♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioНамоз ва унинг аҳамиятиadmin·3 views·5 months agoУшбу дарсда қуйидаги мавзуларда суҳбат қилинган: -Намоз ва унинг аҳамияти; -Қуръондаги бу ҳақда баъзи оятлар; -Расулуллоҳнинг бу ҳақда айтганлари; -Саҳобаларнинг, тобеинларнинг ва мужтаҳид уламоларнинг намоз аҳамиятига доир фикрлари – намоз руҳи бўлмиш хушуъ ҳақида баъзи намуналар; By: Исломий дарслар веб саҳифаси islomiy.darslar.com, Абу Абдуллоҳ Шоший, Шайх Сайфуллоҳ Носир Source: IslamHouse.com · Исломий дарслар веб саҳифаси islomiy.darslar.com, Абу Абдуллоҳ Шоший, Шайх Сайфуллоҳ Носир#Audio#IslamHouse#Абу Абдуллоҳ Шоший#Исломий дарслар веб саҳифаси islomiydarslarcom#Шайх Сайфуллоҳ НосирTranscriptionbeta▸Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.0:00بسم الله الرحمن الرحيم0:31wa man tabi'ahum bi ihsanin ila yawmiddin. Allahumma, allimna ma yanfa'una, wa anfa'na bima allamtana, wa zidna ilman wa amalan ya rabbal alamin. Allahumma amin. Muhtaram braderlar, bugungi suhbatimiz, Islamdagi kalimeyi shahadat, La ilaha illallahu, Muhammadur Rasulullah, kalimasi danki ingi orunda turadigan,1:14islamnin ikkinci rukni bolgan, kishi, uzinin a'zalari bilan bacaradigan amallarinin, en uluqlaridan beri hesablangan, namaz haqida sohbatlashamiz. Awala, namaznin, arab tili de, nima ikenligini, lugavi cihattan, undan kin, islamda kanday, mana, derishini, undan sun,1:58Namaznin islamdagi tutgan orna, unu farz etilishi, ahamiyati, fazilatlari haqda, behali qudrat, xoldan kilganca sohbat qilamisi. Arablar namazni salat bishadi. Yani, salatun. Salat kalimasi, arab dili dagi isha saat, lam, waw, uzagidan alingen. Manasi, dua digan.2:40Şunun için hem Allah Ta'ala Kur'an-ı Kerim'de, Sure-i Tawba'da mu'minlarını sıfatlap durup, yani Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamga mu'minlar haqda gapırıp durup, şundaydı buyuruk qilad Allah Ta'ala. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Wa salli alayhim inna salataka sakanu lahu. Ey Muhammed sallallahu aleyhi wa sallam, ularga salawat, salli alayhim, ularga dua qilim.3:17Ular haqiga dua qili. Man jinday tarjima qilamiz. Chunki bu ayirda lugawi ma'anada kiligan. Inna salataka sakanun lahu. Sizi dua ingiz. Ular uchun xatir jamlik, sikunat, qalblari itni'nan hasil qiladigan narsadur. Diyida Allah subhanahu wa ta'ala. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, shu lugawi ma'anada, sahih-i muslimda kiligan hadista, ayitadlar ki, iza du'iya ahadukum,3:56Falyujib. Agar brartalarin gizga, bir jaydan davat nama kilsa, chakarib qagazi. Yani, bir narsaga mihmanga chakarilgan, bir davat geladigan bolsa, bir avu chakaradigan bolsa, falyujib. Mishanga, barsan bidila. Agar, qazi acik bolsa, roza tutmagan bolsa, avqatlansin. Agar, roza tutgan boladigan bolsa, falyusalli didilar.4:26yani dua qilib qoysin. Namaz uqsin bir chekegi otuvalib digan imaz. Agar rozasini qahli mey digan bolsa, chunki ixtiyar libanda, rozasiyam, nafil roza boladi kupincha, nafil roza tutubdurgan bolsa, mihmanga bargan da, mihmanini, khanadanini, doa qilib, uzini doa qilib qoysin diglar. Shari'at tagi manasi isa, salatini manasi, maruf.4:58özümüzge namazdi tercima qilingen manadadi. Yani muayyen bir hareketlerden ibarat Allah uçun ada etiladigan muhim ibadat. Islamda beş vak namazni urni nihayetde belendi. Çünki Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bu namazni İslaminin üstünü dib edildi. Üstün bulmaganda uy nürap getken edik namaz hem5:36kishinin hayati di, manishun di, ustun vazifasini otihdi. Onin islamiga, namaz bolmasligi qattik taasir qilib qalishi, ki ingi, taqamar s.a.v.ni hadisleriden, mana ayatlerden, ma'lum boladi. Quran-i karimda, kub jaylarda, zikir qilinadi, Allah s.w.t.nin, namazni fars qilganligi, namazga bolgan da'wat, buyruq. Kupincha zakat bulan birga,6:08kib ayatlarda kila, kila. Anashnaka ayatlardan bazilara, anasurey bayinada ki ingi, kichkina suralardan bittasida, Allah subhana wa ta'ala ay tadiki, wa ma umiru illa liya'budullaha muhlisina lahuddina hunafa, wa yuqimus salata wa yuqtuz zakata, wazalika dinul qayyima. Insanlar, Allah ta'ala gagina,6:45Allah Ta'ala qe ibadat qilish qe gine buyurilgan edilar. U zat qe dinni xalis qilgan halda, haqqa mayil bolgan halda. Hamda namazni barba qilish qe, haqiqati bilan ada edish qe, zakatini berish qe buyurilgan edilar. Mana şu, haqiqi togri dindir dili Allah Subhanahu wa Ta'ala. Demek, Islam,7:22Namazsiz tasawur qilinisi cüdaqi. Şunun için həm Peygamber sallallahu alaihi wa sallam İslamını şu beşte rukunge, mənə şu beşte arkan asasda, beşte üstün asasda qurulgenləgini aytadlar. Ma'ruf, həmməge məşhur bolgen, Hazreti İbn-i Umar radiyallahu anhumani hadisləri də, İslam beş üstünge qurulgen, digən, qurulgen digən hadis gelədi, bunu köpçilikiniz yoddan həm biləsiz.7:57Allah ta'ala bu namazni muhimligini bayan qiliş uçun ham, islamda ni çağlı belant mertebege ege bolişini bildiriş uçun ham, farz qilişte namazni alahide başka orinde farz qildi. Allah subhanehu wa ta'ala beş vah namazni musulmanlarga bir günde beş vah namaz okushini isra keçesi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem yitti asmanini tepesige,8:36qotarilgan gecasi fars qildi. Bunin muhimligini shundan ham bilib olsa, boladi ki, Allah subhanahu wa ta'ala birinci nawbatta namazini ellik mahal qilib fars qilgan edi. Ellik mahal. Bir kunda ellik mahal. Muhimligini, wa Allah subhanahu wa ta'ala qanchalik, Allah subhanahu wa ta'ala qanchalik, syukli ikenligini bilib olamizmari shundan.9:11Illik mahal farz qilganida, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam burulib qaytib qiti atganilada, yolda Musa alayhis salam u kishini, bu sahihayn dekilada, bu hadislar, u kishini yoldan toqtatib, ummatin qizga qancha namaz farz qilindi deyib soraydilar. Mashhur hadis. Illik mahal dib cevab veradilar. Ya ummatin qizbunga taqat qilalmaydi qaybin,9:41Qarverdiyarga iltija qilin. Deyidilar Musa alayhis salam. U qishi qaytib baradilar. Shun deyqilib, oralarida qaytib aqrida Allah subhanahu wa ta'ala, Baygambar sallallahu alayhi wa sallamga, beş mahal ummetlariga namazni farz qilganini aytib. Beş mahal bolgani bilan, ushe illik mahalnin sawabi yaziladi, tip aqrgi hukmini qiladi. Kin qaytib geliyatganilarda, Musa alayhis salam,10:12Buna ham itlay almaydi deyishkandi da Peygamber sallallahu alayhi wa sallam bazir bu ayatlarda kiladi. Indi min bundan artagiga hijalat qilaman deyib qaytmaydilar ki. Allah subhanahu wa ta'ala namazni özüning vaq muayan vaqtları bilan tars qirdi. Voshe vaqtlarda ada etilsa gina namaz makbul bolad. Surey nisada Allah subhanahu wa ta'ala inna salata kanat alal mu'minina kitaban mawquhta didi.10:48Albatta namaz, mu'minlarni usrige muaqqat, muaqqat degani bu yerdagi mawqut degani, uzmiz dildagi muaqqat, muaqqat manas demas, mawqut degani bir vaqt belgilangan farz boldi. Kitabdan murad bu yerdagi farz manas. Yani ertalab bandat, kün çıxmasdan ilgara, endi kün tikkadan kelib, gharbga aqgan vaqtda peşin namazı,11:24Undankiyin asr namazı, kün batkanda, sham namazı, keçesi yatish aldıdan isa, huftan namazı farz qilindi. Uşbu namazının ehemmiyetini yana, şundan han bilib olamiz ki, bu ibadat, cüda qadim ibadatlardan saplanad. Bram bir peygamber ötken imez ki, Allah subhana wa ta'ala ge iltica qilib, yüzlenib namaz uqmagan bolsa. Barcha shariatlarda, buyurulgan,11:59ibadatlardan hesablanad. Elbette, bizin shariyatimizdagi namaz bilan, ilgergi otganlarini, shariyatlaridagi namazini, tuzilişide fark bolgani bilan, içide, ruhide, manazide hiç bende fark yok. Manası, Allah subhanahu wa ta'ala ge dilden yehkexudage iltica qılib, unge özinin kulligini, muhtaciligini, bendaligini izharqilish hesablanad.12:31Şunu içinem, İbrahim aleyhisselamdan, və uksiden ilgeri kilgen peygamberlerden, kingi peygamberlerden, Kur'an-ı Kerimde bazı namuneler kiledi, ular özleri, şi namaz haqida, dua qilgenleri, namazını qanday qaim qilgenlikleri, haqida ayetler dayan qilinge. Şu ayetlerden bazılarını kiltirib öteman hazır, İbrahim suresi de Allah subhanehu ve teala, İbrahim aleyhisselamın diliden, şu duanı kiltiridi.13:05rabbi ja'alni muqimas salati wa min zurriyati. Beytar var digara, mini namazni qa'in qiladiganlardan, haqqı bulan ada'ita diganlardan, hamda zurriyatimdan ham, manu shulad, shundi ada'ita diganlarini qilgin, digan du'anu kildiradi. Ismail a.s. ta'urisi da, Maryam surasi da, Allah subhanahu wa ta'ala, ayitadi ki, Ismail,13:38özünü ahli ayaliga, ailesiga, namaz okşini buyurar edi. Zakatini verişini buyurar edi, Allah'ın huzurida razı bolingen bendelerden, Allah razı bolgen bendelerden edididi. Musa a.s. doğrusu da hem, mönüşündeyi ayetler, namazını okigenligi, namazını qaim qil digen, Sure-i Taha degi ayet, ayet geladi. Isa a.s. den Sure-i Meryemde,14:11Allah menga namaz bilan zakatni buyurdi, evsa buyurdi, buyurdi manasida geladi, shun deyidib, xitab qiladib, xaber beradi Allah subhanahu wa ta'ala. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, namaznin ahamiyatini aytib turib, Muaz ibn-i Cebel radiyallahu anhu den qilgan, rivayat qilinga hadisda aytadilar ki, Ra'sul amril islam, isni bashi islamdir. Islamning,14:49Ustuni isa namaz deydilar. Namaz, dinnin en muhim, en kozga koringen, siarlaradan biris saplanad. Shahadatayindan kiyingi, ilgari baya itibotikanimizdankin, birinci orinda turadigan amallardan saplanad. Shunindik, Allah subhanahu wa ta'ala ge, en mahbub bolgan, suyuklu bolgan amallardan saplanadi baya itibotik. Bu tohru da, peygambar sallallahu aleyhi wa sallamdan,15:30Hazreti Abdullah ibn Mas'ud, rivayat qalib ayitadlar ki, Ya Rasulallah, dedin bir gün, Ey Rasulallah, amallarını qaysi Allah Subhanahu wa ta'ala qeshyukli raq, yakshiraq, sevimli raq, shunda, Teghambar sallallahu alaihi wa sallam, rinci orinda, namaz, öz vakti da adaa etisli edilar. Namaz, bende bilen, kul bilen, özünü khacası,16:05perverdigari urtasidagi baglanma alaqas saflanan. Shinun-shinan Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, Abu Hurayra radiyallahu anhudan rivayat qilingan hadisda itadilar ki, bende uzini hajasi perverdigari dilan en yakin bolgan halat sajdada turgan da boladidiglar. U shayirde duanı köpeytirinlar, deydilar imam muslim rivayat qilad. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, yanadir,16:41hadisi qudsida Rab subhanahu wa ta'ala dan riwayat qilingan, uning özden kelamı aytilgan hadisi qudsida Peygamber sallallahu alaihi wa sallam Allah subhanahu wa ta'ala dan hikaye qilib aytadi ki, Allah aytdi ki, min namazni benden bilen özüm ortamda ikkige böldüm. Yarmı min uçun, yarmı ise benden ucu.17:19Bendamga uzu soragan narsasi bolada. Yani nimani soray digam bulsa ushanda, min icabat qilamahan, digan manada, mashhur vasha hadisni, kin sure-i fatihana Allah subhanahu wa ta'ala aytib utada. Yana namaznin fazilatlaradan biri, min bu yerda ahammiyati toğrusu da gapirib, kin fazilati toğrusu da ayti yapman, orasida bir-birige uzuvi bağlıqlık var.17:52yani namaznin muhimligiden, unin fazilatlari kopligi cikadi. Unin fazilatlari kopligi, bolganligiden, kopligiden, namaznin nesali muhimligi hem kelib cikadi. Suno için birbirige, hiç acralib bolmaz, balıklık var, ahemmiyet bilen fazilat ortasdı. Namazni fazilatlariden biri, namaz cennet kalitlerden saplanadı. Yani, cennetke kiraman deseniz,18:25Cennatini keleytiga, ege bol maksib olsengiz, namazga mahkam varim. Hazret Rabi'a ibn Ka'b radiyallahu anhu dan rivayat qilnadi ki, sahi muslimdik iladi bu, et, ukişe itadilar ki, Peygamber sallallahu alaihi wasallam bilan, yurar edim. Ukişige taharatlariga su, ehtiyaz, baska ehtiyazlarını, qilib, hacatlarını, ada etib, xizmatlarını qilib yurar edi. Burkunu, mengi,18:58Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, soragin, dedilar. Yani, nima soraysan, birinasa soragin, yin birey, tegan manada aittilar. Shundani aittim ki, cennatta sizi bilan bir bolusunu sorayman, dedilar. Bashkalarsan, sorarsan, belki, dedilar. Chunky cennatta peygambar, sallallahu alaihi wa sallam, bilan birge bolus, jure, uluq, bakht bolusu bilan birge, nihayatta, katta, amallikki bolus gerek.19:35Şun üçün Rasul Rasulullah aleyhisselam ayittiler ki, Boşka narsani sorarsan belki, dediler. Şun da min, şu narsani soraymam, dediler. Ayittiler ki, e bulmasa, özünge, sacdanı köpeytiriş bilen yardan bir, minge, yani, min-i yanımda buluşun üçün, sacdanı, namazını köpeytirişin kere, dediler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in yanları da buluşu üçün, cennette, uluq orunda buluşu üçün,20:13namazni başqalarga qaraganda kupraq ada qilish qiraygan. Abu Musa Ashari radiyallahu anhudan rivayat qilingan hadiste Peygamber sallallahu alaihi wa sallam eytadilar ki, iki salkin namazni ulamalar salkin namaz diganda bandat bilan asirni nazarda tutulgan diyshad. Iksa iki namazni ada etkan adam cannadga kiradi dedilar Peygamber sallallahu alaihi wa sallam. Hali20:49Sohbetimizde ahiride kiladi, ada etish, khushu' bilan, icidegi namazni ruhi bulmish, Allahga yüzlenish bilan bulganda gina, manfaat birishi torusi da bazı hikayalar ham kiladi inshaAllah. Shunindik namazni yanadir fazilatlaridan biri, kishinin gunahlarina, benda gunahtan hali imaz, benda daim gunahka batkan halda turadigan insan.21:24kini gunahlaridan paklad, daracalarini kotaradigan, en yaxshi amallardan bittasahan namazda. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, Hazreti Abu Hurayra radiyallahu anhu dan rivayat qilingan hadisda aytadlar ki, mengi aytimlar chi, bittalarini eshigini aldidan, bir daryo akib otadigan bozda anhar. Ushe kund, ushe daryoda anharda, har kunu beş mahal,22:00çomula digan bolsa, kiridan bir narsa qaladi mi, deb soradila. Xunda ular aychidi ki, u adamda kir qamaydi, dixti. Dib Peyaman s.a.v. etdilar ki, xud düşünindik, beş vaqt namaz ham, dedila. Yani, beş vaqt namaz ham, xoşa, daryada, beş merte çomulisdik ki, Allah ta'ala, bu bilan bunahlarini, mene xundi, uchiradi.22:34Bu sahiha inda kilal. Yana Hadrat Abuhuray radiyallahu anhudan riwayat qilingan hadiste Peyaman sallallahu alayhi wa sallam ayitadilar ki, xuddishu manada, silarga gunahlarini uchiradigan, derecelarini kuteradigan narsalarini kursatib qoyayimi? Ha, albatta ya Rasulallah diyisdi. Shunda ayitdilar ki, qincilik bilan taharatnicu da kemaliga yetkazib qilish. Yani, savukta qinal zengiz ham,23:11su yetmestan qinelsengiz ham taharatni, bitul uzini mustahabbatlari bilan, kamil qilib ada edish, masjidlarga qademlarini kub qilish, namazdan son, yana namazni kutub, kutarib, kutub, kutub turish, namazdan son, yana ki ingi namazni kutub turish, ane shu ribat saflanadi, ane shu ribat dedilar. Ribat degani, kishilar, musulmanlar,23:43dushman kelib qalishidan ihtiyat bolib, ushe dushman tarabka qoyib qoyilgan, dushman tarafta qoyib qoyilgan qoruxcilikni, qoruxni ribat biyshadi. Yani, insanni shaytandan, bunahlardan saklab turib, sunaka qorux bolib tura digan narsa, mani shu tipada eytib otgan, min eytib otgan amallar digan manani bildiradi. Namazni yanabir fazilatlaridan bittasi,24:15Namaz nur saqlanad. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam bu haqda imam muslim rivayat qilgan hadista shunday didilar. As-salatu nur. Namaz nurdir. Yani nur diganligi ham manawi, ham hissi manada tunsa ham bulura. Allah subhanahu wa ta'ala öz qalbini Allahga baglab. Qalbdan betun kasalliklarini haydashka harekat qilib.24:52yamanliklerden saklanib, yakhsiliklerge iqbal qilib, namazni ada etken kishigin qalbiga nur cay etken edik, unin simasika ham usha nurni berib koyadi. Shunin uchun ham, Allah subhanahu wa ta'ala namaz doğrusu da qabriganda, inna salata tanha anil fahshai wal munkar didi. Albatta namaz, buzuqliklerden, munkar yaman, ishlerden qaytaradi didi.25:28Yani namaz, shunaka narsalardan qaytargan da gini, haqiqi namaz boladi. Namaz kishini, buzuqliklardan, buzuq sozlardan, buzuq islardan, yaman sozlardan, yaman islardan qaytarmaseykan, özünü qayta korup chikmagi, namazinin kintigini tuzatmagi kirek boladi insan. Çünki haqiqi namaz, kishini mene shundi, yaman narsalardan qaytarişi kirek. Namazinin yana bir ahamiyatini ada,26:03ahimiyyatiga dalavat qiladigan ayatlardan bittasi, kisini uzaq oyga taldirishikerek bolgan ayatlardan bittasi, sure-i maryamda kiladi. Allah subhanahu wa ta'ala aytadi ki, yakshilarini aytib otkandan ki, ularinin artidan bir kishilar kildi ki, ular namazini zayiqli varisdi. Shahwatlariga, uzlarini nafslari kahlagan narsalariga erga ship getisdi. Yakinda,26:37cehannamga tushadilar, deyidi Allah, tahbit qilib. Ghayga tushadilar, deyidi. Ghaydi, baz ulamalar, cehannam vadileriden, in yaman, vadileriden, bittasidib, tafsir qilishadib. Indi Qur'anda, namazga, yukarida ayitib otkanimizdik, namazni barpa qilinlar, digan manadagi, namazni muhafaza qilinlar, namazni daim okub yorinlar, digan manadagi,27:10ayatlar cide kuk kilgen, namazni daim ok, turishkek davat kilgen ayatlardan, birup birilgen ayatlardan bittesi, mese surey, bakarada kilgen ayatlar, ayat saplanadi, Allah ta'ala, hafidhu alas salawati, was salatil wusta, wa kumu lillahi qanitindidi. Ey mu'minlar, namazga mahkem buliylar, daim ok birimdar, muhafaza deb, arab tileda,27:41Birin arsani daim qilib yorushka eytilan. Namazni daim okub yorinlar. Hususan orta namazna. Orta namazna, ulemalarda ixtilafi var, kubcilik asr namazdiydi. Waqumu lillahi qanitini. Allahka khushuq ilgan halda, tik turgan halda, yuzlaninlar. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam namazga muhafaza qilish, namazni daim okub yorushda orisida,28:15Kelgan hadiste ayetadilar ki, kim ki namazni daim uqbiradigan bolsa, namaz unga qiyamat günu nur, hamda hujjat, hamda najat boladidid. Kim uz vaktida uqmaydigan bolsa, namazni daim uqmastan cala namaz boladigan bolsa, unga namaz nur ham, hujjat ham, najat ham bolmaydi.28:49Qiyamat günüde Harun bilan, Fir'aun bilan, Haman bilan, Ubayy ibn-i Khalaf bilan boladi. Dirge boladi digilar. Bundanam kura, kişi ihtiyat bolishi uchun qattik tahdit bolmasa kerek. Çünki Fir'aun,29:23Haman, Ubayy ibn Khalaf, kafirlarinin en eshaddilari edi. Qarun, özünü mülkiga mağrur bolub. Özünü bomali dünyasiga. Fir'aun, esa özünü memlaketiga, patshaligiga mağrur bolub. Haman, özünü vazirligiga mağrur bolub. Ubayy ibn Khalaf, esa özünü ticaratiga mağrur bolub, otganlardan biri edi. Manisularini ber chasi bilan biriga bolad diyabda Allah subhanahu wa ta'ala. Namazni, namazni,29:58lam yuhafiz alayha, manashid ki, itibar verisilerin gizine iltimas qileman, namazga daim okub yurmey digan adam, ya ki namazda ummen tashigan adam, manasida kiliyat. Indi, manashu yirde, namazni tashlash, biye namazlik, qek qarab, qeb ketgan ekan, shu yirde, Allah subhanahu wa ta'ala'ni tahdidlerden, bazilarine, Qur'anda kilgan,30:33Bazi ayatlarini kiltirib otish, urunli bolse kerekdib uyleyman. Yukarida eytib otildi. Neshe zayi, namazni zayi qilgan, lar haqdagi ayat. Yena, harbirimiz yad beladigan, kichkina ayatlardan bittasi, kichkina suralarda kilgan ayatlardan bittasi. Baylul lil musallin alladina hum an salatihim sahu. Namazlaridan bi tarwa bolganlar,31:09bi parwa bolgan namazxanlarga vayl bolsin, cehannan bolsin, didi Allah. Etibar gari, namazlaridan bi parwa bolgan namazxanlarga diyabdi Allah. Yani namazini keçkdirib koyadigan, uz vaktida ada etmay digan namazxanlarga, Allah cehannan bilan tahdit qiliyabdi. Namazini butun lay okumay diganlar nima qilar ki? Yaki namazini gahda,31:45faqad jumaga barsak bolad edib qayanin tashla yurganlar nima qilar ki? Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Cabir ibn Abdullah radiyallahu anhuma dan rivayat qilingan hadiste ayitadilar ki, bu yerda min, shu hadisini ayitayatkan da, qattig etibar verishin gizni sureyman, chunki Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, bu hadislara, sahih bukhari, sahih muslim, sahih ayinlarda kilgan hadislar. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, ayitadilar ki, bayna rajuli, wa bayna shirki wal kufri, tarqis salam. Shibilan,32:23Kafirlik və muşriklik arasıda namazını təşləş bar qeydilar. Yəni, namazını təşləgen adam kafir və muşrikten farkı qamey ediydilar. Yəni, bir hadiste Peygamber s.a.v. biz bilən kilər ortasidagi ahdname namazdır. Kim bunu təşeydiqan bolsa, kafir qopti digan təhditni qiladilar. Şunu yöçünem, sahabalarını bərçası namazını qeydilar.32:55tash degan adamlarina qattiq, yudiyam qattiq, tahdit ostida qalgan dibbilar edilar. Hatta Abdullah ibn Shaqiq degan tabi'i etedilar ki, min Muhammad sallallahu alaihi wasallamni sahabalari edilar ukişi. Muhammad alaihi salatu wasallamni sahabalari, amallar icida tasha varsa kahur bub qaladigan,33:29baran narsani kormasdilar, fakad namazni sunaqadib bilardilar, dillar. Shunu uchunam, baz ulemalar, namazni tashlegan adam kafir boladidib, ayitgallar imam ahmad, bu kishilar, ulemalar cumlasiga kiradib, tort mazhab ulemalari icida, imam ahmad ibni hanbal, namazni tashlegan adam kafir boladidib, dillar. Yani, na dinden chifgitadib, dillar. Baska ulemalar bu kelgan tahdidlarini,34:00namazni nihayatda muhimligiga qilingan tahtidilar bolub, dinden cikmaydiyu, lekin cuda khatar astida qaladi, deydilar. Man ucundayi khatar astida qaladigan amal bolganligi ucin, tashlasa khatar astida qaladigan amal bolganligi ucin, Allah subhanahu wa ta'ala bu amalini kufur debateyabdi. Allah kufur degan, debategan amallar, Allah gunah debategan amallarga qaraganda gunahı cuda qattig bolad.34:36Şunu üçün et, köpçilik, etibar veriş kerek ki, üzlərimi qarındaşlariga qattıq, sözləşləri kerek, nasihat kilişləri kerek ki, namazını təşle birüş, bu addi, gine günah eməz. Qattıq, cüde kattı günah kabirelerden, hatta bazı ulemalar, günah kabirelerden ham tiparaqda turedigan, bir qattıq, günah diyiş edi. Şunu üçün, namazını təşleşti, kim özünü, yakılları,35:08shu qalagi giriftar bolgan bolsa nasihatini hic toqtatmasliki karag. Amarimus sallallahu alaihi wa sallam yana bir hadiste bu hadisini imam Bukhari, Buraidat ibn al-Husayb al-Aslami digan sahabiden rivayat qiladlar. Amarimus sallallahu alaihi wa sallam hitadlar ki, namazi asrini tarqigan odamni amali putun lay uchribi barlad didi. Amali habata bolad didi.35:44Yani ilgari qilib gelgan amalindizni sababı qalmaydi degan. Allah ızı saklasın. Mani şun deyik, namazni ahamiyyati, namaznin qattikligi, namaznin muhimligi uçun ham, Peygamber s.a.v. özleri can çikar halatda yatiptilaru, ummetlariga namazni vasiyyat qilib getdilar. Canlari uzulishlaridan ilgari, tejanalaridan terlar oqib, butun leyyaman halatka gelgan faytlarida ham,36:21namaz, namazga mahkem bolinglar, qol astindagilarga mahkem bolinglar, ihtiyat bolinglar, dib, wafat edib getdilar. Ukşidenkin, tegamra s.a.v.ni sahabalari hem namazgıcıda mahkem turdilar. Hadrati Umar ibnil Khattab, radiyallahu anhum, ukşini davrlarida, islam diyara an çeken geyib qalgan edi, vöşetdagi, özlarını qol astidagi emirlerga, yazib buyruk yönetar edilar ki,36:57Eytardilar ki, meni nazarımda silarinin en muhim islerin namazdir. Kim namazini saklab, unu mahkem tutadigan bolsa, taim uqibiradigan bolsa, öz dinini saklabdir. Kim unu zayiqiladigan bolsa, undan başkasini albette zayiqiladi derdir, deb yazardilar.37:34u kishiga pisaq sanchgani da, namazda terib turgani vaxtlari da, kishtan kettilar, u yuga alib kirishti u kishini, kishtiga kelgani lari da, qarasalar kunchiqayi deb qalgani kan. Atraftagilarga qarab turub, adamlar namaz okub boldi mi, deb soradlar. Ha, emirul mu'minin adamlar namazini okub alishti, diishti. Shundaki imparaman s.a.v. etdilar ki, namazini tashilegan adam.38:06İslami yox, Hazreti Umar radiyallahu anha itdilar ki, namazini tashligan adamini islami yox, dedilar. Kikin taharat alib, cerahatlaridan kan aqib tur saham, namazlarini uqvaldilar, ulishlaridan sal aldi. Indi sohbatimizni, bu toru da namazini fazilatlari torusi da, ahamiyatini bildirici fazilatlari torusi da, yapiramiz desek, krup gap.38:40Lekin, hazir sohbetin ahiri da, namazdagi khushu' doğrusi da, və salaflarni ilgergi ötken ulamalarimizi, khushu'ları qanday bolganligi haqida biraz sözləb ötishni orinli deb bildin, çünki vaqt tügab qaladigangi oxşak orinliyabdi. Namazdagi khushu' khushu' digani, qalb Allahga baglanib, namazda basqa xayallarga barmastan,39:14Fakat xudani islab, unin vaadalarini islab qalb titrab turishga khushu'di ilar. Demek qalb titrab namazda qalb titrab turishga Allahga iqbal qilib, baska narsalarini xayaldan kutarib namazda turishga khushu'di ilar ika. Bunday halga insan özini kiltirish uchun daima harekatta mujahadada bolish girek.39:46bir peste kelib qaladigan amal imaz. Xini uchun ham, ilgargi ulamalardan bazilari ayitadilar ki, min özümni namazga yigirmayil macburladim xuxu oqilishga, ahiri namazda xuxu oqiladigan boldim, deyildar. Biz xuxu oqilal masaykanmiz, baribi xayalimizga keb qalarekan, baska dunyada ge narsalar, bu masaykan deb tohtatib qoyish yaramayda. Salaflarini,40:21xushuulari togrisi da kitaplar oxishkerek, salaflarini namaz oxishlari haqida, qanday bolganligi haqida bir-birilar bilan adam sohbatlari otkazishkerek, kişilarini namazga bolgan, xushuuga bolgan ahamiyatu oxish uchun. Mana bazı hikayalardan qiska-qiska misallar keltirib otaman, qoldan kelganca bir toplaşka harakat kuldim.40:56Hazrati ibn-i Umar, Abdullah ibn-i Umar, radiyallahu anhuma, aytadilar ki, bu kişi, Allah ta'alanı, mu'minun suresi dekilgen, alladhina hum fi salatihim khashi'un, ular shun deyizadilar ki, namazları da khushu'u bilen turadilar, digan ayatın tafsiri de aytadilar ki, sahabelerini aytı, agar ular namazga turselar, namazga yüzlenir edilar, özlerinin namazlariga yüzlenir,41:30yüzlərini, közlərini, sacda orunlariga qadab, egib, Allah ta'ala ulariga iqbal qalib turgenligini, qarab turgenligini bilişib, na çatka, na unga qarab, şun deyib, qalblari titrab turar edib, deydilar. Hazreti Abu Bakrini Sidiq, namazga kirishlari bilan, yigi kelib,42:01adamlar uksini qiraatlarını ishtalmay qalardı. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam namazları okuyalmazdan kasal qolub qalganlari da, Abu Bakirga aytinglar namazini okubersin, diganda Ayşe anamız ayittilar ki, Abu Bakirgi da qalblari yumşaq adam, namaz oksalar, kozlari yashka tolub getada, uzlarinin tiyalmay qaladilar, diganda Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam baribar okushka buyurdilar.42:34Hazrati ibn Zubayr, radiyallahu anhuma, Abdullahi ibn Zubayr, namazda turselar, xushu'ni ziyadali gidan, u kishi bilan ustundu fatib olmay qalard. Namazda turselar. Ustun turuptu mu, adam turuptu mu, bilmay qalard adamlar. Sacda qilselar, sacdani uzunli gidan, xushu'ni köpli gidan, kushlar gelib, yelkelarga konub turard.43:09Yani bir devar turupti mi, ya bir tahtayat qizib koyulgan mi, deyib oylab, kuxlar kelib qonishardi. Muslumniyasar digan basralik allamalardan biri, tabi inlerden, bu 200. ilafat diganlar. Namazda hiç burulmaz edilar. Parva ham qilmaz edilar, basqa atraftagi narsalargayam, kishilargayam. Bur kunu namazı oqiyatganlari da, masini bir tamaana yikilib getdi, nureb getdi.43:43Shundi masjiddi atrafi dagi bazar ahli, qorkgani dan bazarlari dagi narsani tashab qachisdi. Qattig ovas gelganigidan. Uqshini masjiddi icide edilar. Sezmadilar shunarsan. Manzillarigi qaytib uylarigi kiradigan bolisilar, ahli baytilari uqshini haybatidan cin bolib qayt, qali sha'at, farzandilari yu ailelari. Namazgi kirib, uylarigi kirib, namazdi boshlashlari bulan, yan agaplarigi,44:17maşgul bolishib kulişge kirardilar. Bilişardilar ki, namazge kirselar, hisler sani sezmeye qalardilar. Şunu bilgenlerden majlindaya kulişardilar. Ebu Abdurrahman el-Asadi degan kişi, Sayyid ibn Abdulaziz ge aittigim deydilar. Sayyid ibn Abdulaziz, tanukhi, demeslik tanukhi degan tabi'inler, tabi'inlerini korup qalgan kişilerden. Bu kişige aittim ki, ey Ebu Muhammad, namazizde sizge kele digan bu,44:52Yigli, butunlay bosh qacha, nimiga unday yigli isi? Disam, jiyan, nimiga sorayab siz dedan? Shunda ama ki, Allah bizgab, sizi shu ayta digan gabizdan, man fa'ad birar digan, umitda sorayab man, dedan. Bu yigini kilişiga sabab, men namazga, shunda qulaqt qaqshin bilan, rotaram da cehannam turadadan. O shanu chun shu halatga chaman, dedalar. Ali ibnul Husayn, ibn Ali ibn Abi Talib,45:27Radiyallahu anil camii, bu tabi'inlarni en efzal kishilardan biri bolganlar. Hazreti Ali'nin evaralar. Ibadatlarini, zorligi, xishu'larini, zorligiden, baska amallarda ham adamlargi ornak bolganliklerden, Zaynul Abidin dib lakab olganidilar. Ibadat qilucilarini zinati digan. Xu kishi, taharatlarini qilib bolib namazga turuslaridan aldin, kaltirab,46:04Yuzlari sariq bolib getardi. Shunda qiyakinlaridan, ogullaridan, bittasi, nime ki bunday boladi, deb soraganda, min kimdi aldiga, kimdirup arasida tureyatganimdi bilasilarmi, deb koyardilar. Kim bilan munajatga tureman hazir, shunu bilasilarmi, deb koyardilar. Urvat ibni Zubayr, Zubayrun l-Avvamni kiçkine kenca ogullara, tabi inlerden soplanadilar, hazrati Osmanli davrlarida tuğulganlar.46:3994-ci il Hicrida ufatqi gandar. Shukshi Urvad ibn Zubayr, Allahini imtihani bilan, ayaqlari yolda yikilib tushib, ayaqlarib, yara darbolib, ahiri avca alib, girinlab, gangirinaga ilanib getab. Shundi tabiblar, indi kesmese bu meydi ayaqin gizni diyshadi. Diyyshadi da, sizgi,47:11bu ağrıqni ingillatadigan, sizni uxlatadigan dava beramaz, darı beramaz. Çum ayakka ərra qoyganimizda siz meysiziniz. Deyishkanda, ya haq, deydilar, Allahga qasamki unga in kum miman, deydilar. Lekin, deydilar, meni biz ata boladi desilarin, deydilar, meyle, deydilar, ushe peytta aytinlar, men, deydilar, namazga kirishaman, deydilar, silar iskese orasilar, deydilar. Namazga kirganlari da,47:45ayaqlarini, kesishlarini, sezmasliklari, ya ki sezselar ham, alam, agriq, naryagdagi namazga bolgan ahamiyat, namazni uluqligi, kim bilan munaca atkiliyatganligini, uluqligi, uyaqda u yukari bolganligidan, bi ayaqga arra qoyilganligini sezmayi qalarkanlar. Ber haqiqat, tabiblar uksini ayitganlariga konub, ayaqlarini kesish, uksini,48:18namazda turdular, vram merte ih digan awazlari isdilman. Tabiyinlarini korub qalgan Abu Bakr ibn Ayyash digan ki, shaytadilar ki, Mansur ibn Mu'tamirni, Rabi' ibn Abi Rashidni, Asim ibn Abi Najudni namazda korsangiz, ularini, sakallarini, kokiraklariga shundi peseytirib, namazda turganlarini korsangiz, ularinin namaz abrarlaridan ikanligini bilardingiz.48:49Yani namazdagi en uluq kishilerden, namazini en uluq barba etediyanlardan ikanligini bilardigiz. Deydiler. Hazreti imam Ahmed ibni Hanbali davrida otkan, Muallabni Mansur razi digan kishi otkanlar. Kishi 211. il vafatiganlar. Shuu kishi bir kunu namaz okurdilar. Namaz okuyatkanlarida etibar bermaganakanlar, tepelarida yawvayi,49:25arinin, hali qis harq arib ola diyo, yawvaya arinin, uya zibarakan. Xu namaz oqiyatkanlarida, oysa uya, baslariga tishib getdi. Shunda namazdan, qilt etmeyi burulmadilar. Namazni tugatib, bolganlaridan, kigin, baslarini, ichib gorisya, shu kishti kopligidan, cakishti kopligidan, baslari khuddi, baslari,50:02Nemega ukshap getdi dese boladi? Shibashilari halegi burushgan, qavun kanda ibib qoladi, ushanga ukshap qalgan. Imam Bukhari ham, Khatib-i Baqdadi özlarinin tarix kitaplari da ukshidan hikaye qalib eytadilar ki, Muhammad ibn-i Ismail-i Bukhari bir günü namaz uqiyatganlari da arcaq o aldi. Toktemadilar, namazini uquvurdilar, namazini. Ular ilgari namazini uzun uqishardi. Darro uqiptirib salam beri varishmazdi.50:41Namazga kirselar taxta deyik bolib qalishardi, sajdalarda ham, rukualarda ham. Namazni tugatkan laridan kin, min arkamda bir narsa azar verdi, qaraynlar dib yandagi shagitlarga eytdilar. Arkalarini acif qarashsa, visha ari 17 cayidan chakit dashagan aga. Anca, chozulub getitdi, xu suhbatni ahirida, mene xu khushi otar togrisi da gabboldi.51:16Khushu digani insandi tashqa halati bilan ichki halati hamahang bolib turisiga itiladi. Shunu uchun ham, hazrati Umar bir adamni namazda judeyan basini egib turib, yaa uzini khushu qilganga uxshatib korsatib, haddan tashqari egilib, namazini khushu bilan uqiyatgan deqilib korsatikan adamni korsalar, darra bilan bir uradilarda,51:48Aytardilar ki, xushu qalbda boladi, dip qoyardilar. Fuzayl ibn Iyaz, aytadilar, bu kishi tabi illarini korup qalgan, ibadatka, ca ibadatka mahkam, zahidlardan bolgan, ulamalardan soplanadilar. Aytadilar ki, kishi xushu'dan, qalbdan kore, koprak, cesedde xushu korsatishni, karih koredilar, adamlar. Yani ulamalar,52:21kishini cesadi qalbiga qaraganda xashi iraq, qalbiga qaraganda khushu'u kopraq bolib turishini yaman kyrardilar, didilar. Suhvetimizin akhirde, Allah ta'ala ge dua qileylik, Allah subhanahu wa ta'ala hamamizni namazga mahkam qilsin, zuriyadlarimizden namazga bi parwa kishilarini cikarmasin, khushu'u bilen namazni ada etadiganlardan qilsin, qiyamette,52:58shu namazd fayli darajalarini uluh qilgan, darajaları qalib olgan kishilerden qilsin. Wa sallallahu wa sallam wa baraka ala nabiyyina Muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in.Afficher toute la transcriptionCommentairesAucun commentaire pour l'instant. Soyez le premier à partager une réflexion utile.