03Yani evlilikte bir kadını hala ve kendisiyle bulundurması. Şufa ile ilgili hükümler. Mal ve arazide ortaklıkla ilgili hükümler. Evcil eşek etinin haramlığı. Yani yabani eşek helal. Ama evcil eşek evde baktığımız köylerde çok vardır. Bunu yemek haram. Etin haram. Mutanikar haramlığı. Musakat ile ilgili hükümler. Arazi sulama ile ilgili hükümler.56:37Kiralama, sulama, sünnetçe sabit. Şahit ve yeminle ilgili hüküm. Şahit ve yeminle ilgili hüküm. Yani mesela kişi bir iddiada bulunuyor ve ispat etmesi lazım. Derim eğer ispat edemiyorsa bu defa intihar edenin yemin etmesi gerekir. Bu mal benimdir diye. Adam diyor ki bu mal malımı gasp etti. Hakim diyor ki gelini getir. Şahitlerini getiriyor. O zaman hakim diyor ki mal bunun. Şahitler getiremedi.57:07İnkar eden diyor ki hayır bunlar benim. O zaman hakim diyor ki yemin et. O zaman yemin ediyorsa dediği bir uzman mal olur. Bununla ilgili hüküm. Ramazanda orucunu kasten bozma, zaki kefaret. Altmış bir gün. Ya mesela bir kölenin azadı veyahut da altmış fakiri ölürmez. Altmış fakiri de ölmez. Bununla ilgili kefaret bu hadislerle sabit. Ticaretle ilgili hükümler.57:40Helal olan ticaret şekilleri, haram olan ticaret şekilleri. Namazları ve zekatları Kur'an'da yok. Zekatın nisab, görsüleri Kur'an'da yok, sünnetle sabit. Yırtıcı hayvanlardan tehsili olanların haramlılığı. Nikahla velayet konusu. Verilsiz nikah olmaz. Bununla ilgili isafsız bir hüküm. Bütün bunlar arkadaşlar sünnetin müstakille tek başına geçirdiği hükümlerdir. Kur'an'da bulamazsınız bunu.58:11Evet, sünnet bilimcine sahip olmayan birçok Müslüman söz konusu hükümlerin Kur'an'da olduğunu zannediyor. Bakınız bugün birçok insana sor, hayır efendim bunlar Kur'an'da vardır, getir bakalım, yok Kur'an'da. Evet, ve sünnete ihtiyaç olmadığını iddia etmekte bilirler. Günümüzde bu düşüncede olan kimselere bu iddiaların yeni olmadığı,58:45bak gösterdiği, ancak bu iddiaların boş olduğunu, hakların bahseden küçük rivayet ortaya koymaktadır. Bu rivayeti dinleyelim, çok önemli. İmran bin Hüseyin bir gün dostlarıyla birlikte otururken, işlerinden biri, İmran demiş ki bu sahabeye, Ya Banu Ceyd, bize Kur'an'dan başka bir şeyden bahsetmeyin, dedi. Bunun üzerine İmran bin Hüseyin, yer açın dedi, yakın gelsin.59:16Adam gelsin, adamı çağırdı. Adam yaklaştı. Sonra İmran adama dedi ki, söyle bakayım, şimdi sen ve senin gibi düşünen arkadaşların Kur'an'la baş başa bırakılsanız, öğle namazının farzının dört, ikindiği dört ve akşam ilk ikisinde kıraat etme şartıyla üç rekat olarak Kur'an'da bulabilir misiniz? Kim bunu söylüyor? Sahabi söylüyor o adama karşı. Bakın.59:46Daha öyle o dönemde mücadele çıkmış. Yine sen altının zekatı, ineğin zekatı, devenin zekatı ve çeşitli malların nelerden alınıp nelerden vereceği hakkında Kur'an'da bulabilir misin dedi. Adam tabi bir şey demiyor. Lakin ben Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in bunları haber verirken zekatım bundan bu kadar şundan bu kadar farz kıldığında yanındaydım diyor. Siz ise o zaman yoktunuz.60:21Diğer cibayette ise Kabe'yi 7 defa davet etmek gerektiğini, Safa ile Merve arasındaki sayı Kur'an'da bulabilir misiniz? dedi ve ilave etti. Ey minnet, ey insanlar bizden naklediklerimizi yani hadisleri alınız. Çünkü siz Allah'a yemin ederim ki eğer naklediklerimizi hadise davet etmeyecek olursanız mutlaka savunursunuz. Bunun üzerine adam60:52İmran bin Hüseyin'e şöyle dedi. Sen beni bu bilgilerle aydınlattın. Allah da seni aydınlatsın. Bakın. Evet. Rivayet. Hatip Bağdat-ı Kifayet. Beyâki ve Hakim bu rivayeti laf etmişlerdir. Sahabi İmran bin Hüseyin'in bu cevabı son zamanlarda arkadaşlar günümüzde oryantalizm yani basınların İslam ile ilgili talep ettikleri ilimler iftadi61:24siyasi olarak 18. yüzyılın sonlarında çıkan bu hareket ve modernist, ayrıca modernist çıkan modernist hareketiyle yeniden sünnetin sorgulanması, işte Kur'an'la yetinme fikri, hadislerin sırasını sahip etmek için tek yegâne ölçülü Kur'an'a onaylatmak, Kur'an'a onaylatmak olduğunu, bu iddialarını, bu zikrettiğin,61:54İmran bin Hüseyin'in olayı bu iddialar ne yapıyor? Kökünden reddediyor. Bu gibi iddiaları savunan kimselerin kendi iddialarına bir dayanak olsun diye bakınız bir uydurma rivayet getiriyorlar. Neymiş bu uydurma, bu rivayet? Hadisleri Kur'an'a arz edin. Eğer Kur'an'a uyarsa alın, uymuyorsa almayın. Bu hadisi deli olarak getiriyorlar. Bu hadisin senedini62:24ve metni uydurma olduğu halde dil olarak kullanan bu insanlar buna karşılık sahih sünneti, sayı hadisleri etmelerine nasıl bir çelişkiye düşüklerinin farkında bile değiller. Adam sayı hadisleri bırakıyor, bir 5 dakika verip toparlıyor. Evet, nasıl bir çelişkiye düşüklerinin farkında bile değillerdir. Bakın sayı hadisleri etmek için uydurma bilgiler kullanıyorlar.62:58Sonra bu tür iddialar, beyan yetkisinin ve görevinin geri olarak Allah'ın tarafından açıklanmış birçok hükmü dışlamak, sünnette olan birçok hükmü dışlamak, Kur'an'la sahih sünneti karşı karşıya getirmek anlamına gelmektedir. Halbuki Hz. Peygamber'in asla Kur'an'a tercih etmeyeceği bilinen bir gerçektir. Çünkü o vahiy ile teyit edilmiştir, vahiy kontrolü altında,63:27ve dini tebhitte hatadan kurmuş evrensel bir peygamberdir. Sonuç olarak diyebiliriz ki arkadaşlar, sünnetin Kur'an-ı Kerim'den sonra Müslümanların başvuracağı önemli bir kaynak olduğu ve sünnetin büyük bir kısmının vahye dayandığı anlaşılmış. Ayrıca vahye dayanan sünnetin Kur'an'ı, bakınız bunu ezberleyin, üç kelime ezberleyin. Sünnet neymiş Kur'an'ın? Tevhid, tefsir, tebhid. Tevhid,63:59Tevkid, tefsir, teşri. Üç şey. Tevkid ediyor, tefsir veya beyan ediyor veya teşri. Bir hüküm getiriyor. Fonksiyonlarının yanında yansıma yetkisi olarak da çeşitli hükümler vaz edebileceği örneklerle ortaya konulmuştur. Sünnetin hayata, dilimize intikali, hiç şüphesiz hadisler konusunda Selim-i Sariye'nin diye isimlendirdiğimiz ilk Müslüman nesillerin anlayışına,64:29dönmekle mümkün olacaktır. Yani sünnet olarak güvenilir yoldan bize ulaşan her bilgiyi bilgi olarak öğrenip kalmak değil, hiç dert etmeden derhal o bilgiyi hayata intikal etmemek gerektir. Yaşamak gerektir. Onun sünnetini küçümsemek kişiyi, arkadaşlar, onun ümmeti dışına ittiği gibi sünnetini asla farz etmediği bir takım kabalık ve katıklara da halet etmek,65:00onun yolu üzere olmak anlamına gelmez. Bazıları sünneti yapıyor mu diye, ne yapıyor? Kabalık yapıyor. Bu da yanlış diyor. Terk edelim ki, fikir temelleri dayanacak her türlü ciddi hareket ve dava, yeniden baştan sünnete eğilmek, onu doğru anlamak ve uygulamakla mümkün olacaktır. Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem tarafından önceden haber vermiş ve kınarmış olan sünnettir Müslümanlık iddialarıyla değil. Bunun yolu da,65:31Çokça hadis okumak, onu anlamaya ve yaşamaya çalışmaktır. Çünkü sözlerin en güzeli Allah'ın kelamı, yolların en doğrusu Muhammed'in yoludur. Cenab-ı Hak bizleri Allah Resulü'nün sünnetini doğru anlayan ve onu amel eden kullarından eylesin. Esselamu aleykum ve rahmetullah. Yani bitirdik elhamdülillah, korkuyoruz. Evet, yemeğe oturalım.66:04Eğer bir şey varsa sorunuz yemekten sorun. Yemek yetiştirmek.Tampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.