نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونستهديه ونعوذ بالله من شرور أنفسنا وسيئات أعمالنا إنه من يهدي الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له 0:25 Wa ashahadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu wa safiyuhu wa khaliluhu. Sallallahu alayhi wa ala alihi wa ashabihi wa man tabi'ahum bi ihsanin ila yawm iddin. Ya ayuha aladhina amanu taku Allah haqa tukatihi wa la tamutunna illa wa antum muslimoon. Ya ayuha aladhina amanu taku Allah wa kulu kawlan sadeeda. 0:52 يصلح لكم أعمالكم ويغفر لكم ذنوبكم ومن يتع الله ورسوله فقد فاز فوزا عظيما أما بعد بعد يكم شكور من يزمون سبحانه وتعالى نكم تكيا رحمنا أماني امتمويت محمد صلى الله عليه وسلم فموجا نمسوح بواكي نواسلام واتي وتكوفواتا منندو امتم صلى الله عليه وسلم مباكسك يا قيامة 1:22 Ninaanza nduguzangu wa islamu kwa kuyusia nafsi yangu pamoja na kukusie ni njini juu ya soala zimala kumcha mwenyezi mungu subhanahu wa taala kwa hakika wamefawuru wamchao mwenyezi mungu. Nduguzangu katika iman, maudhui ya muhadharawetu wa leo itakuwa ni miongoni mwahuku mzaki sheria katika tohara na soala. Na mambo tutakawe ya zungumzia katika madahii ni haya ya fuatayo. 1:54 Katika upande wa tohara, tutaelezea jambola kwanza tutazungumzia uzu, na jambola pili kuoga, na jambola tatu kutayamam, na jambola nne kupangusa katika kofu, na jambola tano namna gani mgonjwa atajitoharisha. Hii ni katika upande wa tohara. Ama katika upande wa swala, tutazungumzia namna ya kuswali, pili... 2:23 Tutazungumzia mambu ya nae uchukiza katika swala. Na tatu, tutazungumzia mambu ya nae ubatilisha swala. Nne, tutazungumzia hukumu ya sujudu usijida ya kusahau. Na tanu, tutazungumzia hukumi ya mwenye kuwacha swala. Lakini, ndugu zangu wa islamu, kabla hatuja ingia moja kwa moja katika mada, nimependelea nielezee japo kwa ufupi kuhusiana na nafasi ya swala katika uslamu. Umuhimu, 2:54 Ndiyo ibada pekee ambayo mwenyezi mungu subhanahu wa taala. 3:26 Hame mfaradishia mtume wake Muhammad sallallahu alayhi wa sallama bila ya kuwa nawasithwa. Yani kamfaradishia moja kwa moja, sio kupitia kwa malaika Jibril. Kama tunavyo fahamu, mtume sallallahu alayhi wa sallama alikuwa kizipokea sheria za mwenyezi mungu subhanahu wa taala kupitia malaika Jibril alikuwa kimletea ufunuo. Lakini ibada hii ya swala, mwenyezi mungu subhanahu wa taala hame muandalia mtume wake safari ambawi nafahamika. 3:54 safari ya Israa na Mi'raj kama inabufahamika kwa islamu ote. Kwa hiyo mwenyezi mungu subhanahu wa ta'ala, aliyanda safari hii, akampeleka mtume wake Muhammad sallallahu alayhi wa sallama katika usiku wa Israa na Mi'raj, utoka katika mskiti mtukufu wa maka, akampeleka mpaka katika baitu wa makdis ambayo hiko Palestina, kisha akapandishwa mbinguni mtume sallallahu alayhi wa sallama mpaka mbingu ya saba, akafaradishiwa sualatano. 4:24 Kwa hiyo nduguzangu katika iman, miongoni mwamambu ya inaonyesha kwamba ibada hii ya swala ni ibada ya pekee na ni ya aina yake na inaomuhimu mkubwa ni kwamba imetofautishwa na ibada zingine katika kufaradhishwa. Hii mwenyezi mungu subhanahu wa taala kamfaradhishia moja kwa moja mtume wake bila kupitia malaika Jibril ambaye ndia malaika wakuteremka na wahai kutoka kwa mwenyezi mungu kuleta kwa mtume wake. Na jambo lingine la pili dinala onyesha umuhimu wa swala tanu hizi. 4:53 Nikuamba suhala kama ilivothibiti katika hadithi sahihi za mtume sallallahu alaihi wa sallama kuamba ndionguzo ya dini. Suhala ndionguzo ya dini ambayo uislamu umesimama kwayo kama ilivokuja katika hadithi mtume sallallahu alaihi wa sallama mesema raasul amri alislam wa umuduhu asala. Kuamba kichocha mambo yote ni uislamu na muhimili wake ni suhala tanu. 5:20 Vile vile jambula tatu au laine linalo onyesha umuhimu wa swala ni kwamba ibada hii ya swala nduguzangu wa islam ndiyo jambula kwanza ambalo kwamba mtu ataisabiwa kualo katika matendo yake siku ya kiyama. Kama ilivuthibiti katika hadithi ambayo kaipokea sahaba mtukufu Anas radhiyallahu anhu mnyizungu wa mfikishie rathi amepokea kutoka kwa mtume sallallahu alayhi wa sallama kwamba amesema. 5:47 Awalu ma yuhasabu bihi la abdu yawma al-qiyamati s-salah. Fa in-saluhati s-saluhasairu amalihi wa in-fasadat fasadasairu amalihi. Kwamba, jambula kwanza ambalo ata hisabiwa nalo mja katika matendo yake siku ya kiyama, itakuwa ni swala. Kama swala itakutikana imetengenea, basi na matendo yake mengine yote yatakuwa imetengenea. Na kama swala itakutikana imeharibika, basi vile vile hata matendo yake mengine yatakuwa imeharibika. 6:15 Hii vile vile inatuthibitishia au inatuonyesha juu ya umuhimu na utukufu wa sualatanu ndukuzangu wa islamu. Jambu latanu katika mambu ambayo ya naonyesha umuhimu wa suala ni kwamba suala ndiyo usia wa muisho wa mtume s.a.w. kwa umati wake wakati mtume s.a.w. alipokuwa kia gadunia. Imethibiti kutoka kwa umu lumuminina, umu salama r.t. anha kwamba hamesema, 6:45 Huyumke wa mtume sallallahu alayhi wa sallama, ummu sallama, amelezea kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallama, ulikuwa usia wake wa muisho ilikuwa niswala, alisema mtume sallallahu alayhi wa sallama, asolatu solatu wama malakati imanukum. Kwamba ni nakusieni mshikamani naswala, shikamani naswala, na vile vile nakusieni juya wale ambao kwamba. 7:13 imewamiliki mikonuenu ya kuume, yani na kusieni juu ya wakezenu kuatendea waema. Jambula sita, nguzangu wa Islam, ni kwamba mtume suallallahu alaihi wa salama ameamrishwa, yeye pamoja na wafuwasi wake, waiamrishwe suala, wawamrishwe watu wawo kusuali, kama ilivyokuja katika kawli ya mwenyezi mungu subhanahu wa taala, katika surati taha, aya ya miyamoja 32, mwenyezi mungu subhanahu wa taala nasema. 7:40 Auzubillahi minashaytani rajim. Waamur ahlaka bisalati wastabir aleiha. La nasaluka rizkan nahnu narizukuka. Wala aakibatu litakwa. Mwenyezi mungu subhanahu wa taala namuambia mtume sallallahu alayhi wa sallamu kwamba. Na uamrishe watu wako kusuali. Na uendele mwenyewe kwa jambo hilo la suala. Yani uamrishe watu wako kusuali. Na uendele mwenyewe katika jambo hilo la kusuali. Hakika sisi hatu kuombe rizki. 8:09 bali sisi ndiyo tunakuruzuku, wewe, pamoja na watu wako, na mwisho muema ni kwa wale onyekumcha mwenyezi mungu, subhanahu wa taala. Na vile vile, katika mambu ya naonyesha umuhimu wa sualatano nduguzangu wa Islam, ni kwamba mwenyezi mungu, subhanahu wa taala, hamei wajibisha suala katika hali zote. Hakuna hali yoyote ambayo anafikia mtu kwamba atakuwa hawajibikiu kusali. Mwenyezi mungu, subhanahu wa taala, haku msamehe kusuali mtu hata kiwa katika hali ya ugonjwa, 8:38 Hata msafiri vile vile anawajibikiwa kusuali, lakini kwa bahati mbaya, nduguzangu katika iman, au kwa kutokufahamu, ima kwa kutokufahamu, au kwa uzembe, unakuta watu wenge, au wa islamu wenge, kwamba mtu wakiugua, basi anaona kana kwamba hamesamehewa, au wengi wetu, mtu anaposafiri, basi hakuna suala, kwa hoja ya kwamba huko safarini, au kwa kutokuzijua huku mzaki sheria, usiana na suala ya msafiri. Kwa hiyo mwenyezi mungu, kutokana na umuhimu wa suala. 9:07 haku msamehe mtu kusuali hata katika hali ya ugonjwa. Wala suala haisamehewi madamu mtu akili yake ipo imethibiti. Madamu akili ipo, basi suala ni wajibu kuhisuali, kwa hali yoyote utakayokuwa, kama tutakavyo kuja kuangalia, kwamba uislamu umebainisha sheria na taratibu kama vile msafiri na mnagani ya tasuali, au mgonjwa ni na mnagani ya tasuali, almuhimu anatakiwa haitekeleze suala. Hivyo nduguzangu katika iman, nadhani kila mmoja katika sisi, 9:37 kutokana na vipengele vichache hivi ni hivyo vitaja, hamebainikiwa juu ya umuhimu wa swala. Na sasa nduguzangu katika iman, tuingie moja kwa moja katika maudhui ya swala. Katika maudhui ya tuahara na swala, jambola kwanza tutakalo anza kulizungumzia, tutazungumzia uzu kama ni hivyo tanguliza kueleza. Uzu nduguzangu katika iman, ni tuahara ili wajibishwa, ili kujitakasa kutokana na hadathi ndogo, kama vile mkojo, 10:06 Haja kubwa, utokuwa na upepo, kulala, usingizi mzito. Hivi ndio vitu ambavyo, nilivuvitaja hapa, ndio vinaitu wa hadathi ndogo. Kwa hiyo, mtu anapotawatha au anapokuwa katika hali kama hizi, ili aweze kuswali, anawajibikiwa kutawatha, ili aweze kutakasika kutokana na hadathi ndogo hizi. Miongoni mwa hadithi zilizokuja zikibainisha fathila ya uzu, ni hadithi ambayo ya Uthman radhiyallahu anhu. 10:34 Kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallam amesema, man tawaddaa fa ahsana ludoa, kharajat khatayahu min jasadihi hata takhruja min tahti azfarihi, rawahu muslim. Katika hadithi hii, Uthmani mwenyezi mungu wa muirazi anasema, kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallam amesema, yoyote atakaitawatha na haka ufanya vizuri uzuwake. 10:58 Basi madambi yake huu ya naporomoka kutoka katika mwili wake mpaka ya katokea katika makucha yake ya migu yake. Hizi ni hadithi au ni miongoni mwa hadithi nyingi tu ambazo zinabainisha juu ya fathila za uzu. Ama kuhusiana na jinsi ya kutawatha ni kama ifuatavyo. Mwenye kutawatha ataanza kwa kueka niya ya kutawatha lakini niya hii anayueka moyoni kwake bile ya kuitamuka. 11:28 Kwa sababu mtume sallallahu alayhi wa sallama haikuthibiti kwamba alikuwa kitamukania wakati wa kutawatha. Wala katika ibadazake zingine zozote haikuthibiti kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallama alikuwa kitamukania. Na kwa sababu ndugu zangu wa Islam, mwenye zimungu subhanahu wa taala anayafahamu ya liyoko mwenye zimungu subhanahu wa taala. Kwa hiyo hakuna haji ya kumueleza mwenye zimungu subhanahu wa taala. Hivyo jambula kwanza mwenye kutawatha atawekania mwenye zimungu kwa mba na kusudia kutawatha. 11:56 Kisha atasema bismillah na halafu ataosha vigyanja vyake vyamikono mara tatu. Halafu diambuli lane atasukutua na kupandisha maji puani na kuyatoa mara tatu. Kisha ataosha uso wake mara tatu. Kuanzia kwa upana ya ni kuanzia sikio mpaka sikio lingine. Hii ni kwa upana. Ama kwa urefu ni kuanzia kwenye maotewe ya nyuele mpaka chini ya kidevuchake. 12:26 kuhu ndiyo upana au ndiyo mipaka ya uso. Kwa hiyo, hili mtu awe kwamba katawatha kama inevotakiwa katika uso wake, ahakikishe amewosha uso wake, kwanzia sikio, mpaka sikio lingine kwa upana, na kwanzia kwenye maotewe ya nyuele, yani kwenye pajila uso, mpaka chini ya kidevu chake, na mwenye kuwa nandevu nyingi, ahakikishe maji ya mengia katika ndevu zake, na mtu kama ahakikishe kwamba anaziesua ndevu zake. 12:56 Ama mwenye ndevu nchache, anatakiwa ahakikishe maji ya menea katika ndevu. Kisha baada ya hapo, ataosha mkono wake wakulia maratatu, kuanzia vidoleni, mpaka kwenye vifundo vya mkono, na vile vile ataosha mkono wake wakushoto hivyo hivyo, kuanzia vidoleni, mpaka kwenye kiwiko chake, ya ni kwenye vifundo vya mkono. Na baada ya hapo, atapaka maji kichwa ni kwake maramoja, ya ni kuanzia usoni, kuanzia muanzo wakichwa. 13:24 Ataloanisha vidole vyake Apake kuanzia muanzo wa kichwa Apeleke mikono yake nyuma moja kwa moja Na kisha kurudisha muanzo alipuanzia mara moja Kuhu ndia uteratibu wa kupaka maji kichwani Kisha atapangusa masikio yake Kwa kuingiza vidole vyake vya shahada andani ya masikio Na vidole gumba vitapita nyuma ya masikio Na bada ya hapo Ataosha mgu wake wakulia Kuanzia vidole ni mpaka 13:53 kwenye fundo za migu, maratatu na mgua kushoto vile vile ataosha maratatu. Huu ndio utaratibu mzima wa uzu. Yani mtu akitawatha na mnahi, atakuwa metawatha katika utaratibu unawukubalika kishiria. Baada ya kutawatha au baada ya kuangalia na mna ya kutawatha, sasa hebu tuangalie na mna ya kuoga. Kuoga ndukuzangu wa Islam vile vile ni tuahara ya wajibu ambayo anawajibishwa mtu. 14:20 Kuifanya pindi anapukua na hadathi kubwa. Huku katika hudhu tumeona kwamba ni tohara ya wajibu kutokana au ili kujisafisha kutokana na hadathi ndogo. Ama kuoga ni tohara ya wajibu ambayo anatakiwa mtu kujitoharisha kutokana na hadathi kubwa. Ambayo ni janaba na hevi. Na mna ya kuoga, hatuwa ya kwanza kumonye kuoga ataweka niye vile vile mojoni muake. 14:47 Kuhusiana na joshu analotaka kuoga. Kwamba ataweka niya. Kwamba anaoga. Kutokana na ili aweze kuondoa joshu. Ili aweze kuondoa hadathi kubwa. Nani ya hii kama tuliveleza muanzo. Itakuwa ni kimoyo moyo. Wala siyo kwa kuitamka. Kisha atasema bismillah. Na baada ya hapo atatawatha kama uzu wa swala. Kama tulivelezea hapo nyuma. Na baada ya hapo. Kisha atamuagia maji kichwa nimuake. Ahakikishe mpaka kichwa kimeloa. 15:18 na baada ya hapo akimwagie mara tatu. Kisha baada ya hapo ataosha mwili wake wote kwa kuanzia ubavu wake wakulia na kisha ubavu wake wakushoto. Huu ndio utaratibu mzima wakuoga kama alivyaoga mtume sallallahu alaihi wa sallama. Ama kuusiana na kutayamam. Kutayamam, lugu zao katika iman, pia ni tuahara ya lazima. Ambayo... 15:43 Ni tohara ya kutumia mchanga. Hii ni kutumia mchanga badala ya kutumia maji. Kwamba mtu aneza kama atakuwa na sababu zinazo mpelekea au zinazo mruhuso kutayamam, aneza katayamam badala ya kutawatha na vile vile tayamamu ineza ikawa badala ya kuoga. Kwa hiyo ni tohara ya lazima kutokana na hadathi ndogu au hadathi kubwa pale ambapo mtu atakuwa hakupata maji au 16:12 Maji yapo lakini hawezi kuyatumia kutokana na maradhe ya lionayo, anachelea kwamba kama atatumia maji, ima aneza akadhurika, sheria, kwa sababu uslam ni muepesi, umemwekea kitu badala ambao ni kutayamamu kwa kutumia mchanga. Namna ya kutayamamu, hatuwa ya kwanza, mwenye kutayamamu ataweka niya, kama tulivozungumza muanzo, niya ni moeoni. Ataweka niya. 16:37 Jui ya nile jambo ninalo mpelekea kutayamamu. Kama ni kuoga, basi atoe kania kwamba anatayamamu. Kama badala ya kuoga. Kama ni kutawatha, vile vile atoe kania kwamba anatayamamu. Badala ya kutawatha. Baada ya kuekania, kisha atapigia viganja viyake katika mchanga. Au kitu kingine chochoote ambacho chenye vumbi. Kama ni ukutani, ukuta ukawa na vumbi, basi atapigia mikono yake pale. Kisha atapangusa uso wake maramoja. 17:07 Atachukua kiganja cha mkono wa kushoto, kifute nyuma ya kiganja cha mkono wa kulia, na kiganja cha mkono wa kulia, afute nyuma ya kiganja cha mkono wa kushoto. Huu ndio utaratibu mzima wa kutayamam. Katika kutayamam, hakuna kueka mchanga labda yoke mdomoni, au kupaka kichwani, au kupaka migu. Utaratibu wa kutayamam ni usoni na viganja peke yake. Kwa kufanya hivi... 17:32 Mtu kama na kusudia kutayamamu kwa badala ya kuoga basi atakuwa memaliza kukufanya hivyo kama tuivyo elekeza. Na vile vile kama tayamamu hii itakuwa ni badala ya uzu basi atakuwa memaliza. Hebu sasa tuangalie kupangusa katika kofu. Kofu ndugu zangu wa Islam ni kitu ambacho kinavaliwa mguni. Sawa sawa iwe kime tengenezwa kutokana na ngozi. Inaweze kawa ni kiato ambacho kime tengenezwa. 18:01 kwa mfumu wangozi ni kirefu, kofu zinafahamika ndugu zangu wa islamu, ambazo inaruhusiwa vile vile kusualinazo. Kwa hiyo, kofu, wameingiza wanachuoni katika hukumi ya kofu, hata soksi, kwa mfano mtu wana soksi zake, amezivaa hali ya kuwa, ametia uzu kama utakaviona katika mashariti yake, kazivaa hali ya kuwa na uzu, alafu kofu zenyewe au soksi zenyewe, ni safi, hazina matobo, basi, anaruhusiwa, pale anapotengu kwa na uzu, akataka kutawatha tena, 18:31 basi haina haji ya kufuwa zile soksi au kufu. Atatawadha viungo vyake vingine, akifikia miguuni, basi anapangusa. Kupangusa katika kufu nduguzangu katika iman, ni suna ambayo imethibiti kwa mtume sallallahu alayhi wa sallama, kwa mtu mwenye kuwa amigwa kufu. Dalili yake ni hadithi ambayo, ni hadithi ya Mughira Ibn Shoba mwenye zimguwa muyerazi, hui ni sohabo wa mtume sallallahu alayhi wa sallama. 18:58 Hamesema kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallama siku moja alitawatha. Faahuwaitu lianzi ya kufai. Uyusahaba anayelezea baada ya kuwa mtume sallallahu alayhi wa sallama ametawatha. Halikuwa nae katika safari. Mtume hakatawatha. Halivomaliza kutawatha. Katika hali ya kutawatha halivomaliza viungo vingine. Anayeleza uyusahaba kwamba nikainama kutaka kumvua kufuzake. Mtume sallallahu alayhi wa sallama kaniambia kwamba ziache kwa sababu nimezivaa hali ya kuwa ninaudhu. 19:26 Kisha mtume sallallahu alayhi wa sallama akapangusa juya kofu zaki. Kwa hiyo, huu ni ushahidi unaututhibitishia kwamba mtu kama atakuwa ametawatha, kisha ndiwa akavaa soksizake au akavaa kofu, basi anapotengu kwa naudhu, akaitaji kutawatha tena, ni kwamba hana haja ya kufuwa zile kofu, atatawatha moja kwa moja viungo vyake na kifika miguuni, basi atapangusa peke yake. Sasa tuangalie masharti ya kupangusa katika kofu. 19:54 Ili mtu arusiwe kupangusa katika kofu, sharti ya kwanza, awe ameivaa kofu hiyo hali ya kuwa anatoahara, yani anaudhu. Kwa sababu kama tulivyona katika hadithi, mtu mezo latho salama alimuambia huyu mugheera ibinishoba kwamba ziache kisha kabainisha sababu kwanini asizivue, kwamba kwa sababu nimezivaa kofu hizi hali ya kuwa ninaudhu. Kwa hiyo sharti ya kwanza, ili urusio kupangusa katika kofu au katika soksi, 20:21 Ni kwamba uo umezifaa soksi hizo hali ya kuwa unawudhu Na sharti ya pili, ziwe hizo kofu au hizo soksi ziwe ni tuahara Kama zitakuwa na najisi, basi haifai kupangusa katika kofu hizo Ushahidi ni kwamba mtume sallallahu alaihi wa sallama siku moja Alikuwa 20:45 Na masohaba wake alikuwa kiwasualisha mtume s.a. masohaba wake ndani ya soala hali ya kuwa wamevaa viatu vyao, wamevaa kofu. Mtume s.a. ndani ya soala akavua viatu vyake. Masohaba kwa sahabu wanamuigi ya mtume s.a. na hawa kufahamu kwamba kwanini kavua. Pengine walithani kwamba imekuja sherie ya kuharamisha labda kusuali na viatu. Basi, wakavua na wenye kwa sahabu wame muona mtume s.a. amevua kofu zake. 21:12 Kisha mtume salama salama aliku maliza, haka wambia kwamba hakika Jibril hamenijia ndani ya swala na haka nifahamisha kwamba hofu zangu hizi nizuzivaa zinanajisi, ndiyo maana nikazivua. Kwa hiyo, inatufibitishia dalili hii kwamba sharti ya pili mwenye kutaka kupangusa katika hofu, hofu zake hizo ziwe nitohara. Na sharti ya tatu, iwe hofu hizo... 21:39 Anapangusa juu yake katika hada thindogo peke yake. Yani mtu anarusiwa kupangusa katika hali ya kuwa ni hada thindogo kama tulivyelezea kwamba katika uzu peke yake. Ama mtu kwa mfanu amevaa kofu, hali ya kuwa ana uzu, kisha kapatwa na janaba. Au jambo lingine katika mambu ya neumu wajibishia mtu kuoga ni kwamba wakati huu hatu rusiwa kupangusa juu ya kofu. Bali ni lazima azivue. 22:07 Na sharti ya ne katika masharti ambayo ya namruhusu mtu kupangusa katika kofu ni kwamba iwe ni katika wakati ambayo unakubalika kishiria au wakati ambayo ameweka mtumesu wa lalahu wa alehi wa salama. Ni kwamba kwa msafiri mtumesu wa lalahu wa alehi wa salama amebainisha kwamba kwa mnyiku safiri mtu wakiwa na safarini anarusiwa kupangusa au kuendelea kupangusa katika kofu kwa siku tatu. Yani michana mitatu. 22:36 na usiku wake. Ama kwa mtu ambaye si msafiri, mtume sallallahu alayhi wa sallam hame muekea siku moja, yani mchana mmoja na usiku mmoja, masaa 24 peke yake. Ama kwa msafiri, mtu yuko safarini, ni masaa 72. Anarusiwa kuendelea kupangusa katika kofu zake, lakini kama tuliveleza hapo nyuma, katika hadathi ndogo peke yake. Madamu hajapata janaba, au jambo lolote ambalo inampelekea kumuajibishia kuoga, ataendelea kupangusa katika kofu. 23:06 Haya mashariti nduguzangu katika iman, ndiyo mashariti ambayo kama yatakue mekamilika mtu anarusiwa kupangusa katika kofu. Baada ya kuona mambo ya neo fungamana na tohara, vile vile tuangalie katika hali ya ugonjwa. Ni jinsi gani atajitoharisha mgonjwa. Kwa mgonjwa nduguzangu katika iman, ni wajibu vile vile kwake kujitoharisha, anawajibikiwa kujitoharisha kwa maji. 23:35 Yani kutawatha kwa kutumia maji katika hadathi ndogo na katika hadathi kubwa vile vile ahoge kwa kutumia maji. Ini hali ya kwanza. Lakini kama hawezi kujituharisha kwa kutumia maji, ima kwa kushindwa kuyatumia hayo maji kwa sababu labda ya baridi sana, au kuhofia kwamba kuyatumia maji hayo, labda marathi yake ya taongezeka, au itakuwa ni sababu ya kuchelewa kupona, basi sheria imemruhusu kutayamamu. 24:01 Namna ya kutayama mkama tuliveleza hapo nyuma kwa mba atapigia mikono yake katika mchanga wenye vumbi au katika sehemu kama ni ukuta wenye vumbi kisha apanguse uso wake maramoja na apanguse mikono yake kama tuliveleza hapo nyuma. Na vile vile kama hakuweza kujituharisha ye mwenye kwa mfano aneza kuwa hana tatizo katika viungo vyake kwa mba anawofia kutumia maji. Lakini hana uwezo kwa mfano amelala kitandani hana namna ya kueza kuhamuka kujituharisha basi ni kwa mba. 24:30 Anaruhusiwa mtu mwingine kumtawadisha. Yani mtu anatumia utaratibu wa kutawadha kama anavyo kutawadha ye kumtawadisha. Na kama vile vile hawezi kutumia maji. Ame wajibikiwa kutayamam. Basi anaruhusiwa mtu mwingine kumtajamamisha. Na kama itakuwa mtu kwamba baadhi ya viungo vya kikwampano katika viungo vya kutawadha. Baadhi ya viungo ni vizima. Aneza katumia maji. Lakini kuna baadhi ya viungo ambavyo kuna jeraha. 24:59 labda hamefungwa na ni bandage katika jiraha hilo, basi anatakiwa atawadhe katika viungo ambavu vina ruhusiwa kutawadha, ambavu havina matatizo, na kifika sehemi enye jiraha kwa mfano ambao imefungwa bandage, au imefungwa kitu kingine chochote kwa jili ya kuzui ya jiraha, basi atapangusa kwa ule unyevunyevu wa maji ya lionawu, atapangusa juu yake. 25:23 Vile vile anaruhusiwa mtu kutayama mkatika ukuta au katika kitu kingine chenyevumbi kama tuivelezea hapo nyuma. Kwa hiyo huu ndio utaratibu mzima wa kutawatha mtu anapukua ni mgonjwa. Vile vile ni lazima kwa mgonjwa ajitoharisha ya utoharisha mwili wake kutokana na najisi. Kama hawezi kujitoharisha basi ataruhusio kusuali katika hali ya lionayo na wala hapasu kurudia kusuali tena kwamba kwa sabwa mesali katika najisi. 25:50 Kwa sahabu atakuwa amemcha mwenyezi mungu kwa kadiri ya uwezo wake Kwa ni mwenyezi mungu subhanahu wa taala Ametuambia fatakullaha mastatoatum Kwa mba mcheni mwenyezi mungu kwa kadiri muweza vyo Vile vile ni wajibu kwa mgonjwa kusuali katika nguwa ambazo zinatohara Ninguwa ambazo nisafi Lakini kama itatokea nguwa zake zime najisika kwa mfanu Ana wajibika kuziosha Na kama hawezi kuziosha 26:19 basi atasuali hivo hivo kwa kadiri enevo muwezekania. Vile vile na sehemi ya kusuali, atatakiwa asuali ya sehemu ambayo ni safi, ambayo haina najisi kama kutakuwa na uwezekano, lakini kama mefikia hali, hana uwezo wa kugeuka, sehemu aliyopo kuna najisi, au vile vile yuko ospitali kwa mfano amelala kitandani, hana mtu wa kumisaidia, wakati wasuala umefika, hana namne ya kufanya, atasuali katika hali yake hiyo hiyo alionayo. Na vile vile watukufu wa islamu, 26:47 Haruhusiwi mgonjwa kuichelewesha swala katika wakati wake. Kwa vivyote vile itakavikuwa, haruhusiwi kuichelewesha katika wakati wake, sawasawa awe na tohara au hana tohara. Kwa mba wakati umefika, hana tohara, hana mtu wa kumsaidia, basi anatakiwa swali katika hali yake hiyo, alionayo. Kwa kawli ya mwenyezi mungu, fatakullaha, mastatoatum, mcheni mwenyezi mungu kwa kadiri muezavyo. 27:12 Hivyo nduguzangu wa islam, hizi ni baadhi ya hukum ambazo zinafungamana na mgonjwa. Hizi ni baadhi ya hukum ambazo zinafungamana na mgonjwa katika masala ya tohara. Ama kuhusiana na swala ya mgonjwa, ni kwamba anatakiwa mgonjwa aisoali swala ya farathi hali ya kuwa hamesimama, hata kama itakuwa kusimama kwa kesio sawasawa na mtu mzima kwa mfano inakuwa hawezi kusimama kwa kunyoka labda kutokana na maumivi ya mgongo au kutokana na sabu zingine zozote. 27:40 basi atasuali hali ya kuwa ameinama, au atasuali vile vile hali ya kuwa amegemea katika kitu kingine, hata kama ni kwa kutumia kuegemea katika ukuta, au kwa kushika fimbo, almuhimu kwamba natakiwa asuali kwa kadiri ya hali inayo muwezekania. Na kama itakuwa hawezi kusuali hali ya kusimama, basi nibora kwake hasuali hali ya kuwa ameka. Na kama hawezi kusuali hali ya kuwa ameka, basi atasuali hali ya kuwa amelala, na katika hali ya kulala, 28:10 anatakiwa au inafadhilisho kwa mba aswali hali ya kulalia ubavu wake, wakulia, na hali ya kuwa amelekea kibla. Na kama atashindwa kuelekea kibla, haimweze kani kuelekea kibla, basi ataswali hali ya kuelekea popote pale alipo, na swala yake itakuwa ni sahihi, wala haito mpasha kurudia tena oswali. Vile vile, kama hawezi kuswali hali ya kuwa amilala kiubavu, basi anatakiwa aswali hali ya kuwa amilala chali, 28:40 Hameulalia mgongo wake, hali ya kuwelekea kibla. Na nibora zaidi kama itakuwa kuna kitu ambacha neza kakiegemea, akawa kama hameinuka kidogo, hali ya kuwelekea kibla itakuwa nibora zaidi. Lakini kama hawezi, basi atasuali hivo hivo, inavyo muwezekania, hali ya kuwa, hamelala. Almuhimu hali zote hizi watukufu wa Islam zinaunyesha kuamba mgonjwa harusiwi katika hali ya aina yote ile, vivyote vile ugonjwa utakavofikia, madamu akili nafanya kazi. 29:09 anawajibikiwa kusuali. Vile vile ni lazima kwake aruku na kusijudu katika suala kama itakuwa anaweza. Na kama hawezi, basi ataashiria kwa kichwa chake. Kwamba anasuali kwa mfano ameka, au anasuali hali ya kuwa melala, basi anapofikia katika wakati wa kuruku, aruku kwa kuashiria kwa kichwa, na vile vile kwa kusijudu, asijudu kwa kuashiria. Lakini ili kutofautisha katia sijidana katia kuruku, 29:36 Ni kwamba anapoelekea wakati wa kusijudu, basi ainame zaidi kuliku anafoinama hali ya kuwa anapokuenda katika kuruku. Na kama atakuwa hawezi kusijudu au hawezi kuruku, basi atasuali kwa kadiri itakavyo muweze kania. Hawezi kuwa shiria katika kuruku wala hawezi kuwa shiria katika kusijudu. Kwa kituachake kama tuliveleza hapo muanzo, bali hana uwezo kabisa wakutikisika, anatakiwa asuali. 30:06 kwa ishara ya kutumia macho, kwa kuyafumba macho, anapotaka kuruku, afumbe macho, ashiria kwamba anaruku, ashiria kwamba anasujudu, alimuhimu kwamba atakuwa nasali kwa moe wake, moyo, ndiyo utakuwa unafanya vitendo. Ama kuashiria kwa mkono kama wanavodai bazi ya watu, jambo hili halikuthibiti na wala siyo sahihi. Halikuthibiti katika kuroani, wala katika suna, wala hakuna kauli oyote miongoni mwa kauli za wanazuoni, ambaye naileza kwamba mtu asali kwa kuashiria. 30:34 Kwa kutumia kidole. Hivyo nduguza katika iman. Hizi ni hali ambazo anakuwa. Anaruhusiwa mgonjwa kusuali katika hali kama hizo. Na kama itafikia wakati mgonjwa marathi ya memzidi. Hawezi kusuali suala ndani ya wakati wake. Basi ni kwamba. Anaruhusiwa kuzisuali suala. Kuzikusanya kwa wakati mmoja. Kuzichanganya suala ambazo zinaruhusiwa kuchanganya kwa mfano suala ya dhuhuri. Anaisuali na suala ya rasiri katika wakati mmoja wapo. Ima. 31:04 jamu utakidimi, yani kukusanya kwa kuitanguliza, swala ya laasiri ya kaileta ndani ya wakati wa adhuhuri ya kazi swali pamoja, au swala ya adhuhuri ya kaitielewesha wakati wake, ya kaiswali pamoja na laasiri katika wakati wa laasiri, na vile vile swala ya magharibi naisha, ya kazi swali kwa kuzichanganya katika wakati moja. Almuhimu, ataangalia ni wepesi, wepesi unawumwezekania katika hali ya aliyokuwa nayo. Hivyo nukuzangu katika iman. 31:33 Hizi ni hali ambazo zinafungamana na swala ya mgonjwa. Na sasa, baada ya kuangalia mambo ya neu husiana na mgonjwa, tuende moja kwa moja katika swala, katika hali za kawaida. Tumeangalia nduguzangu katika iman, uzu au tohara kwa hali ya mtu ambaye ni mzima na tohara kwa mtu ambaye ni mgonjwa. 31:57 na vile vile swala ya mgonjwa na sasa tuje katika utaratibu mzima wa swala ya kawaida katika hali ambao siya ugonjwa. Watukufo Islam, swala ndugu zangu katika iman ni ibada ambayo imefungamana au ni ibada yenye maneno na vitendo ambave vitendo hivi na maneno haya ya nafunguliwa kwa takibira na kufungwa kwa salamu. Huu ndiyo utaratibu mzima wa swala au ndiyo maana ya swala. 32:26 Kwamba swala ni ibada ya maneno na vitendo ambayo inafunguliwa kwa takbira na kufungwa kwa salamu. Musilamu anapotaka kusuali inamlazimu awa metia hudhu kama tuliveleza huko muanzo ajitaharishi kutokana na hadathi ndogo na kutokana na hadathi kubwa ima kwa kutumia maji au kwa kutayamamu kama tuliveleza ungumzia. Kisha jinsi ya kusuali atasimama mwenye kusuali hali ya kuelekea kibla kwa mwili wake wote. 32:56 Bile ya kupotoka kutoka katika kibla Au kugeuka kupinda katika kibla Asimame hali ya kuwa mwili wake wote umelekea kibla Baada ya hapo anuie swala anayotaka kuiswali Vile vile kama tulivu zungumzia uko muanzo Nia yake inatakiwa yue nikimoyo moyo Bile ya kuitamukania Kwa sabu kuitamukania Hakukuthibiti kwa mtume swalallahu alaihi wa salama Ambaye ndie mwalimu wetu Na vile vile 33:24 ametuusia kwamba tufuate mwenendo wake. Kwa hiyo kama haikuthibiti kwamba mtume s.a.w. alifundisha hivo, au alikuwa kifanya, au masohaba wake walikuwa kifanya, kama haikuthibiti, ni kwamba inatakiwa sisi tufuate vile vile alifufanya mtume s.a.w. Kwa hiyo mwenye kusuali, ata kusudia ndani ya mwe wake, aweke niya ya suala na utaka kuisuali, baada ya kueka niya, ataleta takibira, 33:52 Ambo inaito takbiratul ihram. Yani takbira ya ufunguzi wa swala kwa kusema Allahu Akbar. Atanyanyua mikono yake usawa wa mabega mawili wakati ya kitamka hii takbira. Yani ukisha simama. Umelekea kibla kwa mithu wako ote. Umesha tia niya ndani ya mwe wako juu ya swala unayotaka kuiswali. Basi unatakiwa unyanyue mikono yako usawa wa mabega mawili. Na upige takbira kwa kusema Allahu Akbar. Kisha baada ya hapo. 34:20 Anatakiwa mwenye kuswali aweke kiganja cha mkono wake wakulia juu ya kiganja cha mkono wakushoto katika kifu wachake. Afunge swala. Kisha baada ya hapo, atasoma dua ya ufunguzi wa swala ambayo. 34:36 Ni hii fuatayo. Dua za ufunguzu wa swala zime thibiti nyingi katika dua ambazo alikuwa kizitumia mtume s.a. Kama mtu atakuwa kwa mfano amejaliwa kuzifathi zote, basi ni vizuri anakuwa nazitumia zote. Kwa mba siyo zote kwa wakati mmoja katika swala mmoja. Bali wakati mgini anatumia hii na wakati mgini anatumia hii. Hii vindivi wanavueleza wanazuoni. Kwa mba ikiwa kuna jambo ambalo lime thibiti. 34:58 Kwa mba mtume sallallahu alayhi wa sallam hamelefanya katika aina tofauti tofauti, basi tunaambiwa ni vizuri kama mtu atakuwa anafanya tanwe. Mara anafanya hii, mara anafanya hii, madamu zote zina kuwa zime thibiti. Kwa hiyo katika ufunguzi wa swala, au katika dua ya ufunguzi wa swala, miongoni mwadua zilizo thibiti ni hii fuatayo. Anasema baada ya kuwa misha funga swala, anasema, Allahumma ba'id baini wa baina khatwayai kama ba'at baina al-mashrik wa al-maghrib. Allahumma nakini min khatwayai. 35:28 Kama yunaka thawbul abia dhumina danas. Allahumma ghasilni min khataya ya bilmai wa thalji wal barad. Duwa hii methibiti vile vile kwa mtume s.a.w. kwa mba likuwa kitumia. Maana ya duwa hii ni kwa mba. Unasema ewe mwenyezi mungu mola wangu. Nina kuomba uniepushe na makosa yangu. Au unitenge mbali na makosa yangu. Kama ulivyo tenganisha kati ya mashariki na magharibi. Ewe mola wangu nitakase kutokana na makosa yangu. Kama. 35:58 Inavyo takasu wanguwa nye upe kutokana na uchafu. Ewa mwenyezi mungu mula wangu. Niyoshe mimi kutokana na makose yangu. Kwa maji ya theluji na barad. Hadithi hii. Auduwa hii methibiti mtume salama alikuwa kitumia. Na vile vile katika dua ambazo ninyepesi pia za ufunguzi wa swala. Ambazo mtume salama alikuwa kizitumia. Niduwa hii ifuatayo. Subhanakallahumma wabihamdik. Watabara kasmuk. 36:27 wa ta'ala jadduk, wa la ilaha ghairu. Duwa hii mithibiti vile vile kwamba mtume s.a.w. alikuwa kitumia kama ufunguzi wa sala. Maana ya duwa hii ni kwamba subhanaka Allahumma wa bihamdika. Umetukuka ewe mula wangu na sifa zote njema nizako. Watabara kasmuka na limetukuka jinalako. Wa ta'ala jadduka na umetukuka ufalme wako. 36:55 Wala ilaha gairuka. Na hapana mwala mwingine. Anae steki kwa budiwa. Ispukua wewe tu. Baada ya kusoma dua ya ufunguzi. Mwenye kusuali. Atasema. Auzubillahi mina shaitani rajim. Yani atamlani shaitani. Kisha atasema bismillahi. Na kuanza kusoma suratil fatiha. Yani alhamdulillahi rabbil alamin. Atasoma suratil fatiha. Mwanzo mpaka muisho. Akimaliza nasema amin. Yani eo mwenyezi mungu. 37:25 Tukubalie maumbi yetu Kwa sabu dua au suratil fatiha hii Imegawanyika ndani yake mna maumbi Ndani yake kuna kumitakasa mwenyezi mungu subhana huwa taala Kwa hiyo mtu anapomaliza kusoma suratil fatiha Ndiyo mana tunasema amin Yani e mwenyezi mungu tukubalie maumbi yetu tulio kuomba Baada ya hapo yani baada ya kusoma alhamdu au suratil fatiha Kisha atasoma kiasi kitakacho muwezekania Au kiasi ya licho jaliwa ndani ya kuraani 37:52 Hapa hakuna kiwango maalumi, yani atasoma sura yoyote ambayo anaweza kuisoma. Lakini kama ni katika suale ya alfajiri, ni sunna au ni vizuri zaidi kurefusha kisimamu. Kwa sabu hii ndiyo sunna ya mtume s.a.w. au ndiyo utaratibu wake. Katika suale ya alfajiri, alikuwa akirefusha kisimamu. Kisha baada ya hapo, atarukuu hali ya kuupinda mgongo wake. Anaupinda mgongo wake, anarukuu baada ya kuwa mepigya takibira. 38:21 Atapigia takbira na kuinanyua mikono yake usawa mabega mawili, kisha atarukuu. Nasuna katika kurukuu, inatakiwa anyooke sawasawa, yani mgongo wake ulingane sawasawa na kichuachake, na mikono yake au vigyanjavi yake viwe vimeshika magoti, hali ya kuwa ameviachanisha vidolevi yake. Kisha katika rukuu, anatakiwa asome duwa hii fuatayo. Subhana rabbi ya la azim. 38:50 Maninuhaya anayasema mara tatu. Maane aduwa hii, subhana rabbi ya laadhimu, yani umetakasika eo mula wangu liye mtukufu. Maninuhaya anayasema mara tatu. Na vile vile hata kama atazidisha kwa dua zingine ambazo zime thibiti, itakuwa hakuna ubaya. Kwa mfano kusema, subhana kallahumma wabihamdik, allahumma gfirli. Vile vile aduwa hii me thibiti kwamba mtume sula wa salama alikuwa kiyomba, pindia napokuwa katika ruku. Kisha akimaliza ruku, 39:20 Atanyanyuka atarudi wima kama alivyokuwa amesimama kabla ya kuruku. Kwa hiyo atainuka kutoka katika ruku hali ya kusema samia Allahu liman hamida. Yani anayasema maneno haya hali ya kuwa ananyanyuka. Lakini maamuma ye haturusiwa kuyasema maneno haya. Yani kama mtu anasali ni maamuma ye hatakiu kusema maneno haya. Samia Allahu liman hamida. Ateyasema imam au mwini kusuali peki yake. Lakini maamuma kama unasuali nyuma ya imam. 39:50 Imamu anaposema samia Allahu liman hamida, wewe utatakio kusema, Rabbana wala kalhamdu, milu samawati, wa milu lardi, wa milu mashita min shei imbaad. Hii ndiyo dua, utakawisema wewe maamuma kama unasoali nyuma ya imamu. Maana ya dua hii, Rabbana wala kalhamdu, ewe mula wetu, shukurani zote za dhati nizako, milu samawati, ujazo wambingu, wa milu lardi. 40:19 na ujazo wa ardi, wa milu mashita, na ujazo wa chochote utakachukitaka mishai imbad. Chochote utakachukitaka katika vitu mitakavyo kuridhisha baada ya hivi. Kisha baada ya hapo, atasujudu mwenye kuswali kwa unye nyekevu. Atapigia takibira kwa kusema Allahu Akbar. Kisha anasujudu juu ya viungo saba. Viungo saba hivi ndukuzangu katika iman ni pajila uso. 40:49 viganja viwili, magoti mawili, vidole, vyamigu, na kuhakikisha katika sijida yake, ameyepusha mikono yake, isiguse mbavuzake. Na vile vile, asilaze mikono yake arvini. Yani asilale, asiwe kama vile amelala moja kwa moja kwa kueka mikono yake, mikono mzima katika arvi, bali anatakiwa awe viganja ndiyo vina atakiwa kusijudu. Kwa hiyo, muislam, anaposwali, 41:18 ahakikishe amesijudu juu ya viungo saba hivi, kwa kufanya hivyo, ndiyo sijida yake itakuwa imekamilika, au ndiyo atakuwa amesijudu katika utaratibu na utakiwa, madam, hana sababu inayo mzuiyo kufanya hivyo. Lakini mgonjwa kama tulivyona, anawuthuru, zinazo mfanya, asuweze kusuali kwa utaratibu kama huo. Kisha baada ya hapo, ndani ya sijida yake, atasema dua ifuatayo, subhana rabbi ya ala, maratatu. 41:48 Na kama atazidisha vile vile kwa kusema dua ambazo zimethibiti hapo, subhanakallahumma wabihamdik, subhanakallahumma rabbana wabihamdik, allahumma gfirli, vile vile kuna dua nyingi ambazo zimethibiti mtume s.a.w. alikuwa kizisema katika sijida yake. Na baada ya hapo, atainuka kutoka katika sijida kwa kupiga takibira vile vile kwa kusema Allahu Akbar, ataka kile kikawa ambacho kinaitua ni kikawa baina ya sijida mbili. 42:16 Katika kikao hiki utaratibu mzima wa kukaa ni kwamba atakaa kwa kuukalia mgu wa kushoto hali ya kuwa mgu wa kulia hame usimamisha uima. Yani mgu wa kushoto ata ukunja na kuukalia alafu mgu wa kulia utakuwa umesimama hali ya kuwa vidole vyake ndio vime viko vime elekia kibla. Yani ata jitaidi vidole avikunje vio vime elekia kibla na mgu wa kulia hame usimamisha uima. 42:45 na mguwa kushoto amewukalia. Kisha bada ya hapo, katika sigida hiyo, yani katika kikau ambacho ni baina sigida mbili, atasoma dua hii fuatayo, rabbi gfirli warhamni, wahdini warzuqni, wajburni waafini. Hii ndio dua anawisema katika kikau baina sigida mbili, na kisha atapigia takibira, anasujudu sigida ya pili, kama alivyo sujudu kwa utaratibu wa sigida ya kwanza. 43:11 Na vile vile maneno ya neo zungumzo katika sijida ya kwanza ya pili ni yale yale ya liwa zungumza tulio eleza hapo katika sijida ya kwanza. Baada ya hapo atanyanyuka kutoka katika sijida ya pili kwa kupigia takibira kisha asimame kwenda katika raka ya pili. Na hii raka ya pili ata isoali kwa utaratibu ule ule tulio uweleza kama alivyo isoali raka ya kwanza. Baada ya hapo atakaa baada ya kumaliza raka ya pili. 43:39 Akiswali rakaya pili kwa utaratibu alivyo swali rakaya kwanza, atarudi. Akimaliza rakaya pili, atakaa. Katika kukaa, kama alivyo kaa kile kikao, kilichopo baine ya sajida mbili kama tulivyo elezea, alafu atasoma tahiyatu. Tahiyatu ni kama ifuatavyo. Atasema, atahiyatu lillahi, waswalawatu watoyibatu. Assalamu alaika. 44:09 Ayuha nabiyu wa rahmatu Allah wa barakatuhu Assalamu alayna wa ala ibadillahi as-salihin Ashadu an la ilaha illa Allah wa ashadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu Allahumma salli ala Muhammad wa ala ali Muhammad Kama sallita ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim Inna ka hamidu majid 44:36 wa barik ala al-Muhammad kama barakta ala Ibrahim wa ala al-Ibrahim inna ka hamidun majid. A'udhu billahi min azab jahannam wa min azab al-kabr wa min fitnat al-mahya wal-mamat wa min fitnat al-masihid dajjal. Kisha badi aku fika hapa anarhusi wamtu kuwumba 45:03 Dua yoyote nyingine atakawitaka katika kheri za dunia na katika kheri za akhira. Yani baada ya kumaliza tahiyatu hii, anarusiwa mtu kuomba dua nyingine anawitaka katika mambo yaki ya ki dunia na mambo yaki ya ki akhira. Kisha atotoa salamu kwa upande wakulia, kwa kusema assalamu alaikum wa rahmatullah na upande wakusoto vile vile. Na kama swala anawiswali itakuwa ni swala yenye rakatatu kwa mfanu kama swala ya magharibi. 45:30 Au ni suwala ya nyerakani kama vile suwala ya dhuhuri na suwala ya isha na suwala ya lasiri. Basi, katika tahiyatu ya kwanza, akisha maliza rakambili za muanzo, ataka tahiyatu ya kwanza. Katika tahiyatu ya kwanza, ataisoma kama tulivyo elezea, atahiyatu lillahi wa salawatu wa tayibatu. Assalamu alayka ayuhan nabiyu wa rahmatullahi wa barakatuhu. Assalamu alayna wa ala ibadillahi salihin. 45:59 Ashadu an la ilaha illa Allah wa ashadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu. Ataishia hapa. Hatu endelea, kisha anasimama kuleta raka ilio bakia. Kama niswala ya magharibi, atasimama kumalizia raka ya tatu. Na kama niswala ya nyerakane kama dhuhuri la asiri na isha, basi atasimama kumalizia raka mbili zilizo bakia. Kwa utaratibu, utulio uwelezea katika raka mbili za muanzo. 46:26 Lakini katika raka hizi zilizo bakia, atasoma suratil fatiha peke yake, wala hato soma sura baada yake. Yani katika swale ya magharibi ya kisimama katika raka ya tatu, ataishia akisha simama, atasoma suratil fatiha peke yake, hato ongeza sura. Na kama ni swale zenye raka anne, zile raka ambili za mwisho, atasoma suratil fatiha peke yake, wala hato soma sura nyingine baada ya suratil fatiha. Kisha baada ya hapo, atakaa kwa ajili ya tahiyatu ya mwisho. 46:55 Namukawa wa tahiyatu wa muisho nduguzangu katika imani ambao unaitua tawarru, atakaa moja kwa moja, ataliweka takulake chini moja kwa moja, ataukalia mgu wake wa kusoto na vile vile atausimamisha mgu wa kulia, moja kwa moja akisha mekaa arithini. Halafu vile vile mikono yake ataiweka katika mapaja yake na uanza kusoma tahiyatu kwa utaratibu tulio uweleza, kisha akimaliza tahiyatu atatowa salamu. 47:24 Upande waki wakulia kwa kusema asalamu alaikum wa rahmatullah. Na atatua asalamu upande waki wakushoto kwa kusema asalamu alaikum wa rahmatullah. Na huu ndugu zangu wa islam ndiyo ukamilifu wa swala au ndiyo utaratibu mzima wa swala. Mtu akiswali hivi atakuwa misali katika utaratibu ambao ndiyo unautakiwa kishiria. Hivi watukufu wa islam. 47:47 Baada ya kuangalia utaratibu mzima wa swala, ni vizuri vile vile kuyatambua mambo ambayo ya nachukiza katika swala ambayo hatakiuye mtu kuyafanya ndani ya swala yake au anatakiuwa ayaepuke katika swala yake. Jambula kwanza, inachukiza katika swala kugeuka geuka ima kwa kugeuza kichwa moja kwa moja au kwa kugeuza macho. Ama kunyanyua macho kuangalia mbinguni, swala hili ni haramu. Jambula pili katika mambo ya nauchukiza katika swala. 48:15 inachukiza kuleta mchezo katika swala na kufanya harakati ambazo siyo za lazima. Kwa mfano, unakuta watu wengine ndani ya swala, pengina anarekebisha kofia yake, zahidi ya marambili, maratatu, bila sababu, au mtu mwingine unakuta anachezea saa, au mwingine anangalia pete yake, almuhimu analeta harakati ambazo siyo za lazima ndani ya swala. Haya ni mambo ya nachukiza katika swala watu kufo islam, inabidi mtu wa aepoke ninaayo. Kwa sababu hasa, unaposimama katika swala, 48:44 elewa kwamba umesimama mbele ya mula wako, lazima usimame kwa hishima na adabu, uwepukane na mambwa ambayo siwe lazima kuyafanya. Vile vile jambula tatu, inachukiza katika swala, kubeba kitu ambacho kitakacho mshugulisha mtu mwenye kuswali, kama vile kubeba kitu kizito, au kubeba kitu chenye rangi ambacho kina rangi za kufutia ambazo zitamtatanisha mtu, zitamfanya endele kuzitazama mara kwa mara. Vile vile jambula nene katika mambwa ambayo inachukiza katika swala, 49:12 Inachukiza katika suala mtu kusuali hali ya kuwa meweka mikono yake kiunoni. Haya ni baadhi ya mambo yanayochukiza katika suala na hivyo inatakiuwa mtu waipikanenayo katika suala yake. Pia kuna mambo ambayo mtu wakiafanya yata ibatilisha suala yake au yata iharibu moja kwa moja. Jambula kwanza, katika mambo ambayo nabatilisha suala ni kuzungumza kwa maksudi. Hata kama ni maneno machache lakini madamo mtu wamezungumza kwa maksudi basi suala yake inabatilika moja kwa moja. 49:42 Na vile vile katika mambo ya nao batilisha swala ni kuto kuelekea kibla kwa kiwiliwili chake moja kwa moja. Yani mtu akasali bila kuelekea kibla kwa maksudi. Basi itakuwa swala yake ime batilika. Vile vile itabatilika swala kwa mtu kutokuwa na upepo au kwa kufanya jambolo lote miongoni mambo ambaya netengua hudhu. Vile vile itabatilika swala. 50:11 Kwa kufanya harakati nyingi ambazo ni mfulizo. Zisusu za lazima. Na vile vile katika mambu ambayo nabatilisha swala. Inabatilika swala kama mtu atacheka ndani ya swala kwa maksudi. Hata kama kucheka kwenyewe kitakua ni kidogo. Pia inabatilika swala kama mtu atazidisha ndani ya swala yake. Kwa mfano akazidisha ruku. Au akazidisha kusijida. Au akazidisha kisimamu kwa maksudi. Swala yake itakua imebatilika. Na vile vile. 50:40 Jambo lamwisho katika mambo ya naubatilisha swala, swala itabatilika kwa kumtangulia imamu. Ima kumtangulia katika kusijudu au kumtangulia katika kuruku, almuhimu umemtangulia imamu kwa maksudi. Na hapa watukufu wa islamu lazima tuzingatie au ni muhimu tusistize katika jambo hili. Baadhi ya watu nakuta katika swala zao, sijui ni kwamba watu hawajali, hawatiliu muhimu na ibada zao. Nakuta mtu, imamu anapusema tutakibira Allahu Akbar. 51:10 Ima katika kuruku, kabla haja ruku, tayali ye kashafika ruku. Au imamu anasema, samia Allahu liman hamida. Kwa sababu maimamu wengine, anatangulia kusema maneno haya, kisha ndoa ananyanyuka. Au ananyanyuka pamoja, anakusema maneno haya. Basi mtu, ye anakuwa kama vile yuko, tayali kusikiliza sautitu. Imamu anazatu, kabla haja malizia, tayali ya mekusha nyanyuka. Watu kufu wa islamu, tuwe makinna ibadazetu. Kwanza, ukijiuliza watu kufu wa islamu, haraka ni zanini? Vivyoto utakavikuwa na haraka, ateo kimtangulia imamu. 51:39 hau tutuwa salamu, ondoke ndani ya suwala, mpaka imamu atakapo maliza. Kwa hiyo, hakuna sababu ya hiyo kufanya na kuwa na haraka. Hivyo, ni muhimu kuhakikisha kwa mbandani ya suwala yako, uwe ni mwenye kumfuata imamu. Kuteratibu wa kumfuata imamu watu kufuwa islamu, umeganyika sehem tatu. Mfuasi anemfuata imamu katika suwala yake, kuna hali tatu. Ima, kuenda sambamba na imamu, au kumtangulia imamu, au kumfuata imamu. 52:10 Mambo mawili hayaruhusiwi. Kwendanae sambamba haifai na vile vile kumtangulia haifai bali inatakiwa vitendo vya kovyo tendani ya swala vyue vina kuja baada ya kuwa imamu wako hamekusha fanya. Kama ni kurukuu, iyo hamekusha rukuu na wendi unafuata. Kwa iyo watu kufu wa Islam, hizi ni baadhi ya sura au baadhi ya mambo ambayo ya napelekea kubatilika swala ya mtu kama atayafanya ndani ya swala yake. 52:40 Sasa tuangalie watu kufo islam katika hali ya kusahau kwa sababu mtu ndani ya swala yake inayozikana kasahau. Sasa uislam au sheria imemwekea utaratibu kwa mtu wa kisahau ndani ya swala yake kuna sijida mbili anazisijudu kwa ajili ya kusahau kwake. Kwa hiyo tuangalie hukum za sijida ya kusahau. Sijida ya kusahau watu kufo islam imegawanyika katika sehem tatu au inasababu tatu. 53:10 Sababu ya kwanza ni kuzidisha kwa mba mtu kama atazidisha ndani ya swala yake, atatakiwa asujudu kwa utaratibu tutakauwelezea. Au kupunguza kwa mfano mtu wakasali swala yake siyo kamilifu, atatakiwa asujudu sijida ya kusahau kwa utaratibu tutakauzungumza. Na vile vile jambo la tatu katika sababu ya tatu katika sababu za kusijudu sijida ya kusahau ni mtu kutilia shaka katika swala yake. Sasa tuwanze na kuzidisha. 53:37 Kwa mfano mtu akizidisha katika swala yake, akazidisha ruku. Mathalan, katika raka moja, akaruku zaidi ya ruku mbili. Au akasujudu zaidi ya sijida moja. Ndani ya raka moja kuna sijida mbili, mtu akasujudu sijida tatu. Au akazidisha kisimamu. Kwa mfano, swala ya raka anne, akasuali raka tanu. Hapa atakuwa mezidisha nguzo moja ya kusimama. Au swala ya raka tatu, akasuali raka anne. 54:07 Au swala ya raka ambili, akasuali raka tatu. Hapa atakuwa amezidisha. Kwa hiyo nduguzangu katika iman, katika hali kama hii, ni kwamba, sijida ya kusahau, atatakiwa ailete baada ya kuwa mekuisha toa salamu. Yani baada ya kutua, baada ya akigundua kwamba amezidisha. Atamalizia vipengeleviote vya swala vidivyo bakia. Atatoa shahada. Yani atasoma tahiyatu. Baada ya kusoma tahiyatu. 54:37 Atatoa salamu, kisha atasujudu sijida mbili na kutoa salamu tena. Kwa hiyo mahala pa kusujudu sijida ya kusahau katika hali ya kuzidisha ndani ya swala, mahala pake ni baada ya kutoa salamu. Hii ni hali ya kwanza. Ama hali ya pili ya sijida ya kusahau, hali ya kupunguza. Na hali ya kupunguza hii watukufu wa islamu, sijida yake inakua ni kabla ya kutoa salamu. Yani kama mtu, 55:06 Amehisi kwamba kuna mapungufu ndani ya swala yake, basi sijida yake inakua ni kabla ya kutuwa salamu. Kwa mfano, kama mtu atasimama katika tahiyatu ya kwanza, hali ya kusahau. Kwa mfano, swala anayoswali ni swala ya magharibi. Akaswali rakambili za muanzo, kishiria natakiwa kaae tahiyatu ya kwanza. Akapitiliza, akawa hakuiswali, akawa hakukaa tahiyatu ya kwanza. 55:34 Hapa inesabika kuamba panama pungufu ndani ya swala yake. Au akasahu kwa mfano mtu katika, yuko katika ruku, akasahu kuleta zile adhikari zinazosomwa katika ruku au katika sijida. Akasahu kusema subhana rabia alaadhim katika sijida. Au akasahu kusema subhana rabia alaadhim katika ruku. Au akasahu kusema subhana rabia alaadhim katika sijida. Basi, sijida hii. 56:03 Au katika hali kama hii, sijida ya kusahau inatakiwa iwe kabla ya kutuwa salamu. Hii ni hali ya pili. Hali ya tatu ni katika hali ya mtu kuwa na wasiwasi au kutilia shaka ndani ya swala yake. Ya wezekana mtu wakatilia shaka kwamba kazidisha, au ya wezekana mtu wakatilia shaka kwamba kuna mapungufu ndani ya swala yake. Au wakatilia shaka mtu kwamba jee ni misuali raka tatu au ni misuali raka anne. 56:30 Kama itakuwa mtu katili ya shaka juu ya idadi ya raka kwa mba jeni mesuali raka anne mathalan au nimesuali raka tatu pana hali mbili. Hali ya kwanza, kama dhana yake kubwa itampelekea kwa mba, ni moja kati ya mambo mawili kwa mfano labda, dhana kubwa kajengia kwa mba amezidisha kwa mba mesuali raka anne. Au dhana kubwa itampelekea kwa mba kuna mapungufu ndani ya suala yake kwa mba mesuali raka tatu badala ya anne, basi inatakiwa. 57:00 ajenge hukum katika dhana yake ambayo imekua na ngufu zaidi. Kwa mfano, katika hali ya kuwa na shaka, kwamba ni mesali tatu au ni mesali inne, basi inatakiwa ajenge dhana kubwa katika upungufu. Kwamba mesali raka tatu, basi alete raka ya inne, na wakati huo atatakiwa kuleta sijida baada ya kutuwa salamu. Hii ni hali ya kwanza. Na hali ya pili, 57:28 Kama atatilia wasiwasi kwamba kazidisha au kapunguza bile ya kuwa na uhakika wa moja katia mambo mawili. Yani hana uhakika kwamba nimezidisha au nimefunguza, hana semu ambayo kwamba dhana yake imemili upande mmoja. Basi katika hali kama hii ni kwamba atajengea katika yakin ambayo ni uchache. Kisha atasujudu, sijidambili, kabla ya kutuwa salamu. Huu ndio utaratibu ambayo. 57:55 Unafungamana na sida ya kusahau. Kwa kifupi, kwa sahabu hukumza sida ya kusahau zimelezo kwa kirefu katika vitabu vyake, lakini tumejaribu kueleza japu kwa ufupi ili mtu uweze kufahamu kwamba ikitokewa, ikikutokea ndani ya swala yako, umetokewa na jambo la kusahau, ni vipi utaweza kuitengeneza swala yako, uweze kuwa katika utaratibu, unawukubaliwa. Kwa hiyo, nduguzangu katika iman. 58:23 huu ndio utaratibu mzima wa swala, kuanzia tohara, mpaka kuja katika swala, na swala ya mgonjwa, na vile vile kama itatokea matatizo ndani ya swala yako, au ikatokea mapungufu ndani ya swala yako, huu ndio utaratibu mzima wa swala, inavyo takiwa mtu aswali. Sasa, jambula mwisho ambalo talizungumzia watukufu wa Islam katika muhathara wetu wa leo, baada ya kuona umuhimu wa swala, na baada ya kuangalia utaratibu mzima wa swala, 58:52 tuangalie hukum ya mwenye kuwacha swala. Kwa tukufu wa Islam, kama tulivyoona swala ndio nguzo kubwa katika nguzo zao Islam baada ya shahada, na kama tulivyoeleza jumu ya umuhimu wa swala, ni kwamba, kwa hakika, bila shaka, lazima kutakua mwenye zimungu subhanahu wa taala meweka hukum mkali sana juu ya mtu mwenye kuwacha swala. Bila shaka, itakuwa ni maasi. Lakini kuhusiana na hukum ya swala, 59:21 wanachuoni wamechtilafiana katika hukumzake, lakini mimi hapa nduguzangu katika iman, nitajaribu kunuku sita zungumza kutoka kichuani kwangu, nitajaribu kunuku baadhi ya hukum ambazo zime zungumzwa na wanachuoni wakubwa. Nitakusomeeni hapa hukum ya mwenye kuwacha kusuali kwa mujibu wa fatwa alio itoa sheikh Muhammad ibn Swalih ibn Mothaymini rahimahullah mwenye zungu wa mrehem. Aliulizwa swali. 59:50 Kama ifuatavyo. Nita kusomeeni. Suali jinsi liliwe ulizwa. Alafu nita kusomeeni. Hukum aliyo izungumza. Sheikhe huyu mwenye zmungu amrehem. Suali ni kama ifuatavyo. Aliulizwa sheikhe ibn wa thaymini rahimahullah. Kwamba. Mada yafualu rajulu. Iza amara ahlehu bisola. Walakinna hum lam yastamio ilayhi. Hali yaskunu maahum. Wa yukhalituhum. Am yakhruji minalbait. Basi. 60:20 Mane ya swali hili ni kwamba nini atafanya mtu endapo atawamrisha watu wake kuswali lakini wakawa hawa kumskiliza ni kwamba wakawa hawa swali jee. Awahame au aendele kuhishi nau. Akajibu kama ifuatavyo. Kwamba ikiwa mtu atawamrisha watu wake kuswali alafu wakawa hawa swali moja kwa moja basi hakika itakuwa mtu mwenye kuwacha swala katika hali kama hii atakuwa ni kafiri na ameritadi ametoka katika uislam. 60:49 Na wala haijuzu mtu kukuhishi nao, wala haijuzu kuchangani kana nao katika familia kwa mfano mtu anayamisha familia yake kusuali, watu hawasuali. Na vile vile ni wajibu juu yake kuhakisha kwamba anawalingania katika kusuali, wakadili atakaveweza. Kwa sababu imethibiti katika Kur'ani mwenyezi mungu subhanahu wa ta'ala ameleza, anasema kuhusiana na washirikina. 61:16 Kwamba fa intabu wa akamu swala wa ata uzaka fa ikhwanu kumfiddin. Tunafahamu ndoguzangu wa Islam katika ya hii kwamba kama hawa kutekeleza ibada ya swala basi itakuwa sio ndoguzetu katika dini. Na hatukuti katika sheria ya mwenyezi mungu subhanahu wa taala katika dini kwamba mwenyezi mungu amekataa udugu katika maasya aina yote vyavyote ya takavikuwa ni makubwa ispokuwa katika jambo la swala. 61:45 Ndiyo mtume mwenyezi mungu subhanahu wa ta'ala hamibainisha kwamba kama wakutekileza swala watakuwa sio ndugu zetu katika dini. Pia katika sunna za mtume sallallahu alaihi wa sallama, tunakuta katika hadithi mtume sallallahu alaihi wa sallama nasema, baina rajuli wa baina kufri wa shiriki tharku swala, hadithi hii ya meipuke imam muslim. Kwamba katia mtu na katia ukafiri, yani baina ya mtu na ukafiri na ushirikina ni kuwacha swala. 62:15 Amipokea imam muslim. Na pia katika hadithi ambayo kaipokea sahaba uyu Buraida radhiallahu anhu anasema, alahadu lathii bainana wa bainahumu ssala, famantarakaha fakadikafara. Ntume sallallahu alayhi wa sallam anasema, tofauti iliopo katietu au ahadi iliopo bainayetu na bainayau ni ssala. Kwa hiyo mwenye kuhiacha ssala, atakuwa mekufuru. 62:43 Pia katika kauliza masahaba wa mtume sallallahu alayhi wa sallama, kwa mfano amiri ilmuminina Umar mwenyezi mungu wa muye rathi ya nasema, imenukuliwa katika kauliza ya kamesema, la hadha fil islam limantara kassala, kwamba hanafungu lolote katika uslam mwenye kuwacha swala. Bali masahaba wa mtume sallallahu alayhi wa sallama, hakukua na jambu ambalo walikuwa kiliona kwamba kulihacha ni ukafiri spukuwa swala. Kwa hiyo watukufu wa islam. 63:12 Kama itakuwa mtu hanafungu katika uislamu kwa kuwacha swala, manake huyu itakuwa siyo mwislamu. Masohaba wa mtu mwislamu walikua hawaoni kitu chochote katika matendo kwa mba kukiacha ni mkafiris kwa kuwa swala. Na vile vile kama hivyo thibiti katika kauliza umari amba tumetangulia kuisema hapa hanafungu lolote katika uislamu mtu mwenye kuwacha swala. Basi watukufu wa islamu haya yote ya natuthibitishia kwa mba hukumi ya mwenye kuwacha swala. 63:41 Ni kafiri. Hivyo tutahadhari wa tukufu wa Islam. Na juu yanguzo hii tukufu ya swala. Hili tuweze kusalimika ambele za Allah subhana wa taala. Kama nivyo tangulia kueleza hapo nyuma. Kwamba husiana na hukumi ya mwenye kuwacha swala. Wamektilafiana wanazuoni. Juu ya hukumi ya mwenye kuwacha swala. Wakua naweka masharti kwamba kama itakuwa anaipinga. Kwamba anaacha hali ya kupinga kwamba swala siwa lazima kwake. 64:10 wako amba wamesema apana, madamu wameacha hata kama ni katika hali ya uvivu tuni uzembe, anambio kusuali hataki, basi vile vile ni kafiri. Sasa ndiyo maana ni kaamua kwa mba mambu haya ni na yazungumza kwa mujibu wa fatwa aliyo itoa Sheikh Muhammad Ibn Salih Ibn Wathaymini rahimahullah kuhusiana na hukumi ya mwenye kuwacha suala kama nilivyo kusomeni. Kwa hiyo, masala ya kumu hukumu mtu katika suala kwa mba kuwacha suala. 64:36 Ni swala ambalo ni naikhtilafu kubwa katika wanazuoni kwa hiyo mtu aneza akajaribu kusoma na kujendeleza zaidi pekuwa na kuwauliza mashiche na wanazuoni ili aweze kupambankiwa zaidi kuhusiana na hukumi ya swala. Mpaka hapa watu kufu wa Islam, tunafika mwisho wa madayetu na muhathara wetu huu, tumejaribu kuelezea kwa kifupi kuhusiana na tahara. 65:01 Na kuhusiana na swala na hukumi mwenye kuwacha swala. Muhathara wetu luko ukizunguka katika mambu haya matatu. Nini hukumzake za kishiria kuhusiana na mambu haya matatu. Hivyo watikufo islam sinabudi kuhishia hapa katika muhathara wetu wa leo. Tukutane katika muhathara ujao insha Allah. Na kama kutakuwa na mtu anaswali katika haya mazungumza ni leo zungumza leo. Basi insha Allah katika muhathara ujao. 65:28 au kupitia anuani yetu ambao tutaiweka katika, kupitia anuani yetu ambao ipo katika kandahi, basi inshala mtu aneza kauliza, hili tuweze kumpambanulia zaidi, na vile vile mtu aneza kauliza masheche na watu onye elimu, waweze kumpafanulia, huu kawa kama vile ni muanzo, tubaada ya kusikiliza, hakikuta kuna utata fulani, au kuna jambu hakuwelewa, anakuwa mepata sababu ya kuuliza na kuweza. 65:53 kulifahamu zaidi jambuhili la ibada ya swala ambayo kama tuliveleza uko nyuma, ndiyo jambula kwanza ambalo mtu ataulizo wakatika matendo yake siku ya kiyama. Hivi watu kufu wa islamu, tunamuomba mwenyezi mungu subhana wa taala, atuja alie tuwe ni miongoni mawasikilizaji wa nausikiliza na kufu wata, na tunamuomba mwenyezi mungu subhana wa taala vile vile. 66:13 Atuthibitishe katika ibadahitu kufiaswala maisha yetu yote mpaka kufakuetu na tunamuomba vile vile mwenyezi mungu subhana wa taala. Atutakabalia ibadazetu na zuziswali, tuziswali ziwe nizene kukubalika mbele yake. Wahadha salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatu.