نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Bismillahi r-Rahmani r-Rahim. Sifat-us-Safiqah kitabıdan okup gelib. Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallaminin seyratları bagi. Bismillahi r-Rahmani r-Rahim. Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam Allahinin vahyi, xabarı ila bizgen nisbatana qayb. Bugün xabarlarını, Allahinin vahyi bilen xabar bergenlikleri haqibi bazı bir hadisalarını 0:29 Zikir qilib utiyattilar, imam ibn al-Jawzi. Mawzu u ekirishdan aldan, ғayb ilmi, haqda qisqaci ma'lumat, ғayb ilmi iki qisimga bulun adi. ғayb mutlaq bar, qayb muqayyad. ғayb mutlaq, Allahdan baska hech kim, hech qaysi bir maqluq bulmi digan ilim. ғayb muqayyad, bu, Allah Ta'ala uzinin bandalardan, bazı bir, 1:03 musafaa, tanlayan, ust-uzi tanlayan bandalariga xabar beredigan xayb, ma'lumatlar. Bazda, uzini, bazbur malaikelariga xabar beredi, bazbur ma'lumatlarina, ya ki, bu, misan, bazda, uzini, paygambarlariga xabar beredi. Ulardan boshka, hechkim bilmidi, hechkimgi xabar bermidi, Allah Ta'ala. Magyaram, ilham digan narsibor, ilham, 1:40 Allah Ta'ala huzenin bazibir doslariga ilham biradiki ushe awliyalar, Allahnin doslari, kelecekte ma'lumbir hadisalarini sezip Allahtan bir ilham sifatida biladilar. Lekin, su bilamirgi ular, biz qat'i bilamizdir, aytismiydi. 2:08 bu qayb ilmini bilişke kirmiydi, faqat bu Allahnin bir karamati, ulargi bergin karamat taqsatlanan. O keleciktagi bazibir hadisalarini sezishlari, yalki bu muslam tüclarida bir hadisani korib, o shenersi ongilerdi bolishini bilişlari, bu Allah talarini ulargi bergin bazibir karamatlariden. Amma qayb ilmini, mutlaq qayb ilmini Allahdan mişka çkin bilmiydi, qayb muqayyadini bazibir maraykelari, 2:40 Hayqambarlar bilishlari munkin. Bu ham Allahnin vahiyi arkalin fakat. Qayb ilmiga iman kitirishimiz kerek. Qayb kozi kurum ediyan narsalarga, Allah wa Rasulu xabar veriyan narsalarga iman kitirishlik mu'minlarnin sifatlaridan. Allah ta'la Quran-ı Kerimda alladhina yu'minuna bil-qayb dit mu'min wa muttaqinlarini mahtayan. Qaybka iman kitirishiz atlar. 3:10 Yani, Allah wa Rasulu xabar biri digan, xayb ilmleri, xax u narsilar qiyamatka ta'luqli bulsun, xax utken davurda, utken peygambarlar, u utken qavmlar haqadagi xabarlar bulsun, ya ki bu, misam, kirecikda sadir boli digan maqiyalar bulsun. Nimek, uch xil aldimizda, uch xil ma'lumat. Tur xildisi digan, boli diga, Allah ta'la ge, wa Allah ta'lani melaikeleri ge. 3:41 qiyamat qiyamat qiyamat 4:11 Wa boş qal haqiyalar, Allah Ta'ala habar vergan qiyamatda boladigan haqiyalarga iman ketirish. Uchuncisi, utkan zamanda, utkan peygambarlar wa ummatlar haqada vergan xabarlar. Turtuncisi, kilecekda haqiyar boladigan qiyamat alamatlari, yaqki umumi hadisalar haqadagi, xabarlarga iman ketirish. Ular hamasi, demayki, xayb ilmiga iman ketirish hekirad. Allah wa Rasuluhu habar verdi ma, biz albayt tabanoshilani hammasiga iman ketirishimiz farz boladim. 4:41 Qayb ilmiga iman kitirish haqda qisqaca malumat ekultik. Indi iman bil jauziyan kitablarindan okeyniz. Zikru tarafin min ikhbarihi bil qaibati salallahu alayhi salam. Qaygamarimiz salallahu alayhi salam qaib haberlar haqda. 5:10 ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 5:37 Qisra halak bolsa, ondankin boshqa Qisra bomiydi dikla. Wa Qaysar halak bolganla, ondankin boshqa Qaysaran bomiydi. Wa janum o zatnin qoloda bogan Allah Ta'ala ge qasam ki, ana shu iqtavusnin Qisra wa Qaysarnin bayliklara Allah yolda xayr ihsan qolobi barladan. 6:06 Haqiqattan manoshindayi bugan, Kisra mamlakati musulmanlar tarafidan yiqtilib, İslam davlatiki ingaytirigandan kin, Kisra qayta tiklanmigan, hazır gecha, qiyamat gecha qaytatan, Fars imperiasi bumit. Wa yana Qaysar riganda, yani Rim imperiasi ham yiqilgandan kin, qayta tiklanmigan, va tiklanmida ham. Bu, Peygamon Sosullam, u davlatlar yiqilisidan aldin, hababib qoyganda. 6:36 Wa xaqiqatta ayatkanlarday ular yiqildi wa qaytati tulangan yox. Yana Abu Hurayra radiyallahu anhudan ruwayat xilnadi, etadilar ki, Abuhurayra radiyallahu anhudan etadilar ki, xaybar qazatida Rasulullah sallallahu alaihi salam bilan birga edik, sunda jihad qilayatkan, islamini davakigan odanlardan birga, 7:06 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ayyattilak ki bu adam ushe haqqda ayyattilak ki bu adam dozakhi dillak, dozak ahladan dillak. Fa lamma xabarnal qitala qatala rajlu qitalan shadidan. Wa xalan ki u adam ushe jan qilayatkanda juda qattu himmat bilan jan qilal, xanchak qabrlan uldirgan. Shumiyah bazibar musulmanla hayran bulib, shubhagam qolay dixdi. Xandi qilab jihad qilayatkanda bu adam dozak ahladan dillak. Dab ki yin Rasulullah ayyattilak oda ama 7:35 Yana urusla urus davam etib qatliq, cihat qilib, jarahatlandi wadan. Jarahatlandi qotkanda kecasi uzu jarahattan muletkan qiyinchilikke sabiqilamastan uzun uzu uldur. Sunchun dozak ahla degandilar fasil olsirlan. Takdirgi razibumastan uzu, Allah dolan imtaniga sabiqilamastan uzun uzu uldurdu. Uzun uzu uldurishdi hamkatda gunahladan. 8:04 Abdullah ibn Mas'ud r.a. intalaqa Sa'd ibn Mu'az mu'tamiran fa nazala ala Umayyit ibn Khalid 8:33 Sa'd-i Mu'az digan sahabi bilaslar Ansarilar in katta Sayyidlardan, shu peygamarmizgiye iman kitirigarlardan kin Madinada umraga kit yabdar Makkaga. Makka hali fath gomagin. Makkada karta karta mushriklar, taqutlar bar. Lekin Sa'd-i Mu'az abrular baland, Madinanın Sayyidlardan biri. Makkadagilaran khurmat qilishke majbur, chunki Makkadagilar ticarat. 9:03 Tə madinəni yandən utəzə. Tə madinəni yandən utəzə. Tə madinəni yandən utəzə. Tə madinəni yandən utəzə. Tə madinəni yandən utəzə. Tə madinəni yandən utəzə. 9:31 Dab atqigallarda, shu Umayyad il-Nakhalaf eng ashaddiy dushmanladan bogan, peygambarimiz dushmanladan, İslam digi dushmanladan. Nizadir, bu yorda peygambarimizi kelecek haqda habar dergan xabarlardan bitasi, qistaskiliyab tazir. Abdullah Mas'ud ruayt qilatlar, Sabdin Mu'az, Makkegi borganda, uzun ortağı Umayyad il-Nakhalaf uge tushdu. Umayyay Shamgi kit yatkanda, ticaratki, amin bostami, ticaratki kit yatkanda, madinagi dan, 10:00 yurse madinadan otse Sa'ad ibn Mu'az uge tshu'arib, mi'himam burib. Sh'alaqa birbirlarban yaxshi bugan, juh'a huli'yabda. Qiyan o sh'o qay islam ki'gan nankinam, Sh'o Sa'ad ibn Mu'az umraya borg'anlarada, Sh'o Umayyat n'xalaf uge mi'himam ol'chukarlar, qiyan burqon tawaf qalyarsalar, Abujahil utir gani qan. Indi Abujahil, Umayyat ibn N'xalafdan battar ashaddi islam dushmani. Fir'aun hadihil umma digala. Gu ummat Fir'auna Abujahil. 10:32 Abujahil qol qali Sa'adimi Mu'az. Kin ta'af qali etti Ka'abatullaqda? Xotirjam, Sa'adimi Mu'az, isan uzu və sənin ortaglarin, xamqarın daşin Muhammetni və Muhammetni ortaglarini, asxablarini Madinada himaya qilip, urlarga joy birip, yana biz Makyaya kilim, Xotirjam, umra qimaxchi misan hala? Dib, Cahili cikdi. Kin, Xotirjam, Sa'abatullaq qali etti, isan vizi dushmanimizdi uzin yungi joyli olub. 11:00 dunga yol qolmas diga mis kerey, dib ursh qechdi. Sa'ad bin Mu'az bilan Abujahil talash qalbisht. Shunda Umayya urtega aralashib, Sa'ad bin Mu'az nizbani, urtega tshub, Sa'ad ka, hey, Awaziz pasaytirayn, Awazin pasaytir, Abul-Hakamga, yani Abujahil, Abul-Hakamdi chadula. Abul-Hakamga Awazin barankotan magin, bu Ahl-Wadini Sayyidi bu Abujahil, yani Wadi Ka'ba, Wadi Makka, yani. 11:31 Makka ahlina kattasi boladi bu Abujahil, Abulahab, Abujahil biz aytaniz. Kafirlan Abulhakamdi dhiysha. Hayalaniz Abujahil budik laqafo gala, shundanki Abujahil dip aytilad. Kin Sa'ad Abujahilgi qalata aytiki, Sa'ad mumad aytilar ki, qasam Allah ki agar mene Ka'batullahini tawaf qolishki qoymasayin, 11:57 Shom qa baratigan tijaratin yolin tosaman, kis qoyamandir. Umayya yana aralashib, ey, awazini kotarmagin, dab Sa'adin Mu'azil uflag tinchit moqchib oldu. Abujahil xurmat baladdi. Unustiga Sa'ad musulman, Umayya kafir, Abujahil am kafir. Sa'ad kin jahallar chqtidi, Abujahil taraxin alor gandankin, ey, san cheki chqturgin. 12:27 sani bo shqa uzi, haa tinshliyim nima, sani men Muhammad sallallahu alayhi wa sallam sani uldiraman degal dana ishtigamna. Umayyatimni xalafi qala ayat yabdilar ki, san uziyn qarayin, sani malim Muhammad alayhi wa sallam uldiraman degalda, uziyn ahu alingi qarayin, hali sani Muhammad sallallahu alayhi wa sallam uldiradigan, dedi. Qigin, Umayyatimni xalaf daxshatka tushub, meni uldiraman dediman, dedi. 12:56 Albatta, shunni digan, digandan ki, Wallahi manu kallibu Muhammadan ida haddas, didi. Umayyatinda xalaf aittiki, Muhammad agar aita digan bulisa, biz unu yalqan, gafirmi didi, bilamaz. U gapita turay digan, didi. Yani, ular ham uz ishan shardi. Kafirlar Muhammasa salam bar gapa aittalar, u xabar bersalar, albatta ushan arsa, vaqii, da roi ushan arsa, vaqii bulisa, anagligini bili shardi. 13:25 Uyge qaytib, Umayyadin xalab, ayaliga ham shun xabarini qaytib. Anu yasriblik, ortaqim, yani Madinali, Madinali, Sadin Muaz, ortaqim, qaytikan gapini ishtimadim ma, didi xatini, Umayyadin. Xatini soradi, nima didi ortaqim disi? O ortaqim qaytishi boyiqe, Muhammad, mani uldiraman, mani qatinim qolarmish o. Mani uldiradigin adam Muhammad imish. Muhammad shuna qadib qaytibdi. 13:54 Muhammad yoloqan yapar miy edi lekin, dib xotiniyam umayetini xarafti, xotiniyam etiyat. Orada azgina vaxt utib, Badr jangi bolad. Badr jangi boshlangandi, Makka ahli jange chakirilad. Hamma jange tayarlanib, chiki etiyatkanda, musulmalaya qarishi jang qilish uchun, xotini etilatadi. Umayyana xotini erige etiyatdi ki, isinde yogmu Muhammad sange nima degana? Deyidi. Disi, isinde gor, degandan ki, 14:21 Qoşubcaq aytadi ki, man didi, tixmimaa, desay, Abu Cahil keladdi, urushka barmiman, didi da, Umayyo qorqayabdi, Muhammad a.s. urush bulayabdi, kim qoşqarayabdi urushuq? Kim bilan, kim ortasdi? Muhammad a.s. bilan, sohobalar bilan, kafrlar, Bakka mushriklari ortasdi bulayabdi. Indi, Makka iliglarinin kattasi Abu Cahil. Abu Cahil keldi da, Umayyo muhalafika etdi ki, sen Makka ahlanin kattasi sayidladan olsan, Umayyo. 14:47 Ruzhka chikhmasayn bomiydi, san chikhmasayn tlan orqayna xancha-xancha adamdi ergashib Ruzhka chikhmiyo qoladi kin, biz Ruzhta koblik, kob tili bomizdi, yutamiyo qolamizdi, majburliydi. Hatto tafsilatizda minna uzaq, kob qisali bor, inda qisqasana geti artili berdi. Kin, abu cahil, axir umayli, dedi. San, dedi, hich bomizdi, dedi, biz bilan safarga chikhvurgin, bir kon, iki kon yorib turib, sikin, bekirim qayf gilasana. Ama, umayyayam, chikhdi, dedi, chikhazi yolgi, dedi, kin. 15:17 Yolga chikadi, bira kuyoga qaytamandaysa, abu cahili yana chekeykir, otduruye, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, qaytmanyin, 15:46 U shunaka qimin saqin aqsar. Aboo qib tiza, aboo jahil bita u ud qilib qimin qotargin ta yin xukwaya ma. Dar umayat mi xalam ki, u shunaka ermayxigan. Umayat mi xalam, mana xotillay baxa ta sami. Saha, jange tixinan qokan adam xotun qishi baxan sami, ola zid. Si iman qokmi manda qin jange chqad. Jange chqad baruk Allah ta ala ona iradasi bilan, Peygamber s.a.v. qizlari qilishlari bilan uzarlagin, umayat mi xalam. 16:16 qiyin u yaralanadi, u ulmiydi u shaybinayin. Yaradar bolib, Makkiye xayt qachadi. Bittahaz u shaybinin tafsilatini kitrimad bila. U shaybini Allah tala badirjan gibish, Umayyibni xalaf uldirabdi. O payqamani qollar bila. Demek bu han payqamani sasarlam kelecakti boladigan xabarlardan biri. Shuboladidib ayitkanlar u shaybini bolgan. Qiyingi hadiste Anas raziyallahu anhu qaytadilar, Umar raziyallahu anhu bilan, birgay min, 16:43 Mekke bilan, Madinada, Mekke-Madinada arasda kitat kandik seferdi. Yangi ay kirgan paytidi, biz ayi Koremizda harekat qildik, min kuzum utkiri di, ayi Kurdum. Umar gi, Kurdizma, Kurdizma disan, Korem yapan, yin, kiyn, Koreyar mandir, aliyyikullar, kiyn, kechqonun yotishkandi, Badr, Ghazati haqidi Umar Raziullahanimi, Anas Raziullahanimi, qisa itibir yotdilar. 17:10 qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinan buganlar, yoshlar, qatnashan mong yoldar. qenki Anas soragan bosala keregi, bizga Badir Cangi dan ayti biren. qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinan buganlar, yoshlar, qatnashan mong yoldar. qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinanlar, yoshlar, qatnashan mong yoldar. qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinanlar, yoshlar, qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinanlar, yoshlar, qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinanlar, yoshlar, qenki Anas R. Anhu Badir Cangi di qinanlar, yoshlar, 17:38 Palanchi manayarida uldiriladad, hammasin jayin korsat biradilad, urush maydanilad, hali jayin qorslanmaygan, bir kongilin. Inshallah, erttege manay bir yerdir Palanchi manayarida, Palanchi uldirilad, edir ayitib xababirilad. Ertesigi urush buganida, Umar R. aytatlar, xuddi o shay korsatgan jaylarida uldirilgandi. Urush buganida, qarasay, xuddi o shay jayda, o shay uldirilish ayitilgan kafirilar, o shayda uldirilgandi. 18:07 Sun da man ayittin Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamgi, wa alladhi ba'ataka bil haqq, ma aqta'at ru'yatuk. Tsun gizda korgan vahiy, siz vaqiyda hitqaniyat, birbirsiyat, xilaf bu maddi, ey Rasulullah, sizdan yubargan Allah ta'layhi qasam, haqiqatdan yubargan Allah ta'layhi qasam. Tsun gizda korganizdi, sun da korgan, irtagiman shayid uldirilar, qandar ayitqam yaldi. Khud doshandi buldi, dedili. Kiyin, Rus togaygan nankin, ushi qafirlan hammasini, gistalari yigilib. 18:36 bita chukurga tashaldi. Badirdagi chukurladan biriga tashlandi. Hiyin Rasulullah s.a.v. uch gundan kin, uch gun esherdi yotganlar. Badir cangida ghalaba qazanishib, ghalabadan kin uch gun qogarlar ux etdi Rasulullah s.a.v. dama alib, ux etdi uch gun turishgan iq Badirdi. Buna xtimatlari bar, indi xazir mauzudan chik etmastan kitabdan uquvaramiz. Barib, 19:05 u shayt chukurru qirgagiga barib, chukurda yotkan kafrlariga, olub yotkan jissalariga nidagila boshladilar. Ey abu jahil, ey palanchi, ey pistanchi da amasana chakhir qotin ayetid, hal wajatum ma wa'adakum Allahi haqq, ma wa'adakum Allahi haqqan, Allah va'daqigan, nartana haq ekaniligini, tabdilami indi, kurdilami, dit nidagila yapdilar. Kin ayetadik, fa inni wajatum ma wa'adani Allahi haqqan. 19:34 Allah mene vada qiyan nasana, harkida, wakida kurdib mana, haqiqatda kurdib mana, silaram kurdiylami mana uldiylar, man silagi agahlandirardim, man shukungi tifqolishirini agahlandirardim, mana indi kurdiylami qafirlarga, ulu biyatgan qafirlarga gapirdilar. Sinda Umar r.a. suradilar, Ya Rasulallah, atukallimu qawman qad jayyafu, çirib getgan, sasib getgan, 20:04 Uli kilargi qa prasima, qa prsis, ishtadima ular, didim. Sinda Rasulullah Sallallahu alayhi wa sallam jawab qaldalar, Ma antum bi asma'a lima aqulu minhum. Silar, yani sahabalar, Umar Rasulullah Sallallahu alayhi wa sallam, Rasulullah Sallallahu alayhi wa sallam, sahabalargi eytetlar, peyagamanim. Silar, min eytetken qapimim, biladan kura yakhshira ishtami atsilar. Biladan kura, bilad koprah ishti atsilar, khatgaraht tigirt ular, yakhshira ishti atsilar. Olaqin la yasqati umuna ayinji bu. Olaqin ular jawab qalishami edi hazir. 20:33 Demek buyan, payqamn asasallamni mu'ajizalardan. Wa kelecakda buygan habarrat ayitganilardan kin, huddu ushani buygan. Indi Rasulullah asasallam, mushriklardan korgan aziyatlari wa unga sabr qiganliklari haqqada kitir-kitir yaptilar kitabda. Makka dawri, payqamn asasallam bilasilar, Makka'da 13 il davat qigan payitlari, mushriklar turri tuman qinciliklarga tutup qinaxkin. Rasulullah asasallamni ham, 21:03 Benin churundi va qogen uksige iman kitirgan sahabalarini ham qat qinalar dutuska Makkada. Va Allah yolda ular hamilari sarbatuska. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini amakilari Abu Talib Makkid ahli icide abro itibargi ege buganligi icid, qob himaya qilardi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam. Lekin Abu Talib, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam 49 yoshki itkin lari da wafat qiladi. Abu Talib wafat qigandan ki Peygamber sallallahu alaihi wa sallam uizilarini himaya qiturgan amakilarini yuqatkin lari dan qatta zarar kurali, maddi jihaddan. 21:33 Boş minge siqilarlan. Iki ci haddan siqilar. Birin ki urunda amakilari islami kirmasdan, islami qabli kumasdan ulk etdi. La ilahe illallah deyengi silaram aytmadi. Qavmim, millatim qaysi dindi bosa, osha dindamanda ulk etdi. La ilahe illallah deyisdan boxt artdi. Bugi qatliq alam qaldi paygamarimizin, qatliq siqildilar. O xalangi abu talib qayta qayta oza itardi. Bileman sani dini, haq ey ciyanim, shirlan toku paygamarimizin, ozinin canini fidaqili himayakilardi. Lekin aynadir ishu, 22:02 Waqt uzida, u atababasin dinan qayt abu talib digan gab kotoram yedi wadan. Man dinan qayt maddam, atababam dinada mandat islamin krimast. Taki adaman alda abru itibardan ayrib qamas qigich. Abu talib amad xigandankiyin bir ay otib Khadija namizam apotxozla. Bazir vayadlar da uchkin nankiyin. Abu talib olgan nankiyin uchkun otib Khadija namizam apotxozla. Khadija namizam ing bay ba davlat ayal. 22:31 Qabulu itibarli ayal bolib, Peygamberimizgi canlarina fida qilib, barca mallarini berib, islamiga khidmat qigan ayal. Eng suyukli ayal Rasulillahi Sallallahu alaihi wa sallam giyab. Iki ta katta musibat bolidi yani. Shundan kin Qorayish judayam hadna ashad. Abu Talib wa Khadija anami zafat qilishkandan kin, Qorayish Abu Talib davrida qilami digan aziyatlarini itxizadi Peygamberi Sallallahu alaihi wa sallam. Abu Talib himayi qiladigan edir, ilgari qatqiturib himayi qilad. 23:02 indi aza bu talib yuk, indi bu qatora aziyyat biyib qatoraq qinasayk bu dininan qaytish min kundib, peygamani biyib cidi qattig azarlar biyib shayb. Peygamani salasillimgi aziyyatlar, azarlar, zulumlar cidi haddidan ashib getkinmankin sabir qillilar baribir usundayam, lekin Allah ta'alani amri bilan bosqa shaharlardan ozlargi himaya qiladigan qavm qidala boshladlar, ham davat qila boshladlar. 23:31 Uzlarina xizmatchilari Zaid ibn Harisa bilan birga ikka ulari taifka chikishadi. Abu Talib uxad qiyamdankin, birnechi ay utit taifka, chikib taif ahlinin davat qimaxchi goroglari. Taifliklari ham ermay xilib, yashbollarini, toshbarran qildirib peygambarimizi qinab haydashadi. Yana Makkayi qayt qilalar. Makka mushriklarinin icidi bazilari insafli bogan. Chulardan bari en mashhur bayilardan wa himayasi kuchuli. 24:01 Aburosi, martabasi, balan shaksiladan bari, mut'imni gini adi, mut'imni adi insafli, xuluqli, mart erkeiladan bari boladi. Shunchi Peygamso Sallam, shu adamini himayasini iltimas qilib, adam ibarildi. Meni Mekkeyi kirisam, siz himayi qilasini, Quraish mani uldir qoymasdi qichin, qatil qilib, ibarmasdi qichin. Dib, mut'imni adi kafir adam dekin, adalatli, insafli adam. 24:28 shunga adami barallar, o adam vada berad. Keli ureyn, sizdik, byuk insan, himaya qilnish kerek, kandiy qilib oz vatanadan haydar chikarladi, kandiy qilib qatil qilnadi, kileyman sizi himaya qilavan dir, vada berad, mutayibin adi. Kirallar Makkege mutayibin adin himayasida. Mutayibin adi cani bilan, bar kuchi bilan himaya qilad. Belki baribir, shundaham qatliq qinciliglargi, qatliq qarshliklargi, Quraysh kafirlarini zulmi tuqiyanigi. 24:57 Abdullah ibn Mas'ud r.a. ruvayat qilidlar, shu Peygamber s.a.v. ge boshlarga tushgan in katta musibatlarna birzini qista qilib, aytadlar ki, Rasulullah s.a.v. zidda halim uzad, bro unu haqarat qimi edigan, bro unu qarishi do'aybat qimi edigan, zidda halim edilar. Bro armadda Quraish ke qarishi Quraish kafirlarini do'aybat qigarlarini istimagandim. Bir kun istim, bir kun haddan ashib kirti ularini zulmi, o shakuni, o shakuni, o shakuni. 25:27 Hadisar u belgani u shayrdi aldilardi edin, Ka'ba tullarini aldi da namaz uxayatgani dilar. Hurayish kafirilardan bir cema'as, bir guruxu Ka'ban atrafi da davra qurup utrishgani, gapilash. Payagamlarimiz isa namaz uxayatdilar, ular da chek edib, payagamin uslardan ermek xalib, kulib, gapilash otiril. Ayni shuu vaqqda indi bitasi Makki ahladan bir kishi, tuya soygani vayat tuyasini, icay shuvalari, ahlatlarini cikayabda shaygani. U shay payit, Abu Cahil yaramaz uzinin sukbatdaxlariga. 25:56 ay xtab qula ittiki, kim didi? Ano bu, tuyani icay cuvalarini, axilatlarini ap gelib, Muhammadi bashige tashaliib. Muhammadi bashige tashilib, azab deraliib. Kim qoli dankiladi? Xani, martba ma, didi? Shundi, Uqba bin Abi Mu'aid digan en badbaq kimselardan biri turib, nin tashiliman, didi da? Barib, osha, tuyani axilatlarini, icay cuvalarini ap gelib, Baygamani s.l. başlari gelib, tashilib. Baygamani sacda qigan xalatlari edilib. 26:24 Sajda qigan hallarida aqilatlan atkili başlarigi tashlagandan kin turami qalilar sajdadan. Sajda qigan hallarida qab kitdilar. Indi biyerdi sahabalar cidi zaif hallarida. Rasulullah s.a.v. himayi qilishar midi? Quddi hazir bizi hallatimizi aqshat. Hazirgi zamanda an biz shundayi halgitish qaldikki peqamarimizi ermi qili atishti. Kafiru, munafiq kimselar, zalimlar. Abdullah bin Mas'ud ayti atdilar, min kolumdan hinch nasi kemi idi. 26:51 Rasulullah s.a.v.a himaya qalamansan bilar, mən uldar qa şeydi. Qolumda ixqanda kuxu yox, unukbi, Abdullahu m.s.a.v.a cisi suraryam qiçkina buganmda. Sonda bir kishi barib Fatima anamizdi. Fatima, yash qiz buganlar, Fatima radiyallahu anha, yash qiz buganlar, yash qizca, indi arablarda bir yaxsh adat baridi ki, kafirlar deyan, cahillar deyan, yaxsh adat suyidi ki, qizlarini, ayallarini khurmat qilar. Yani, biram bir arab, biram bir kafir bu seham, biram bir erkek arab, ayallargi qolun tekizmest. 27:21 Ar lanardi, qani qalib, erkek kishi ayal kishi uradi. Hezelek adam qaladi buni. Ayal kishi qolkotladiyan adam, ya ayal kishi boladi, ya hezelek boladi. Ular suni qayda, suni adat ulardi. Ayal kishigi unma qolkotashma. Suni chul Fatim anamizi aytisti da, bar dada izi, qor qarani dada izi baslarigi axilat tashaf qoydi kafir zalimlar. Diganda Fatim anamiz istipo yuguruk, shashuruk geldilardi. 27:50 haqqaratlab gettilar. Abu Cahillini qoymazdan, okullarini ayat qoymazdan Fatima anamiz hamasini lanatlab tashadilar. O aqilabda ab tashadilar. Darro. Kin, Peygamberim s.a.s. başlardagi aqilabdar ab tashalganan kin hajdadan turdolarda, qollarini qotarib doa qildilar. Eni, tasawuk qiliyab sizmi, sizi başizgiya bir in iplas, bir yaramaz. 28:14 Iplos adam, yun xurmati yam yuq, Aquba bin Abi Mu'ayyitda itishadib, uzu Makka ahlin icidi in paskash ladan vitesi bugan uzu. Fakat, aligi, patxalimni qilib, abu cahallini aldida patxalimni qal yuradigan bir kimse bugan. Qimnut bi de kuchu quvati, mali bozi, ushin aldiga patxalimni qal yuradiga alli qoradi yuq, ushin akaladan vitesi bugan Aquba. In iplos, paskash adam kit turib, in uluq zatni bashige, in uluq insanini bashige ahlatilani tashidib. Sassi, chechualar, ahlatilani tashigandan kin. 28:44 Bunda yaxu alaqta Rasulullah Sallallahu alayhi wa sallam inq uluq insani sinna yaxu arlashkandan kin dua batxila barxiladda. Allahumma alayka l-mal'a min Quraysh. Allahumma alayka bi Utbat ibn Rabi'a. Allahumma alayka bi Shaybat ibn Rabi'a. Allahumma alayka bi Abi Jahil ibn Hisham. Allahumma alayka bi Uqba ibn Abi Mu'ayt. Allahumma alayka bi Ubayy ibn Khalaf. Aw qala Umayyat ibn Khalaf. Yigda in qatta taqutlarga dua batxilala. Quraysh qattalarga iya Allah uzing. 29:13 Bas kegen, ulan uzin yok kigen, dib ulan duaybat kildilar. Kegen, vitte am vitte sanadlar enkate zalimlarini atinaytib. Utiba ibn Rabi'ana, ey Allah, uzin dafqigin. Shayibat ibn Rabi'ana, uzin dafqigin. Abu Jahil ibn Hisham, uzin dafqigin, yok kigen. Uqbat ibn Abimu'ayt, uzin yok kigen. Ubay ibn Khalaf, yok kigen, dib ayitilar. Baz bir ruwayda da, Umayyad ibn Khalaf. Abdullah ibn Mas'ud ayitabdilar, Badr cangida, kordim uzin, anashub. 29:40 Makkada urda qigan, duaybat qiganlarida sanagan kimsalar Badir cangida hamiz qatilqilindi. Tumma suhibu ilal qalib, ushe taygamanin sallahu salam, Makkada urda, mashi qadisada duda haddan ashib qetkan zonunlarini bittim-bittim otin ayitib duaybat qiganlardanki, oradan bir mey chigil utib, ular Badir cangida hamiz qatilqilindi, wa Badirdagi kurdlaridan birgi tashabib var oldu. 30:06 Banashi, mu peygaman su selamima du aybatlara icabat bugan bu karamat, mu'cize peygamanimizgi. Demek bu ham peygamanimiz borslerdan otkan juda agor musibatladan burda.