نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:07 بسم الله الرحمن الرحيم 0:39 Allah Ta'ala qe hamda sana Peygamber sallallahu alaihi wa sallam qe salawat edurlar bolsin. Allah Subhanahu wa Ta'alani bizgi birgen ketta inayat ni'mati belan mana Ramazanini, qebraq qismini Allah Subhanahu wa Ta'ala taqdir kildi ki tutuslihi mana hamma mi shukurlargi yetib toribmiz. Allah Subhanahu wa Ta'alani bizlargi bir yaka nimeti judiyem ketta, likin 1:12 Bizni bu nimetlarni mukabalasa boyurlaqan shukurimiz. Az desak, biz yanlishmagan bulamiz. Ramazanini mana kupi kitdi, azi kaldi. Wa hala, halime bu Ramazanam ut kitadi. Yil manasinda aylanib barib ki viradi. Bu Ramazandan faydalanganlar, faydalanib qab kiti viradi. Allahum subhanahu wa ta'ala hummamizdiyem, kubil Ramazallarga, 1:45 yitib Ramazanda imanimi salamat borib ibadatlarini ciali qilisliqa Allahini ozun tamfiq birgin bosan. Bizini roza tutusligimiz, taraoq namazlarimizi okusligimiz, bizini akilli va bizini hikmetli kislar ikalligimizdan bomayat. Roza tutmagan adamlarini yaman korib, taraoqta bakir cakir kisli yakan kislarini 2:16 bizar negi shularan roza tutmaya hakin dep durub, olarga borilakan itirazimiz, ana bizar tutyapiz, bizar zormiz, biz özümü tutabiliyab, bizda kallani islak iskirekdi, digin geplar, bu geplar, özümüzge borilakan bir maxtanishlik haqqadaga geplar bab qalad. Allah ta'ala bizarini roza tuttur qoyyad, Allah ta'ala bizarga tarawih namazdan oqishlika tawfiq beryad. 2:45 Allah haq Subahana wa Ta'ala qa nisbat birishimiz gerey. Sulayman alaihi salam qa Allah Ta'ala katta bir nimetini birgereydi. Bu nimet hayvallar bilan yablasha bilardi. Har kanaka hayvan nid tilini cunardi, un bilan mulaqatta, muamilada bolardi. Sulayman alaihi salam. Wa ana shun daya xalatni kurgandin ki, mana biz hana turdaya hayvallar bilan yablasha bizda? 3:15 xana apkin larchi, dip turub, bu maqdan kitmadi ki, bu, Allahni katta bir fazil marhamati didi. Bu katta bir fazil marhamattir, yani, min Allahka nisbat veriyat, min Allah veriyat ki, ma özmisi yeblashanma yapman didi. Shunun dik, mana bizar roza tutu yapmiz, namaz oku yapmiz, tarayukhlar da qayim optur yapmiz, bu, özmizni, aqlimiz, ishleganimiz, kallamiz ishlegani ucin amaz, Allahni hidayati, Allahni tawfiqi bilan, 3:46 mənəş nəbi obduribbiz. Şun nəbi adamlar bar, ötka yeyili bamdatka azan iterdi. Yazda hiiç kim kelanmaydama payita azan iterdi, şular biin rozu tutmaya yürübdi. Ulan kellez ishilemi etdim ulanı? Allah'ın subhanehu wa ta'ala tawfiq vermese qiyin agen, shunum qi bu halatqa biz kub shkur qilishimiz qerek. Allah'ın subhanehu wa ta'ala bizarini ibadatlarda bardem, mustahqiyam ve davamli qigan bosun. 4:20 Hazirislar bilan ahirgı onkülligi de turubniz. Ramazan 3 onlikten ibarat. Ahirgisi Allah haq subhanahu wa ta'alanı onkülligi, dozaqtan azad qilash onkülligi. Bu hadis sharifleri de buharat bugan. Ahirgı onkülligi dozaqtan azad qilash onkülligi xasablanadi. Anashi ahirgı onkülligi de peygamber sallallahu aleyhi wa sallam, 4:50 ikti aldingi, ikti ongullikda qilmagan ibadatlarini, aqirga ongullikda peygambar sallallahu alayhi wa sallam bacirar. Yani, onda turishib, hala qatqib turib, qatdik bel baqlarin uslilliklarin hadisi shariflarda zikir qalangan. Anakshi ibadatlarinin bittasi, itikaf. Itikaf, bu sunnat, bugan amallardin peygambar alayhi salam banan bir yil tashikin amaz. 5:20 daim anashu ibadatini ustuda davam itibigin, hatta inki wafat itadigin ahirgi yillari yigirma yil itikaf oturgan. Yigirma kün itikaf oturgan. Yigirma kün. Baska yillari da Peygamber alaihissalam on kün itikaf oturgan. On kün. Wafat itadigin yillari de isa yigirma kün itikaf oturgan. Anashu sunnat boğun amal. 5:48 Ramazanini aaxirgi onkirligida, mana shu amalda biz özümüzde mukayyat klaşimiz kerek. Salal toqladiki itikaf nima, qanaka amal, aciri qanaka molad. Mana haqqadan bir toq talib ötilsin diligin osa, kelinlar, shu itikaf haqda bir qisman, shu salallarga jawab tapib ötishimiz kerek. Itikaf, arab tili dagi, hakafa, yaa. 6:22 kifu ukufun digin sozdon chikgan bolib, bil narsage termolib, bil narsage bir cayini ozgi lazim tutib, bir cayda tiz chokib, oturishin atini eratibda, ukufun digidi. U yaxshi narsab osun, yaman narsab osun, ukufun digil nadi. Ibrahim a.s. butka chokinib, bir cayda oturgan adamlari qarab etdi ki, ma hadihi tamathilu lati antum lahe an kifun? 6:51 Mənə bu timsal, mənə bu şəkirlər nə məsib oldu? Silər şunga qarab, choku neyib oturib silər? Dedi. Demek, itikaf digəni, bir cayda, bir məkanlı, özüge lazım tusub, ənəşverdi oturuşluqna atını itikaf digilmədi. U cay, qayər cay, qaysi cay buluş geriklik haqida, mənə inşallah, hazırgı sohbetimizde ikide çıqadım. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, 7:21 Ramazanla un künlarda itikaf oturarda, ahirga wafat etediga yillarda isa, yigirma kün itikaf oturda. Bukhari, Abu Dawud, Ibn Maja ruwayatlar. Hamda Peygamber alayhis salam ilan birgerlikta sahabalara oturda, va u kibi ilan birgerlikta ayallariyan itikaf oturda. Peygamber alayhis salam wafatlardan kiynisa, ayallariyan, sahabalariyan itikaf oturisda. Indi itikaf haqda, 7:54 Warid, bogan acirlar, cidiyem katta sabaplar, acirlarini, zikir kanan hadislanin kub cirligi diyarli hamasi zaib hadis giygin. Bulanin bizlargi bayan qimaym istagin. Belki u hadisladin kiyeyendin kuru kuburak sabaplarga insha Allah kishi ege bolad digin, umit bilan utibgit verimiz. Itikafnin turlari bar. Itikaf vacib bogan hamda sunnat bogan itikaflarga bononad. Vacib bogan hamda... 8:24 sünnat bogan itikaflarga bölünədi. Vacib bogan itikaf kandaq? Vacib bogan itikaf, bir kisi özüge özü tila vasa, yani özüge özü tila vasa digani, özüge özü nazir qısa. Men Allahni yoluda bir gün itikaf qılıçlığını nazir qıldın, deyib, qalbiga tüga digan bosa, bunga itikaf oturuculuk indi vacib ola. Bu nazirini bir nesige bağlap qayışaya mümkün. 8:54 Eger Allah ta'ala meni kesalenga shifa vera diyan bolsa, shifa tapkan ayindinak men bir gün özümü Allah'ın yolu da bir etkiyat oturusuna niyat kıldım. Dib turub, bir nesigi bağlap koyucum en gün, bir nesigi bağlama, Allah'ın yolu bir gün etkiyat oturusuna nazar kıldım. Ikincizi de, eger Allah ta'ala shifa verse, eger Allah ta'ala oğul verse, eger Allah ta'ala farzan verse, eger Allah ta'ala, eger, eger, eger, eger, eger, eger, eger, eger. 9:24 bu nazir ozi yaxshi nazir imaz, makruh nazir saplanadi, bi nazirgi baylak koyishlik. Nazir digani, higi nazirgi baglamasini shumda qilaman dedibdirib, niyat qigan nar sanatini nazir digilinadi. Ozigizi, ozigi, soz birdin istagin, shu oturishlik, Allahni uchunman oturishlikin nazir boldi dedib koygan bolsa, bu etkafni oturishlik wajib boladi, oturmay digan bolsa gunahlar boladi. Indi bir adam shu Ramazanini ahiriga on kechasini bir uchguni den niyat qiturib magan, 9:53 Lakin iki günüde oturaman, ya bir günüde oturaman, ya on günüde oturaman diyişlik bu nazir emez. Bu niyet isablanan, niyet bilen nazirinin ortasda farq var. Nazir özügi özü farz bomagan emelini, özügi özü tüküb koyusluq, mersin qalamand deyip dorub. Allah üçün min zimmemda şunlarsa bar diyişlikki nazir bolad. Niyet bilen nazirinin ortasi shu. Niyet qalamand deyip koyuq olas, nazirde shu min zimmemda Allah üçün deyip koyas. 10:24 amal, niyat bilan nazir bolilad. Bırak, shu qillakan ishinizin nazirgi eylantirib qiladigan bolsaniz, sawabı ketdab olad. Barmish ishni bacariz. Niyat qiladigan bolsaniz, sawab kemrah bolad, nazir qiladigan bolsaniz, sawabı kemrah bolad. Yana bir mertakay taramiz, nazir digeni fariz bomaqan, vacib bomaqan ibadatini uzinizgi vacib qoalsiniz. Meni zinmamda, Allah uchun burkun itikaf oturuslik, 10:55 Amali, bar dep koysaniz, boz, siz uchun vacib bo yorad. Anay, shunda iki tikaf oturadgan bolsaniz, katta, azerga, ega bolaz. Agar niyat qoygan boladgan bolsaniz, undayan sabab bar. Fakat gina, birinzini oturamaya qasaniz, gunahkar bolaz. Ikinzide niyat qiturib oturamagan bolsaniz, unda gunah bomay. Masan, uch gün oturaman dem nazir qodunuz, bir ishq qaltaqin zaril ishqiniz chik etdiniz. Doldur qoysunuz qerek. Anay, niyat qiturib, 11:24 üç gün oturamadigistan, bir gün digen chikigitseniz, bundan gunahkar bomaysiz, qazasini qimaysiz. Demek, wajib bogani nazir qigan bolsa, agar nazir qimaqamiz, oziniz bir niyat qoygan, boladogan bolsaniz, bu, itikafin atini sunnat bogan itikaf deyib ataladi. Unu, baslanish vaqti, qachandin baslanadi, manasun, haqida ulamalan ortasiz bir demkatli ixtilafi var. Bir adam, agar, 11:59 Keqesidin başlad turib etkiyafqa maqtib oladgan bosa, shamni quyashi batishtin aldin etkiyafqa kiradi. Agar kunduzdin başlad niyatgan bosa, bandat namazini okub ogan din keyin baslanadi. Bu haqqa da yudiyem ki, bak, har xil kitabda, har xil ok qalisiz munkun. Bir xil kitabda itadi ki, quyashi batishtin aldin baslanadi isa, ikkinci bir kitabda, bandatin keyin digi. Ikkal azigiyem hadislar kegan, ikkal azigiyem ulamalarin ortasidagi. 12:28 pikerilari yazilgan. Ikkaladiyan, aslida toglu. Bir adam tundun başlamaxsi bolsa, quyash batishtin aldim, kunduz başlaydogan bolsa, bamdatin kiin niyatqib otiral. Hadis geladi ki, bu haqidi. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, bamdat namazin okubogandin kiin, itikaf otiradigan caylariga kirib ketti, deb, mana, shu ruwayat geladi. Indi, itikaf otur yakan payitda, itikafni shardlariyan var. 13:04 sharklari musulman bolusgerek, cunib, haiz, va nifasin pak bolusgerek, ayarlar kafir adam, yas bala, blam bila sana ajera tammaydan yas bala, hamda cunib, haiz, nifas goryan adamlar itikaf otoradogan bolsa, bulani itikafi qabol qilanmaydi mumkunamaz. Mena shu sharklar bolusi elbette shark. Indi unu rukullari var, rukullu digani farizi. Itikaf fakat kina, 13:33 Allah qa yakillik maqsadida, masjidda oturishlik, masjidda oturishlikka itikaf diyilladi. Uyunizda, yakin olsak, baranbar namazxanalar var, xazir, namazxanalarda itikaf oturilmaydi. Fakat gini, masjidda, masjid ismi bilan buqan caylarida, masala, bittan misal qiladqan bosaq, bizani halal chayhanamiz bari, halal chayhanada namazxanasi bar, toru mu? Ana, su namazxanada itikafka otursa, buqmaydi. 14:06 Nümünçün? Çünki u masjidəməz u namazxana. Masjidi xalqan baytda kiraz tagin, xalqan baytda namaz oku pitebiliz. Likin, namazxana ona qaməz. Əgər bir bina qoşilip satiladigim olso, ikideyn namazxanayim satilg piteb. Sunun ucu ona atir masjid degilmaydi, namazxana boladi. U namazxanada itiqaq, otursiliq dursaməz. Saqat kinə, masjidda bolus qereq. Masjid bu qondayim qanaqa masjid? Ulamali ortasi bu haqqida ixtilaf var. 14:37 Cuma okuladugan və həmda cemaat məsccik olis qerek. Bəzla itadigi, yox, cuma okulmasiyan bish vaqtda cemaatga kib turgan bolsa, u məsccikda itkaf otursa bolad, deyidi. Əgər, əgər, bish vaqtda okulmaydogan bolsa, u məsccikda itkaf oturilmaydi. Mümkün emas oturucluq. Çünki kətta savabdun qab qeytiyat. Itkaf oturucluq sünnet idi. Cemaat bulan oturucluq vacib. Ya ki, fariz ediyan kislaran bar. 15:09 sünnatini deyib turib bu katta ibadatini qabqet eddi. Bix vaqt namaz okulmaydogan masjidlarida itikaf oturilmaydi. Il aqallisi, bix vaqt uzun vaqtda oturiladigin masjidda, shu masjidlarida itikaf oturizlik caiz. Likin yaxsisi, jum'a okuladigin masjidlarida oturilgan afzal saflanadi. Nimun shun dedigin masjidda, chunki u jum'aga chikishlikka macgur boladda. Bir adam, jum'a okulmaydogan masjidda oturip oganbasi itikafini, 15:38 çu Cuma okuladgan payitga taqab barad. O, aldin barib tur, xutbani eshtib, Cuma din kiyn, bir baska xilan aylanayib, kiyn qaytib kemeyib. Toğru Cuma ge barad lagin, Cuma din toğru çibib turib, özünü itikaf oturgan mahcistiga qaytib geladi. Itikaf oturgaqan payitda roda tutusluq shartmi, shartamasimi digi qemiz? Shartamaz. Indi xazir Ramazanda turibmiz, albette roda tutuladda, lekin baska payit. Bir adam öz itikaf oturgiz, geldi roda dun baska payit. 16:12 Roza tutub oturusluqa shartamasakan, braq roza tutub, etikaf oturusluq, huddu, ash damladinista, ashina ussuda goish bogan payitda icralik gorunadimi, ya ash kaldinista ussuda goish yok, ussuda yamamas, ussuda yamam goish yok. Qandak turad? Shuu, etikaf oturgan payitda roza tutusluqka, mene shundak, musal qeltirilad. Lekin, roza tutmasin etikaf oturusluqam caiz bolad. Rozani bu etikafini vaqta kanca dedigan bosa, 16:43 fukahalar hər xur suhibatlan ayitli itadi ki, Abu Hanifa Rahim ahli itadi ki, bir kiçak gündüzdeydi. Yani bir sudka. 24 aal. Bir adam bamdatın kiyn kirgan bozu, kiyn gün bamdat qacay. Agar bir adam shamdın kiyn kirgan bozu, shamdan aldan kirgan bozu, kiyngi gün shamdın kiyn gecay. Bana şu, bir gün qsaplalad. Iki gün niyat qaldaram, xud dushundan bolad. Amma baz olamala itadi ki, itikaf digani bu niyat. 17:15 Bir merti masjidi kirib çixtiniz, məsələ peyşin namazı kirib getiyaz. Xu mən masjidi oturganın miqdarişi etkaf oturusluğunu niyat qaldarım da ediyom bosa. Xu peyşin namazı keldiniz dəginiz, cemaatin azgini kütübü oturdunuz. Xu azgini vaxt bir 15 min ya 20 min edinizden, xu etkaf qa kirib getiyoraz. Əgər niyat qanam bosa, sabab aviriz. Peyşin namazı keldiniz, okudunuz, çiçik etiniz, niyat qanardınız, etkaf amı yok. Yüksü ta sabab bosa. 17:43 Kirpkete aqqan payita shu etikafni niyatqa ba dedinisa, etikafni niyatqa balan kirpkete uduniz, çixtiniz iki yusa sabab balan çiqas. Har qaçan, har qayt, farkı yoq onu deydi. Niyatqa kirpkete aqqan bolsa, masjidda etikaf ornuqa otu verad deydi, lekin, Abu Hanifa rahima Allah itadi ki, bu, bir kecha kunduz. Bir kecha kunduz, aqalli darajada, anan shunga, etikaf, dem aytaladi. Etikafda oturgan payita, 18:11 U kishige nimelar kilişlik mustahab boladi, va nimelar kilişlik qaysi amalan bacarişlik makruh boladi. Itikafda oturgan kishige nafil ibadatlarini kub kilişligi, namaz, Qur'an talawati, tasbi, tahmin, tahlil, takbir, istifan, Peygamber a.s.gan salawatlar ayitib, kub dualar kib otirişligi mustahab boladi. Hemda Allah Azze ve Celle'gi yakillik khasir qiladgani hemen azani bacarişlik ruhsadi. 18:41 Mesalan, bir adam darsqib otursa bolad. Mesalan, fixtin mi, ya tafsirdin mi, darsqib otursliga caiz. Yaqib olmasa, hazır payita, qulaqqa çıqib iştadugyan, harxil impitirilar çıqib etgan, fular da mar oza iştid otursayan bolad. Uxlasa bolad, va, dunyaun sözlani kub yapirlasmaslik gerek. Iki ta adam oturib, bir-biriya qarab, 19:11 ötjen islani izlab, qöb oturirligi yaxshamaz. Belki unu onluqa tasbi, takbir, manashu islar bilan, shukurlanisli gereh bolad. Xullat qalam, Allahka sabab boladugan, yakirlastiradgan hana narsani masjida bacarisa bolad. Qöb geyab, qöb ebanilarini kemaytirish geyrek. Peygamar a.s. min husnil islamil mar'i tarquhum ma layanihi. Kishini, islamini gozali sanaladi, ki deyamaz, ma layani narsalarini tashlashli gireydi. 19:44 Bırak kim, köp yapırsa boğmasaygan, iman yapirmaslik gereyaygan, deyibdirip yapini tashayduygan bozu, bundan ammattar raqqa olad. Yapirish gerey. Peygamber alayhis salam bir günü hutbadaydi, bir kishini koridikke turgan agan. Bu kish kimdir, deyodu, bu nazirqip ogan, deyidi. Oturmaslikni, yapirmaslikni, hamda yemaslikke nazirqan, deyodu, Peygamber alayhis salam bar, deyidi, otursun, deyidi. Yapirsin, deyidi. 20:14 Ruzasinin ahir qaca yitkisun ded. Demek, itikafta oturgan peyti yapirmasi gereyikin deb turib, aqzini yunga turib, jim otur vermeydi. Belki, tasbih, takbir, Quran, talawati, hojat boladi adamlar bir-bir-birin oturgan peyti anashu, yaplani yapirislik caiz boladi. Itikafta oturgan kislargi, qaisi islani qilislik caiz boladi. Itikafta oturgan kislargi, mabada, uydagi, bran bir kis kef kaqan bolsa, salam, ayalik. 20:50 qorushki qib qagan bosa, ayarini qucat qoysa bolad. Peygamar alayhissalam itikafda oturgan idi. Safiyye anamiz bir günü Peygamar alayhissalam qorushki qegendi. Qorushki qigan idi, Peygamar alayhissalam bulan qoprak, yap lax qab getdi. Qish qab getgen din ki, Peygamar alayhissalam indi unu, gozu qucatib abar qoydi uyu gecay. Alqit yakan idi, yolda ikide kishini aldi, otu qaldi taqin, ular peygamar alayhissalam tizla biyatu aldi ki, tulb qarangi ditda. 21:21 Umini ayalim bolad, ded. Yanusla, buza binasa demeya pozur, ded. Shundiyam qalbimizlarga keb qalasi min gunda, shaitan adam balasini tamirida aylanib yurad, ded. Shub binasan sab qoyadigan bolsa, kin halak bolad, dey peygambar alay salam edad. Demek, o, mana peygambar tunda bittakat umilani yuribdi. Digani, shaitan kirgiz qoradigan bolsa, aga munafiqlar bob qoradigan bolsa, bugabilar tahar qalib qitadigan bolsa, peygambar alasan shularim aldini aldi dagan. 21:51 bu meni ayalim safiyyab oladi, deginda sahabali ediki yarasila bizan qalbimizin olaqanasi, yox, neyn baytda behribi shaytan sap qoyishi minkuntar, degib durub, anashi, shubhani aldini abdurub, peygambar alaihissalam iti qoyganiga. Demek, uzini ahili kep qalabigan bolsa, huzati qoyishilik caiz boladi, kech qab getse, kunduzaymaz. Uzibar adam bir kungi oturgan bolsa, suniyam, hatuni kori qekigan bolsa, un bilan qab getib, bunda iqnaqi ishlar qilinmaydi. Itikaf oturisli maqsab nina, degin sabal toqlad. 22:22 Itikaf oturusdun maqsad balacaqa, mal dunya, dunya tashilana hamazdan ajaralib, Allahin yologa ozyngizda vaqtanizda birishlikke, anay shunga itikaf deyinlar. Bi axta telefonunu yaq qoyqan bolsansin, senab, kuryerinlar bunu ozyn barazman irtiga. Uygan telefon kutur, hamaz tishmi caidana ditturub, azadini keshkizde saf şeyinalar yazisturub, bir-birigi yapilasiturus, bunga itikaf deyilmaydi. Itikaf deyilgenda uzulish gerek. 22:52 Aslida aldi, satti, birdi, kisa bol adi, kanda mayli alaman, mayli belaman dijila caizi, ozi bir kini otori aqqan bosa, bayaqa bir kisi, bir kini cide sunaqa islarinin toktax girek. Ilaji barisa, ilaji barisa, qadir kecasi boqa togur keb qaladoqan bosa, qadir kecasi da telfonunu uchir koysun, gireyim, kirek adam bomasa. Yani, halka kirek yok adamlar, kök. Halka kirek bar adamlar, kök bomay diz. 23:21 Məsələn, yuğucu bosa, məsələn, görgav boladıqan bosa, məsələn, imam boladıqan bosa, çungo uxaqa, məsələn, mütəsaddi kişilər boladıqan bosa, məyli ular yax koyuyursun. Zərl, məsələn, bir adam doktor boladıqan bosa, məyli ular yax koysun. Xalka kereg yok, faqat ailata kereg var adamlar boladıqan bosa, öchursun qadr gecezda. Lakin bosa, etkaftı boladıqan bosa, öchursun. Həmmə telefon kutur, bayağını beza uta qımazan. Bir gününü Allah qabirim. 23:50 u yuyidin, ahlidin, malacakasin, xurlaz qalan dunyadin ajaralib durib Allahin yologi berebilsin. Shunda baya qishi imanini xalawatini tapadi. U kishige ajar koshiladi. U kishi yalgizlikki orginadi. Allah bilan tanha qalishlikki orginadi. U kishi gunahli dunyadin aalis, sabab dunyasi da yasashini orginadi. Mana shunga etikaf edib ataladi. Etikafini indi bazi amallar bar, 24:23 Peygamber, sallallahu alaihi wa sallam, itikafda turgan faytda, uyu ge gelarta, masjidda belan uyu koshilip getyan idi, Ayishe anamizin uyu. Xu uyunun kellasini gir gidergan Peygamber, alaihi wa sallam, odun uyu ge masjidda jasadi qalartaqin Ayishe anamiz, sashlarini yub, tarab koyarkan Peygamber, alaihi wa sallam. Ya ki, insani hacat ukin kerakli narsalaki tashkarga ciksab olad? Qaysi narsalar? Maslam, bir adam yiyish gerek, iqish gerek masjidda oturadgan bolsa, yiyib, iqish ukin apgeberdigin hich kimi yok? 24:53 Shunaka payitde uyge barib apkisen boladib. Uyge barib, agar alib kiribir ediyon farizandlar boladimasa tayillayib. Seherligin bilan, iftarligin yetkisi bir varimda mashahta oturaman deyib durib. Yinin hammasi barib, lekun shupayitde yiishkimi vahtimimayin ilaji yok. Masalan bizani sharaytimizda sigirlar geliyati, unu bayilash gereg, avqat qilish gereg, bu bayaqta karini acib edasi iftar bayaqta oturibdi. Shunaka payitde barib kesib boladib. 25:21 ekin ötürkde 5 tab oladigan bolsa, bittasigi tayyillab, suni alib baraslar, dibdurib, tayyillab gelinladi. Indi bir adami özü bardi öyge, baribdurib, bir malxalanan aylam çukur, hammas cahidami kin, dibdurib, aylam kisi bomaydi. Baradi, avqatini aladi, masjid qayt qeladi. Indi itikaxini buzadigan narsalar bar, itikaxini buzadigan narsalar masjidin uzursiz çifk etislik. Eger masjidin ishida azan etadigan mi'ezanalar bolardi burunga. 25:54 Masjidin ikide boladugan bolsa, bolad. Masjidin hawlasida boladugan bolsa, bolad. Masjidin hawlasida sah tashqarda boladugan bolsa, azam etishi uchini chikadugan bolsa, etikafi bozolad. Bir adam cüdeyem soğuk yiyib qeytiyab, ben masjidin icidin deyib dur, köçelarda aylani yiyib yurishligi, etikafini bozuk koyad. Etikafini bozuk koyadugan amarlar, şu uzursuz masjidin icidin chikadugan bolsa, bu xalatda bozuk koyilad. Hala etikafi haqqa daga malumatlarimiz cüdeyem qeybidi, lekin vaqtimiz qisaqalladdi. 26:28 shu itkaf haqida yapiriladi gyo mbosa, koprak yaslar oturadi. Bu ibadatka yaslar cevab biradi, aslida bunda ozi qarayalar oturish girek. Numun kyun, Peygamber a.s. 63 yasba oturib, 63 yaslarida yigirmayin itkaf oturdi. Yigirma kun, uzur, yigirma kun itkaf oturdi. Haziri peytek, bunga koprak yaslar cevab biradigin qarayalar meyli. 27:02 islar, keverinlar degendak, indamaychik pechk yorad. Bir ayaqi gurda bozu, bir ayaqi turda, özü aslada karyalar bolad. Ularga savab gerek, ular Allahana aldiga kavuslikka azgini kagan kimsalar bolad. Hayatini kagan kismini indi, savab acilani kopaydirishlik gerek bolad. Legin, alhamdulillah, yaxshi yaxslar cevab edeti, bunga özü aslada karyalaran boturish gerek. Fakat yaxslarga maruzalari boturib, emal qisayim yaxslar, nima qisayim yaxslanamaz, bunga karyalaran emal qilish gerek. 27:35 Bizar deyog, indi bizar yarashmaydi ki, hatta cal bab qaldigi, ya qari bab qaldigi, ma'isilagi birdi. Dengab yog bitdi bu. Aslada qariyalarim kib odur isbiri. Peygamber a.s. burkini chiquldi, masjidin arkasini behar chadir basbit. Bu kimi qidi gani, edi eyallari behar chadir pitivaqaniga. Peygamber a.s. yaxsizlan, xala islarima dedi, yani yaman qorganiga. Ulamala itadigi, masjidde sigman qalisi mungindi irkihlar, ya ki munafqlar qobdur, fitna qalisi mungin, eyallari ya qoytadi, ya qoytadi. 28:07 Ya ki Peygamber alaihissalam qizgandi, shunchi bayaq yapmi itti, dib etisad. Hattanki ayallarim oturgan. Demek, shunga kura, Ramazanda iyn kami bir gün, man ahir kecesde, otursi maqsad nina dedigin bosa, qadir kecesini paylaslaq. Qadir kecesin utkiz ormazlaq. Demek, ahir on kecesde, bu Ramazandagi etikafini hich bomosa bir günini bir varmanlar, bir günini Allahni yoluga bagislanlar. 28:35 itikaf oturunlar, cüm'e handa cemaat okuladiga masjidlarda bu dunyanda bir acirayinlar, sunda imanini, xalavatini seyiratilar. Bir gun minkun bomayib. O, Jahuliyat baytda agayniniz uyun diyim, yatib qagansiz. O, Almatalarda ishiniz bitkien bozim, mayali saqirib qadir deyibdir, bir gun shota qab kitkieniziz. Allahni yolugan bir gun vaxtinizini aciratin. Korin, su ibadati lazlatini bilin. Nimun gun bu bizarda mashur bomaqan idi. 29:02 xudayilarini bilamiz, tarawihilarini bilamiz, niki itikafin kub istilmigan diliyamiz, mahcidlarimiz bugana nasda? Bumasa dadalarimiz, atababalarimiz elbette oturardi, itikaf digan adamdan icide bu tarqalib gitgan bulardi. Mahcidlarimiz bugana nasu, kanda bu emalini biz bilişimiz gereyir? Ani, alhamdullahi mahcidlarimiz bar, itikaf hangi dagi nalimadlarimiz bar, Allahin yolunda bir gün verinla, bir gününüzlerge minni kub acil alaslar. Bolub ben, agar, 29:30 qadr qeceske tuğur qeyb qaladgan dosanizlar, laylatul qadri xoyrun min alfi shahar, qadr qecesde qalangan ibadatlar, min aydan yaqshirakhtir, dedi. Tingamat, yaqshirakhtir, dedi. Allahaq subhanahu wa ta'la hammamiz giyem, anafi ibadatni bacarishlikke tawfiq birsin, Allahaq subhanahu wa ta'la günahlarimizi maghfirat qılsın, Allahaq subhanahu wa ta'la hammamiz niyam dozahtin azat qanbosun. Asallallahu aleyhi wa sallim, mubariki ala Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajmi'in, bi rahmatika ya arxan Allah. 30:04 إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغَفِرُهُ وَنَعْعُذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرُورِ أَنفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهِ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضُلِلْ فَلَا هَذِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَخْذَهُ 30:34 Kuyash mashirikdan chikir maqdibka batiyatdi. Bu haqidi agar biz yaxslaq sikirkladugan bosaq, mana shu tuguya bariyatgan kunimiz aqar qayitgan qayitda kuyash batishikayganin kabi, sizni umirinizan burkun tuguya ila. Sizni burkun amas burkun kuyashiniz parlaqan ila, u kunda siz anadin yanga tukurlaqan ila iliniz. Yarug dunyaqa kegan iliniz, kuyash batqan qoqshab turib, sizni hayatinizan batadi, bu batishiniz sizni. 31:04 habariga krisiniz bolad. Bu, vaqt ortasdağı jüdeyan uzunamaz quddur, quyash çiqib, quyash batqandağı vaqt uzun bomanyani kerdan. Yana, aygan bat itibar qizalatı qilat ogan bosak, ay yan itiq olad. Uyan ki, bu, gulgahilangan chaqalak qox shaydi, harab barsan, sikin, sikin, sikin kattay bar turub, unbish gün deganda tolun ay bolad. Yana, o, 31:32 kütke kirgen arkaya karabtirib, sekin-sekin solub-solub yuqalib baradi, sizini hayatinizam manashinday solub-solub bir gün yuqalib qetad. Sizini oturgan urnimizda, sizini farizan diniz u, sizini dostlariniz u, sizini tapanmay qalad. Belki dostlariniz öziyan, dünyadan yuqalib qalad. Bu tüm bilan, kün biz üçün göy ayin ki, mavi dingizda, özünü, qamallar bilan, yildirib abket yakan, 32:01 qeymelergi oxshayir. Kattakatti qeymelerini qamallar uxurib alib manzilgi alib barganga oxshaptirib, güya inci siz bir qeymesiz, sizdi bu kullar, bu tullar, özünü tolkullar bilan iyildirib, uxurib yorib, aqirda bargtirib, sizini kabristanga qoyib gelad. Ha, sizini utpitjen yasiniz, mene şu vakit qaca qanda tizi utpitjen bosa, biya qeyam tizi utpitazi, bunu isyana oyorin. 32:28 Bani shu kununizan biyaqi tezi otpetken midi? Biyaqim tezi otpet ediyin. Allahni aldiga bariyakan amallarinizar bir itibarkinlar. Allahni aldiga nima otket yasilar? Paygamber a.s. aytadi ki, iqtanim qamsan qabila qamsin, beş nerta kelisdini aldin, beş nertan qanimat bilin, deyidi. Shababaki qabila haramik. Yigitlik payitini qanimat bilsan ki, deyidi paygamber a.s. qariligin kelisdini aldin. Yigit payitde kuxu bar, qudrat bar, qolunis hammaja qitadi. 32:58 qargan paytta zaiflashasiz, qolun siyaqi yetmaydi. Yigitlik paytini qanimat bil ded. Qesal paytindin aldin dedi, saqiliqini qanimat bilsanci, dey. Adan saq paytta ham manasani bacariman, unday qalaman, bunday qalaman, deydi. Qesal bogandin kiin zaiflashib, paslashib, bram bir natan oyilashqayan, hatta kiin qigiziyan kimaydi, dunyaqan qizixmaydi. Ep tatbilin keseyaflash qoygan idin, su ishinizi baritkelayaxi, dedigan bosa. 33:27 qoy ki, özün bilen özün avara bob, derilla bob torpna, xaza deyiz. Peygamber a.s. etti ki, qanbaqalın, kirlisliqin aldin baylaqin qanimat bolsansaydi. Qoyb adamlarda pul bar bob torqanda, dunya bar bob torqanda Allahin tanima ittagin, fasiqa qarab urulgandin keki Allahin taniq qalab. Qoyb bay bob torqan faytindin Allahin tanigin, deyiz. Qoyb ulim kemasindin aldin xayatini bilvaqin, va bozh vaqtini, qoyb shugullanadigan faytindin aldin bozh vaqtini qadirlaqin, deyidi Peygamber a.s. 33:58 Manashu, waqt qeymastan haragat qilishimiz qerey. Hazrul qayti qob adamlar bu Ramazan-dan, rozas-dan qachib bekilib, aqirda bima naliyyib yurish. Niyo uxin dedigi, qarimiz aciyatdi deyib? Qarim aciyatdi Ramazan tuxluq bilan, qarim toq yurman geyish qatan. Anashun bilan, azer bolar. Qachan tutamiz edi keyin deyib? Otuz-alti yildin ken tutasini? Otuz-alti yildin keyin, sirga o qishqa aylami keleb. Anashu qayti tutasini? Upayitda qar bolasiz, upayitda chal bolasiz, aga yey tabirladigan bolsaniz. 34:28 Ha bu tarayokhlarin bimalar xazir özü bargunca 11-12 bob kirtyastir, deyiz. 12 bolsun, 1 bolsun, 36 illik tutib otur kizdi. 36 illigin geyn turabilasini hali özünüz, ayaqniz bilin. Bu kullarim, xanimet, en köb saat 16 saat tutamiz rozan. Yazdini en kirlisi giygin peyti 16 saat roza tutamiz. Harin açadi, azgini açadi, köb açmaydi. Yeta düşündeyim adam, Allah ta'ali bilib turib fariz qilda. 34:57 Siz biçkiyatgan çakalagamazsiz, soskasini apkib turgun ceciqlatm turadan karnim asin degiyan. Siz yiitsiz, siz qariyasiz, siz kishisiz, sizde matanat var, sizde sabir var. Bu, rozanini tutuyakgan adamlar sabirli adamlar tutadir. Kelinlar, Allahaq subhanahu wa ta'ala sabir sorayib, anasi sabir biz bilan ibadat turib, Allahni rozasi hamda Ramazan dagi tarafran okub yoribmiz. Allahaq subhanahu wa ta'ala gunahlarimiz kikirgan bosun, amarlarimizin davamini qigan bosun. Allahaq subhanahu wa ta'ala... 35:26 qalqan hayatimizni asu da, sawab bilan toldirib ibtiyaziyan hayatlardan qalqan bosun. Min özümlü hamdasizlani avgari günahlariz üçün, buyur qarver digarimdan kichirim sorayma. Baraka Allahu illi walakum filqur'anil azim, wa nafa'ani bima fihi minal ayati wal zikril hakim, wa tawba alayya wa alaykum innahu huwa tawwabur rahim.