Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Bismillahi r-Rahmani r-Rahim. Inna alhamdulillahi na'hmadu wa nasta'imu wa nasta'afiru. Wa na'udhu billahi min shururi anfusina wa min sayy'ati a'malina. Man yahdihi allahu falamu dhillala wa man yuddil falaha dhiyalah. Wa ash'hadu an la ilaha illallah wa ahdahu la sharika lah. Wa ash'hadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu. 0:26 Amma abad, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 1:09 ayinin yakinlashganligi munasabati bilan, biz Ramazan gel, hayyar gerlik gorgan halatimizda bu darsligimizni dualar qafiga hajratimizdirik, vela Allahin tawfiqi bilan insha Allah gelati darsligimizni Ramazan ve Ramazanli temizlik edirik. Tunki intizar vurub, mushtaq vurub, 1:49 6 ay evvel kishken. Bariq dana fi shaban, fi racab wa shaban, wa balliqna ramadan, bizni racab ayida, wa shaban ayida, ayida mubaraklik qigen, wa ramazanga bizni yetizgin, deb dua kishken. Yani 2 ay evvel, racab, wa shaban aylarida mubaraklik qil, ramazanga bizni yetizgin, deb dua kishken. Demek, 2:23 ular Duan Efendinin ilishgen, ular Ramadange evveldin tayyargerlik görishgen. Bizgi oxek Ramazan bugun kiradi mi? Ya Ramazan burukaldi midir? Ramazan kirganini ham bir malkaladiyan darajidi ahamiyat qimaydiyan burukamayin. Anishun chalik, ya ki bu ilgi Ramazan ayi, utgen ilgi Ramazange oxekgen bir il halida Ramazan kirisi diltirib. 2:58 Avqaytni yahshilab miqli qur yevalib, kech kechay qarantin ashqazan halim qilalmaksdan, kechbayt yana jiftarlikke balib miqli qilib avqazla ashqazanini toyyrib. Bu, kambagalini, ham qalatini bilmayib, rozani meyekanligini bilmaksdan, yana kechay qitarayini uqutkib koyib, uqilab taq qazan gecay, qazan boyamlingin qeyin yana qutdushina qoyub qetivir yammi. Laki qomasin qu yildiz Ramazange, 3:26 düzge carab, hayargallik goryab bizmi. Ramazange bu yil, min dükken yilgi Ramazanim ge hirsiçlene men, dükken yilgi Ramazanda dua qilişliyi, qanakiyi kendigini min bilmeyib, gizvarib men bu Ramazan ayini, namazı uxilmeyikendi bilmeyib, gizvarib men Ramazan ayini. Evveli bu rahme, evveli ayi on günligi rahme, orta ayi maghrib, ahri iktum minan niran, cehennemden insandarini azad tullaygen, 3:59 qiyamil layl qilaman 4:29 Bizi məhcidlərimizde tündə turub namazı uxşilik Ramazan aylarida yok olub gitdiyan bir uruf adetlərdir. Biz tarawih uxduyimiz qiyam-i layl, yəni tündəsi turub, ehaccud digan nəhsəga əhəmiyyat tılmaymiz. Ramazan ayida bu tarawihimi özü bilan kifayir alinmaydi. Ramazan ayini girib, tündə turub, ehaccud uxub, mənəşin aqa nəhsəda bilan. Mütküç ki, Ramazanini quzuq qoyacigan, əməllini qılq qoymayan. 4:59 Çünün üçün biz, hər birimiz özümüz Ramazandayi qilinadiyan işladimizini bir varax ki, xazirdan kuxursak, yaxshi qolardi. Evvelgi ötken Ramazan yoxsak, haqa bilan, evvelgi ötken Ramazan yoxsak, nadamak bilan Ramazandan çiqib gedistin evvel, Ramazanini biz yaxshi bir istiqba bilan kutuq alsayk, ve Ramazangir tayyar qolub, künasalarga özümüzi tayyar dilaysak, yaxshi qolab. 5:28 Bu daqini qekilasi, inshaAllah bu mawzuqi qeladlari bizda toqtalamiz. Bugungi mawzuqimiz du'a wa du'a adablari. Cunki Ramazanida qindadigan ibadatlarinin aksariyati du'agi taalluklidir. Cunki iftar vaqtida rozadarinin bir vaqti var ki, xu iftar vaqtida qizgan du'alari Allahini huzurda qabul boladi. Biz nizgida hamki qaflatda boladigan haladimiz. 5:56 Ramazan vaqtida, iftar vaqtida, adamdan iftarlikda barib, biraqlarimin uyuida ta aziz qasgincayin imaniyatlarini, bazar ocaqlarini, qibat zurdani qeblasib oturib. Allah subhanahu wa ta'ala tani benden duaqsa, günüblan min uchun qarnini aqqidib, shahwatini, tahamini, sharabini tashilat. Duaqsa min uchunu duasin qabul fila mandir turga vaqtida. Biz qafilatda utkiz varayatgan, 6:23 bir fursat buduq agen vaxtini qanimet bilmə gəldigimiz üçün biz dua atablariga toqtalamak çiriz. Ramazanda in dualar qabul bol edigan ay Ramazan ayı, in dualar qabul bol edigan ay Ramazan ayı, ve şu ayda da bazı kişilerinin duaları qabul bolmaktik sebebleri ve dualarının qabul bol uçtik şeritleri menekşilerde bugungi derizdiyimizde Allah'ının iznimiyle toqtalib etemiz. 6:55 Biz əvvəla dua deygan aqtimizda dua-nin tazili haqqa da suqibat qilamiz. Çünki hər qanda itiqabini aca digan bosayniz, əvvəla qaysi temadar, qaysi mauzuzda gapirmakciy bosayniz, unin tazilini kirtirat aqamir. Tazili haqqa da gapirgan. Çünki bir mersani tazilini bilmadyan bosayniz, siz u mersaga ishtiqar qilib kirishmayiz. Bir mersani tazilini bilganimizdiki, u nersaga yen kismari, kor baqli, ver baqli rishindi kirishayiz. 7:24 Şunu üçün alimlar duan-ı fezline etişken, duan-ın en birinci fezli Allah subhanehu ve ta'ala dedi, Kur'an-ı Kerimini en evvela, qirinci suresini duab ile başladı ve akirgi suresini hem duab ile tibetti diyende. Misal üçün, Fatiha suresini alabiyen Musiq Kur'an-ın en birinci suresi, Elhamdulillahi Rabbil Alami, Ar-Rahman Ar-Rahim, ve bu akirgi qirini qalibiyen Musiq, 7:54 Külke maktau həmdü sana qiyamat günün in qadşahı yadanı sinsən, singe həmdlər qolsun, maktaular qolsun, dir bütün maktaulardan geyin gi, kirmiyyatgan naqsa dihdiyn as-siratil mustaqim. Bizini doğru yorgaya qidayat lagin, dir dua qiliyat, biz soru yapgiz. Doğru yorgaya yollayin, dir biz Allahdini soru yapgiz. Demek, biz hər fir namazlarimizde xoşa yapgan, 8:21 Fatiha surasi wa Qur'anin birinci varabda turigan surat dua bilan başlayngan. Wa shulindi Qur'anin in aqirgi khatirmasi tulmih Qul a'uhu birobbinna surasi ham bu dua bilan Allahdan insu jillarinin yamalnikladan pana surat Allahdan suratlik bu ham dua bilan tugaylangan. Demek, 8:48 Duanın biznin shariyatimizdə, islam shariyatı də, mənziləti cüdə həmkətdə. Çünki Allah Ta'ala Kur'anını dua bilən başladı və dua bilən yekullədi. Duanın həllillətinin ikincisi, Allah Subhānahu wa Ta'ala Kur'an-ı Kerimdə dua kəliməsini ibadətdir isimlədi. Demək, duaya kolunu açıb oturgen kişi, yoy aqi'u, 9:16 bir namazda turgen kabi ibadat qilayadgen kishige uqshab, sawab, ajirda buladi. Unu uslu geyana, unu surayadgen nansasina Allah Ta'ala bera. Demek, guni Allah Ta'ala Qur'anda duani ibadat dedisimladi. Wa qadi rabbukumu du'uni astajiblakum. Inna alladhini yastakbirun a'la ibadatihi sayalquruna jahannama dakhiri. Allah Ta'ala itki, Rabbimgiz aydeyati, aydeyati. 9:44 Minge dua qalinla, zilani duayinani qabul qilaman. Kim mini ibadatindan tekaburlik qilib yuz ogyrsa didi. Yani duadin yuz ogyrsa. Duani erdimagan nasaya aylantiriyatganlar, duani yuz ogyrgan kishilar, ular cehannamga daxirin, sabirin, xal xalakta, pes xalakta, zanul xalakta. 10:13 xarlayngan halatda cahandamgi qaldi. Bu ayat yuzahin qahtta manani ifadari. Birinci manasi, duani Allah ta'ala ibadatdi. Xunucun biz bir nasiqe ahamiyat dereyli. Baz cahaylarda bir kishilab bu duani kub nasiqe, orunsuz orunlarga, orunsuz cahaylarga ishtatik qoyisni saklamishimiz gari. Baz cahaylarda bazarlarga baradigan bu qalsek, bazarlarda eridimegan bir... 10:42 bir on tengerlik, yigirma tengerlik narsay uchun, miz ayitlamiz ki, kerey uchini arzandak berin, min sizge dua qipbaya man deyiz. Yani ibadatni sizge dureman deygan bir mana cikadi, dua qipbaya man deyiz. Xu vaqtta haligi adam qazabi cikdurgan bolsa, ya ki baska boradyan bolsa, duayin gizini minge keragi yox deyiz. Min tatayatgan narximni berin deyiz. Demek biz xu adamini, duanyi, tublar tashlashligiga, 11:12 duanı bir çakaya almaslige sebeb koru qal yarmiz. Bu, halegi duadin yuz ömürü kibirlik qiyan kishilar cehennemgi xar hala tekirat digin bir ayetge osha adamini alkep qoy yarmiz. Shonu uskin ilaci barishe, duani her olinsiz caylargi islati yoristin adami ehtiyat qolush gerek. Ken, agar bir adam haqisatini ham fazil egesi qoyan adamlar dua qalamandir qasi, 11:37 duayim indi kere diyo, buni duasi digin kalimadini iskarsitin, insani sahlar iskere. Cunki bu dua ibadetdir. Ucunchi faylalari, ucunchi fazili, duani ucunchi fazili, Allah s.a.v. muminlarini, sadiq muminlarini sifatlagan vahibda, ularini Allah s.a.v. kub ibadetleri bilan ya baska narsalari bilan aitmadi da, ularini dua qilisligi bilan maqtad. Demek, en yaxshi muminlarini Allah s.a.v. maqtagandad, 12:10 Nima bilan maqtadi? Duası bilan maqtadi. Allah Ta'ala deyabdi ki, Ularinin biqinlari degi, yaqiyan urinlaridan kecalari turub, Allah Subhanahu wa Ta'ala ge qorkub, dozaktan cehannamdan qorkub, cennatini umit qilib, dua qilishadilar degi turub, Allah Ta'ala maqtadi. 12:39 Mümirlarini, hakiki mümirlarini maqtaganda, lima bilan maqtadi? Ular kecalari turub dua qaladiganlardib maqtadi. Demek bu duani fadli, üçüncü fadli. Törüncü fadli, law lam takun lidduaa minal fawaid illa qurbaka min maulaaka ta'ala lakata. Agar duani hic qanaqa faydasi bomagani dadaydi, duani hic qanaqa faydasi bomaydi, faqat dina Allah ta'alaga yaqinlik, khasil qilishlik dina bosadiganlardib. 13:08 künü özü duani hazliga kifayaklarida diganlar. Demek, insam, deme deyabdi Allah subhanahu wa ta'ala, ida sa'alaka ibadi anni, fa'inni qorib, ujibu da'vata da'ib, agar benden minge dua qalib menden soresa, min unge cudahan yakinman, soragan vahginizda Allah subhanahu wa ta'ala sizga yakin bolarigan, manabu Allahin yakinmashligini özü sizga birmagan vahdi deyami soragan nasanizdi, künü özü bir fakir, mahtawiga erzilig. 13:38 Badi shurut biz indi duanin baz bir 3-da ya 4-da haldiga toqtalganimizdan keyin, duanin qabul boluslik bazir sharplariga toqtalganiz. Duanin qabul bolus sharplariga toqtalganiz. En yawala duanin qabul bolus sharplarinin birinisi, ikhlas bilan dua qilin isliyik erik. Ikhlas bilan insan dua qilayabgan vaktida, xaliz Allah subhanahu wa ta'ala ga, yaqana asman yedini yarabgan zatga, 14:09 dertce nerselarga qadir ekenlinge iman keldirib turgan halakta dua qilishlik gerek. Bizda bitda nersaga yaxshilaba hamiyat bireyli. Biz, agar bir ishimiz bitmayatgan bolsa, xu ishni bitira ala digan bir adamini tapu qalsak, albasta xu adam bitir berishigar biz ishanemiz. Veya etemiz ki, yüzde yüz ishana verin xu ish bita digan boldi deyimiz. Çünki palanca tanishini tapdik, xu ishni bitir bireydib etemiz. 14:43 Lekin dua qilayatgan vaqtda biz ushan chalik iman bilan, ishanish bilan dua qilmayniz. Hammamizda taqili turgan, hadirgi vaqtdagi taqili atganlaysa, dua qilgan vaqtda haliginlaqa ishanish bilan, isni bitiradi diganlaqa ishanish bilan, biz Allah ta'ala qe dua qilmayniz. Duada xabul qolarmikin, yukmikin, hadir hikimli duas xabul qolmayatdi digan, bir shak shubhada turgan halatda dua qilmayniz. Birintisi, ikhlas Allah su'anat a'la qe, ikhlas qilib yagan Allah ta'ala, 15:12 dualarini qabul qiladi digan niyatta Allah subhanahu wa ta'ala ge dua qilislik. Ikinisi, dualarinin qabul qolishatinin ikinisi, al-mutaba'a, bu dualar Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bizge yurigat yandaki yollar bilan dua qilislik. Bu belce ibadatlarda, belce ibadatlarda bizdik matlub, yani bizdik talim qilindi, biz ibadatini özimiz xoqlagandig, 15:41 ya ki biz mahallemizde, örgenib, pörgenimizde, ya ki palanca adam shunaka qilardi, dek durub imez, biz ibadatni Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam qanda qilardi, dek durub, sora, shunda ibadat ilisimiz girek. Hadirigindegi mushgila, inkatda mushgila shunki, biz bir narsana etedigem olsay, bu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam shunda qilip, dimi, dek soramaydi. Bizdegi adamlar etedi ki, palan damlayan, 16:09 Bungi, bunakamaz, baxqacar aqqilardi deba itxad. En kentte, islam, ummatiye yetkan musibat, manaxi musibat borudur. Tunki, bir narsada, Abubakir bilan Umer, bunday dedi, deba itxanlarida, haldi sahabi itxanlar ki, 16:42 min sizlərinin tepənglərgə asməndən tash yagishdan kofi yapmən, digənlər. Tepənglərgə tash yagib getiqdan kofi yapmən. Payğambər, alayhissalam, bun də ileri dizəm, sizlər Abubakir-i Umar dəyiz, sizlər digən. Rasulullah digən vaxtda Abubakir-i Umarini həm gətir, kekiqe boyliniş gerək. Bizdi Abubakir-i Umar iman, ulərinin tukuraq, baskən, çəngigi həm ərziməyiligən bir məhəllənin damurlalarını alqiribdirib. Hadistə şun dəyi gelibdi, digənlər digən bolsa, yor. 17:12 məhəllənin qalan damləsi qunda edidi, digən nəsələni aqib geliştik. Bu, islam ümmətigə xazir gübündəki yetiyatgan musibet şu. Bu nəsəlini cüde ihtiyat qoruşibiz gelik. Biz bu müqsulime gelibdiyabimiz, hər bir ibadetlərdə mutabaa Rasulullahki irgenşib, Rasulullah qanda qilgen ekinlər, digan nəsəlini soraxibiz gelik. Bu, ramazanda bolsun, hajda bolsun, namazda bolsun, bəlkəsi də Rasulullah salatirlərinin gentləri bar ki, 17:42 Namaz babada bayramberiye salam, sal buke ma rayetim unuyum sal dey, min kanday namaz okuyatgan digimni korganinlar daqa namaz okinladdi. Oziinlar istirakil qikarmaynlar namazlandi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam okuyan daqa okinladdi. Demek, yirgachlik, shu kishitan, shu zatdan tol alish. Hajni qiyan vaqtida, khudu anni manasikakum, hajni qilib korsatiladda, xayrdi uqlaydi, xayrdi tunaydi, xayrdi dua qiladdi. Bayer chesni korsatib, khudu anni manasikakum. 18:10 menden xac qiladigan qorunlarinlarini ushanilar, xayirida xacda iqilishini dedin. Xagiligan adam xaciga barib, xagiliganda iqilishiyam caizmiz. Bizi adamlarini hayran qaladigan dinarsaniz, bir xacda otirigan vahantimizde, kabanin tepeside sakside koyadi, saksida Uzbekistanin gelgan xacilar aylanib keldi da, min otirigan cayini aldi, niye taqsidi otirisdi. Otirigani ben keyim, 18:38 Biri ikincisi yeqaram, nechi mertayilandimiz degendi, biri men 3 mertayilandim degendi, ikincisi men 4 mertayilandim degendi. Tawaf, ka'bani tawafir. Qinday qidi ki, bol bi yetadiriz ge, qer qerik degendi. Biri 3 mertayilandim tawafir qed bariyak, ikincisi 4 mertayilandim tawafir qed qed yabdi. Ka'bani 7 mertayilandim, 7 mertayilandim. Mena bu insandar öz xaxilaygan daqa ibadat qilishibli bu shariyatimizde yok. 19:03 endi bizni özimizin bargan qazilarini aylantirgan vaqtinda, itti merta qavaq qigandayn keyin aigerdiki, yana, deydi, bir aylanik qoysanam, ya iki aylanik toqqus qoysanam, deydi. Nimega toqqus qilasniz, deyisam, guz siz daim, deyidi, damlas bir yerdasniz, kaya ben aylana verasin, biz umrimizde bir merta keliyatniz toqqus qilab aylanik qoyayliz. Bu, shariyat, bradarlar, bu shariyat namazni, bambatni, min, umrimda bir merta qoyab, min, bir iki rekat, min, suur rekat, bambatni qoyman, deyidi, qomaydi. 19:33 Men hajga ömrümde bir mertik ediyem, ben yedi merti aylana mänemə, dokuz merti aylana mənemə deyişəm. Bu mənim, bu shariyyat, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, üçüncün eddilər ki, meni qande ibadatqil yəninini qörsənglər, qunup düsünə aqadib u şeynlər deyəkdi. Özümüz xavay neslinizdən asmandan alıb durub, haqla gəndi ibadatqilə verişdik. Bu, Allah qabildi mənim oğlan. Unla həmmab hayvanbar ok yedək. Həmmab awliya ok yedək. Allah Subh'anaHu wa Ta'ala, 20:02 yuz bu yendaka qilib turib ibadat qilib. Qut dushinday, dualarda ham Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam urget yendaka qilib, dua qilinsa qabil qolib. Duana qabul bolu sharti nayit yabsiz. Paygamber aleyhi salam urget yendaka qilib, dua qilinsa qabil qolib. Biz bu Paygamber aleyhi salam handay urget kermigini dua qabablar dayitaymiz. Demek, duana qabul bolu isni ikin charti Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam urget yendaka qilib, dua qilisliyib. 20:34 Ükünki, duanın ükünki şerdi, əs-siqatu billah wal-yakin bil-icabə, Allah qe ishanishlik, və u duanı qabil borishligi insanda ishanish, torluq xasil borishligi. Duanı qabil borishligi, ishanish bilan dua qilishligi. Belli adamlar bar, özünü dua qiliyatgin, duasiga ishanish qimaydi. Hic qeçan dua, özü dua qisi qabil bomaydi yendi. Künün gün daima, 21:04 Dua qilagiyin busa qiroqe dua qildirin. Bu ham nati olib. Sunucun, har bir kisi duani ozu organishligi kerek, ve ozini, kirek narsalarini, Allah subhanahu wa ta'ala dan suraxilisini organishligi kerek. Bu ibadir, siz daitmaysiz ki, meni orinimge taharat qoyin ki, meni orinimge namaz qoyin ki, demeyiz. Hud dushindi oksa, duani ham har bir adam ozu qilgani, qilinishligi kerek. Demek ki, Shaqibinan, 21:34 Dua qilin ishligi. Udullaha Peygamber sallallahu alayhi wa sallam meytirlar ki, Udullaha wa antum muqinuna bil icaba. Sizler Allah subhanahu wa ta'ala ge dua qilin ilerde, duanı elbet de Allah ta'ala qabul qiladir digan ishanchi bilan dua qilin ilerdi. Biz dua qilin vaktimizde, qabul qodan miyini duayim? Min, yunaklar miyini, bende bozayim digan nasir ilan dua qilamiz. Torunki shatlari, 22:03 Bu teorin çerti, Құдүр үл қыл өл құшу, dua qilgin vaqtta, duan qabıl bolish çertinin teorin qisi, dua qilayatgin vaqtta, qalib Allahga bağlanigin bolishligi qerey. Dua qilayatgin vaqtta, qalib Allahga bağlanigin bolishligi qerey. Shunu uchun, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam bizge dualarini har xilini örgatgi. Misal uchun, 22:34 Biz namazda takbir eytib, qolunuznu baqlaganimizden ki, Subhanika Allahumma wa bihamdika, wa tabarika sunud, wa ta'ala jadduk, wa la ilaha ghayrud, dib dua qilabiz. Lekin, basqa bir dualariniyam urgatgan. Unu urgatqini maqsad, adan bir duana eyti yursa tili, uzi bilmagan halatda xu duana uqqoyganini ham bilmay qala digan dereceyi qib qala. Dazda sadir boladi, insan uqqoyganini ki, 23:02 shu duana okudur mu, okumanim midir, özü hayran. Çünki qalib, Allahke bağlanmigan halatda tura. Tili ayet koygan nasani, hatta öz bilmayligan dereceda qalib. Çününçün, agar biz dualarini azgina oylanib, Rasullaha uygatgan dayib, bir, namazda bu duani, ikinci namazda Allahummehdina fiman hadayt, waafina fiman aqayt, wa tawallana fiman tawallayt, mana bu duani, baska namazda baska duani, koshaligan bolsay. 23:29 rukularda həm huddusunilay, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, 7-8 dualarini urgetgan ruku qiganimizdi. Biz fakat, Subhani Rabbiyali alzim, digan nasabin, nasab ilan ginak faylanimiz. Sacdada həm harsil dualarini urgetgan. Chulalini agar biz qilarigan bolsayk, demek biz, Allah bilan, haqiqi qalbimiz bilan getlashiyarqan insan bolaniz. Lekin, bitda duagi urgani qigan adamlar, baz adamlarini korasiz dua qilin dilsa, bu üçginday duan yagla ugan, 23:58 özü təlləsi başqaya qarab turib, bir oge başqa nəsəni oylab turib, en koliblən işarab qolib turib, ağzıda dua çirib getireb. Ağzıda dua qolib getireb. Bu dualar qabulbu mu ediyan dua? Bu dua, oyuncaq dua, lagu dua deyiladi. Mənə xazirgi günümüzde, xayir de barizaynız adamlarinda oylayan duasi, özbek dilizde həm, ərəb dilini bilmaydiyan bradarlarimiz, xazirgi günde, Musulman Korbanı digin kitablarda, 24:27 Uzbek dilide shu dualarini manasini titir koyi. Shu dualarini manasi bilan ay saham yakhshi qolaydi. Lakin, qayir yabarsay dastahan ge, dasturhan ge barake versin, toy bolsun, ghanb omaysin. Biraqan mersi Allah ki mahtawib omaydi bu yedi. Yiyidi, ishti, qarni toydi, Allahni nimeti bermaysi Allahkan qolub turdi. Ya parverdi yara, shumcha nimetini berdin, singalakan, hamdolakan, shukur. 24:57 Alhamdulillahi illa liyat amani, beni yiyilirdin, iqirdin, singe shukur. Dib, tur merti shukur eytmaydi da, dastur khandi yib turub, yena dastur khandi ya rabbi, berekib ergen, ve yena toym olub dursun shuyette, qan te shish bizde bolmasin, dib turub, Allah subhanahu wa ta'ala ge, mahtawsuz, shukursuz, yena sorayab. Bir adamgi misalucun uzeriniz, Allahnin mesele bundin ala, siz bir adamgi misalucun min doldur girsiniz. 25:25 ikki ay xaxlagan ingiliske ishlatin geyseniz. Xaxlagan inki ishlatgan inkiin, sizin aalinizgi kesedir, hali biyada meysed ki, siz mene 1000 dollarini bergan ediniz, lekin hadir mengi yena 2000 dollarini o shubberaqsiz geyseniz. Dimi buras? Yez sizgi bir maqtaba itmese, yez sizgi shukura itmese, rahmatla itmese, insan tabi ixalatninga qazab gedib. Qyni qyn bizgi, 25:53 dualarda awwala maqta'u bilan, sana bilan Allah Subh'ana Ta'ala ge bergan nimetke shukur aytib, ana hondayn keyib, sorunmashkar biz örg etim garmiz. Shunu için dualan n'ham, birxil lahmiz bilan ayti verishlik, bazide bu, nima boladi, lahub ol qalad. Allahumme, Haygambe sallallahu alayhi wa sallam, imamit termizinin hadislarda, Abu Hurayra ruwayq qaladlar, Udu ullaha wa antum muqinuna bil icaba, 26:22 An-Nallaha la yaqbalu du'aa min qalbin qafirin lahin. Allah subhanahu wa ta'ala qayt sila du'a qiyanda aniq unic ijabat qilishiki ishanib du'a qilindilar. Va Allah qala dedilar, qafilatta bolgan lahin, yani oyinab hayali basqa cayda bolib turigan qalibdan hargiz du'ani qabir qilmaydir. Du'ani, dima qalib Allahga baglanmaygan bozar. 26:52 qalb qaflatda tursa. Lekin, Trinlindan cixkir yebkani dua, u hargit qabul qomaydi. Cunu ucun, bizni buy diyarlarda, bir adam namazda dua qiladi, hemma adam amin dibi otur islislab, adi qurbaya. Amma gaxshiraqi, Peygamber aleyhissalam ur yebkani, har bir kishi özini xacatini Allahdan özü soraxliki, mene bu sunnatki muafqoli. Duada namazdan keyin, 27:22 Her bir adın özü qolunu açıb, Allahga yalvar, yalını, kirek nəzəsini soraxdigi bu sünnetgi muhaqqoli. Çünki min, yaqi bu yerdegi bir imam, qishi, sizini xanadaninizde siz qanday müşkiləge, yaqi bir musibetgi çükeninizden xabarimiz yoxdur. Her bir qishi özünün musibetini, özünün başiga çüken külfetini perverdiqi arige, Allahga iltica qilib, xünü minden kütargin debtirib Allahna maqtab, 27:51 mahtawdankiyin shu musibatini ayitib Allahi dua qalish digi, mana bu ornidik ola. Lakin bir adam daiman, Allahumma taqarqan minna, bizdin qadurqul Allahum, libdur muhamma amindir, Allahi qalib ishqib getavirishi, bu dualarimizdik hamayib getish getabib ola. Dualarik hamd ol qala. Xun-i xun, xun digi ornlar bar ki, insan sahatliq Allahi subhanahu wa ta'ala ge yalvarib dua qala digan ornlar bar. 28:19 Biz shu masjidya girib, shu tarzga yurganib qayganibiz üçün, biz Allah bilan dua alqali yaqlashlikni muritib qoyganibiz. Beşinci duanin qabulburish sebablarini, beşincisi, al-azm, wal-cazm, wal-jittu fit dua. Duada qattiq turur, qattiq azmu qarab qalashlik. Anas radiyallahu anhu ayetadi ki, iza da'a ahabikum fal ya'zm fit dua, wa la yaqul Allahumma in shayta fa'atini wa inna allaha la mustakrihalahu. 28:49 Agar sizlariz dedilar, dua qala digan bu seniglar, duada azmi qarar bilan yaqarvardi qara, minge xunasani bergin, qabul qilgin digan laxisi bilan aydinlar. Qabul qilgin, bergin digan laxisi bilan azmi qarar qilqtirib aydinlar. Dekin, yaqarvardi qara, agar bu sene maqul gelse, seni qaklasayin, beri qaklamasayin, berma digilmay. Bu, azmi qararini yuqalishi qalar. 29:19 Allah qala qe haqlasan, bir haqlasan, birmə öz inni ixtiyarindar dek durub, aytishlik bu durs bomi. Qunu qun, bir gindib duaqana. Hen Allah Subhanahu wa ta'ala ge, bel kishilar duaq yanida kordik, ular, suz digan ibaramda islatat. Allahin semdib aytishlikni, hurmatsizlik deb bilib, suz deb yakirgan kishilarini kordik. Bu hurmatsizlik dekilmayib. 29:48 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la, sen degi ibaralimla aizilini duagimladi. Biz, demek dualarinin qabulbulu shartidan keyin, üçünci, birincisi dualarinin fadli, törtte fazilatiga toqtadik, ikincisi dualarinin qabulbulu shartini, beshtesi diga toqtadik, indi dualar, azablariga toqtaramiz. Duanın azablari. Yani, manashi, dua azablarini ikide, biz Allah bilan yathlashish azabini örganamiz. Allah bilan yathlashishlik, 30:19 Dua qiliş azabını örgenimiz. En birinci dua qiliş azabını birincisi, Allahga həmdu sana wa Peygamber alaihi salatu wassalamga salatu zürtler bilan duanı başlasli. Duanı başlasli. Wa dua tügeyatkan duanda da həm həmdu sanalar bilan wa salawat bilan Peygamber alaihi salatu wassalamga salawat bilan duanı tügeyatisli. Mena bu, duanın qabur borucliki ge həm 30:48 bir səfəb qolab. Demek, birinci duan-ı azabi, hamdi sanalarından dua qilişdiyi. An Ali ibn Abi Talib radiyallahu anhuhu qala, Kullu duain mahcubun hatta yusolla ala Muhammadin wa ala ali Muhammad sallallahu alaihi wa sallim. Ali radiyallahu anhuhu ayitgandar, har kanday dua payram ğirga salawat ayitilimmaygan dualar bu mahcub tosulingandir digan, qabul gumaydi digan. Demek, bizni dualarimiz qabul gumayatgan shahidlara, 31:18 Tabaplarana barit, dua varamizda, salawata itmagaligamiz wa Allah kahamni sana itmagaligamiz. An Abdullah ibn Mas'ud radiyallahu anhu qala, kuntu usalli wa n-Nabi wa Abu Batr wa Umar ma'ahu. Falamma jalastu badatu bisana ala Allah, thumma ala n-Nabi, thumma da'autu li nafsi, fa qala n-Nabi sallallahu alayhi wa sallam, sal tu'ta, sal tu'ta. Abdullah ibn Mas'ud radiyallahu anhu ayit larki, 31:44 Mim bir günü Peygamber aleyhissalatu wassalamnin masjidlarida namaz okudum. Namaz okub golganimdan ki, yanimda Peygamber aleyhissalam, wa Abu Bakir, wa Umar oturgan idilardi. Namazni okub golganimdan ki, Allahga hamdu sana aytib, Peygamber aleyhissalatu wassalamga salawatlar aittim, undan ki, ozym uchun dua kala basladimdi. Ozymgi keraklik nasallarini sorayi baslaganimda, 32:13 Qayqanbar eleyh salam eşitib durgan edilab, salam tu'ata sorayn, sizge beriladi, sorayn beriladi sizgedib qayta-qayta-qaytardilab. Demek, manamunday qilingan dua, albatta sorasi Allah ta'ala beradi digan. Ikinci azabi, duanın ikinci azabi, azdua firraha wa shiddah. Dua, qiyinchilik, waqtta hamma dua qilad. Qiyinchilik yigin ohti, ya Allah, ya Urdu. 32:45 dirkuru barcha adamni tilige brinç geladigan narsa, Allahnin ismi gelay. Lekin raha, insan bihacet bukturgan vahdi, barcha narsin yetarlik bu, sah, salamat, bayr, badaulat bukturgan vahdi da, kib adamlar dua qiliştini qaflattir balay. Hemen asiyir dami, kini üçün dua qiliştini qaflattir balay. Kini ulamalar etabi ki, duanın ikinci adabi, insan 33:15 xamana siyitarli bukturgan vaxtayan dua qilishligi, mana bu qiyimchilik gegan vaxta dua qilisa, duas qabilgul ishligiga sabar buladi. Amma baya qina asa bukturgan da dua qilima qiyimchilik gegan da dua qisa, uga duas qabilgum hi. Bunge dalil, fayqamba sallallahu alaihi wa sallam ayitlarki, man tarrahu ayin yastajib allahu lahu inda shada'idi wal karab wal kurab fal yuksiri dduaa atirraqa. 33:41 qimni qiyincilik vaxtlarida Allah Ta'ala duasini qabil qiliqligi kursan qisa dedilar, u kursini bi hacat qiturgan vaxtlarida qibrak duaqsin dedilar. Bashiga musibet kemay turgan vaxtlarida qibrak duaqsin, qinalgan vaxtta duaqsi Allah Ta'ala qabil qilad dedilar. Ikintisi, Yunus alaihi salamni, bu hammamizga malun qisalarini Yunus alaihi salamni, ki yudgan vaxtlarida, qalib yudgan vaxtlarida u kishini 34:11 Allāh subhānahu wa ta'lā duāları, köb duāları səbəbli u nīn qarnadan nazaf verib qitqar vaqdi. Allāh ta'lā it ki, وَلَوْ كَلَوْ لَا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبْدِحِينَ لَلَبِثَ فِي بَدْهِ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ 34:41 Mashaqqat waqtida dua qildi, Allah Ta'ala ona duasina qabir qildi. U shayq Qiyyit yukkan waqtlarda, Fana dha fil zuluman an la ilahi illa anta subhanaka inni kuntu minan zalimin. Zulumatta turub, Qiyyitnin itila qaranbulix zulumatta da turub, nida qildi ki, la ilahi illan, sendan muhdi ilah yuk, sen yagana ilah san, min öz nafsimga zulum turucilardan buldimdi dua qiyan waqtlarda. Bazı rivayetlarda itadi ki, malaklar farishtalar, 35:11 Аллах Субхана Таалага, бир, бaxaliqni qida, bizga tanişli bolgan bir benden senge dua qiliyatdi deyil. Xinda Аллах Субhana Тaala buygunu saleyk filan dedila. Yani, xuncalik bu qishi qib dua qiyanligdan, haliqtalan ham u qishina awad u tani digan daracada qib qitkanid, qib dua qiyanligdan. Uchunchi adabi, duanin uchunchi adablari, la yad'u ala ahlihi, au malihi, au waladihi, au nafsi. Uzinin, 35:43 ahliga, ahli ayallariga, hanadaniga, ozinin maliga, karizandiga, ya ki oziga zaral yetkizaligan narsalardan dua qilmasligi. Oziga zaral yetabigan, ahliga zaral yetabigan narsalar bilan dua qilmasligi. Bu, erkeklerden gore ayallarda kop kiraydi. Balalariga daim qargish bilan dua qilaydi. Bu, nin uzylgil digi. 36:16 Misal ucu, bunun basni kardishilamin turi qoyub. Nardzalarini, ayalarini bunun tiqish qerek. Insan ozyge ozy, yaki ozyngi tarzandiga, ozyningi tapgen marini yuqalib getishiga, zaharili do aqilishlik bu, asnida aqil bilan, aqilga aqilga meryan dardir. Bizda xabariyindar bosa qerek, manashu bazbir ozbek dili dagi qardish digan, 36:46 bir kiçkinə kitabıca tərcimə qılıbdi. Şu kiçkinə kitabıca dəgi keldiyən qıssə bu gaziyetələrdə həm çap etib çıxardı. Mənə bu qarğışda gi kegan kişi, öşənin sahibini bu ciddə şəhirdə, Arabistanin ciddə şəhirdə yaşaydigan bir higit. Mənə bu higitini ben özüm kürdüm. Mənə bu nagramlar kəlaskəsigə uzun yakqızib tahta koyub, xungi yakqızib koygan 37:19 Hic qayri, hatta kallasi ham qimirlamaydi. Fakat ginay, cinlay tirmiliyb yata daxalaz. Guni Mabayrambal Aleyhissalamnin masiflariga ziyaratka olub girishkanda, shuyati min 3 kishibla uchirashdim. Mena bu kishinin hayati, yuza ozi spor limalarindan shugunlayin yigirm, 18-20-a yashgikigan vahilarida, balilar bilan, ozinin ortaklari, ulfatlari bilan, oynab, 37:49 qeyin düzge kirganda, qönta qidan, zaziga alka, yer gecik. Xinda dadalari, qayardan aldin deganlarda, ortaqlarim niki edi, dedi. Dedi ki, sen, faqulus qekefisamini, dedila. Deganlarda, yox, men ulaqima yapiman bu ortaqlarim niki, deganda, ortaqlari, seni qöntan qesab qoyubdi, men, agar yalban gapirisen, boynin uzulsin, dedi. Dadasi, agar yalban gapirisen, boynin uzulsin, dedi. 38:18 Bir saat uyida oturdim, chay avqatni ichib, keyin tashkariye ortaqlar bilan chikib, baxzeyige deydi, kumilishke bari shuyerte chongudib da deydi, tor bari bashimni shunmage vurub, boynu uzudib getdi. Shuyay dadi ki, min dedanlik kardishlika qalgani gitmendi. Daim dedasi bilan ham koryishgan vaqlardi, dedasi ham yiglar, min nimi uchun oğlu nishunla kardish bilan qardib koydim dedila. 38:48 Bir ayitken, ağızdan chitkan dua, dadanin duasi, harzdan neyim, bitun neyim, naqiran borishiya sabab kodi. Mene bu, on seksiz yachlarta kodi deyim, bosa, miyana on seksiz yil umur kordi, hadir otuz iki, otuz uchlarida, otuz biyichlarida mishimdey, mene shi yigit dadasinin kardashida qalgan mendi deydi. Dekin, bir ursan kodi deygin, caib deydi, min dadan minge razi kodi deydi. Nintinden razi mendi deydi. 39:18 Və min şu vaqda ibadat qılıb Allahı yaşqanıməgen ekənmən, endə xaqiqatdan həm qalqit bilan barazib Allahı ibadat qiliyqməndi. Xində, xadir yuxu qishi yankan cayda adamlatı dəvət qilat. Ata-anayindan ne qarliqiga qalmaynlar, ata-anayindan qarliq qoymasin, dek turub, daim duaqu qilatat dəvət qilat. Bu qishidin soraygan vaqlarda, siz nima naysan a'zu qilasiz degənlardar, u qishin a'kin gətlari net. 39:47 Qaniyadi Allah Subhanahu wa ta'ala. Qaniyadi Allah Subhanahu wa ta'ala. Qaniyadi Allah Subhanahu wa ta'ala. Qaniyadi Allah Subhanahu wa ta'ala. 40:14 Ikinci arzumiyum shi qolini bir sahatla hareketlantirsayin, bir kutda usha özini tirlayatkan tirlarini artib, qichiyatkan caylarini qashiv alsan qanayit deyyan. Sizlar bir kutda nechi merta el qollarigdarini hareketlantirasilar, bir an merta hansi sana ayitmayisilar deyyan. Meni agar bir merta hareketlantirishka Allah izin berganda, men bahimini kotarmayi sacdadan sacdaligan qolarim deyyan. Mani bu naka qalanlar boyan, 40:44 boqin belcasi o shayqidni dadasini boqin uzulsin digan qargishi sebabli, demet, ahliga, erzantiga digan duasi sebabli buldi. Cuncun oylamaydi ki, meni duayini qayaqqayan bar ardi, meni broq, awliya bulmasan, ha dua qasam tutmanda digan naseymaz, bu qargishini uzeham duad. Cunum ucun bu duayi belc deyda, yaman duad deyda, hulay salamin ehtiyat bulusli geribdi. 41:13 Khasatan khanadanlardagi ayallarini, tillarini Allahini hamdiga, sanatiga, mahtawiga uriyatishgerek. Khardishga uriyan fayan tillarini Allahini hamdi sanal mahtawlariga uriyatishgerek. Biz torunchi adabi, yetawassal ila Allah bi anwa'u tawassulul mashru'a. Allah Subhanahu wa ta'ala ge, tawassul degeni, vasile bilen, shariyatinizda caiz bolgan vasileler bilen, 41:45 vəqidə degene bir nənsəni ortaya koyub, Allahdən soreşlik. Dördüncü adab. Şeriatimizde caiz olgen nənsəni ortaya koyub, Allahdən soreşlik. Təvessül degene bir ta'at ibadetini ortaya koyub, soreşlik. Yaqin neç qıdış Allah s.a.v. Allah s.a.v. Kuranda, وَابْدَبُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ Allahdə vəsīləni axtarinlər, ümit qilinlər degene ayatın maksab, تَقَرَّبُوا إِلَيْهِ بِتَعَضِهِ 42:14 Allada ta'at bilan yakinlashinlar digan mana çıkayim. Demek, vesile digani ta'at bilan yakinlashdik. Demek, bizar guani turinci azabi Allah subh'anahu wa ta'ala gi, Allah yakshi soradigan bir ta'at ibadetini ortega koyub sorasek, gualan kabildir. Bungi misal, vesileler, shariyattagi caiz olgan vesileler üç kisimden ibaratdir. Birinci kismi, 42:46 At-tawassul fit du'a bi ism min asma illa. Du'ada Allah'nin ismini wa Allah'nin sifatini ortaya koyib suresli. Du'a qala yapkamaqda Allah'nin ismini wa Allah'nin sifatini ortaya koyib suresli. Bu, jüda'an, du'anın qabul vuruclikke bir katta sababdir. Hayramay sallallahu alaihi wasallam, Allah subhanahu wa ta'ala Qur'anda etki, wa lillahi l-asma'ul husna fata'ubu biha. 43:16 Allah'nin gözel isimleri bar, mana şular bilan Allah'tan soraynlardir. Indi Peygamber sallallahu alayhi wa sallamdın, Abdullah ibni Qurayda, u dedelerinden rivayet tulbaytadi ki, sami'a rujulen yakul bir kişi, Allahumma inni as'aluka bi'anni ash'hadu anna kantallah. Allahummin sindan, sind yagana Allah ikanligini, sindan baska ilah yok, sind yalqissan, sind bi'khacatsan, barcha bendenin sindye muhtac. 43:46 sen tughmaysan wa tughulmagan hamsan, digan ibaralarinla, wa sengir tenkele digan diraqat yukh digan ibaralarini koyib sorayatgan digan eshtilar. Shinda faynaqar ilayh salam etdilar ki, valladi nafsi biyadiki, min nasin unu qolunum ulyanzan yaqasam, yani Allah yaqasam ki, bu kishi dedilar Allahnin en byuk isimlarini ortaya koyib soradi, 44:11 Mala bu isim bilayin kimi suresa, albette Allah Ta'ala suragan nasasini biradi didila. Demek, Allah'ni ismini ortaya koyib suresli bu duanin qabul burusliginin sebablani biradi. Bu duani atlawal zaynilatam yahshib oladi. Allahumma inni as'aluka bi'anni ashadu annika inta'Allahi la ala hinla anitala ahadus samadu alladhi lam yaridu lam yuladu lam yakun lahu kufu'an ahad dibduru keyin suraidigan nasasini surayayin yakhshib oladi. An anas 44:43 Ibn Malik, radiyallahu anhu, annahu kana ma'an Rasulillah, salallahu alayhi wa sallam, jalisan wa rajulun yusalli. Anas, radiyallahu anhu, aygambar, salallahu alayhi wa sallam, bilan wa turiyanlarda, bir kishi masjidda narraqa namazu qiyatkan iddi. Namazu qiyatkan iddi. Shinda bu kishi namazida turib, Allahumma, inni as'aluka bi'anna lakal hamd. La ilahi illa antal, mamna, badi'u samawat wal harb, ya dhal jalal wal ikram. 45:12 ya hayy, ya qayyum deygan ibaralar bilan dua qildi. Duanin manasi, Allahum, men sendan sorayman, seni, senge hamdu sanalar bulsun, sen yagana ilahsan, sendan baska ilah yoxdur, sen asman jemni yaradgan zatsan, ey jalal wa ikram, ya adan jalal wal ikram, dir dua qildilar, ey triq bolgan zat, wa ya qayyub, ya abadi bolgan zat. 45:41 ded duru, shunday ibaralar bilan sohrabi. Sohra genlemde, peygamber a.s. etdi ki, laqadda'allaha bi ismihil azim, alladhi idadurriyabihi ajaba. Allahnin en buyut isimlarini ortaya koyub sohrabi. Anarulun bilan sohrasi Allah ta'alar albette biraydi. Xini ucun biz dualarimizda, az yina Allah ta'alarin isimlarini hem virgen isimiz gelib. Xu isimlarini, duayimizini icige koshib sohrasik, dualarimiz qabul dolu. Bunum. 46:09 Aytishimizdi maksad minan aldagimizda Ramazan, Ramazan aylarida minashir dualarini ushinda koshib aytinisi yaxshiglari. Haciye barayakken biradarlarimiz bar. Biz awallarita ittiki haciyda oturib dua qilishini bilmayi. Dua qilishini mutlaq bilmayi. Arafatkaya barib turib nima qilishini bilmastan, dua qilindeyse yakib ukulab, ukulab, ukulab aytik ediyakken adamlari. Lami golyam aqibindizda qalbiniz edilib gedar. Ozi 46:40 50, 60, 70 yaş kekegen bu zahan, Allaha bilan yadlashish azabini hali geceli uregenmegen, nimaq duaglasin bilmayiz? Xunucun, hazir aydebgen nasalarini, xunasalarini uregenmense, Allaha isimlarini koshib, duaglanishnikni. Erteyik günde her insan özü xunasalarinden duaglar. An saad qala qala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam da'wati dhinnun idha da'a wa huwa fi qatnil hudh la ilahinden tisbuhaniki inni kunsi minal dhalimin. 47:07 Fa innahu lam yad'u biha rajulun muslim fi shay'in qad illa istajab Allah lahu. Sa'ad r.a. ayitkanakan ki Yunus a.s.nin hutni icida, kitni icida turgan vaxtada qiyan dua rali. La la illa inta suhanaka, inni kuntumina dhazimin lib dua quldilar. Kim shu duana qoshib dua qisa, Allah subhanahu wa ta'ala dedilar unu duasini icabat qiladi dedilar. Manak bunu qoshib dua qilansa ham ayini dua madadlariga kirad. 47:36 İkinci, ortaya koyub sorashlik caiz bogan nasalarinin ikincisi, salih amallarini ortaya koyub sorasay yakshi bolad. Allah subhanahu wa ta'ala ge, qilgan yakshi ibadatin izni, yakshi amallarini ortaya koyub, ya perverdi yara, min shu amalini qildim, agar sen shu amalimdin, sen razi bosan, seni raziligi uchin qilgan bosan, sen meni duayimi kabul kildir, dua kildir. 48:06 Bunga, misal uchun, men senge iman keltirgan man, ve men seni xishgoreman, ve peygambaringe ergechgan man, mene bu narsalar haqiqatdan hem sen özün uchun bosa, duayma qabil qil, deyib, duaqsa bolat, deyib. Bunga dali, Allah subhanahu wa ta'ala yasaydi, alladhina yakuluna rabbana, innana amanna faqbirlana donbana. Biz senge iman keltirganmiz, bizi gunahimiz kiçir deyijib. 48:37 Demek imanini ortaya koyupturub, geyin gunahini kechirishlikini Allahini sorayarib. Gunahini kechirishini, ya Allahi gunahini kechir degi veyshem, ozi komi ediyagan. Cunki ya mahto bilan, ya Allahinin gozel isimlarini koyupturub, ya ki bu masa, manay shu imange, imange ki gerligim sababli, evvel min bilmegenekan, man imange keldim, sengi iman keldirdim, kechirgin degan nasili. Ya ki, seni mahabbasim, seni yakish gorishligim sababli, kechirgin degisli. 49:06 Ya ki bu mese payganberge ergeshgenligini ortaya koyib sorashlik. Rabbana amanna bima anzalta wa taba'na rasul faqtubna ma shahidin deyad. Sin nazil qiyan nasaga biz iman kiltirdik, wa payganberingi ergeshdik, bizni shahidlerden qilgin deb dua qilyagdi. Dua evvel iman kiltirgenligini ortaya koyyagdi, wa payganberge ergeshgenligini hem ortaya koyyagdi. Ya ki bu mese salih amallani ortaya koyib dua qilishlik, 49:36 Bir dalsizgimizde ekinimiz ki, üç kisi ghar getirgin vahdida, üç si salix amallarini qilgin, yaksha amallarini ortaya koyib sigoraymizdi. Ghar aqzi yakunibka geneden keyin, üç kisi qilgin salix amalimizini ortaya koyib sigoraymizdi. Mena biz bu dalsizgiminin hadisini qaytarmayimiz. Buna ashabil ghar, ghar egadali edib, ötiketini veribdi hadisda. Bu kishinalli bosi keregin. Endi bu yerdi bir nasa bar ki, 50:05 salih amallarini ortaya koyub sorashgan. Lekin biz hadirigi ginda, gida kop adamlarga eytinladigan bosa, siz salih amalinizini ortaya koyub Allahdan sorayin, Allah berat desi, da hayatiga bir nazar salatigan bosa, hayatigigi 60 yillik umirini bir lahzada kozun aldin utgizat. 60 yillik umirini bir lahzada kozun aldin utgizatda, lekin hayatiga Allahdan soray digan, sorashga erzulgilik gogan, 50:35 salih emel tapmaydi. Həməmizni xayatimiz dəşindeydi. Mir Allah yaya perverdi yara, mənə şu qiyan iyişim seni çünidi, çün üçün meni mənə bu duayimi qabul qul deyişgət, ərzugilik bir ibadatimiz yox. Həmə özünü, sahifəsini, ötgen xayatini varixlik görsün. Meni mənə şu ibadatimi, xaqiqatini, Allah meni ibadatimi maqta uya ərzugilik, çün də dua qısam, Allah qabul qula dediyanlar də dükəyabdi. Üçünci, ortaya qoyub soraxlik caiz qoligyan, nertanin üçüncüsü, 51:09 salih bogan, salih bogan, trik bogan, yanin bizdagi bogan adamni duasidin faydalanisa bolad. Xu qixini ortaya koyib sorasa bolad. Siz salih qixisisiz, ibadat qixi qixisisiz, qib ibadat qilasisiz, Allahka qib yakinlik qilasisiz, deb trik bogan qixige ve aldilagi bogan qixini ortaya koyib dua qilin minge disa bolad. Misal isin, kasal bokhasa minge dbir dua qilin deb. 51:38 Munga dalil ma rawahu Anas ibn Malik radiyallahu anhu qala asabatin nasa sanatun ala ahlin nabi sallallahu alayhi wa sallam fa baynaman nabiyyu yakhtub fi yawmin jum'a qawma arabi fa qala ya rasulallah halakal malu wa ja'al iyal fad'u lana fa rafa'a yadeyhi kumma qala allahumma ghithna allahumma ghithna allahumma ghithna Anas radiyallahu anhu ayatatikin birkuni hayganba sallallahu alayhi wa sallam jum'a namazida 52:08 qutba qilib turgan edi, bir sahrawi kishi kirib geldilerde, ya Rasulallah dediler, biz, liman halakel mal, mallar halak bol yabdi, qahacilikdin mallar halak bol yabdi, ve ayal, ailalarimiz aç qal yabdi, yerdan östü çıxadigan narsalar yuqal yabdi, qurub get yabdi, aç qal yabdi, Allahke dua qilib berin, deyib Peygamber A.S. soradilar. Tirek, zatten, 52:37 və sālih, həzilətli tişidən suresə bolə. Soregənlərə də Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam putbəde turgencaylərde Allah'ım, bizgə yamğırni yaqdirgin, bizgə yamğır yaqdirgin də kollarini kətarib dua qaldirəm. Demek ki, bu, birinci dəlin. Ikinci dəlin. Wa min lalika su'al Abiy Hurayra, Abiy Hurayra anələrini müşrikə bolib tafur bogan vahdardə Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamni hüzurlərgə barib, ya Rasulallah, anəmini haqqiga dua qilin. 53:07 Allah hidayat qisindib dua sorak geldi. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam, Allahim Abu Hurairani analarini hidayat qil dedilar. Uylariga qaytik digan vahlarda, Abu Hurairani analarini, analari Islamini qabirlar. Ashadu en la ilahe illallah wa anna Muhammadan rasulullah, dedib dua qildi. Islam, iman kiltirib, Islamge kildilar. Mana bu, demak bir, Peygamber aleyhi salamini aldilariga barib, dua talak qildilar. Türk adarindan, 53:36 salix bixiden talakqisa bolaydi. Xadirgi kundayam, bazibir biradarlar uylarda davat qilib, nechi illab davat qilayabdi. Lekin xanadanlar da özgarish tatmayab gelilabdi daki. Ayallar, misal için, xicabni hali qaburlamayabdi. Kökçilikini xanadanlar için deyib. Qizilar, farizanlar hali u islamni xicabni qaburlabdi. Toğurluq anayqil almayabdi. Bazib xanadanlarini guahib oldik. 54:06 Bu barib turib yigitlar mene bu darslariga qatneshkenden keyin imanlari coxurib yuge barigandiki ayaliga tannan tarasya qushkendaga qilib. Bugun Romalini oramasen, yerdage talax san deydi. Bu ne imanini bilmese, ne Islamini bilmese, ne bashkani bilmese, bunu geyib turib, bugun Romal oramasen, yerdage talax san deydi. Yerdage talax bolaydi. Mene bu meyhanadanlar bulyakdi, bu ne, bu ercinanli xalaqdi. 54:37 Biz ayqamiz ki, shun daya yigitlariga, awal darsinizdiyam ayqamiz ki, bu nasiquri bir usluq, davat usluqini nasiquri qalaqta qatbil qilish. Kanadanlari qi mizgi bariturib, kanadandagi ailamizmdan acirash qiti verish digan nasiqamiz shariyat. Shariyat, mizgi hamna nasiqan urgatka. Awala o boshalarini, sikin ahli ilimilarini aldilariga alib barib, shu fijaqda bogan ayalinariga koshib, shu naqabir bayab, 55:05 muhid deyli, shunaqa bir azamlar bilan aralashdirib. Ana undan keyn gularini haqqige yillat, dua qilib, ana hindayi qilse, Allah s.a.v. azebmez ki unge hidayat bezdi. Abu Hurayra öz sahabi bolaturib, Rasulullahin a.v. geldi, anamge hidayat versin, dua qilin, deb geldi. Varish kerek, salih kishilani aldiga varib, meni ayalimge, meni sinilimge, meni aqibamge, anamge dua qilin, Allah hidayat versin, deb dua qilin, sorash kerek. 55:35 Bu 98-ci yillarda bir ayal keldi. Men dedi, xicabda qabigladim, xicabda mandi. Lekin dedi, menin kiyavim, erim, daim bu toylarga barsa billa oynayminiz. Men sen bilan oynasitin, amilanandir, toyga kitiyatgan vahlarda, meni rom alimini giritib, alita shaytib, meni itiklib chikib baribdi. Men shu erim bilan, yashasan bolami, yakin, men erimden talab sorab chikib getaymimi, dedi. 56:06 shu vaxtda bizni bazibir ustazlar bar edik, shu yerda daris beratgan arab mamlakatidan kegan ustazlar bar edik, biz bu vaqiyani ushalarga aittik. alitgan vaxtmizda ular aittik ki, yor bu ayal sabirqsin, erige duaqsin dedilar. bu 97-98inchi yirgi vaqiyan. biz bun arada bir neshi illar olmayn, keyin 2000 kancha, 2004-2005inchi illarda kesay, 56:35 Öşek ayalinin eri yüde həm biş ok namamni okuynigan dinde müstakken yigitlardan biri olurdi. Hadir Kur'an otur, həyşəmbə, düyşəmbə küngi rozalemni kickim titmese həm, shu yigit kic qasan tashqamiyi roza titmiribdi. Anashimde dua qilsin degendi ayali dua qilib, Allah sa'la apinda duasini qabir qildi. Öşek hanadan aciralib gitmeli, belki birlasib. 57:03 islami xanadan boldi, ulamin ailelani belkesi xicabdagi islami xanadanlari aylandi. Xini ucum bizda itmahchi ugen naysamiz, bu, dua, hidazi, sorasli, salik ishlanin aldiga barib sorasli. Biz ozimiz bram merta ailemizgi, harizanimizgi dua qimeyarmiz, ya salik ishlanin huzuriga barib dua qildirmayarmiz. Mena bu naysahim, bir cunnat amallariyika, dua qilin atgan vakti, 57:35 salih amal, salih kishladin barib sorajdiyi yaxsha. Wa min dhalikani, Umar ibn Khattab qayyad dhulu min al-Abbas am min nabi sallallahu alayhi wa sallam. Ayganbar sallallahu alayhi wa sallam trikligida sahabila Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamdi dua qalin derdila. Ayganbar alayhi wa sallam wafat etganladan kiyn, Umar ibn Khattab, Ayganbar alayhi wa sallamnin amakilari Abbasga, siz dua qalin, siz Ayganbar alayhi wa sallamnin amakisi siz dua qalin, yamgir yamishligi gedib, Abbasini ortaya koyib dua soray geldi. 58:05 Demek, trik adamdan gina, xazir qopturgan adamdan soralar. Amma bun ediz xert qilib xaytariyatganimiz, oligladan hic qachan doa tala qilinmayin. Oligladan doa tala qilinmayin. Xunki ular oligan ve qadir emes osha dualarini qabir qilishlikke qadir emes odar. Ular trik adamdanin duasiga muqtac olib yatgan kishilar qabirdar. Her qancalik payganbar gomasin, her qancalik awliya gomasin, 58:35 hər qancali karamat yegasi bonasin, ular bercasi qabirde musulmanlinin dualariga muqtajdir. Ular ham ulimnin qorkushgan, biz sahabilinin hayatlarini toqtaladigan bonsayk, sahabilar ulim vaqtida yiglayganlar. Abdullah ibn Abbasinin mubarak yeglari ulim vaqtida yiglayganlar, shimda cariyalari, ey, Abdullah ibn Abbas, siz ulimdan qorkub yiglayasim diganlar da yog. 59:05 Men bu akhirette kit yet men. Lekin cüdehem, zadirahem, mene al kit yetgen nesem kem, Allah'in aldiga barganda qana qilar iken men, digan neselarina echib yiglaxgen ola. Demi, hem meso, ölümden koruxusken, akhirettegi, qabirdegi, xalasin zime bolariken, saval jawabzime bolarikendir, qorkan kishila. Olar, men ölyendikken qabirga baraman, arxamdan dua uleyin da, yalaki menden sorayin da, men sindargi icabat qilaman demegen isbi. 59:35 Xunibikun, xar bitlarsi triklaninin duasiga muqtash kishila. Bexinci azabi dualarinin, beşinci azabi, al-aytirafu bittanbi, wa n-ni'ma halib dua. Demek, beşinci azabi, zunahni itiraf qilib turigan halatimizda, Allahni nimetini ham itiraf qilib turigan halatda dua varisdi. Dua qi jamatimizda, gunahlarimiz isla, ozimizni pas alib, Allahni bergin nimetlani kopi gandigini, 60:07 zikir qilib turib dua qileclik. Mena bu dua sayyidib istighfar deyidi. Istighfarni, tawba qileclik anakalarini in sayyidib ogan duada mene shun manalar kegan. Allahumma anta rabbi la ila inna anta qalaqtani wa na addu wa na ala la atika wa ahir nis qataqin. Mene shun dua ahir gecaydi, quddi biz ayitgan nansadanin uezicaydi. Mene shun yafnavasi yaxshi qoladi. 60:33 Biz dua atadlariga tukdali yapmiz, chunki Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan kegan dualarini zikir qirgoti yapmiz bazilarini, shulani yaqlap alimisa yakhshig olay. Chunki, mana bu yerde yan kiltirgin qoylgen iken, mana bu dua, o shayibdiz aytirgin hazirgi dua, mana shi dua. Bu, Sayyidiq istighfar duasi deyladi, bu duani kim deydi diyar temen, muqinan biha, shunki iman kiltirgin halatda aytirgin molsa, wa qiyech gecay ola digin molsa digaylar, 61:02 fa huwa min ahliy jannat, huu jannat ahlidandar diyan. Kim kech qayt ayyitib taa irtamin gecayin can tersinim qisa, huu jannat ahlidandar diyan. Jannatdan hix nasil tosmayt, fakat ölüm tosqirat diyan. Mena bu duanyi daim onsona qishi ayyitib yurisliyikaray, kyneshin shu dualarini yatla balislikkar, ahamiyat verib, yugindin barislari qasunulaktan vaar qoriyan dualarini yatlaslikkar, haragat balislikkar. Yirtin altinchi adabi, duanyin altinchi adabi, 61:34 رَفْءُ الْأَيَادِي فِي الدُّعَاةِ Dua qiyamahdi insan qolini qotarib dua qilishlik. Qolini qotarib dua qilishlik diganda fariz namazlardan keyin qolini qotarib dua qilisli ixtilaq boyan. Yaqi bu masal, dar ci adamlar qol qotarib dua qilib turib, bir adam dua qilib, bashkalar amin dib turislikte ixtilaq boyan ikan. Yaxisi, harbir kishi uezi qolini qotarib sunnat oxsanizan, takhiyyatil masjist oxsanizan, 62:04 taharat namaz oxsaynizam, zuhaq, shashqaq namaz oxsaynizam, namazdan keyn vizingiz kolini qotarib durib, dua qilib durib, yandigi yaxshib olad. Məhzikə kilgən vaxtda, mənə bradərlərimizi biləmiz, bəzi kishi sünnətnə okupayadida, baxqa bradərlərimi kütib durilad. Bəzi adamlar təsbihl alaydi otirad. Ya ki, bəzi adamlar in dəməstan cimcid otirad. Xunu orniga, iki rakət hər qanday namazdan keyn, kolini qizni qotarib, 62:34 Dua qiseniz shu yaxshi. Iki reqet namazayken qolmi qedarib durub dua qilganligi yaxshi qolab. Amma jama'at halatda dua qilgishlikke bu, Qur'anini hatim qilgandan keyin jama'at halatda dua qilgishlikke hadislar kirganiga. Qur'anini hatim qilgin. Yani Qur'anini hatim qilgan digani dini urfa adatimizda Qur'an hatmi digan bir nasi var. Adamlarini chayakirib tur, turbi ishda, Qur'an hatim qilyarti digi. Bu hatim, hatim miz. 63:06 Birincinin hatim buyurdum deyidi, Kur'an hatim qiliqe buyurdum dik koyuxaydi. Bu naysalar natoğri ibaralarla etlin yapgan naysar. Xunki damla exibdizlige misal chun, biroglar Kur'an hatim qib bersayn genizda, bizi hudayimizge barib, geniz Kur'an qib bersayn genizdeyib. Men yuzga yuz, vallahu a'lam, ishaq bilan eytaman ki, hicbir damla Kur'anini hatim qilib belishgan hadir aymas. Hamdanda Allah'nin kechge sey isbilan mashkub. 63:35 Hicbiri xatim qimaydi Qur'anini. Va, xu yerdegi damlilani aksargan solaydiyan Musayin, Qur'anini bir gildan hic merti xatim qilasi desa, bir merta desa, qursan bolasi. Indi, oylen kunda, uki merta, tuyul merta, bir oran iki de, qudayi, bir kunda qudayi goleyabdi, bu damlili bir kunda tuyul merta Qur'anini xatim qim qishqisli qi orkinadi. Bu xatim, xatim digan nasil nasi? Qur'anini xatim digan bir adam Qur'anini qiptiri, qanadani da, her günü özge bir nimaqilib koyabi, 64:06 shark qilq qayad. Men har kyni bir para Qur'an-dan uqimindir shark qilad. Bandat namazini uqib qiganday geyin, dunya ishiya qul urixtin awvel, bir para Qur'an uqimay turmaydi. Demek, u har kyni bir para uqibigyan qolsa, otuz kunda, yani bir ayda, bir merta Qur'an-na hatim qilgirad. Mena bu, eyn dengesi adamdi ish. Eyn dengesi adamdi ish isho. Lekin salafi salahlar, kunda, bir kunda hatim qigand. Imam Shafi'i bir kunda, torq merta hatim qigand. 64:36 Bir günde tur, merti Kur'anini başinin ayağı gecek, qotmish gerler. Mene shun, Abu Darda Allahu a'lam, agar madashim agar morsan, bu kishilar, üç ginde Kur'anini hatim qilgir gerler. Üç ginde hatim qilgir gerler. Mene shunu üçün, en dengeti adanini Kur'an hatim qilishligi, bir ayda, bir merte hatim qilar. Hatim qilgenden ki, hanadamini yigir, salih kishilarini bilan bille oturib, hanadamida, Allah Subhanahu wa ta'ala dan sorib, 65:06 turusligi, duakili surasligi yaxshi digan ikanlar. Cunki bu baqda qancayan, parishtan shub, ushar, Quran haqin bolgayn kuni limaqilat diganlar, duakil turat diganlar. Biz bungal, insha Allah, yektayki keingi darsligimizda Ramazan anakasida tukitalamiz. Demek, kollanbi kutarib duakilislig. Bu, Salman radiyallahu anha itadilar ki, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam itdilar, 65:38 إِنَّ رَبَّةٌ تَبَارَكُ وَتَعَالَ حَيٌّ كَرِيمٌ يَرْسَحِي مِنْ أَبْدِهِ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمْ مَا صَفْرًا Allah Ta'ala ʿuyāluci zāb, kārim zābdī ʾagālisilānī, bīrīnilānī, qolīnilānī, asmāyī kutārib duā qusaynilānī, unu būsh qaytā ʾiqtī ʾiyalat dīyān. ḍunū jīn, ʾinsān kollarini k 66:08 Duana özünə adabı ilin tuk tarix aşir varmas digi. Qanday aşir varmas digi? Bu yerdə Ibn Sa'd ibn Abi Waqqas, Ibn Sa'd ibn Abi Waqqas, Sa'd ibn Abi Waqqasın oğulları ayet etdi ki, bir güni min bunday dua qiliyyat gelimde dedem işit aldı, dedila. Allahım, min sen min cennetini soraymen, cennetini nimetlerini soraymen, cennetini bağlarını soraymen, bağlarida daraqlarını soraymen, daraqlarını taygida soyalarini soraymen. 66:38 sayalarini degite anharlarini soraymen, anharlarini usliliye suhur, yani kursiyilarini soraymen, dede, ve cehannemden panahdilaymen, cehannemni zenzirlerden panahdilaymen, cehannemni odlerden panahdilaymen, dedekini istigilerde dedeseyti nimaqiyafsiz palan dede, sorayekinlenimizini isti nimaqiyafsiz dede. Geydilerdi, Peygamber aleyhis salam bir hadis eyitgenle, Sayekunu qomun yaqiduna fid dua, 67:08 Meni ümmetinden xunay xaumlar çıxaydi, urlar duana cüde aşir varad digandar. Sus, xulardan borun qalmayn digandar. Çünki diglad, in uytikal canna uytitaha wa ma fiha, wa in uistamin anna uistamin ha wa ma fiha min shar digandar. Cannaz berdisa, endi cannaz berdiyan ki, cilayi hamdan hasi berdisi digandar digandar. Unu ayar bitkasin salam çiqishini sharitmaz digandar. Ha, cehannamnin farat tilasniz, cehannamda kirmasniz, demaydi. 67:36 zencebihem sisi molingiz yasinmaydi, ahlavlar, salazimlar sisi yetashlanmaydi, demek cehannemini sot paraqitilaym boldi, dedilab. Unu cehannemini icdey haman azan sanab cikish shaytmaz, dedilab. Demek, insam duada nimazini en pos kellasini sorasidik yalim. Misaal shoyuz, huyda otruval durub, farizandirini, manashur farizandirini deb durub, endi unu ver canasasini sanab gedisliyihem duris olmaydi. Bittar fa hayzandina haqqige dua qoyseniz, 68:07 Qulana amalqal, qulaana amalqal, qulana amalqal dhibdurum saal, haam aalqal, sanak shakshalmaz. Farzalna nisala amalqal, dhibdurum saal, dhibdurum saal, dhibdurum saal, dhibdurum saal, dhibdurum saal. 68:36 thumma nasabu inda kashfil qurubi qaybanarju icabatat du'ayi qadsadadna tariqaha bihdu'ubi Biz Allah subhana ta'alaya qiyinciliklar qishqan vaxti dualar qilamizdi qeyin qiyinciliklar qit qendin qeyin qesimizdan qiqar varamizdi Duamini turamiz Allah ta'alaya qishqan qiyincilikdan qarishqilan biz yaqamizdi qiqar varamizdi qanday qilib dualarimiz qabib bolsin biz bunu yorulib ulaqramla tas qoyamizdi qiyamizdi Demek yunar 69:06 Duana qagil qoliqidik yollarini tisib qoygan. Dualarinin biz tezraq toq, tuket iski hareket qilamiz, kunki vaqtini zic qol qayganligi sebabli yalimda mi? 15 min. Madi, biz 3-ci, 4-ci, 2-ci, 2-ci dima ge toqtadik. 3-ci, aqdaq ge toqtadik, 6-ci aqdaq ge toqtadik. Indi 4-ci, aqdaqgani toqtadamin, 4-ci, 69:51 dualarinin qabul bu meslik sebeblisi. Limada la yun bali dua? Nime uchun dua qabul bu meyti deyil? Neslikir, nisamik basi ger, shunatikirat. Nime ger, hamma mani shunasalar etliyabdi, duaqsa qalzi dua qabul bulaygan adamlar kemayibdikti deyil? En birinsisi dualarinin qabul bu meslik sebeblirini birinsisi, ettevassu fil haram. Haram nesani yeyish, ichish, kiyish, az qalanishta, 70:25 xaram nasalarinin aralashliki buk birinci duana qabil qilmaz sababini, birincisi. Shunu ucun tikir qalishli gidin. Abii Hureyri qadiyallahu anhu ayitadilar, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam iddilar, Ya ayyuhannas, ey insandar, inna Allaha tayyib, la yaqbal illa tayyib, Allah ta'ala pak, gozel zaktir, fakat pak nasalarini qina qabil qiladi, iddilar. Inna Allaha amara almuminin, bima amara bihil mursalin, 71:00 Peygambarilani nima nasi qe buyurgan bosa Allah Ta'ala? Mu'minlani shu nasi qe buyurdi. Peygambarilariga buyurub qigan nasisi mu'minlariga ham wajibdir. Allah Ta'ala Qur'an daydiki, Ya ayyuha rusul kulu minat tayyibat wa amalu saliha. Allah Ta'ala Peygambarilani Qur'an denimage buyurdi, Ey Peygambarilar, pah nasini yinlar, wa salih amal qilinlar, inni bima tamaluna alim, min sizla qirayatgan nasini bilib turucimandi. Mana bu ayatka, 71:29 qarayga musaqiki nasaga ahimiyyat derishimiz karay. Birincisi, payganbarilarini Allah ta'ala namaga buyurdi, farq nasani yeishgar buyurdi. Ha, ular payganbari da biz ularin da derecesi giytishkani da deyichlik dursh omayin. Mu'minlarini ham hudushi nasiga buyurdi. Demek, payganbarilar farq nasa yeishgaray, mu'minlarini ham farq nasa halal nasabidan azi qalan ishirikaray. Bu birincisi. Ikincisi, Allah subhanahu wa ta'ala quranda ediki, ya ayyuhr rusul kulu minat tayyibat, farq nasani yenlar dedi da, 71:58 Kin nima qilinlar digidi? Salih amal qilinlar digidi. Bizde manaxi nasi yuqalib gitgin. Biz faq nasini yeganimizdankin xalali faq ishge bel urum kitibarimiz. Yani salih amal qimaymiz. Salih amal digin yaki tasbih aykishlik, tahlil aykishlik, yaki namaz okishlik, yaki buran nasi, Allah boyan ibadatini buran nasin qoyishlik. Buran kishi yeganizdankin salih amal qilinlayin kisilar cudayim digin. Allah qala Qur'anida busi, 72:28 Bizge yegenimizden kin salih emal qilişlikke buyuriyabdi. Bu ikin cinimiz. Keyin, Allah ta'layi qebti, ya ayyuha alladhina amanu qulu min tayyibati ma razaqnaykum. Biz sizlerge rizq qilbergen nasilani, puakini, halalini yenilab, deb Allah ta'layi buyurdi. Keyin, bir kishini zikir qildi, hayamir edesman bir kishini zikir qildilab. Yutu ilus sefer, seferge cikadi deyidi, uzaq seferlerde cikgan, ash'as agbar, saxlari tozib getgan, 72:58 deydi, və ya muddiyə dəybiləsəmə, kolunu asmangə kütərədi, ey robbim, ey robbim, deydi, deydi. Əslidə, kim səfərdə bulsa, musafirni duası qabul golədi. Demək qabul golədiyən çariflər həmməsi bar? Musafir bu kişi. Saçları tozup getkən halatda turub dua qiyan kişini, bu tavazu halatda turub dua qiyan kişini, Allah ta'ala duasını qabul golədi. Hasratan bazı orillarda, 73:26 shunday xalatda bendasini Allah taala qorishini yaxish golarikan. Misal uchun, Ramazan ayili ettamanda aqizni yakib, kech peyt gecayin, biram nasini yemaganlik sebebidin, ashqazan ozydan bir hitlar cikari baslayib. Bu hit, adaminin aqizdan cikayib, gengi uqishagani bilan, lekin ashqazandan cikarilingan hit bolayib. Lekin shu hitini Allah subhanahu wa taala aslida biz nominlar qaflik nasilarga buyurilinganmiz, 73:56 Lekin shu orinida shuhidni Allah Ta'ala mis'ikni hidinin yakhshiraqtir, dedila. Biz, aslida mis'uwaqni daim ishlatishka buyurigandiz. Anzilarimizin pakilar hidilarini yukachika buyurigandiz. Lekin Ramazan waktada shuhidni Allah Ta'ala yakhshigoldi demay uchun, oziga ibadah orinida chikganliki uchun. Muminlar sachilarini tarab pakila yurishka buyurigandiz. Kim degan paygamberi aleyhis salam sach koysa, fal yukrim sha'arahu, sachini hurmat qisin degani, 74:28 yəni, saçlərin tarab yürüşgə buyurulingən. Lekin, xaç vaxtıda, əş-əv, əqbər, saçləri tozigən xalatda tur, paqboligən xalatda turub, Allahke sorashlikni, mənə bu orimda Allah bala seyvərəkən. Çünki bu, Allahke ibadat kiliş orimli boyanlig üçün, çünisi seyvərəkən. Demek, şulardin alb geləmizki, bu, qişini, Allah seyvərəkən və duasini qabul qilagiyan xalatda turibdi. Birincisi, seferde. 74:55 İkincisi, saçları tozigan halatda, Allah qabul qiladiyan halatda turubdi. Ücüncisi, qolmı asma nge kütarib dua qigan kişini duasini Allah ta'ala qaytar ishtan uyaladi digan hadis. Törüncisi, kim ya Rabbi, ya Rabbi dib üç mertazin ayitib duasini Allah ta'ala qabul qiladi dedi, bu kişi shu nasani ayitib dua qiliyabdi. Lekin bu insange dedi, duası qabil bu meydi, peygamber eysan. Shu bercasini cemlagan bilen, duası qabil bu meydi. 75:24 وَمَثْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِّيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّا يُسْتَجَابُ لَهُ لِذَلِكُ أُنِنْ يَيَاكْكَنْ يَيْمَاهُ حَرَامٌ اِچَيَاكْكَنْ اِچِمْلِهِلَهُ حَرَامٌ كِيَاكْكَنْ تِيْمْلَهُ حَرَامٌ وَاَضِقَسِ حَرَامٌ مِلَنْا اَضِقَلَن 75:54 shubhalik məhsələni insan tiyiliş digil. Abubakir Aisha, radiyallahu a'anhu, ayet edilər, Abubakir, radiyallahu a'anhu, nin bir gulami, bir qulub var eddi. U qulub, Abubakir, radiyallahu a'anhu, ge haras törerdir, dedilər. Yani, bir mablah törerdir. Şimdə, bir günün bir mablah alıb gelib, Abubakir'ge bergenlərdə, Abubakir, radiyallahu a'anhu, nəsərdin alıb, bir taam alıb geygenlərdə, şimdən yedilər. Taamını alıb, avizlərge salgan vahlarda, 76:28 haliqi quli aittilar ki, mene bu taamini dedilar, mene bu mablani qayirdan tapganini bilasini dedilar. Sinda Abu Bakir aittiki, qayirdan tapgansin diganlar da, min cahiliyet davirda falbinlik qilardim, dedil. Ozin falbinlikini bilmaymanu, lekin adamlarini falbinlik qilib, haldir pulini yigardim, dedil. Shundan qalib gitgen mablar mene shudidilar. Sinda Abu Bakir radiyallahu anhu qollarini tqit, tamaqlari ged, haliqi quli varigan bensani ashqa zandarindan chikari shikari. 76:58 Xinda boni qorigan sahabilar, eyy Abubakir, minchexem ozin izni qiynaysin deganlar da, la taqru cunna, ya sen qiqasan, ya ki meni canin bilan binla qoşin qiqasan, ded durub, ozini xincali qiynab durub, haliginan sani qayt qilib qiqarib da shenli. Sani unin icige haram kirib qalishligi, palbinlik, kahinlik bilan elde brolanini pulini alganligi, bu haram naysa unin qarini getkirib qalishligidin. 77:25 qorkub, dualar qabl bol nasilginin qorkub, shunasani islardan cikayab tashiq. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, Sa'ad ibn nabiyy wa qasiyya ayitgan nasihatladan biri, ey Sa'ad, qatib mat'amaka, tustacib davatuqa, ey Sa'ad, siz mat'aminizdi yeyatgan nasini pah qilayin, yeyatgan avqatinizini halal qilayin, duayiniz qabl bolad diganda. Shunda Sa'ad ayitadi ki, qirx il davamadan, min qayirdan alib, yeyatman qayirdan, 77:57 Kaspiriyatman shuladini har birinin pehshiriga aqzimga aqzu qasaldim diganda. 40 dil özü düzü hem küzati bimaqin. Ana ondanki o kishini dualari qabul boladigan kishladan boldi. Qabul bolishligi, o kishini dualari qabul boligan digar bir misal ketiradi. Marawahu Amir ibn Sa'd Ra'a Sa'd ibn Abi Waqqas rujulan Yasubba Ali wa Qalha wa Zubayr Bir güniz şu Sa'd radiyallahu anhu bir kishi Zubayr 78:28 Talhā ʿAli r.a. ʿAnūni söqiyyat gənligini qərd qaldı. Məsciddə sahabiyilani söqiyyabdi bir-iki. Çün də Sa'd r.a. etdi ki, ey palancə, ya dedilər, şun əsədən toqtaysan, ya kibuməsin, min du'a qilaman, Allāh Subhān'a atalagi seni xar qilat, dedilər. Çün də hali ekşi etdi ki, siz, dedi, du'a ingiz bilan, min qorqitmahçini siz, Peygambar min ingiz siz, dedi. Degənləri də, 78:57 Bu kishi oranlaridan turdilar da, barib taharat qilib, iki reket namaz okib, kollarini duage kotarib, Ya Rabbi, dedilar, mana bu adam, dedilar, senge yakin bogen, sen yaksikoyladigan kisilarini sokti, dedil. Agar mana bu nasil seni gazabini kiltirgin bosa, mana bu kishi ozin kifayatil, dedil. Deganlar da, digil, tashkaridan bir kuturgan tuya jugurib kirdida, 79:24 hü yerdagilarini izlayaqgan, bir narsil izlayaqganday bolib, geyin haligi kishinin uzuriga yugirib gelib, tishilab, ayaqlari bilan tepalab, taa u kishini öldirib koyrib dedilab. Mara bu kishi dualarini qabul bolabiyan kishiydi. Saad ibn Abu Waqqas dualarini qabul bolabiyan kishiydi. Tunki u kishi 40 dil davamida halal bilan az qalib. Biz dualarini qabul bolmastik sabablarini ikintisi el isteyacal, o terkid dua. 79:54 Biz shaqq qitamizda dua qili xintat qilariz. Dua qilin qilin xic qabili qomayax qidib turib, tashqq qitamizda. Mana bu ikinci duani qabili qomayax shaytlarini. Abiy Hurayri radiyallahu anha qaytadini ki, yustajabi ula ahadikum ma lam ya'jal, fayaqulu qadda'autu lam yustajabi, sillarini qitalaniglargi duayindar qabili qomayax agar shaqq qilin qilin. Shaqq qilin qomayax qabili qomayax qilin. Ikinci duani qabili qomayax shaytlarini ikincisi, gunax qilib turigan halatimizda, 80:23 ya ki qarindash uruqladan alaqani uzgan bolsak, bu dualarimiz elbetli qabili bomayim. Xini ucum biz bilicimiz gerekki, mana bu Ramazan ayi kirib geliyekdi. Her kisi dua qiladi, istighfar eytadi, tawba qiladi, awalibu rahma, awsakubu maghfira, aqiribu itqum minan niradib turib, bu dualar qilishadi. Lekin, kimi qunax qilib turigan bolsa, qunaxladan tawba qime guncay, ve qarindash uruqladan alaqi uzgan bolsa, 80:51 shundan tawba qilma gunca bu kishilarinin dualari qabul bomaydi. Wa ikinci nasa yana yestat mutinla digan nasa, jannat ishqilari tukattakwa abuwa bul jannah yawmul xamithi wa yawmul itnay, qayshanba, yushanba günlari jannat ishqilari aciladi. Undan har dir, Allah ki dua qalagaygin kishila, har dirin adamnin gunahlari kechiriladi. Wa ibadatlari qabul boladi. Fakat iki kishini ki qabul bomaydi diganla. Bularinin ikkisi, 81:20 bir-birin lari bilan irishib halgan da, alalarini islaq samagan kishilarinin dualari ham ibadati ham qabili bomaydi diyan. Kini ikin, biz Ramazan keliyarti Ramazanda khasatan karimda sholuklar bilan ve biradarilar bilan golgan alakalarini tuzatib almaginimiz ki, bu Ramazangi tayyargarlik korib, kini asani tuzatib almaginimiz ki, bizi Ramazanda qiyan ibadatlarimiz qabili boli nasligiye sebat olmali. Turin ki, 81:50 Dualar qabulbulmestiginin toruncisi ham, gunah islani qilisligi digan ikadlar. Beshincisi biz, hala rusun aqlam digdi, yani basbashina itiketemiz ki, beshincisi dualar qabulbulmestig sebabinin beshincisi, vacib nesalarini biz tarqilisigimiz sebabli dualarimiz qabulbulmaydi. Allah subhanahu wa ta'ala Kur'an da itaddi, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam itaddi, 82:17 anil munkar aw layu shikan min allahu an yab'atay alaykum iqaman minhu thumma tad'unahu falayustajar lakum tizlar, ma'ruf nasiqe buyuray sizlar, munkami kurgayna qaytaray sizlar, agar shunday qumaydi qayan qilmaydi qayan bu saynlar, Allah s.a.v. uysinin tarafidan bir azabini sizlarga yubaraydi, qeyin dua qisaynlar, duayin laqabib qolmaydi diyan. Bu hadisini min ayyid toqdayanminin sababi, khazirgi kunimizda xud dushunay asab olup duribdi. Ma'ruf nasiqe hichkin buyuray qayan yok. 82:46 ötüb geti atıb, namazga geti atıb, bir adam turgen bolsa, ey brader yurin namazga bari atkani edik, dep turub, hiçki meydi. Koşningiz turgen bolsa, hem namazga geti atkani edik, yurin dep turba itmeydi, ma'ruf ki, hiçki mi buyurmeydi. Münkarini korub tursen gi, bir cayda münkar ishok turgen bolsa, hazir gi zamanimizde, mingenime hazir eklenin bilan kabillarini dep turub, ötüb geti verimiz. Mene shimde halatki getgeni ilerde dediydi, Allah ta'ala, sizlergi Allah ta'ala, iqaba minhu, 83:18 qinday azablanini qirqbaydi. Keyin sizlanini saliq isimilar ham ortage qib duaqsa ham, indi qabil qilinmaydi, didi. Qadir vaxtta qu dushinday. Qancha-qancha qesalliklar qiqiyak, qancha-qancha awvalligilarda qomaygan narsalar bu qadirgi zamanimizda bolyakdi. Dua qilse dualar qabil qomayakdi. Qomasini sebebi shu. Bi altinqi dualar qabil gulmasliginin sebebi, al-hitmatul rabbaniyya, bu Allahnin özini hikmati bilan qabil qomaydi. 83:48 qabul qolmasinin sababi, bunu biz bilmaymin, Allah Subh'anaHu Ta'ala oznik hikmati bilan. Lekin ulamalar bunu bazibir nasalarga nima qilishkanyakan, ayichkanyakan ki, agar gunax qilmaygan halatda, peygambar a.s.y.t.di ki, bir musulman ki, gunax qilmaygan halatda, vaqarimdash uluqdun alaqa uzmaygan halatda, bariz charslar toruq olub turub dua qilsa, keyin unga dua qilsa, Allah Subh'anaHu Ta'ala unga 3 dana asani birini girebdi. 84:17 üçdə nəsəni birini berəndi. Birincisi, ya ki, unge duasini, sorəgen nəsəsini berəndi. Bu, közbilən köləndi. Ikincisi, ya ki, Allah Subh'anaHu wa Ta'ala unu ahiretki alqibaydi. Qirgin, duasini ahiretdə berəndi. Bu dünyada berməsi, insan na'unut buqqalməsi dəyikərək. Min sorə yapmən, sorə yapmən, hic Allah Subh'anaHu wa Ta'ala sorəgeni bermədi deyin nəsəblən, na'unut buqqalməsi dəyikərək. Unu berilməsi, demək, unu duasi ahiretdə elbette Allah Subh'anaHu wa Ta'ala unu ber 84:46 Ya ki, üçüncüsü deyidilər, undan, shu sora bir nansani sorasa, Allah s.a.w. shunni tesgarsib ogan, yangi unga keliyatgan bir musibatini Allah s.a.w. shu duasida tosib qoyad digandar. Mena bu, shu duasinin evaziyyat bermigan nansa digandar. Yani, üç dana sanin birini berad digandar. Demek, insan namunik yilmasini kerekki dua qoyanda, duasi qabir gulmasi, demek, üç dana sanin köz algaya kirtirishligi kerekdi. Biz imkanin ba'i chayib, 85:18 harekat kildik ki dualarini qabulbumaslik sebablari yekib toqtadik. Lekin, dua qabulbola digan dualarga toqtalanmadi qabulbola digan dualar. Dua bu yerdagi bazibir vaqtlar ve dua qilmiganda dualar qabulbola digan vaqtlar ve mehanlar ve zamanlarga digan vaqtimizda toqtayakmiz. Lekin, bazibir vaqtlarini qisqaca ekbitamiz. Dualar qabulbola digan vaqtlar yaqib omasa, 85:49 zamanlarini qisqaca etibetemiz. Dualar qabul bola digan waktlarinin biri, Laylatul Qadr kecasi da dualar qabul bolad. Sunim ucun Laylatul Qadr kecasini ghanimat bilisligimiz gerek. Cunki bizini aldiginizda Laylatul Qadr boganligi ucun biz sunge toqta koyabimiz. Laylatul Qadr diganda biz faqat 27-ci kecani Laylatul Qadr dit bilisligimiz naturli bolad. Ikinci din, Laylatul Qadr diganda, bazibir bu yerlar da bilmadik, lekin eshtishimizga qarayanda Laylatul Qadr kecalari, 86:21 məhcidlərdə avqatlar qılınıb, qaşlar qılınıb, tarxat edib adamlarga, mənə bu nəsə dər həm nazil bir əməllərdin biri. Toğri adamlarini məhciddə tarxib qılış dikka bolyalkan nəsə, lekin, lekin, bu kecədə avqat, kecəsi bilan avqat yib çıqış digana mənim, kecəsi bilan ibadat qılib çıqış digan ləylətli qadr digan. Xunum üçün, imkanı baricə, qadr, ləylətli qadr kecələri məhciddlərgi gelseynlə, 86:50 Kirishin əvvəl müdaxanadan da avqatlanirim ki, məscidke gelib durub, məscidlərdə ya ki həmmi məriflər bilan azgina faydalanib, kagin kecələrinin namazlar bilan, qıra'at bilan, başqa bilan okulisa yaxshi qalab. Namazını cemaat bilan kecəsi bilan okusa həm durs qalab, ləylatil qadr kecələ. Ikincizi, ləylatil qadr degini fakat yirmiyettinci kecə degi nəzla həm naziq olib. Çünki hayganbar a.s. onu anıq ayit almadida. Ləylatil qadr kecəsi, hayganbar a.s. yena namamim 87:20 Lailatil qadrni Ramazani ahiriki on kundigini taq kundladan izlinladi edinadi. 21, 23, 25, 27, 29-ci kecalari oturib cikilinsa juda ham yaxshi boladi. Lailatil qadr min kecadan yaxshi rakti diri ulamalar min kecani 80 yillik ibadatli tingiganti. Min kece 80 yillik ibadatli togri geladi. Kunu ucum 5 gun bolari. 5 gun. 5 gunlik. 87:49 künni Allah üçün, ya ki ahirgi on künni Allahnin yolu ge sarkta qoyux üçün, hazirden ijtagi kishlar, ya ki bir nimedagi burturgin kishlar ijtalarini veycalaqtirib qoyusin. Devleti ijtagi ijtayan kishlar, yahshib olardaki ular, bir uzurlar bilan, nimeget oluska alip deyimizin deyitkani chikib giriz. Xu kecalarini ganimet bilim. Bir il davamidi, nefsimiz uqun, ailemiz uqun, hanadanimiz uqun, 88:19 Iclayanimiz yidal indi bir, yildagi on künlik künni Allaha perverdi ya'niz uchun, qamdurunuz uchun, acilati qoşimiz kerek. Hadirdan xungi tayyar yarmakti qorunisa, yakhshi qorun. Keyin, demek Laylatul Qadr bu aqirgi on künlikte boladi. Bi, qu, qal künnladi oturunmiyani yakhshi. Laylatul Qadrda qilinmiyani dualar qabir boladdi. Ayşe anamiz, radiyallahu anha, ayitlar ki, ayqamir a.s. ya Rasulallah, 88:48 agar men laylatil qadr qaysi kuli eken digini bilsem, nima, digi dua qilay diganlar da, Allahumma inna qafugun qazimin tuxibbil afu fa'fu amni, ey Allahum, sen kechirimlik mihriban dalsan, meni gunahlarimini mahrat qil, digi dua qilim, diganlar. Demek, laylatil qadr kechilari, shu dualarini aydinsa, yuda ham matlub talat qilin ganda qal, shimdanki muhaqib olad, shu dualarini qib aydinsa. Kengisi, dualarinin tabul gola digan vaqtlarini biri, 89:17 namazlardan qeyin qilinqen dualar qabul bolar. Cuncum, hariz namazlardan qeyin, dualan isa bu yax. Qeyingi qabul bolar diyan dualar, min qabul bolar diyan vaqti, kecatsizda turuz dua qilinqen dualar qabul bolar. Wa qeyingi, yani dualar, qotunchi dualar qabul bolar diyan vaqtari, azan ayitilinqenden qeyin qamat ayitilinqen gecay bolgan dualar, arasta qilinqen dualar qabul bolar. Azan ayitqen bosa qeyin, tekbir ayitgini qeyin, 89:47 aralikta qilingan doa qabul bolaydi, xaxlayin. Azan ayit qoyanigi sunlatin okup qorub, sunlatin qeyin, doa qilin, xaxlayin. Azanin qeyinla doa qilib, qeyin sunlat qoyin, araligda ushani arasay qiribissayniz, qanday doanaya qabul bolaydi. Qeyin gisi, inda nuzulil qayit, yamburya qayatkan vaxtlarida qilingan doa qabur bolaydi, qabul bolaydi. Bexintisi, va altintisi isa, jum'a kuli dagi, 90:15 Bir saat bar dedi, peygamber sallallahu alaihi wa sallam, shuu saatke qilini qilgen dualari muafik etse, onin duasin qabil boladi, dedisi. Shuu jumay qunindagi bu saatini bazir ulamalar, yani aksar ulamalar, asirdan keyingi qilinigan dualar dedili. Asir namazdan keyingi qilinigan dualari. Shuu nixin jumay qunini, ahamiyat bilan qilini kutilinise yaxshi boladi, jumay qunihim. Jumay qunihim ahamiyat bilan kutilinise yaxshi boladi. Bizde shuu... 90:42 Gümələrdə pəgəmbər reysalatlı salaninin məscidlərdə bəzi qişilərini qörgəmiz, gümə güni qelib, gümə namazıga it təməndi qilishib. Çünki kim güməge 1 saat, 6 saat aldin qese, bir tüyə soygəndaxı, səndindara qedirgen qose, bir sigir soygənday, 3 saat qayanda qolu soygənday, yena yenday qose, bir tavuk soygənday, imam qutbege çıqçan vaxtı qese. 91:11 imam khutbaga chiktandi kese, uunima bir tavukin tukumini sadaqa qiyandiga, sawaq oladi digan hadislariga binaan, bu ushe kishilal ir taman kedishadi, jumayi. Ta jumayi namazi bogin chay, iki rakattan namaz okushadi. Keyin jumayi okulub, boginindan keyin shu jayda oturishib, ta asirga chay, namaz okub, iki rakat namaz okub, dua qilib, iki rakat namaz okub, dua qilib, asir namaz maqshadi. 91:41 Hesir din keyin, hesir namazini uxshu agenlardin keyin, oturgan cayladan, cilmastan, sham namazliki dua qalishin. Mada shumday adamlarini shuyahati tapasiz. Shuni, shun buyerladahem adamlar shumayasayag, urzum agad kusayam yaxshi boladi. Bomayagani omurda bir mara shuyu sunnatga hena qoysa yaxshi boladi. Xunki jumay qoncda shumday fazilatlari balaydi. Demek dualarini qabul boladigan vaxtlari, sacdadar, qilingan dualar qabul boladi. 92:11 və arafat günlərde qilingen dualar qabul qoradi, və tündə insan uykusuzun uygangen vaxtıdaki digan duası həm qabul qoradi. Uykudan uyganib gitgen vaxtıda insan uykudan uygangenden giyin, Allah ki dua qilse, duas qabul qoradi. Əgər taharat qilir, taharat giyginiden giyin iki rekat namaz oqsa, u kishinin namazı elbette qabul qoradi diganig. Tündə insan bi özinin ixtiyarisi, bi ixtiyar minakiladi uykusuzun uygan qoradi. 92:43 Turib ikkir eger dua qilsa, elbet qalla duasan qabiliqlarekin. Degin taharat qilib ikkir eger namaz qilsa, namazini Allah subhanakala qabiliqladir. Biz bu dualani bazilariga qoxtalgan buldik. Bazil shatlariga, haziratiga, bazil adablariga, qabul qolmaslig, sebablariga, bazilariga qoxtaldik. Yena bazibir mavuzlarimiz qalib getdi. Degin insha Allah manashu aytninganlar salamu illa Allah. 93:11 Bu dua qawada wa qadamlarga kifaya bol sekere, Allah Subh'anaHu wa Ta'ala'nin yozal qisimlari wa buyu isfari-isfari-lal-murta-i qadis olayniz ki, manabu darshizimizde yunasima ta'ala huwala dhozimga, hala yoyzda sizde gaman fahadlik borishligini, dwaya bumi Allah Subh'anaHu wa Ta'ala yagana dhozini, wajhi yujun, razili yujun, a'idini, wa a'aldimizde ki, rayatim razili yujun, mubariki dhozini, bu ayda barchemizgi munahti ayi borishligini, barchemizgi Allah Subh'anaHu wa Ta'ala.