♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersصوتҲасан Ал Басрийadmin·3 views·5 months agoСалафлар сийратларидан By: Мунтасир Абдулғаффор Source: IslamHouse.com · Мунтасир Абдулғаффор#Audio#IslamHouse#Мунтасир Абдулғаффорالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:01Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi Rabbil Alameen. Wassalatu wassalamu ala ashrafi al-anbiya'i wal-mursaleen. Sayyidina Muhammadu ala alihi wa sahbihi wa man tabi'ahum bi'ahsanin ila yawmi d-din. Amma ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh.0:20Azizlər, bugundan boshlab, namı İslam tarixinin altin sahifalara da orun algan uluq tabiyinlardan biri, Hasan-il-Basri rahimi Allahinin ilmi taqwa pandi nasihatkallik tola ibratli hayati bilan tanishi baramiz.0:36Musulmanlar dastoru Qur'an-ı Azimu Shanda Allah Celle Celaluhu mumun bendelariga xtaban, «Inna akramakum aindallahi atqakum» «Albette sizlarınin Allah nazlidagi en khurmatli rağingiz, taqwadar rağingizdir» didi. Uşbu ayetde İslam dininin insaniyet alamiga nisbeten bulgan kuz qarashi bayan itilgandir. Birinciden, berce insanlar bir ata ananin farzantlaridir.1:05İkinçidən, türlü il uruqlarga bölümnişləri bir-birləri bilən yer, ya ki mal dünya talaşib uruş cəncəl bilən umir utkəzişləri üçün iməz, bəlki bir-birləri bilən tanışib hamkarlıq qilişləri və birgəlikte uzları xalifa bulgan zəminni abad qilişləri üçündür.1:26Və nihayət üçüncüdən, adəmlərinin Allah ta'la huzurida abru itibarlı bulişləri, mal dünya, ya ki alinəsə bilən iməz, bəlki Allahtan qorqış, və u zat nazıl qilgən əmr fərmanlərgə itaat yetiş bilən bulur. Alauddin Mansur, Hucurat surası. Adəmlərinin izzat ikramlı, abru mertabali qiliş tarazısı Allahnin ilkidədir.1:54Qur'an ila bir qawmga abru itibar bersa, unga amal qilmagan qawmna, agarchi ali nasab bolsa da, yer bilan yaksan qiladi. Musulmanlar itiqadida xahlagan bandasini aziz qiluchi ham, xar qiluchi ham, rizqini kin qiluchi ham, ya ki aksincha xahlagan bandasinin rizqini tartib aluchi ham, yalgiz Allahdir. Islam dini da awalda kul bolib,2:21Kiyin üzlərinin rabbani ilimləri və taqvalari bilan musulmallarinin peşvalariga eylengeni bərçegi ma'lum. Biz hayati bilan tanışmaqci boliyatkan uluq tabi'in, Hasan-il-Basirinin atasi Yasar, Misan shahrida asirga alingen kullardan biri bulgan. Unu Anas ibn-i Maliknin emmələri Rabia bint-i Nazir satib alib azad qiladi.2:47Xasannin atasi yasar uluq sahabi wa wahi qatiblaridan biri Zaid ibn Sabit dil Ansari nin qulu bulgan. Xasan Basirinin eytishica u kishinin ata anasi Bani Najarlik bir kishinin xizmatkari bulganlar. Ushe kishi Bani Salamadan bir ayalga uylanadi wa ata anamni yangi xatininin mahru uchun alub baradi. Bayinin Bani Sanamalik xatini Xasan Basirinin ata anasini azad qiladi.3:16Hasen Rahimahullahnin anası Khayra isimli ayal bulib, u canab Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin ayallaridan beri, mumillar anası Ummu Salima radiyallahu anhanin kanizagi bulgan. Iraqdagi Basira wa Wasit shaharlarinin araligida caylashgan, Misan vilayatida Uluf Tabi'in Hasen Basirinin ata anası Musulman Lashkarlari tamanadan asirga alnadi.3:43Misan əsirləri Mədinə səri həydəliyatkən dəvrdə Həsən anəsinin boyidə idi. Yəsər və xeyrəni Bani Səlim səleməlik ayol azad qılgəç, Həsənin atəsi Yəsər Zayd ibn Sabitnin anəsi xeyrə isə Ummu Səleme radiyallahu anhanin aldıda xizmət qilə başladı. Əsirgə tüşüb, kul bulub satilgan Misanlik yəsərinin başiga baxd kuşu qonadi.4:09Nigaki, yasarinin xatini xayra, dunya kurgan en sharafli xanadanda, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam xanadanda xizmat qilish sarafiga erishti. Ayukunu tolib, yurgan xadimasinin kozi yarishkan kun, buni ishtikan ummul mu'minin, Ummu Salama anamız sevinçten uzini qoyarga cay tapalmay xaladilar. Ummu Salama anamız aldiga suyunchiga kilgan bala,4:35Suyunchi berin, xayra oğulli boldi diye alam alam xushkabarini itkazdi. Bukun çin qirigi dunyaga larza kiltirgan Hasan ibn Abul Hasan dunyaga kilgandi. Ummu Salama anami suyunchige kilgan balaga, baribaytkin, xayra oğulini kotarib teyze biznikige kilsin, dib tayinladilar. Aradan uzaq vaqdi otmay, xayra qolige balasini kotarigan che, Ummu Salama anamiznin xanadani ge kirib geldi. Dumbakkina, kuzge yakin,5:05Toliq qina shirindan shirin cacci cakalaxni Ummi Salama radiyallaha nga qoliga alib, yuzi kuzidan ubtilar, son xayragi qarab balacaga at qoydilarin me didilar. Ongi simtallaxni sizni ixtiyarinizga qoydik didi. Ondak bulsa didi Ummi Salama anamiz, bu cacci balanin atina hasan qoyamiz. Son iki qolini samaga qotarganca goda haqiga uzundan uzaq doayı xayri qaldilar.5:31Mumullar anasi Ummu Salama anamız Hasan deyib isim qoygan korkam chakalaq, mumullar anasinin mubarak koksizan sut imish bahtiga ham yerishkandi. Anasi Ummu Salama anamıznin khizmatiga urungan vaxtlarda, Ummu Salama anamız yiglaqi Hasanin kukuraklari bulan avuntlar yerdilar. Mumullar anasinin mihri coshkanidan Hasanin ağziga tutkan kukuraklaridan tirqirab sut geladi. Shubayiz, Hasan mumullar anasinin ham maddiy vaham ma'navi tarbiyasini algan xalda qaya geyitti.6:02Hasan ibn Abul Hasan rahimahullah Umar ibn Fariq radiyallahu anhunin ahirgi iki yili qalganda, Aniqraqi 21. Hijri yili tawalli tabdilar. Hasan dunyaga kilganlaridan soyn aradan bir kancha vaqt utkazib, Ummu Salama anamiz Hasan ni mumillar amiri xalifa Umar radiyallahu anhunin huzuriga cunaddilar. Hasan ni qoliga algan Umar il-Fariq, ilahim bu balani faqih qilgandib dua qilgandilar. Ummul mu'minin,6:32Ummu Salama anamiznin khanadanı qalgan kundaşlarını kiya yanmayan caylaşganligi sababli, kurkan bala ki Hasan Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam zavcalarinin tarbiyasini alib, taqwa wa iman hawlisi de qat götara basladi.6:47Xalbu ki, Hasanini cani dan aziz görgeni dan anasi uzaqlab qolsa, kukragini tutgan canab Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin zavcalara, hindi binti suhail, xalq arasida namlari Ummu Salama deyib mashfur bulgan ayalinin terbiyasini alish, Hasan uchun en alish haraf edi. Ummu Salama anamiz Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan tört yuzga yaqin hadis rivayat qilgenlikleri, hamda akilli...7:14wa sir fazilat ayalliklari barchaga ma'lum. Ana shunday, muminlar analaradan birini imish hasanga nasib etdi. Aynibaytda anasi xayra ham hasanga qattig etibar berar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam masjidiga yigilgan sahabalar davrasiga koyarda koymastan qatnajtirardi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin khanadanlarini chan getib, Madinada chapqillab yurgan chaqlarida hasarimda Abul Hasan yuzga yakin sahabalarini kordi.7:44Eylikke yaqin kibar sahabalardan hadis rivayat qilish bahtiga myassar boldi. U jumladan, Osman ibn Affan, Ali ibn Abu Talib, Abu Musa al-Ashari, Abdullah ibn Umar, Abdullah ibn Abbas, Anas ibn Malik, Jabir ibn Abdullah, wa boshqa juda kubcilik sahabalardan hadis rivayat qilgandi. Hasan ibn Abul Hasan, Khalifa Osman ibn Affanli, yuzlarida chichagi bar kishi didilar dib sifatlaydi. Rivayatlarda kilishca,8:13Ali radiyallahu anhu, Hasannin üstüge aftabadan su saçkani kallar. Gilgisi dersimizde, Hasannin basri rahimahullani hayatlaribdan tanisda davam etemiz. Qorushkinche xayr, salamat bulingizdar. Wa akhiru davana, anilhamdiriillahi rabbil alamin.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.