♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersصوتҚуръони Карим фазилатлариadmin·3 views·5 months agoШайх ушбу марўзада Қуръони Карим фазилатларини баён қилиб берадилар By: Шайх Абдували Қори Source: IslamHouse.com · Шайх Абдували Қори#Audio#IslamHouse#Шайх Абдували Қориالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:00As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:29Allah subhanahu wa ta'ala yerkubrasiga insallarini birincisi insallarinin hamla basariyetinin otasi bulgan, odan aleyhis salamni yaratib ta izi yirga ve yirdagi hana mavcudadka, varis bulgunca, Allah subhanahu wa ta'ala avvaldan1:01Bu peygamdarlar iside bazilariga kitablar masil kildi. Bazilariga kitablar masil kildi. Bazilariga kitablar masil kildi.1:39Tawrat, Incil, Zabur, Qur'an-ı Kerim, Akhirge, Ummati Muhammad sallallahu alaihi wa sallamnin qiyamatkeche bulgen Qur'an-ı Kerim kitabı buluk baldi. Tawrat Musa alaihi salamda nazib baldi. Zabur Dawud alaihi salamda nazib baldi.2:12İncil, Isa aleyhis salamca nazil boldi. Kur'an-ı Kerim, Muhammet aleyhis salamca nazil boldi. Kur'an-ı Kerim nazil bolisligi bilan, utken kitablar mansukh boldi. Utken kitablarinin halklar uzgertirib gibar isdi. Hasad, sabablik. Kur'an-ı Kerimini Allah subhanahu wa ta'ala uzgit himaya qildi. Sure-i Hujirdiga,2:41As-sayyidu billah, inna lahnu mazzalna dhikra wa inna lahu lahafizum ayata dalalat qilada dunja, Qur'an-ı Kerimga qiyamat kaca, birar harqiga, Qur'an-ı Kerimga düşman kib bolisluji qaramastan, tutur yetmada, wa qiyamat kaca, birar harqiga tutur yetmastigida, shak shubhayirdir. Tuni için, biz Qur'an-ı Kerim hakkida, allalgi dersimizda,3:16Qur'an darsida biz Qur'an-nin basariyyatsa, minu maksadda mazul bolisligi haqqida kisman azvalgi darslarimizda okiyamiz. Bilindi darsimizda insha Allah Qur'an-i Keriminin hazilatlari haqqida tohtalib utmasimiz. Sinki, hazirgi vakitte Islam ummeti izinin kitabini bilisligden kaskara mutlaka Qur'an ge.3:46tilaweq ortali han alaqasini yuqasib bormaqda. Xingi insannin qub ishlari bir kim, bir kece, bir kimdiz otadi, Qur'an bilan la aqal ahirgi alaqasi tilaweq nukteyi nazari bilan han anaqida su alaqa bulmastan bir kece, bir kimdiz otadi, Allah saklasin, dazi qislargi nisbatan yuze qub4:16tullar ham irtiklite uradi. Hatta unin ahirgi alaqasi, uzu min tilawat klişlikden ham mahrum boliq, öz ixtiyari bilan mahrum boliqe şeydi. Sinin için, Qur'an-nin bizge birinci, yani, ve hem de ahirgi alaqanız, Qur'an-nin tilawati bulmalığı kerek. Dürüst surati tilawat klişlik. İkinci, anal klişlik, yani, için,4:46Qur'an-ı Kerimli, Alhamdu Lillahi Rabbil Alamin, Qur'an-ı Kerimli Cumaatindegi Darslar, Bizi Qur'an Qilişligimizga Yardan Geredim Beni Qilişgine Bir Cema'imizga. Shunjanimizdanki Gen, Asasi Maksadlizgan Qur'anini, Ge Amal Qilişligdir. Mene Bu Amal Qilişlig, Bu Gen Maksadni Khasil Qilişlig Ikin, Birinci Biz Tilavat Bilen Qur'anini Yakin Kile Alisimiz Geri.5:14Tilavat, yani tohru suratda tilavat kilişligimiz kere. Bu tilavat kilişliginin birinci manası hariflerini mahracdan çikarib tilavat kilişligdir. Mana bu tilavat haqqidege, ve Kur'an'nin bazıdır tazilatlariga bugungi darsimizde tasarru etmesimen ki, Kur'anga bulgen alaqamiz yahshiraq bir bilişligi kere. Kur'an-ı Kerim, Muhammed aleyhisselam, basariyyat tarixidi otken,5:47en uluq peygambergen nazil qilgen, nazil qilingen Allah subhanahu wa ta'alanin mukaddes kitabidir. Bu mukaddes Qur'an-ı Kerim, İslam ümmeti için nazil qilindi. Bu İslam ümmeti, baseriyyatke Allah tarafiden yaratilingen ümmetlerinin en ebzeli burdi. En ebzel peygambergen nazil qilindi.6:18en afzal kitabina, ve en afzal ummet için nazıl kılındı. Ve en afzal şeriat yullarına, ve kamil şeriat yullarına alık geldi. Görüyor ki, beşeriyet, unul beşeriyet, Kur'an-ı Kerim nazıl bulgunca, gedeklik baskısını basılı etdi. Bölelik baskısını basılı etdi. Kur'an-ı Kerim nazıl buluşluq vaxtıda,6:49Bashariyyat, umum bashariyyat deyoyanki insannin kemalat yasigi etkendik, umum kemalat yasigi etdi. Su vaqtta Allah tarakidan kamil kitab ve kamil yolunu olib geldi. Kur'an-ı Kerim en emin bölgen Periste, en uluq bölgen Periste Cibril aleyhis salam vasitasi bilen Muhammed aleyhis salamda nazil qilindi.7:25وَإِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ مَذَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلَى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنذِرِينَ7:56Bu Qur'an-nı kışırışlıca, ümmetce, düstur kılıqçırda. Ve Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam-nin risaletlerice, peygamberliklerice bu hüccat buluqçda. Ve qiyamət günü gece Muhammed aleyhis salam-nin barhaq peygamberlikice hüccat buluqvalda. Estaizu billah, hul la ili jitama'atil insu wal jinnu ala an ya'tu bi mitli haydal Qur'ani,8:24Lā yā'tūna dīn itlihī walaw kāna baʿdikum li baʿbīn zahīrā. Ayyikīn, ey Muḥammad alayhi s-salām, agar insān bilan zin qaybati, hammasi cəmlansi su Qur'an-ga uxshagan kitabni alib kilişlikke, ular Qur'an-ga uxshagan kitabni alib kilişe almaydi, agarci bir-biriga yarbanci bulistahan. Insān gilayt cəma'ati məz, bəlki yer kurrastiqi həmə insallar.8:53və cimlər cəmlənə digam bolsa. Bir-birlərgə yabdançı bolsaxan. Qur'an-ı Kerim biz musulmallar üçün nazil qilindi. Tekrar etaman, bugungi darsimizda Qur'an-nin nime üçün nazil bolgalligi haqqida min toqtalib utmaksiman. Belki Qur'an-nin hazilat tarablariga toqtalib utmaksiman. Tünki Qur'an-nin nime üçün nazil bolgalligi biz evvelgi darslarimizde kifayilanamiz. Musulman kishi har bir harbi bilan,9:27sabablanadi. Hadis-i sharibda bu, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallamdan ribayat kilingan, har bir harfga on hasanat bilan sabablanisligi. Ayatlarini tafakkur kilib tilawat kilingisligini. Amal kiliislig ucin tilawat kilingisligib maksadida bulgan tilawatnin har bir harfiga on tadan hasanat sabablanisligi. Tunki Quranin tadabbir ucin nazil kilingalligini10:01Qur'an ayatu uzu ocik suretta bayaq qiradi. Kitabun anzallahu ilayka liyadabbaru ayatihi wa liyatazakkara ulul albar. Bu biz kitabini suge tishirdik. Mubaratun. Kitabun anzallahu ilayka mubaratun. Mubarat kitabini tishirdik. Odanlar ayatlarını tazakkur kilişliyi verikin. Ve akil igalari tazakkur kilişliyi verikin.10:34Tadabbur və tazakkur əgərki bir manada bu suhan, lekin tadabbur manalarını küsimiş və tazakkur bundan tasirlenir, tasir alamatları üzdük örümüşüdür. Kur'an-ı Kerim, Müslüman için amal kılmalığı için nazır kılındı. Kur'an halal diyenler sene halal dedilmalığı kerek. Kur'an haram diyenler sene haram dedilmalığı kerek. Kur'an ne?11:07Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, mene bu, biz tatakkur ve Kur'an halal degenler sene halal ded bilishligimiz, ve haram degenler sene haram ded bilishligimiz kiregliyice, agar biz bu itqadni Kur'an tilavati de uzdimizgi caylamasik, Kur'an bizdigi zararimizgi hüccat bolib qalishligi, Allah saklasin munkilligice, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamdan,11:35imam-i muslim izzabinin cami-i sahihladi kiltirigan hadislari dalalat kiradi. Ayitlar ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Al-Qur'anu hujjatun laka aw alayka. Qur'an sinib faydinge hujjat ya zaradinge hujjat. Agar Qur'an-ni haram digan, narsalarini haram dimestan, bulgen majlislarda biz saddaraq shakil deyisik, tilawat kilib xarlisik, Qur'an-ni biz...12:05Qur'an bizin zararimizgi hüccet oladi. Bu nizama acivrak kili baysik, qimar majlislarida, mas kili ki icinlik, icinlikan majlislarida, Qur'an-i Kerimli taymar kilingan majlislarida biz Qur'an-i tilawat kiliyandisik, Qur'an bizin zararimizgi hüccet oladi, bradalar. Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an-i okib amal kiliygan adamga judiyada adash masligni, ve ahirette dabbak bol masligni vahda kildi.12:38qafil buldi. Faman ittaba'a hudaya. Qala yadillu wala yashqa. Minin hidayatimga, dhid Allah Ta'ala, qimki irgatsa, yani hudaya, Quran-i Kerimgi qim irgatsa, qala yadillu, adash meyda. Wala yashqa. U badbahbul meyda qiyamatta. Adash maslik, dunyada ki adash maslik. Zalalat, bu hidayat, bradarlar bu dunyada. Qiyamatta indir, bah saadatlik,13:09Allah subh'anahu wa ta'alanin wa'dasi bu. Albatta wa'dasi haq. Allah subh'anahu wa ta'alanin wa'dasi bu. Allah subh'anahu wa ta'alanin wa'dasi haq. Allah subh'anahu wa ta'alanin wa'dasi haq.13:36ḥaqīqī ʾinsancha yashashlik ḥayātiga rūhdur. Qalbiga Qur'an qirmagan bulsa, ʻu ḥaqīqī ḥayātilam yashaniyla. Astā'īdullāh, wa kathālikā awhaynā ilayka rūḥan min amrinā, mā kuntatadrīmal kitābu walal-īmān, walākim jaʿalnāhu nūran mahdī bihī man-nashā'u min ʿibādinā, wa innaka lā tahdī ilā ṣirāṭin mustaqīm.14:07Allah Ta'ala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga, biz qishirdik, ruhni qishirdik ge. Ruh, hakiki, musulman hayati ge, Qur'an ruh bolada. Qur'an takrar etemiz, insani qalbi ge caylanmagan, qishi ge nisbetan, u adam go yan ki, hakiki hayat inge nasib bolmayda. Allah Ta'ala manashi ayatini uzda, nur kuldik. Sizge bunu nur kuldik di yapcan. Nur, hidayat,14:38Yolni tapislik yoroglikke balogda. Allah tarakige bolgan yolni tapislik ham Kur'an nurige balogda. Kur'anin nuri bilan bolgan kisi Allah tarakige bolgan yolga hidayetlanadi. Kur'an-i Kerimli bir nite namlar bilan namlanga. Buna ham bilisligimiz, madami ki biz ya Kur'an-i Kerimli adil kili marakan, buna ham bilmaligimiz kirek. Kur'an de namlanda.15:14Sa'idu billah, bal huwa Qur'anun majid. Inna hadal Qur'ana yahdi lillatihi aqwan. Wa basqa ayatlarda, Allah qarafidan bizga bu qirlingan mukaddasi qitabini Qur'an den namlanda. Qur'an, bazda xilani tawcihlarida uqili nishligi. Ixin Qur'an qara'a manasida olingan bosa, bazlar qiran, yani hukumlar, qisselar,15:48Maw'izalar, masallar hammasi birbiri bilan birleshtirilinkalligi uchun Qur'an digiligandig, tavcihbirisadig. Furqan digil namlingandig. Sa'idu billah, sabi'arakalladhi nazdalal furqana ala abidihi. Allah subhanahu wa ta'ala uzinin bandasiga furqanig shurdi. Furqan, haq bilan batilna ajratkalligi uchun furqan nabibilan namlingandig.16:14Duniyada haq bilan batilini acizata digan bit de neyar var. U neyar Qur'an dir. Vesh Rasulullah sallallahu alaihi wasallamini hadisi mubaraklari, shu Qur'anin tasiridir, durabindar. Shinin için, Qur'an haq diganlarsa haqdir, Qur'an batil diganlarsa batil bilmaligimiz gerek. Madami ki, islamini biz davaklar ediyom, bu sey. Kitab ded, namlandi. Birinci mena, surey bakarada, Sayyidi billah,16:47alif, la, min, dhalikal kitabu. Kitabdir atalişlikke, layiq buyan narsa Qur'an'dır. Qur'an-ı Kerim'i zikir dildi. Bir namıdan bittasi, wa innahu la zikrul leke velikovnike, wasawfa tus'aluni. Bu Qur'an sizge ve sizge iryeşken qavm, yani cema'izge, zikirdir, dildi Allah Ta'ala. Zikir bu, sharak,17:18wa islatma maralan bilad. Wa sawfa tus'alun ulal kilajatsa sural michadda. Qur'anga amal qilbizli, yuglu digan su'al bolid suralad. Bu Qur'an tazkira bu. Halal haramli islatuchi, haq batinli islatuchi, bu nartadan kilajatsa suralad sizlad, derti Allah Ta'ala. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala ulus sifatlar bilan Qur'anini sifatladı. Nur didi.17:48hidayat dede, rahmat dede, shfa dede, meva'ida dede, aziz dede, mubarak dede, basharat diruche, yani itaat qil gallarga, Qur'angi itaat qil gallarga, jannat khabar bilan khursan qiluche, wa nabir dede, Qur'ani karim, Qur'angi itaat qilma gallarga, cehannamga otunbulishlikdan agahlantirishlik chinki galliga. Wa shimdur shiga sifatladan. Sifatladan. Sa'idu billah, ya ayyuha nash,18:18Qadi ja'atkum mawa'idatum mir-Rabbikum wa shifa'ullima fis-suduri wa hudan wa rahmatun lil-mu'limin. Qur'an-ı Kerim dirda, mana, shifa'ullima fis-suduri, qalblar digi, kasalliglarga, nifaq, shirk, butun ıslangda zid bulgan ahlaqlarga shifa digi. Demek, biz Qur'an-ı Keriminin, mana bu, sifatlar bilan sifatlan galligi, uluh, mukaddes kitabimiz ikalligi dalalat kulaq.18:53Men şu orinda ulemalarinin, Kur'an-ı Kerim'nin sureleri ge, ve hende ayetleri ge, hatta sözleri ge, harfleri ge, itibar belgenlik, hatta son cihatından han bölgen tarafları ge, itibar belgenliği ge, sosyalizmasına. Bu nöfteler korunadi ki, biznin ulemalarimiz Kur'an'ını okur,19:29və Kur'an-ni manolarini örgenib, bunge amal qilib, hatta Kur'an-ni boşqadir sirrlergi ham diqqat dirgalliygi dalalat qilib. Allah subhanahu wa ta'ala mene sureyi higirde, inna nahnu mazzalna zikra wa inna lahu l-hasibun. Biz Kur'an-ni özümüz tixirdik və onu özümüz sakla ucumiz dili. Xazirdi vaqd qecha.19:58Biz biləmiz ki, Qur'an'da dişməlləmin salsanaqsız bu lişliyi qaramaçtan Allah subh'anahu wa ta'ala uzu saqlaca. Qur'an-ı Karim'nin sureləri 114 suredir, biraderler. Sure-i patsa, birinci sure bulsa, suretun nas. Qur'an-ı, hatta ayetləri haqqada, Mekke'degi ulemalar ayetlərini kanca degeldiyi,20:35Kursodegi ulemalar, Basrodegi ulemalar, ve Shom ahliden bulgen ulemalar, ayatlarinin sonuna icikerler. Ayatlarinin, braderler, sonu anet. Brar harisidege putur yetmegen, darucada saklanib qolgen. Lekin sonlaride bulisligi, belkiler, belge ayatlarini bir ayatdise, belgiler su ayatini iki ayatdi, bayankilisligi bilen, sonlaride partmegen.21:05Misal qilibar yanimizda, ıstaizu billah, Sure-i Fatha yetti ayat. Muttefaqun alih. Bazilar, Siraqa allazina an'anfa alaihim, shu bir ayat bolib. Ghayril maqdubi alaihim zalabdani, bu alaq iki ayat deg. Shulun qin bir qiqqina bilgi ham qoy qoyninga. Bazilar dursur, shu iki alasib bir ayat. Diliganda, Bismillahirrahmanirrahim bir ayat bolib.21:36Ab suri allal digi Bismillahi r-Rahmani r-Rahim bilan yitta ayat digi iskella. Balgi ulemalar bolsa, takir olaytan biz, suri allal digi Bismillahi r-Rahmani r-Rahim, suri-i Tathana ayati denmez, belki bu yitta ayati bolis digi, mara bu tarasi den digi, salkol iskella. Suri isin, yana bazilani koynida bir shirhal dolub qamat digi usin, sura iti koyyat biz. Makkadegi ulemalar, Quran ayatlarina 6.219 ayat digi ishali.22:10Köfədegi ulemalar 6236 ayat dişadlar. Bəsrədegi ulemalar 6204 ayat dişadlar. Şamdegi ulemalar bazıları 6225 ayat dişadlar, bazıları 6226 ayat dişadlar. Yani, takirat etemiz ayatlarının saniyedegi farklığını manasa hazır etib etkemimiz.22:44min kalimə və hariflərinin sani də ixtilaklişmə gəllər. Ayətlərinin bölünüşü də, bəzi fikirdə, ki, sani də ixtilaklinin səbəbi, xazirgi darsimizdə ikən nanadır. Kur'an kalimələri, 77.439 kalimə, söz var, Kur'anda diliyar. Və, hariflər sani də olsa, 340.740 də diliyar.23:17shundar hamma ulemalar mene shu harfini sanidi ittifak kili shkali. Juzga Kur'an-ı Kerim mene hamma muzga malim bolingan. Yani, baska bir hamma Kur'an-ı Kerimini alip korulsa, otuz juzga bolingan ki ulemalar bu taksimlerine, Allah ne rahmatib olsun hammalariga, mene bu otuz juzga bolishib hamma suralarinin.23:50bölümüşlügü Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam'nin kürs etmeleri blan bölü. Kur'an-ı Kerim'nin hatta Mekke'de tüşkən ayetlərinin sahnı kanca, ve Medine'de tüşkən ayetlərinin sahnı kanca, bu həm Kur'falik ulemalarinin sabize karab, Kur'falik ulemalar altının 236 ayetli tüşkənlər, şunge bina'an Tur'imin Tur'i 175 ayet, Cenab-ı Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam,24:24Mäkkədə Türgəllərdə nāzil boyan. 1761 ayət, Mädiinədə Türgəllərdə nāzil boyan. Mäkkədə Peygəmbərimiz sallallahu aleyhi və sallamca, Kur'an-ı Kerim nāzil boyuqturib Türgən vaqtlarını 12 yil, 5 ayu, 13 gündi işadlar. Mädiinədə Türgən vaqtlar borsa, 9 yilu, 9 ayu, 9 gündi işadlar.24:57Mene bu nerse, Kur'an-ı Kerim haqqidege, bizi ahli islav ulemalarini kançalik bir dakiq etibar bilan, kuzetkalliglarine, biznin tarixinize, yazislikke, kuslik cihazlar bolmagan vaqtahan, muslimallar özlermi mukaddes kitablariga kançalik haric bolib, suni saklar koliçkalliglariga dalaulat qiladi. Biz, ahli islav,25:27bu ulemalarimizin Kur'ange nahayetse bir dakiq qarashlari blan bu pakirlanmaligimiz girek. Kur'an ucenin suralarini ulemalar Turk simge bölisadlar. Birinci, As-saba'at-tiyal, yani uzun yette sura. Surey Bakara, Surey Ali Imran, Surey Nisa, Surey Maida, Surey Am'am, Surey Araf, sablanada. Ve yettinsi,26:00suri anfaldir. Badilar suri anfalni bera'at ilan birga dishadilar, badilar suri anfal fakat özü dishadilar. Ikinzi taksing, yani yuzliklar degan nanadar, mi'un diliyledi arap diliyledi. Yuz ayatdan atiq digan suralar, yanki yuz ayatdi yakin bozgan suralar. Ukinsin metani, yani yuz ayatdi yakin bozgan suralar. Turdumsi bolsa,26:33Mufassal, suray-i sujratan, suray-i sujratan, taa Qur'an-i Karim-nin aakhirigacan. Qaygan dharmat sallallahu alayhi wa sallam-nin hadish-i shabib-laribar, wafilat ibn al-asqa'a dhanullahu yaskul-injan, nabiyy sallallahu alayhi wa sallam hitlar ki, uaqtaytum maqana al-Tawrati as-saba'at qilal, uaqtaytum maqana al-Zaburi al-Miin, uaqtaytum maqana al-Injili al-Masami,27:02وَقُدِّنْتُمْ بِالْمُفَصَّلْ ۖ ۖ27:33minu ortqilinda dillar. Dimaz, biz Qur'an-ı Kerim'ne tılavat qilar ikanmiz, Qur'an-ı Kerim'nin tılavatu in kamil xalatta bulishligi, taharatlik buljan xalatta, qiblege qaragan xalatta, ve in ajzal vaqtlarini maksat qican xalatta tılavat bilishligke, hareket qilmaligimiz girik. In ajzal vaqtlar, qis, qirkesi, yuvat, ve28:06qamdan qingi wa tangdan irtalakti nomoddan qingi vaqtlardir. Qur'an-ı Kerim mana inna nashi'atal layli hiya ashaddu waq'an wa aqwamu qiyla. Kechkurindagi Qur'an tilavatini qiyin ikalligini wa bu ajriqut ikalligini mana bu ayat isharakliyattir. Inna Qur'an-ul-fajri qayna mashhuda. Yani fajr bu subhudan qingi vaqtni28:36salawatu da maraikalar xazir bolishliyya ishara boliyakta. Uzi mutlaqa qra'at harqan bi xalatta ja'iz bol sahab, yaxshi xalatlarna maqsad qilum maula qiraya. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan sahih sabut bagan ki, la hasaba illa fisnatayn, rajulun ataahu allahu alqur'ana, fahuwa yakumu bihi ana'an layli wa ana'an nahar.29:06وَرَجُلٌ أَتَاهُ اللَّهُ نَعْنًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آمَٓاءَ اللَّيْلِ وَآمَٓاءَ النَّهَارِ ۖ ۖ29:36Kece yukundus ham tilawatini, ham tadabbirini, ham amalini barfa qigan dosa. Ikinci, hasad qilib orzu qilinadigan adan, Allah Ta'ala unge mal girigan dosa, bu malini irti yulkech doyim sarad qilibirigan dosa. Allahini golede. Allah Subhanahu wa Ta'ala, nina hadisi Qudusi de, Qur'an dir adanini doyim tilawat qilislik bilan mashgul bolib Qur'andi,30:11du'a qilişlikdən, Allahdan bir nesli suraşlikdən urmiga xan tilaqat qilgan bursa, u suraqan odanlarga birgan neslinin acizalimi birişligini Hadisi Qudusi'de bayan qilinqan. Iman-ı Tirmizi'nin Camii-i Sahihilarda rivaat qilinqan ki, olub qilinqan Hadis, Man shagalahu l-Qur'anu an mas'alati, a'faituhu afzala ma'u'ati sa'ilina.30:40Qur'an bir adamla nindan, surasligdan masnil qulib qulisadiydi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam hadisi Qulisi'da Allah subhanahu wa ta'ala'dan ruwa yastiriyatlar. Min unge suraci adamlarga diradigan mertanin azalini diraman. Allah wa fabri kelamillahi ala sa'iril kelam, fa fabri lillahi ala falqihi. Allahni kelamini boska kelamlardan ortigligi, Allahnin özini makluklaridan ortigligi osigandir. Qiraat,31:15Xazirgi vaqtta, broderlar, krib bihpervalik varligiga, ham namizda ham bihpervalik varligi uxin, Qur'an-ni tazilatlar haqqida uqishlikkemin macbur bolib. Xunki birinci buz Qur'anga yakim bolisligimiz, Qur'an-ni tughri tilaqbastirisligimiz. Xunki Qur'an-i Kerimde, Qur'an-ni nahayetda tughrilab uqishlikke biz mamir boli yapbiz.31:48Fa inna as-salta al-hasana yadhidu al-Qur'ana hasanin. Zayyinu al-Qur'ana bi asu'atikum. Bu imam ahmad rua'at ki yallar musnadladda Sunan-i Abu Dawudda wa Sunan-i Ibn-i Mawjidda kirtirigyan. Dawramiham izzadin hadis qatlanla dhikirtirigyanlar. Zayyinu al-Qur'ana bi asu'atikum. Qur'anu awaziladlam ziyinatlaylar. Yani qaqiza qira'liq qilub uqshlikka namur boliyartiz biz. Al-laji muslimallar32:17Qur'an-ı Kerimga mular esibar berisliglarnin fakat, takrar etaniz, bazit haraklari qazirgi bizi birinci baktikimizgi kereyliyiboygan tamanga toq talibeti yapdi. Ulami, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallamdan mana rivayatkili nabiyyiki, ayishanamiz rivayatkiligallar, kani khuluquhil Qur'an, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallamnin khuluqlari Qur'an dogan. Mulaga buyurigan doysa, bu buyurugni qilardilar.32:50qaytargan nasirardan qaytardilar. Va, Qur'an a'adabu bilan a'adablanardilar. Ashablar Rasulullah sallallahu alaihi wasallamgi irdasib, manabu narsa suhq hulklarini, hammasini uzdarga olashardilar. Hammalarinin Qur'angi itibarlari, olganisliki itibarlari su derecede buldu ki, turmish kilişken vaqtlarida Qur'aninin bazı surelarini33:19turmish qilayatkan ayalga urgachlik mahr sadighi xamsab qilindi. Yani, Qur'an-ı Kerimin tilavat, tadabbur, amalini urgachlik turmish qilayatkan ayalga birladigan mahr sadighi xamsab qilindi, biraderli. Demek, bunartı korse tabiiki, Qur'angi bolgan, urganishlikki bolgan eytibar, shu daracada bolgan. Va, bunartı siniyin korse tabiiki,33:50ayarlarinin və qızlarinin ata-analarinin Qur'anlı örgənişlikçə bölgən eytibar şu dərəcəde boldi ki, u hamad dünyanı örnege, şu Qur'andan surələrini örgənişlik, mahriga qoynişlikke razib olabigan dərəcə gecikdi. Bunarse, umum aktarını Qur'anga bölgən eytibarinin kançaliga dalala saladi. Və kitelerde34:22Qur'an-ı Kerim mənə özlü də bayan kılıncan, tətacafi cunubuhum anilmabaci'i yad'una rabbahum xofan latama'i. Allah'ın rahmatını ümit kılın. Allah'ın azabıdan korkun. Çiçelere də orindıqlardan yolları uzaq buladın, deyat Allah Ta'ala. Qenu qolila minalli ma yahja'un. Qeçkurunda qan, yani uxlaşadlar.34:51وَبِالْأَسْحَارِهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ Saharlarda istighfar ayşarlar. Bu nasalar Qur'an-ı şu vaqtlarda ahli cennet bilad, ahli cennetlerin sifatlarda kir yartır o. Ya Allah Ta'ala bundir, bangalarını maqda yarta. Ashablarinin iyilerini aldıdan ötkan kişiler, hudda asalarının tavush, qiliyatkan halatıdi tavushini isyadlar. Qur'an bilan qilawar qilusli gibiler.35:20Qur'an tılavat qili shakarlarla hudda atalarinin tavusidir. Allah Ta'ala suni qorishiliyi muhammasif qildi sunnatki muhafif qolgan, badibir masridlarla qolganimizda, shu masriddi jumadan ilgari qilinganda, shu uytoli atalari hazir ukiyatli didigandir tavus bilan, hamma Qur'an tılavati bilan Avropatir qibradarla. Qur'anu qalim, Qur'anu okub,35:49ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ�36:18Qur'an-ı Kerimini qiyamat günüde ahli Qur'anlı ok gelim edin. Yani dünyada amal qilgen ahli Qur'anlı. Ahli Qur'an kim? Qur'anlı okup amal qilgenlərdir adallar. Şirin için, bazı adamlar da'va qulluq qaması için böyle çekerek, bana bir hadis verip de dayan kılın yaptı ki, ahli Qur'an kim? Allabi wa ahlihi lladhina kanu ya'maluna bihi fid dunya. Dünyada amal qilgen.36:47Şiler ahli Kur'anlar biradarlar. Şilerini ak gelin edin. Bulabinin alda da Sureyi Bakara bilan Sureyi Ali İmran bulabini himaya kılık gelin edin. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem adamlarınin en yehsi degen suallarinin bittesiga xoyru kumman ta'allamal Kur'ana wa'allamah dediler. Sizlerinin en yehsi iler Kur'an örgengen iler gine dek vermediler. Kur'anla örgeniz, başkaca örgetgen iler.37:17Demek, odamlarinin yaksı-bolisli biçini ikanar sifatni galla mağluk kiray. Kur'anli örganib, vabashkaji örgat mağluk kiray. Imam Bukhari rivayetladi. Man qura'al Qur'ana fastabharahu, fa'ahalla halalahu, wa harrama haramahu, adakhalahullahu bihil jannah, wa shaffa'ahu fii ashrati min ahli baytihi, kulluhum qad wajabat lahum nar. Imam Tirmizi rivayetli galla. Kim Kur'anli uqsa, fastabharahu, unuq halban,37:48okuyasa, yani fattab harahu unu qalban okuyarlasa, tola Qur'anini özüge kutargan borsa, halalimi halal degi isfaktirsa, haramini haram degi isfaktirgan borsa, Allah Ta'ala su amali bulan, Qur'an bulan cannetke unu kirgizadi, va unin özünin ahli baytleriden un kishige shafaat kilişlikke izin beredi ki, bu un olari.38:15iman bilan öylişkana, deykin günahları köplük, sabablık, cehannemgi çişlerin mukarrar bogan qişilarni, untasini şafaaat kurişlik izin beredi. Sahlibni Mu'aybinin zuhani eytadilar ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam eytidilar ki, Man qara'a al-Qur'ana wa amila bihi, ulbisa walidakut tajan yawm al-qiyamati, dhawuhu ahsanu min dhaw'i shamsi fi buyuti d-dunya, fa maa dhannikum billadhi amila bihada. Sinan-i Abu Dawudda kiltirligan hadis sharib.38:45və xaqim əzlərinin hadis tətlənlərdə kirtirgəllərdi. Qur'an-nı kim vətsə də anar qılsa, ota anasiga qiyamat günü qac qidrlədi, unin yarğligi, duniya iyilariga nurini saqqit turgan, astagni nurdan yarğraq. Buni Qur'anga anar qigan adamga ota anasiga, shunca mukafat bulsa, öziga bundan ham yaxshi mukafat buladirli.39:16İmamı bu şaltıbi özlerinin şaltıbilerde şunu bayt kılıb, hali anmari an validaka aleyhima malabisi anvarin minattadi wal hula, fama zannukum bin nadli inda caza'ihi ula'ika ahlullahi wa s-saffatil mela. Yani meneşin mağnonu, şu bayt kılıb, zöyle gəller. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, Qur'anını uqish, ve onu,39:47ḍḀḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ�40:15Albatta bir kishi dimi etler, bir cema'a, Allahnin bayitlerden bir bayitse, yani masjidde toplanishken bulse, Allahnin kitabini telavat kilihse, ve urzani ortalarda urgenihse. Urgenish nima glan boladi? Birinci, telavatli tuzatishligli. Masalan bir kishi oksa, ikkinci kishi şunu kaytarib olhishligi. Veshundilan, boshkahan şunu tuzatib olhishligi. Manabu mudarasa.40:42shu mudarasa bilan ikinci bunin tadabbur, manasini urganislik. Veshuni amalimiz qandi ishi Quranin ishi ayatlarga dir mudarasa qilib urganislisgan bulsa, Allah subhanahu wa ta'ala tarafi dar ularga sakina, oran, bir rahat ishadi. Ikinci mutafab, rahmat uraqamrab oladi. Ikinci mutafab, malaikelar ularni sundi uraq alishadi. Allah ta'ala bularini41:11özünü fücur edigin melaikelargi xan ayisib taxirlanadi. Mana bu todda mükafat duradırlar. Xu mükafat, masjidda boygan tılagasi atilingi. Biz bunu macburmuz shundi hadisini shundi qayt qilingi ornayaz shimizgi. Hatta hadirgi, min bunu ayisib etmaksim atiman, biz bu hadis bizgi kifayi qiladi, bradarlar. Bizgi manashi rahmat golishligi, xu hadisini bilishlimiz kifayi qiladi. Lekin,41:44Hadirgi qaqtahan, bazibir, hadarlargi qaraganda, su pazarga chikgan adamlar, bazib orillardan nur kutarili turganligini qorishib, shularni tixtirilganda, mursidlar ikanligi, veshvirde tuyavat boli etkan mursidlar ikanligi, malum boli etkanligini hababirisharta. Biz bunu, dunga biz bunun için tasdiklamimiz bu hadis-i sharifini. Biz bunu, fakat rasulimiz, sadikul amin etkanligiler için tasdiklayimiz. Lekin,42:14bularning biz kashqilari gecay karakdirmigimiz bunu. Ana bularsa, sunati masjiddi bulishligi, biz Qur'an-i mudumrinsa qilishligimiz, tilawat bilan halka boli mudarasa qilishlarimizi masjiddi salatlarini yukatmasligimiz giriyib, razili. Mudarasi diganda, bir ayatli bir kisi tilawat gilsa, ya bir sureni tilawat gilsa, boska kisi halbini, birincin, hariflarinin mahrizden cikalisligini diruslat, kigin bunin manalarini irganib,42:46bir-birida kancirigilani togrilashlig, va unu manalariga amal qilishlig haqqida, bir-birlarigla mudarasa qilishlig, kinki Rasulillah sallallahu alaihi wasallamga Jibril alaihi salam ukib birgallardan kigin, shu narsani, shu ayatlarini Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam qaytarib ukurdilar, birinci nazil baganda. Va shu Iman Bukhari rivayatlarda Jibril alaihi salam Ramazanda kilib,43:14Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam bilan Qur'an-ni mudarasa qilişliyucun kiladlar diganda, uksiyin tilawatlardanki gin Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam-nin tilawatkiyalligilari rivayet qilmada. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki inne hadal Qur'an-u hadlillahi Qur'an Allah-nin bandalar bilan uzunu urtasiga anaqa baqlar torqyan arqani dungi. Wa huwa n-nurul mubim.43:44Bu acik, bu nurdur, dedilir. Wa shifa'un nafi'a, qaydadik shifadur. Ismatul liman tamassaka bihi, Qur'an'ni ushligan adamni Qur'an saqlawchidur. Wa najatul liman ittaba'ahu, Qur'anga yergechkan adamga najattur. La ya'wadju, fayuqawlan, Qur'an i'gribu midiki, unu tughralamishlikki xajad shisha. Wa la yazigu, fayusta'ataba, wa la fanko bi'aja'ibuhu.44:12وَلَا يَخْلِكُمْ مِنْ كَفَرَةِ الرَّبِّ قُرْآنِ كَرِيمٍ هِيْجْبِرْ حَرْقِ الْبِكِرْلَرْجَ اِيْجَلِيبْ بُرُلِيبْ جَتْمَيْدَ قُرْآنِنِي اَجَايِبَاتْلَرِى چُغَمَيْدَ قُرْآنِ ۱۴۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰44:46də bu musikanı yozgan kishilar, və həm də, shu shöylərini yozgan kishilar, köp koyulmasligini tavsiye qilishadi. Mümkün, harkan də ilerde köp koyulmasligi bilan, özümin qadr qiymasini yokatda, unu harkimhan etibarga umey koyadi. Mənə bunar sani, hadirgi, köp cahili shöylərini, köp küylergi salınca nimalarini, allarda qızıkık eçtik ki, gün bunu hana45:13Tujtab yubargarligini hamamiz dungi cuvahimiz buradali. Likin, bu nartabir 10, 20, 30 enstirishini gibin anla shu khalati ujitli keqbaladi. Bazilarizi 2-300 listeyli qaytib sunatani enstimesan giyidiyan qobqalini edi. Likin, bir kisi Kur'an-ı Kerimini sure-i pashanat dira ilik. Ertanat ki, parzilan sunatda tur matdoki idi. Kamida. Tujtab olsa on matdoki idi.45:46Asirda, tor matoqiydi. Shamda, bix matoqiydi. Xitamda, yitir bilan koshyanimizda, bu, tokuz matoqiydi. Nafin namazlarida, okuyanda, xisabsiz boladi. Lekin, hitbir kishi hayaliga, yani, Suri-i Fathani okuyatbandi digan hayaligigan masi oqati. Biraar kishinin, hatta su sozdi islatmasi, hakikatta bu, kime gani ki hayaliga digan soz ham, kime gani ki haqqidi ham, oyla gani masi buradali.46:20Qur'an-nin mu'cizasi bu. Sayyidindarimiz sallallahu alaihi wa sallam, la yaqlikum min qasrati rabbih, qib taqraqil mishli giblen eskimeyda. Barar qishi suri-i Fathani suni, yana uqiyab dana ded, hayaligik diganmasi buradallar? Mana bu, Qur'an-nin mu'cizalarinin qib mu'cizalari, mekin addi bir biz qishinadigan, umum xalq usun qishinadigan mu'cizalardan digdad. Undan tashkari, Qur'an hujjaktir, burham.46:56Ya ayyuhannas, qadi ca'ikum burhanum mir rabbikum. Ey adamlar, rabbiler tarafıdan sizlerce hüccet giyildi. Qorin, umur boyi Qur'an bilan qurasib ma'ash olib yasegan, suwagi simbilan qatigan, ve uzinin parzandarni ham Qur'ange karsi qirastirib, susuz parzandarni suwagini qatir yetgan, adamni Qur'an istirigandi halatige bir qorin. Sunda, kandidir unubir.47:27Haybat alib hamis turgalligini guvahuladi. Ozu Kur'anlan barar kalimani manasini bilmidi. Ve unu okuyalmidi ham. Hayati boyisi Kur'angi karsi kuleshgani. Hatiroyidani suvegisi bilan katigani, sunin ma'asi bilan katigani. Amma Kur'an haybati unu Kur'an tilavati da alovladi. Ulemalarinin bitlisi ketde bir dengiz safarida volga tiskalligini ozinin kitabida hikaye qalibaytadi.48:00Cuma'a namazı kemede kesiyasi, Cuma'a kini ge tori kelif, shu Cuma'a okhishlik için azan aytsan yedi kişi Cuma'a okhidiyan adamlar çiçti. Qajarlar, hamdasi ibadatliyog adamlar. Harxı bir ziyari, harxı milletler tadlanjan kemede, özleri şikaya qaladlar ki, ya ayyuhannasu qabidze'akum burhanum mirrabbikum ikalliyine. Unal adamlar ge Kur'an'nin...48:25Burhan hüccat ikerligini, Allah tarabdan ikerligi qandi bir, bir hüccat barki, uni insan talafiz bilan eki giranlaydi. Zümay namazini, okushtan ilgari khutba okuslik, fili usli meniga atlif gulingandakin, adatda addi bir khutba okudim, khutbada Allahnin qalamidan bagi ayatlarini okudim, vashini ma'nalarini tushintirdim, vahadisi mubaraklaridan ham okudim. Shunda, bir,48:56Arab qilini mutlaka bilmeydigan, ömr boyi islam nime ikalligini bilmegen, bir ingiliz ayali namaz okub bolingenden kigin aldingi kilir, iki tula, qalbi tula yigidilen, kozidan yas akgan halatka, hazir nime qildigilar dili. Min bu auramda bilan turgan halatigilarini xich korganmasidim. Xususen, xu, yapriyatkan vaqtizda,49:27qi qebiqi ortasida bir sozlar otdi ki, min bu sozlarinin birar tasini, birar harabdi bilmimim botildan. Bi qi qandi dur qalbke bir hukumran bula digan bir kalimalar ortada otdi digi. Mana bu broderlar Qur'an-i Keriminin kalimalariga isharakilib ayitmaksib ogan. O, mana bu ayat ni ki, ya ayyuhannas, ya iman keltirgan kishilar, maz bu ayat ki, ya ayyuhalladina aman omaz, ya ayyuhannas.49:54Adan qib atala digan hana mahluki xitab ki, ey adanlar, sizlarga Allah rabbiler tarafidan hüccat dirli. Mena bu, Qur'an Allah tarafidan ikalligi bulgan hüccatnin nilgilerinin darsidi. Abdullah ibn Mas'ud, en Qur'anga bulgan, nihirlik bulgan kisilarinin ustazlari, ve Qurayxtik zalimlerga,50:21Birinci merta Qur'an-ı ishtira olgan casur sahabalardan bu tushaykana gallar ki, iza arabtumul ilmata alaykum bil Qur'an ilim urgan maksibu saylar, Qur'an-ı uzilarda lazim kusiylar. Fa inna fihi ilmal avvalina wal-akhirin, chunqi Qur'anda avvalgiyu akhirdilarinin ilmi jaylashkandir. Man jama'al Qur'ana faqada hamala amran aziman dit, Abdullah ibn Amar radiyallahu anh faykana gallar. Kim Qur'an-ı camlagan bolsa, juda qatsa bir mersani.50:51özlüge kötarib abdi degene kallar. Munin aksini ham bilmaligimiz kerekki, innallazi layse fi jawfihi shay'un minal Qur'an kel baytil xarib dedilar. Abdullahi l-Abbas radiyallahu anhu rivayat kildilar, imam Muslimin cami sahihlerde, ikide Qur'andan bir nerte bolmadan kishi xarab yoxseydi dedilar. Demek biz Qur'aninin bazı bir qismini yad bilmaligimiz kerek. Sureybaqarani yad kireyler dedilar.51:20Munga urganiylar Surey bakarani, kinki bu Surey bakarani urganish barakat dedilar. Munga deng kesalar, munga qadrib do neydi dedilar. Surey bakarani, yad kilişlikke harekat kiliş harekellar. Yad kiliş takrar aytaman, özgimi gini urganib qoyishliymez, biradarlar. Ashablar, un ayatli urganib, amal kilişi, kilinji ayatli yadlaş harekellar. Abdullahi n-u amar Surey bakarani, tor yulde yad kiyanikallar.51:50yad qilir nahayatda si denkesalik baskisidan cistindi, iz yani tur yildi yad kili shiliylarini sirisi ki, harbir ayatini okib, urgenib, singe amar qilib, urgenikellar. Va si denkesalik baskisidan ciki, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam denkesalar bingi qadirmasli gellar. Vib sini iz larini istiyat qilib, tur yildi urgen genikellar, Abdullah ibn Omar. Sini urgen gelliylarini, buni siri, albatta brinki u okib,52:19unun tadabbur kili, vabungi amal kilişlik bolgenlik için türiyildir gengeli. Allah Subhanehu ve Ta'ala hamna nizgi ham qur'ange bolgen muhabbetini oşirsin, qira'at nillerini sahih salib uqşilikke Allah uzi tawfiq dirsin, tadabbur bilan uqşilikke tawfiq dirsin, vab amal kilişlikke qur'anini nazil bolişlikden bolgen asafiqaya amal kilişlikke ham Allah Ta'ala tawfiq dirsin. Bazı kişiler avvalda bir xat yazıcan izler ki,52:53bu sahabalarinin tarzimi akhvarlari haqqida okub-beriliyatu idi. Okub-beriliniy koydi, ya sahabalar tigat qolishdi mi, digan bir sual digan idi. Xu sualda cavab qolishdi gusin, sahabalarinin bazilarini, misal, okub-berisliginiz keregat qoygan idi. Sahabalarini, tarixlarini okuyatganimizda tigat qoygan nas edi. Lekin sahabalarinin tarixlarini okub-berisliginiz bir53:29xalatka uxshat qal etken ge, uxshat qal, uqub bir naza qalib kit etken joxshigan bu qayalli isin, kimi bir qisman toqsat qoygandim. Xingi sahabalarinin xayati, nahayatda bir ciddi bir xayat boygan. Bularinin tarixini bir istib qoyib kit auradiganlar. Bulargin usbatan bir qadirlanish, bon agin joxshigan bu qalli isin, toqsat qoygandik. Xingi sahabalar, bin isin mallarini, canlarini belgan zatlar.53:57xarbir amarlari bana izimiz, ishtiyarlarimiz simdegi dalalat qiladi. Biz birar bir sahasida, uxshasiga, xalbimizda bolib simdegi ishtisek, simdegini tasir qil ishliginimiz. Xayrsi talabki binaan, awalgi sahabalarinin tarzini akhbarlarida uqul ayitilmigan, bazilarinin uqul inshallah isbiramiz. Mazmuni simdegimiz varad. Abdullahi min khidamata suhami, raziyallahu anhu,54:31bu uluq shakabalardan. Buqshi, Umar ibn al-Khattab davrlarda Rum gulayatiga agir bir marakalarda ishtarab etgallar. Vesu, musulman ashgablariga zahbar bogallar. Rum gulayatiga bargallarda buqshi, su Rum bulan bolgan marakada asir boladlar. Asir bolgallardanki gin, munin nasara Rum izinin55:05dünige kirishligini, başligini kirishligige harakat kilihsa ki, bashkalarxan il gecledik. Rum hukumdari, nasarab dosin, yulimi xalik kilemen, va cidexan seni furbatliyinen, va cinge ciben izzet bilen, shu izzet azizlik diremen. Diyan vaqtida, Abdullahi Nuhuzata, nahayatta, uzini ahi qisqan xal ette, bu sudan nahayatta ariyat kilih,55:36inna al-nolka ahabbu ilayya alfa marratin minnata da'uni ilayya. Ölüm, sin nini qatliqliyat qiyan narsadan minnatta yaqshi dəylima. Shinda nasraniyaga ijabat qigin, insan birinci bir qatilixte sabda qatilixtilada. Asir bostirgan oda nini oda azgar qi qutuli qesli qiyan qatta narsadan oylansa. Oda ninar, umumi oda nirga nisibatan. Agar nasraniyana ijabat qilsin, minniti nini yarmini singe direman dira.56:09Buradan da bu Hun qilayatini, hukumdarini, mümkini yarini, bu bir kattan arsa bu. Sultaniliyini yarini semdiki. Abdullah ayitlar ki, hana mümkinini bersinyan, va araplar ige bolgan hana narsani bersinyan, nin buzi dinindan qiz ocib yungunchi qaytqasin, qini edin yolingi qishu olora semdikini xan qabulkini iman dili. Inde belse seni qatil qiladan dili. Bu ixtiyari indi.56:41Va bir cayi atib uksini, yonlaridan taman okunu uksizib, kollarini yaniga atib, xaxil shimdi korkita basashdi. Shimda bukshi bar bir deyparva turdilar. Va katta bir qazan qeyiq qoyib qaynatilar. Va shimda uksini, u otni tayiq, u qazan tayiq otu yakishdilarda, hatta yaq nahayatda qaynadi. Musulman atirlerden bittasini alis kibisi yaqqa tashlandi.57:11Burxu titilib suva gir shundiyik olimdi. Shundi Abdillahi min huzatiga itki, undi nasoran digi kirasami, bulusun shukalin shi bolay, bundanam qatdavra bol efendi iti. Burxu undanhan qatdavra suda itkilar. Shundi, burxu shundi atgelishtilar. Atgelishtigan vaktlarida, kizlari namlanib yezhi kirli oksiya. Shundi, gular bu olimdan korkti digan Yunanda, undi Tadishani aldiga atgelishtiganda,57:40Masramiyani indi qabulqlasani digerlerdi, luqshqatda, raqsuzi digerlerdi, bonlasani nimi gi yigla digerdi. Digdilar ki, nin yiglaxini sababi shiki, xadir, sin shi qozangda ulaqtari lasan, shindar o olesan, orzu kuludun ki, jasadinda kanchi molbosa sintir canin bosadan, bisadan shi uzan vaqt olmestan, shi uzan vaqt azatlansan adil qobbosa doldun, digdilar. Shinda bu Rum zalimi bu iradega58:12Aldi da yenildi da, bunu koyvarislikke özinin kalbigi Allah ta'ala bir haydat derdi da, bulmarsan dedi, seni koyvarisligin ikin bir borsinli, bir öf koygin ni koyvarigir. Shundi Abdillahi minni huzaqaytlar ki, bu nini koyvarisin bilan, bunca razum inan. Hama asirlerini koyvartin, musulman asirlerini ni otoman. Shundi Abdillahi minni huzaqaytlar, As-Suhami radiyallahu anfa itadlar ki, qalbimda musulmanlarinin58:43hana asirlarini kutuluslu icin, bur basini urt koyicini zaradi yog digidi da, shimda basini urt dilar da, buksi hana asirlarini bu bixini koyivadda. Mabineden musulmanlar ge, bu nerde makil bomadi. Shimda buksi nihayetda izleri istihadlari blan tohriş kildin digdigallarda, umarim hatta bu vaqini isitlari. Va rubrusda, qozanda, doq botdirgan,59:14qazan gey, tashlab, iriq tashlan gey, musulmanlisina bul yallini korib. Boskalarinin halisindan kusul islidi cin, bul, gul hukumdari, dinsizdiyi, si basini opib, si musulmalli asirilarina qiyandiglari, kuandiglari da, kin musulman bolib, bolse, hammada haqqi borki, abdullahi ibni huzaqani, haqqi borki basini opibsin hana, dedilerdi. Uzgari borib, birinci basilarini opiblari. Abdullahi ibni huzaqani basini opibshkiri dedilerdi. Dorib,59:43başqalar xam shun dey kilişlər. Yani bu işin tohru bu jalliyin ayitlar. Sahabalarinin anabiddalarinin bu özlerini kusul ismin için xam suna sani kımadilar biradar. Allah subhanehu ve ta'ala suni için xam sahabalarinin sariq qilgan bir xoviç pullariga, silar uhud tağıca malı dünyayilarni sariq qesiyler xam barabar qila almeslər. Yeni ashablarinin sokiştan kiniyilarni tiyil edirlar Rasulullah salli alaihi wa sallam.60:16Ashablarim yulduzlarida uxseydi ki, qaysilari yer getsiyilar, tor yolunu taqsiti orasilardir. Dini islamdira derler, u ninkirgi bilan dertabigemler. Dini islam, albeste, uzunin fidakarligilari bilan, shundi sahabalardan, shunin içinxan, harbir orinda, binaqirbir muslimandir sezda ikneydi, meger Allahni rasulini, ashablariga Allahni rahmatini salamlaribusun, sonu bilanti getirdi.60:45manashi qiyamat getib oligan bashariyyatnin islam yolu da barqarar qalishlige namuna bolib getigan zatlardir. Ular, uzlarinin yin kimmat nartalari, harqandi nartalarini xan ri yolda ayamastan berishgallardir. Suni için xan, odan uzu xaxlasin u xaxlamasin, Allahinin rizasiyyu, rahmatiyyu, salami silar qebusundir. Uzun sözünü tibat isimekke, uz-uzdan bi iqtiyab mazburdol qoladi.61:14Bizlərinin mənəşiyirde müsliman bolub oturicligimizge, xu zatilabinin xüqqasi bar. Xuniz ikdigi biz ibraxsi ki, xar binnarsa, Allah için boladigan bolsa, unarsa, vun qilayatida, bir çikide bolgan bolsa, xan tarixlarda, kitab yazilmagan davirlarda bolgan bolsa, xan kitablariga altin xariflarida yazilib qoyan. Undan xan kitab qaziliyigan yafladzide kod bura adarlar, meyki u kitablarini buras haras taqa qali edigan kitablarto.61:43Lekin u mu'minladnin qalbiga üç nas xaribladna yazdib qoyan. Mena bu nimiysin? Bu, bilgi xoqi, xaqiqi islam yolida amalnin xalis bolishliginin samarati dir bu. Bizi amniyati soraka, u fi salasim alna u val kala u vannar digan haqda ayti dirindis var. Odanlar üç nasda da shariktir, nini kisi niki bolish gireyn maz. Suu aqin sudi misal, Norbot Mahammatay dila noradi. Kala,62:12kukatlar, adarlar, ham nasi sharig, ham adam sharig. Buradan egerlar, mundi çizib bir bel yiqt digan, disi digil meyli. Olmisan, yan olga, onu basqadan, alisi minkin, kukatlarda, minik, miniki, bunas digil meyli. Nar, yoni otta, tutan dira puluk, ap qecidi, ham nas sharig, bil oradan digan mali. Bidi shulhali narsab ikigan, disi, shulhadan öz izi tingsh digiz, taq vardır muna, disi suar oqitlar. Bidi, buradan kandaqal boli, öz izi dinsiz basa, zakat besa, boladi muretlar.62:42Zinsiz bosa, zakatmı, zindikirib qalişliygini ümidi bosa dörse bolani. Bu dörsi inshallah payzandarlani avladdanmi disla. Bizi minada misal buradarlar payzandarlani avladi, payzandarlani nasabı bolgan kishilar. Olamin biz hurmat qalamiz. Hurmat qalamiz agar payzandarmiz sallallahu aleyhi sallamini avladinam dir, asi yolda bolgan bosa. Suni sunim qalamiz.63:11Qarab qalimi urganislik, buradalla Qur'an qalimi urganislin harakat qilmalig kirek. Qarab qalimi urganislik, buradalla Qur'an qalimi urganislin harakat qilmalig kirek. Qarab qalimi urganislin harakat qilmalig kirek.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.