نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. As-salat wa as-salamu ala Rasulillah wa ala alihi wa ashabihi wa man walah. Amma ba'd. Sifatus safwa kitabadan uqub. Hayqamaramus salu wa salamning ing byuk mu'ajizalardan bulmish. Isra wa mi'raj qisasadan uqu gandik. Isra wa mi'raj qisasada Allah ta'ala Rasulullah salu wa salamga. Barqancha mu'ajizalarin korsatib. 0:29 qalblarina yanada risalat bilan mustahakam qolib, moshriklaridan bol edikan, aziyatlar, qinaqlariga, Allah yolu da yanada sabit qadam raq bolib, davatda davam edishlariga, yardan bol edigan, Allah ta'ladan bar tasliya, tasalli, bogan edi, isra, omiyaraj, qissasi, manisho qissani okubot kandik. Indi bu yorda muallif imam ibnil jawzi, rahimahullah, 0:59 Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallam, sahabay kiramlarna, Habashistanga hijrat qilashka, buyurganliklarna, zikir qalib, Habashistanga bugan hijratna, qisqaca etibuti yaptilar, zikru amri Rasulillahi, sallallahu alayhi wa sallam, ashabahu bil hijrati, ila arzil habasha, digan sallallahu alayhi wa sallam, etibular ki, lammal adhara Rasulullahi, sallallahu alayhi wa sallam, al-Islam, adhara lahu al-mushrikuna al-adawa. 1:27 فَمَنَعَهُ اللَّهُ بِعَمِّهِ أَبِي طَالِبِ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ بِالْخُرُوجِ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ وَقَالَ لَهُمْ إِنَّ بِهَا مَلِكًا لَا يَظْلِمُ النَّاسَ بِبِلَادِهِ فَتَحَرَّزُ عِنْدَهُ حَتَّى يَأْتِيَكُمُ اللَّهُ بِفَرَجٍ مِّنْهُ فَهَاجَرَ جَمَاعَةٌ وَاسْتَخْفَى أَخَرُونَ ب 1:57 burganiliklarinin zikri. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam islamini ashkar qiyanlarida, islamiga davat qilishmash qiyanlarida, mushriklar uzadki qattik adawatlarina zhar qilisdi. Sunda Allah ta'la uzinin Rasulini u kishinin amakilari Abu Talibnin himayasi da himaya qilipturdi. Yani, ekmaksilar ki, mushriklar islamiga kirgan sahabi kiramlarina 2:27 Aksaryatlarinin beym olal qinaq qas alib, macbur qilisha alardi, ammalikin Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamni qinaq qa tutusha almasti, chunki amakilari Abu Talib himayiq tulad. Abu Talib Quraish qabilasi qida cudaham abroli, Quraishnin sayyidlerden xusab langan, katta hurmat itimargi ige. Xun-xun, ular Abu Talibnin djianlari bugan. 2:54 Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamga qatqati isha alishmast. Yini, bushka sahabiyilargan isvatan, uzi, Abu Talib barligida ham, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamga qatqati adawat bilan harakat xilishgan, lekin, bushka sahabiy kiramlar, kupcilik sahabiyilarini himayacilara, qarimnaşilara kuculimasidi. Mashhur qabilalardan, itibarlik, abrulik qabilalardan bumigan sahabiyilar kupidilar. 3:22 shunimchi Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam ularige bulayatgan qattig azabdan ularini himaya qaladigan bir davlatga hijirat qiliqa chakirdilar. Muhambolsa Habashistange hijirat qiliqa buyurdilar. Wa aittilar ki, Habashistanda shun diye bir padişah barakan, u padişah uzinin vatanizagi xalqiga hickimge zulunkumasekan. Shul padişahini aldiga bariyalar, ta ki Allah Ta'ala uzinin huzurudan 3:52 nusrat wa kenglik, alp kengi qadar didlar. Fahajara jama'atun, fahajara jama'atun, wa staghfa aqaruna bi islamihim. Bir jama'a sahabi kiramlar hijrat qalishti, wa boshqa, bir khanchayana, bazibir sahabilar, uzlarning islamlarna, maghfirawishti saglab, makkada bikinub qalishti. Wa kana jumlatuman xaraja ila ardu habashit, thalatatan wa samanin rajulan, 4:21 Quraishiya Quraishiya Quraishiya Quraishiya Quraishiya 4:50 Hicirat qiganliklarnin ishtishkandan kin, xabersifangi hicirat qigan sahabi kiramlardan, 33-di erkek wa 8-di ayal qaytishti. Bulardan 2-di erkek Mekkada ufatx qalishti, wa 7-di erkek Mekkahla ushlab qaldi. Wa shahida minhum Badran 24, bulardan 24-di erkek Badr cangida hazir gulishti. 5:17 yani Madinaga hijrat qarab Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ilan birga badir qazatada qad nashdi. Falamma kanat sanatu 7 minal hijra, kataba Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam ilan Najashi yad'uhu ilal Islam fa aslam. Yittinchi hijri sana buganda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam Najashiga maktub yollab, Islamga davat qaldilar, wa Najashi islami kirdi, yani Mahabashistanin patishasi. 5:46 adalatli padişah, xristiyan dini də bugan, islam dini haq ikanligini tan ogan, hurmat qigan, wa yittinci hijri yilki ganda islamgi kirgan. Wa qitabi ilayhi ayyuzawijahu bi ummi habibah, yana uxi maktublarida Rasulullah s.a.v. Nacashi dan iltimas qilib, ummi habiba r.a.n. pregambarimiz s.a.v. gen nikohlab yubarishini iltimas qildilar. Nacashi uzi tuqilib Rasulullah s.a.v. gen nikohlab, ki yin 6:16 Madinaga yubordu. Wa in yab'ata ilayhi man baqiya min ashabihi fa fa'al. Wa usheerda Najashinin diyarida qogyan boshqa sahabi kiramlarna fil amalimu salallahu alayhi salamga yubarashini iltumaskallilar. Wa Najashi hamal Rasulullah salallahu alayhi salam barcha talablaraga razubulib sahabi kiramlarna madinaga yubordu. Fa qadimu al-Madinah, fa wajadu Rasulullah salallahu alayhi salam qad fataha qaybar. 6:44 Madinaya itib gelishkandina Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam Khaybar diyaranin fatiqiyandilar. Khaybar Madinadan taqriban 200 km uzaqliyda. Chimali tarafta gelishkandina mashhur shahar. Bu yerda yahudilar ham eshardi. Khaybar qistasi, yusta mashhur, Khaybar qazati mashhur qazatlardan, Munasirin Nabawiyyada batafsil qistalar zikirxilnadi. Bu Khaybarin fatiqilish boclanishi, 7:14 Aslida ahzab qazatiye qaytadi, chunki Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallamini davatlari kuchayib, davlatlari kingayib kitiyatkanini korolmigan yahudilar, Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallamini bugan suluhka qiyanat qilashib, Makka moshriklarini vaboshka Arab qabilalarini toplashib, camlashib, madinaga bostirib kilib, Muhammad vabini Muhammadini asoblarini qrib yuqatilik diysadi. 7:40 shundak xaybar yahudilari bashrigdi bolad, yani xaybar yahudilarini harkati tashabusli bolan bolad, bu ahzab xandaq, ghazatini kirib chixi. Madiniga basrqil shadi, un mingi askar bolan, Madinan ora wali shaddi, ichkari da bani qorayidza digan yahudi khabilasi bolarga, kushirishib, ishkari dan qozqalim kotirishki tayyarlani shadi. Tashkari dan moshriklari, mertka moshriklari wa... 8:06 xaybar yahudilari wa bir qancha arab qabililari basir qigam boladi. Ikin Allah tala ularni hamasini maqlubiyatka uchiratib, ichqanday urush jainsiz hamalari maqlubiyatka uchirab qaytuk itishadi. Shunda xaybar yahudilarinin xiyonatiga jawaban Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam xaybarini fath qilishki qasqigam boladib. Ahzab qazatilani qiyin altin chistanadi f makkani, makkiga umraq ilishchoni yol oladilar wa axiri sulh il hudaybiya bolib. 8:35 hudaybiyyat sulhuda, makka moshirika bilan sulh tuzub qaytib qiri atib, qiyin xaybarga boladla, xaybarri borub fataxaladla. Ano shunda, yani yittinchi hiriji sana qirgan boladla, yittinchi sana da qiyin, ano shu xabershistan qi hijat qigan sahabi kilomladan bir qaynchalara, ikkinchi jama'i qaytib qirshala. Indi bi yurda muallif rahimahullah, zikru miqdari iqamati Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bi makka ba'dan nubuwa, 9:03 Peygamber bubki genlerden kin Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Mekkada nechib turgenliklalini zikredib. Qacayi tegut yaptilar. Khulasasi shuki as sahihuma akhrajahul Bukhari wa muslim. Fis sahihin hadis ibn Abbas radiyallahu anhuma annan nabiyy sallallahu alaihi wa sallam aqama bi Mekkah thalatha ashrata sana. Bukhari wa muslim rahimahumullah. Rubayat khashgan hadiste ibn Abbas itadlar ki nabiyy sallallahu alaihi wa sallam Mekkada onuch yilturdular. 9:33 Zikru ardi Rasulillahi sallallahu alaihi wa sallam, nafsahu bil mawqif alal nasli yansuru. 10:05 risalatini yetkazislik uchun uzlariga nusrat talabqil ulamlardan, mingay ordan birinlar, Allah falani da'watini, risalatini yetkazayidib, talabqil isliklarını zikir ediyabdilar. An cabirun abdillah, radiyallahu anhuma, qala kanan nabi s.s. ya'ridhu nafsahu bilmawqifi wa ya'qul, ala rajlun ya'hmiluni ila qawmihi, fa inna qurayshan mana'uni an uballigha kalama rabbi. Cabir, radiyallahu anhuma, tazdaki, Rasulullah s.s. uzlarina, 10:34 maqifde, yani arafa kunu adamlargi, xozilargi, ozlarini rubora qalib aytardilar ki, meni ozinin qavmiga abub kiti digan, ozinin qavmiga abarib, himaya qalib, davatki yol ochi beli digan kim bar, Quraysh meni Allahnin parvardigariminin kalamini yetkazistan, davat qilistan, tusish yapti mani, mengi qordan beli digan kim bar, deb aytardilar. 11:02 Ma'lum ki, Quraysh wa boshqa Arab qabilalara hamalara hach qilishad. Arablar hach ibadatini Ibrahim alayhissalam davridan birib qadayit bilishad. Lekin, ushe Ibrahim alayhissalam dinlariga, isib Ibrahim wa Ismail alayhissalam dinlariga qab uzgartirislar kirgizib ibarishganad. Amma... 11:29 Bazibar ahkamlar saklan qogendi, cumladan umuma qogendi, haj ibadati saklan qogendi, haj ibadatini bacarishardi. Mushrik bulishqen busaham, amma lekin haj qilishardi. Manashur haj mausimi de Rasulullah S. ozlarini haj qiliyatgan, turli xil Arab qabilalardan kegan adamlarga ozlarini rubora qilib kursatib, paygambar ekanliklarin aytib, islamga davat qilib, hicrat qilishke. 11:59 jay qidirardilar. Likin ming afsasiblar bulsun ki, hana qabililar mundan bosh tatadad, magaram ansarilar, njani Madinadan ki gyan, Aws wa Khazraj qabilasdan buganlar, munga razu bulshadda bohubunin qisasi kilad hazir. Wa anhu qala, Makath Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam, bi Makka ashra sinin, itatabba'u nas fi manazilahin, bi ukad, wa mi janna, wa fil mawasin, bi mina. 12:27 Yaqulu man yu'wini, man yansurumi, hatta uballiga risalata rabbi walahu il-jannah. 12:57 tushkan caylariga barib, yani hach khilish chunkigan adamlar, tushkan caylariga barib, xaymalariga barib, ukaz, bazari, micanna, bazariga barib, adamlarina davat qiladlar. Wa filmawasin mausimlar da, yani hach mausimlar da, minaga ham barib aytadlar. Kim mene uzinin himayasiga aladiyo, kim menga yordan beradi, nusrat beradi, kim menga yordan beradiyo, min, 13:26 Farwardi qarimni risolatan yitka zaman. Wa mingi yodan birgan, minihima yaksiga ogan, adamga Allahnin jannati bolada. Jannati bolada. Dib, vada birardilar. Hatta inna rajula layakhruju minan Yemeni aw min Misir, kaza qal. Fayatihi qawmuhum fayaquluna, ixzar ghulama Qurayshin layaftink. Wayamshi bayna rihalihim, ohum yushiruna ilayhi bil asabi'i, hatta ba'athin Allahu lahu min yathrib. Zawabur raziyallahu anhu. Shuu. 13:56 Ruvayatlari da davam eto etadilar ki, Yaman dan, ya ki Misir dan, shun dey, ruvayat qanladi, Yaman dan, oya Misir dan, haca ki moqchi bogan adamga, uzinin qabimi kilib etishardi ki, ey falanchi, Quraishnin yigiti bor bita, Quraish qabilasida bita yigit chikan, shunan ehtiyat bogan insana, titnelantir qoymasan, dip etishardi. Yani, Muhammad salu asallamni, kuzda tutub, 14:25 sani davatxilib dininan qaytarib fitnanantr qoymasinan dib ogoxanantr shard. Hamma qabilalar shunday urgan qolishkand, fayqan u s.s. har yeli davatxil urganlardan, xajilaram har yeli shunaxa davadan davatxilad dib bil qolishkand. Ular nuxa tuyalara, markablara, karvanlara, orasta yorib fayqan u s.s. davatxilardlar. 14:55 Odamlar bose, hacib chunkigan, arablar bose, davatke, Allahnin davatige cevob bemestan, peygambarimizge barmalar bilan ishara qilishardi da, baxir, manashu, ish adam, bizdik qavmimiz, qavm qarundashimiz qatliq ogaqlantirgan adam manashu boladi, da, kollari bilan ishara qilishib, minna ihtiyot boliylar, da, peygambarimizde shunday ermi qilishardi, shunday maskara qilishardi. 15:25 Cabir raziyallahu anhayatiyallar, hatta ba'atan allahu lahu min yathrib. Ta, shun deyikun keldi, Allah ta'ala bizne, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga iman keldirish kyun, yathribden, yani madinayi munawaradan, Allah bizne çikardi. Haciye keldik, fa'awaynahu, wa nasarnaahu, wa saddaqnahu. Bas biz, yani ansarilar, madinayi ahla, peygamberimizne, himayemizga aldik, uksige nusrat. 15:54 Yardan berdik, wa ukshyni tasdiqlar, ukshyni iman kitirdik. Fayakhrojur rojulu minna, fayu'minu bihi, wa yuqri'uhu il-Qur'an, fayanqalibu ila ahlihi, fayuslimuna bi-Islami. Madinah ahli shunday islamga kirp getishe digan bullisht ki, madinah ahladan adamlar hach qirishtu maki'a kilardi, wa paygambarimiz bilam churashi paygammanizgi iman kitirardi, wa paygambarimiz unga Qur'andan ur getardilar. 16:22 Kin, hajdan kin, uz ahla qavmi qarindaşıya, uz ini ahla qarindaşlariga qaytib barib, ularna ham davat qiradi, ular ham islami kir qaridi. Bu adam islami qirganliqi qun, uz larini qarindaş qaridi. Islami qirganliqi qun, qogan qarindaşı islami qir kit qaridi. Hatta lam yabqadarun min duri l-ansari illa wafiha rahtun minal muslimina yudhirun al-islam. Hatta shu darajada ansarilar, madina ahlida, icide islam king tarqaldi ki, 16:53 Hatta ansarilerden biran bir hawlu qamadi ki illa ushi hawli da bir cema'i muslimonlar islamini izha qilishad qirishgan idi. Islami kirib, islamini izha qilishadgan muslimonlar bar buqaldi. Shu derece dik o buldi ki, islami kirimagan ansarilerinin qavmi qadimdashlari ailalar icide, biran bir aile tapilmasti, illa shu ailani icide. 17:20 Albatta, bitta, ikta, loki bir qancha, musulmallar bardi. Tumma atamar u camiyan. Musulmallar kubayeshib gitkendenki ansarilerin, icida musulmallar sanu kubaygendenkin, hama musulmallar vish ansariler yigleshib, aychitiki birbirlargi. Hatta matana turuku Rasulallah s.a.v. yoturadu fi cibali Mekke vayakaf. Qachan gece biz Rasulallah s.a.v.i Mekke taqlarida qochib, qorkib yurishlarini. 17:50 qacan gece shunday xolda tashlak qoyamiz Rasulullah s.s. qacan gece shunday xolda Makkada, Makka toglarida qochib bikinib qorkib yurishlarga qorkib yurgan xolatlarida tashlak qoyamiz. Qoru apkililik diisdi. Farahala ilayhi minna sabi'una rajulan hatta qadimu alayhi fil mawasim. Bizdan yitmishdi ansari, yani madina ahildan yitmish kishi hajga. 18:19 Geleshtu da, hayganbarımız sallallahu alaihi wa sallam bilam ma ushimla utreshti. Fawa adinahu shi'bala aqabah. Aqabah makkada ushe toglan orasta bir shekkada utreshti geleshti. Wajdamana indaha min rojulin wa rojulini hatta tawafakna. Bir kishi, iki kishi bulib makhfira ushte sikin sikin toplanishib, ushe evdat ki yigldik. Shunda biz aittik ki, ya Rasulallah, ala manubayiuk. 18:49 eyy Allahni Rasuliy, eyy Allahni Encisi, sizgini mada bayat berilik di ishti. Qala bayi'uni alas sam'i wa ta'a fi n-nashati wa l-kasal. Mingi, har daim, bi imanol buga makhdi lardaham, aghur halatlardaham, itaat qalishka, qulaq salib itaat qalishka bayat berilhar. Wa n-nafaqati fi l-usri wa l-yusr, qinchilikdaham, yingillikdaham, xayri ihsan qalishlikka, mali mulkilani Allah yolda. 19:20 Allah yulda sarflaşka bayat birilar. Wa alal amri bil ma'rufi wan nahi anil munkar. Amr ma'rufi wan nahi munkar qilashka ham. Yaxshlikka buyurub, yamanlikten qaytarishlikka, davatqashlikka bayat birasilar. Wa antaqulu fillah, Allah yulda haq suzna aytishlikka. Wala takhawfu fillahi laumatalaim. Allah yulda haq suzna aytishta. 19:50 Malamatçilarni malamatadan, qoqmastan ayta olishkiya bayat biriyilar. Bayat biriyilar. Wa ala an tansuruni wa tamna'uni iza qodimtu alaykum mimma tamna'una minhu anfusakum wa azwajakum wa abna'akum wa lakum uljannah. Wa yana, shunga bayat biriyilar sizlar, shunday narsiga bayat biriyilar ki, qacham ki min sizlar mi aldingizga hijrat qilb kilsam, sizlar anashunda mingi yordan birib, minin himaya qilinlar. 20:18 xudd uziyngizni, janiyngizni, v uziyngizni, ahli oylayngizni, v farzanlaryngizni, himayakigandi, minaham himayakirishka vada biriyinlar, shuniga bayad biriyinlar, sizlarga shuniga jannat bolada didilar, sizlarga jannat vada didilar, qala faqumna ilayhi, fa bayayana hu, wa akhada biyadihi as'adi bini zurara, wa huwa min asgarihim, wa qala ruwaydan ya ahli yathrib, fa inna lam nadrib akbada libil, 20:45 إلا ونحن نعلم أنه رسول الله وإن أخراجه اليوم مفارقة العرب كافة وقتل خياركم وأن تعضكم السيوف فإما أنتم قوم تصبرون على ذلك وأجركم على الله وإما أنتم قوم تخافون من أنفسكم جبينة فبينوا ذلك فهو أعذر لكم عند الله فقلنا أمط عنا يا أسعد فوالله ما ندع هذه البيعة أبدا 21:15 وَلَا نُسْلَبُهَا أَبَدًا قَالَ فَقُمْنَا إِلَيْهِ فَبَيَعْنَاهُ فَأَخَذَ عَلَيْنَا وَشَرَطْ وَيَعْطِيْنَا عَلَى ذَلِكَ الْجَنَّةِ 21:44 As'al bin Zurara turib bizge xalata etdiki, ey ahli yatrib, ey madini ahli, ruwaydan, xoximiyyilar, xoximiyyituriyilar, yaxshilab istiwaliyilar. Biz tüyalarimizga minib, safarga chqib, yurya kiliyishimizde, anq bilardik ki, bu kishi Rasulullah s.a.v. Rasulullah s.a.v. Allahni Rasul ekelningi de chkanja chak shubhamiz yugudu. Lekin, bugun Rasulullah s.a.v.ni Mekkadan uchik itish, bu digana, 22:12 həmə ərablarga qarşı kuraşdi qana. Wa qatli xiyarikum. Sizlani qida in yaxshi adamlar qatiqlib kitiliş, qirilib kitisdi qana. Wa an ta'ubdikum siyuf. Ali qilisilar, sizlarga qilisilar qilisilar qishi, qilisilarnin zaribasi urulishi qana bu. Fa imma antum qovmun tasmiruna ala dhalik, bas indi sizlar, ya manashuna silarga sabr bardosh beri digan qavm boli sizlar, 22:40 Agar shumdii bosiyilar, albatta acri sohabiyilar Allahke, Allahni huzuride, ya ki bu masan, sizlar uziyiladan, uziyilani caniyilani yaxsh goradigan, korqax, qam bolishilara munkin. O shen, sizlar acig etkoyiyilar hazir. Hazir acich chasige, uziyilani, kimligilani, ashkak boysiyilar, Allahni huzuride, uziriyilani bayankigan bolisilar. O shen, chi, hazir acig boliyilar, diyatdilar. Shinde, 23:07 Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz bu bayatimizin hech qachon tashlamayims. Qasam Allahda ki, biz 23:36 qolumuzi berib bayat berdik, bizdan vadalarini aldilar, shardlarini koydilar, uni mukabildi bizgi cannatini vadaxildilar. Indi yana bir yurda, ibnuncauzi rahimahullah, shu aqabada birilgin bayatini batafsirroq zikirxilib kitirabdilar, zikrul aqabati wa kayfa jara. Aqaba bayati qandi buganligini zikri.