نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Alhamdulillahi rabbil alamin wa la aqibatu lil mutaqin wa salatu wa salamu ala khayri khalki muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in amma ba'ad 0:33 Ömür bayalları hangıda yatlaşıb, ötten edixlar bilan. Azir raziyallahu anhuni manakıblara ekib tohtaganiylik. Lekin, u kxina xayatlari katta bir mauzulan özgi aladi. Unga tohtazama bosaq, biza tarixa qirqitten bulamiz. Bizani mauzumiz, u kxilarini qisqaca faziletlari bilan tanixixiboylaqaniydi. Buginsilar bilan Abdurrahman ibn Awf raziyallahu anhuni. 1:03 Manakıbları bilan tanış çıqamz. Abdurrahman ibn Avf, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, unta adam cennet edib sanagan ikicini bitir sablanad. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, hali tiriq bukturgan payitilere de, cennet hushabarini bir koygan, kicilani sanan urtiyan idi. Abdurrahman ibn Avf, cilani cümlesi dun bolad. Bu kici haqdaki yan hadislar, u kicini faziyyatlari haqda, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, bur kini, 1:35 bazı bir adamlar köp, bir top kopturgan idi, hannasiga taqsimatlarini berdi de, Abdurrahman ibn-i Avf bermad. Abdurrahman ibn-i Avf yigilatdağın çıq etdi. Şunda Umar radiyallahu anhu unga yoluqda, yigilagan salabini soraqanda, Peygamber alayhis salam hamd maqi bir diyu, manam filan iki dayidun bir rahmangi bermad edi. Şunda Umar radiyallahu anhu Peygamber alayhis salam aldiga barib, 2:05 buqan gertin itken faytta, man unu yaman koruqanligin uchun birgin birmadan, yana unun tozgan narsa yaman koruqanligin uchun amas, birax, man u kishini imaniga hawalaq qanaydan, unu imanu kotarabirladi birmaysanan, dip imaniga hawalaq qanaydan, dibi, chunki, uzu ahasada qattig xabab olabgan adam imani zaif adamlar xabab ola, bu kishi, yana kotarabirladi dip dirib, u kishi genimadir, 2:34 taksimatini boylmadini diganaga. Bu yamlimadir, Peygamber alaihissalam u kishini, imallarini, bakvadli qanima qilib, suyanib turib u kishini veriganaga. Abdurrahman ibni Avf, Uthman radiyallahu anhudan, yer satbaqanaga, yer payini satbaqanaga, qidix min dinarga satbaqanaga. Yer payi digilinda, xazman, qalxozda yerlani suni qotirmanla. Yer payi dibi etilatda, yani u kishiki Peygamber alaihissalam bolyu verigan, u zini payi varidi, suni satbaqa. 3:11 qeym Peygamber alayhis salamni ayallarga, muskililarga, hanasin sadaqgan agan. Shunda Aysha radiyallahu anha qayan, bittabir nasibasin ad qeym faytta hu qishi aggan agan ki, Peygamber alayhis salam itgan idi ki, mandin qeym silarga faqad gina sabirlik silar gina yahsilik qilada. Yani mihir ni kursata buladib itgan idi. Usman radiyallahu anhuna, Abdurrahman ibni Azna, 3:42 Allah ta'ala salsabil bulaqdan suqasindib duaq qoyman aga. Qayna payqambar sallallahu alaihi wa sallam ittadi ki, kim bini ayallarini muhafaza qiladugan busa, dip ittiyan aga. Fakat kini mandin kim, silarini raskuy, hub yaxshil qiladugan adamlar dina, silarini muhafaza qiladip durib ayallarga tayillak ittiyan aga. Usman r.i. Abdurrahman ibn al-Auf r.i. 4:20 daim ayarlari bilan hajqa barkani. Hazgı payitli bir misal keltir ediyan bolsa, hajqa barisili kancadi? 2700 birgin ari. Su 2700 bolsa, payqambar sallallahu alayhi wa sallam'in ayarlarini, uzu bilan biriye abdurum maqdarki hajqa petarki. Ni isti ayarli boladim bolsa? Xunca, haz bir adamga it, siz minem hajqa petin ki, timba özünüz kitlasi dediyan bolsa, bol yuraqidi ve ketishi azanamaz. 4:52 Cunca pulli bagrini kepsili qiyinamiz. Usman radiyallahu anhu, haryili ozu bilan birgaylikdani aqlarkan, peygamar alay salamina ayallarini khazqa varad. E, u yakinda Mekkabida Madina arasinda qirrit biyiti varadi digin hayal kepqamasin? Hazir gun deyan, Madinaliklinin ozu khazqilisligi iki min din kenamiz. Cunca ruhsat alisi, biyurdi bizargi uxsaktirib, arda arda jallani tallasmaydi ula. Himalaya jallani tallaytigin iki min din ken kitmaydi. 5:23 U payitda bolub ham tüyelerda abarilarda. Tüyelerini bitin ban ayarlarigi khaskib durub, kiralib durub, havdaci deb koyadi, tüyelerini usluge urinastirib, dimaqlarida keyin abarilarda. U kishini, uzuni asil isillari, Abdul Ka'ba, bazibir royadlarida, Abd-i Amr boganagan. Yani Ka'banin bendasi, yagi masi Amrnin bendasi. Digan ismi boganagan, faygamar alayis salamini yok, buna qa'at bomayi deb durub, Abdurrahman deb koganagan. 5:56 kime atibindin ki, i.e. Abdurrasul bol o zaman da suzga atib koyis kerek. Künki, abid tozlin ki, fakat kine Allah'nin isimlarigine kiyilis kerek bol oda. U kxini kuniyalari Abu Muhammet. Muhammet digan oglini nam bilan atalavken, u kxini olsak kista oğlu, bitti qizi bogan aga. Muhammet isimli oglini ati bilan, kuniyalan gan aga. Peygamber a.s. bilan hamma 6:28 canglarida istirag etkan agan, qatixtin aldin hiratgan, manasundar bir tazirladlariga ege bugan kisi agan. U kisi wafat etkan faytlarida, 75 yadlarida wafat etkan agan. Usman radiyallahu anhunu khalifalik davrlariga togur agan agan. U kisi yigirme bittacayidan carahat agan agan, uhud cangida, shusadabli ayaqi cholah obaqan agan u kisina. 6:58 Peygamber sallallahu alaihi wa sallam Madinaga ikigen peytta muhacirla bilan ansarlani dostlastir koydu. Bu kishini Sa'ad ibn Rabi'i digan bahi kishi bilan dostlastir koygan aga. Bu kishin Abdurrahman ibn Althani Allahi kirtirib, mene Peygamber alaihi wa sallam izalini dostlastir koydu. Allah yolu da, minin mal dunyami mene tinga elami sizniki, iki te ayalim bar, qiraylani talan, men tala qilani sungu oyla olan digan aga. 7:24 Yani Peygamber a.s. mizana bradar qil deyib dirib, mal niyam, hatta yangi xatun niyam bölüşgen enge. Uki şey tadi ki, mal dünyanızı Allah qala berek ebersin, xatunumuz özüge bosun, mengi bazarına görsat koyim, dirib, bazar qabart dirib, ubi nesan ap satib, ap satib, erak ette bayraq qilaynı cümlesi gey ellengen enge bu iki şey. Peygamber a.s. yi tadi ki, ey Abdurrahman dirib, siz baylardan saflanasaz. Cennetki enehle qirasi deyin enge. Çünki, 7:59 Baylar kanbağallar qaqaraqanda kanbağal qislar 50.000 il aldin kirargan. 50.000, 2.000. il mihazir jannatka? 50.000 il aldin kanbağallar kirargan, ta 50.000 ildin keyin baylar kirargan. Kuki ham manatan xisab asanamazda. Unu qaytqan aldim, unu qaytqa qoydim deyin xisab kitaplardin keyin. Birinci kanbağalların qicisi yox, demesim xisab kitaplar. Qinda qirib qitargan amirlan xisab kitaplar qeyin. 8:26 Baylar shunje qeychik qalarkar, Abdurrahman qeychiki, radiyallahu anhuqa, siz baylardin sablanasi jannatiye mehlak qirasi, deyir. Shunuqtina Allahina qarizq qoyun diyarini, Allahini qanda qarizq qalanan, deyib soragan paytta, siz qolunuzdagi narsalardin darini wans qeychinis qirayri, deyib. Uylanini qeychik qan paytta, Peygamber alayhis-salam ilci vardi ki, hazir bange Cabirail alayhis-salam gib durub, xabar birdi, shu pulunuz bilan, shu maldinyaniz bilan mihmallarini, kutin miskidlargi, belin sorawcholargi, 8:57 miskirlarini toydirin, sora uchilarini berin, və özünüzge yakin bogallaridin baslan. Özünüzü aylanizdin, kini shunda-shundan, yakin-yakin adamlarinizin tadaqilisini baslan. Mena shunda qıtsaniz, shu sizgi yey tazir edirtdiri Peygamar alaihissalamin uqishini arkasidin ilci yönetiyon egan. Anas radiyallahu anhu zanru vartinladi, bir kini Ayşe anamizni üyideyi turgan idi, bir avaz istidi Madinede. Bu nime desek, Abdurrahman ibni Ağzini, 9:28 çamdan qayt qeydliyakkan karvallarina avaz yayaqan. Karvallar upayt avaz çıxir qeydlardi. Xu avazı, üstüde tola hana nasab var, yetti üstatuyasi var yayaqan. Madinashinda bayaqini avaz bilan qitirak qeyt yayaqan yayaqan. Yetti üstatuyasi, gurs, gurs qirqiyasi bayaqan, har avazlar bilan qitirak qeyt yayaqandan ki, Ayşe radiyallahu anhınan, Peygamber alaihi s-salamin eyskaniyizan, Abdurrahman jannati imihlak kira deyan eyskaniyizan deyiba. 9:57 Künçel baylak asanamazda, bugabni Abdurrahman Ejdanbaytda, inistata'tu la'adhulanna qa'iman fa'aja'luha bi awqatiha wa ahmaliha fi sabidillah. Eger man cennetde turub qirishimi ilacib oladugan bosa degene ge, la şu tüyeni üstu belada egeri ve tüyelerinin özünün hamesini Allah yolga sadak vardin degene ge. Bu ticarasin aylantiriski girilag kanayda, faydasini koramandirib turub, baya bit de gerdi, ijtisi belanima qildi. 10:25 Allah yolu qasindak bir varam el hamdasi dedirib, yikti istirqiyasini yuplari bilan Allahin yolu qa sadaqi qargan agan. Abu Hurayri radiyallahu anhudan ruwa atilin adi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayytadi, xiyarukum xiyarukum dini sa'i min ba'di silani yaxshinizlar, manzin qigin min ayalimga yaxshilig qallarinizdi dedib ittirin agan, Uthman Abdurrahman ibn alf daima Faigamar alaihi salam ayalariga yaxshilig utkin kishi agan. 10:54 Abdurrahman ibn Azbran, Khalid ibn Walid, təl ortalarda bran bir nesil utbaqan agar, cancirlaxi qalashat. Shumiran Peygamber a.s. a.d. qiyan peytiyeyi Khalid meyumdaqirlasan digi, siz digi, Badirde ishtirak itkin kishi bilan, ishtirak itkin qishi agar azar birdinizmisi digin agar, eger, Uhud taqichalq altinini digin, infao ihsan qilabini bosanizan, 11:26 Unu bir hauska iktizamayisu deyenege. Abdu Rahmat ibn-i A'udhni sadaqasiga iktizamayisu dharibir. Uhud taqa calig altiniz vardishin, Allah yuvaq birvarsaniz, Abdu Rahmat ibn-i A'udhni min calig nadir sadaqan arpasiga iktizamayisu, nime yunga azar birasiz? Dib turib, Khalid ibn-i Walidga tambehbir korganage. Bırak shuboche Peygamber a.s. qayt qitmattayim, shubulan jimbomattayim, Khalid ibn-i Yaman tababok qaladib aqibime isklenin ki, 11:57 La tu'zuhu khalida. Khalid qaslar inda azar vermem evde. Fa innahu sayqun min suyu fillahi sabbahullahu alal kuffar. Çünki Khalid dedi, Allah'nı kafirlar üçün ataylap soğurulgan Allah'ın kılıcı bulad dedi. Kafirlarga soğurulgan Allah'ın kılıcı. Khalid deniladi, azar vermem evde tül iki tama nal qogan aga. Çünün üçün musulmallarga nal qaladi, vacib buladi ki iki ta talas bir ediyan bulsa. 12:25 qasini ahmallah ahmallah turib ikkinsiz bariyorin dimeski de, uniyan fazilatini, buniyan fazilatini ittirib, nadir? Birbirini simda yarastirib, yunatvarislig bana bu ruayatim uzerge zahir bolarkan. Aga masallallaha aleyhi masallam bur kini tabuk qazatidin qaisqilla qanta itti, kum nasallab olim qob takharat qabarit turib, peygamar aleyhis salam kecik qetti. Simbina takbir it var yorimla didi, takbir itildi. Abdurrahman ibn al imam boğulttaga namaz oqob. 12:58 Bir rakatunu oku boğani ki, Peygamber a.s. getib geldi. Abdurrahman ibn al-Aqin arqay qokta ugan doydu, siraludu, qoku edirdi, damit dedi, Peygamber a.s. isharak oldu, u kisi namazini fügat, salam bergani ki, Peygamber a.s. bir rakatunu oku altdaqan, salam beri boğani kin, asabutum wa ahsantum dedi. Hoğur qitlar, yaxsh qitlar dedi. Yana, tavubsizlar, cüdeyn hoğurluqa yetisbizlar, va, acaib istibsizlar dedi. Yana, Peygamber a.s.nin manashu haqda itken, 13:28 Abubakir radiyallahu anhu ruwaat kula. Ma hu bida nabiyyun hatta ya ummuhu rajulu min ummatihi. Buran bir paygambar yukti, onu can qabiz kilanmaydi, hatta yungi onu ummatidagi bir kishi unga iman bulmağımca digan. Hadisini paygambar alayh salam itten agan. Paygambar alayh salamı ikite kişi iman bul, namaz okgan agan. Birinsi, Abubakir radiyallahu anhu iman dogan, paygambar alayh salam iqtida qigan. 13:59 ikkinisi bir merte Abdurrahman ibn Awf, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamge imamcilik qiyanaka. Hazir qibayetdaki bazir adamlar qoşabdirib, qirlar imamciliki ot qiychiyamaz, Peygamber alayhi wa sallam yuhbu qogarligi uqun imamciliki ot qiyanaka, ya arxanik Allah. Bu qishini aykiririyomuzu faziletlari qob, insha Allah Allaham subahana wa tala hammam izdiyam bu qishini faziletlari dolan, ozi faziletlantirsin. Subhanaki Allahum bihamdik, ashadu la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayh. 14:34 بسم الله الرحمن الرحيم 15:03 As-salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 15:37 Allah'a shubahana wa ta'ala qa shirik, quslih yoxdur. Ana su shiriklar haqda sohbatlash atib. Ana su sohbatlarimizni insha'Allah bugun mana su ma'uzudayi ahirga toqtayimizu. Likin albette bu ma'uzular shumbilan toqtab qaladi digan umitte nasiniz. Allah'a shubahana wa ta'ala Quran-ı Kerimda marhamat qalib ayitadi ki, 16:07 قُلْ أَرَأَيْتُمَّا تَدُعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَاضَنِيَ اللَّهُمْ بِضُرِّهِ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ 16:39 Anashi Allahtan bashkaki dua qiliyatkan narsalarangiz, anashi zararlarini acu varishlikke qadir mi deyib? Xu zararlarini cikirabiladi mi? Hani xabar birin kidib ehtiyatda? Demek, Allaha subhanahu wa ta'ala dun bashka zararini kitgizadi gyan, ziyan zahmatini koteradi gyan, bala afatlarini kiltirmaydi gyan, balam bir zat yogakan. Takat gina bu, 17:09 Allah'aq Subhanahu wa Ta'ala'ni özgine. Hud aleyhis-salam, yehke Allah'in özge davat qillayken faydleri de, qawma Hud aleyhis-salam ge karab ettiki, illa atara ke alihatuna, yani, bizne alihalarimiz senge buram bir ziyan itkiz qamasin dedi. Ihtiyat bu dedi. Sen bu ilahlarimiz ge tiltik gizyesin, bu ilahlarimiz tamamda senge buram bir zahmet, ziyan. 17:42 Yedik emesi nena, deyib. Shunda Hud alaihissalam etdiki, sizlar meni, shu ilahlariniz bilan korkutayaslar mi, deyib. Ula etdiki, sen paykaptirgin, birazdin ki, sange bir afat, kulfat yedik eyler, deyim paytda, Hud alaihissalam etdiki, yok, kütmeninlar, deyib. Hazirdin başlayoyorinlar, deyib. Kütüb oturmanlar, ona qan menge korkutib, deyib. Ras ilahlariniz menge buran bir nesli, yedik ediyon, bosa, deyib. Mene hazırdin başlayoyorsin, deyib. Meni kütüb oturmanlar, deyib. 18:12 Degin, Allah ka boqan imanini kuxili suratdani makildi ulariga ash zaharki berdi. Mena shub bapta kiladigan hadislaryim tohtalib otamizki, Allah Haqq Subhanahu wa Ta'ala dan baska baran bir makhluqlar yardan berebiladi mi, veranmaydi mi? Paygamber sallallahu alaihi wasallam bir kishini kolada, bir temirdan baran bir nartataqwaqan kishini kordi ki, 18:41 Bu hadisini İmran ibni Hüsayin rivayetirladi ki, Peygamber alayhis-salam bayağını soradi ki, bu qolunda nima durdi. Shunda İmran ibni Hüsayin rivayetirladi bu hadisini, haligi taqwaqan kishi itti ki, minal wahina dedi, minal wahina digani, badandagi buladugan halsizlif tesalligi, suyakini, zilke suyakilari, va tirsak suyakilari, va badanini, bazibir azadagi suyakilarini sirkirab, 19:13 ağrıslıqını, əraptını da vahinə dərkən, yəni, süskeçlik kəsələn, yəni, zayifləşdiriyörəz suyeklərini, anan, şunun üçün taqvaldan dirdən, yəni, şunu taqadıqam olsam, suyeklərin yaxşıraq duradı, digən maqsatda taqvaldan dirdən. Peygamber, sallallahu alaihi wa sallam, etdi ki, inzi'ahə, unu yeçtəşə, fa'innahə la tazidukə illa vahna, çünki u səngə battar, 19:42 halsizlihni ziyadaklari. Fa innekel lav mitta vahiyya alayk, agar san kolundan maşıx alatda, şu itxadında ölüp getadigan busan, wafat getadigan busan, ma aflahta abada, san najat tatmaysan, ded. Bu vaqiya, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, davirlardagi bugan vaqiyayda. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, bu, 20:14 vaqiyada, biwasida ishtirak ihtiyakkan idi. Bu, Timir halkana taqwaqan kishi, u sahabiydi. Peygamber a.s. itdi ki, eger sen mene şu itqadinda wafat itkita digan busan, dedi, sen nacat tapmaysan, dedi. Yani, tuzattira digan, shifa bira digan narsa, sen Timirga bayla koyasan, dedi. Peygamber s.a.v. aldiga, baz bir qavumlar geli. Yani, 20:47 Tokqista kish kildi, anihraqi, Peygamber alaihissalamga, islam dineyi kirishlik uchun bayat verdi. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, chulani ichidebi sakkistasi bilan, kol alisib, berisib, yani tokqistasi bilan kol alib, berisib, degin, ichidebittasi bilan, bayat qimal. Chum bilan bayag halikisda itki, nige un takildiniz, nige bu kishgi bayat qimadiniz, digan payitlerde, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, bunu tumari bari edidi. 21:18 Tumara bogalliga uchun, man ungulam birga bayat kimadim, ded. Hali ki, kisi sun da boynulariga tikdi kollarini, go tumarilarini sun da uzurtasigandi ki, peygambar a.s. kin kol uchlasiturib, undon islami qabulkuturib, bayatlarina qabulkuganagan, u kisi di. Bu hadisde yan, tumar takislig, sirkligiga dalarlat qiladi ki, peygambar s.a.v. ana sundin kin itdi ki, man taallaqa tamimatan, taqad ashraka. 21:48 kim ki tumar taqsa, shirk geldiribdi, deyid. Bu, ikkinci hadis. Ikinci hadis, Khuzaifat ibn al-Yamani, radiyallahu anhu dan, rawayatqilin adi. Khuzaifat ibn al-Yamani, bir kesalini ziyaratqilishlikda baradi. Yani, bir kesalini haladan xavar alaydi, barsa, u kishini kollara da ip görad, kollaga ip baylabaqan agan. Xumilan, iktiki baya bardigin, 22:20 bu iplini mi ucun taqvaldiniz?" digan faytda, bu ipke mange dam sab birishkaniyida. Xu ma şu bizge kesali baraykan uksida, xu bizge kesali, xu yengillatar mi kim, digan maqsada taqvaldan, mange bunga dam uru birishkaniyiz, digan faytda, Huzaifat ibn-i l-Yamani shundaq uslatdiyin iplarini uzuttaxilab turub, Wa ma yu'minu aqtaruhum billahi illa wahim mushrikun, digan yusuf surasdaq ayatini oxu koyda. 22:49 adamlarini köpçiligi Allahka iman kiltiradiyev, numun bolishadi, bırak, shirk kiltiriyan halatlarida deyib. Shirk kiltire turib, dana, shubilan biriyalikte, Allahka imanam kiltiradiyev, dib, dina kildi, huzayi qazibni l-yamani, mene yusib surastagi 106. ayatina tılavati koygana geyib. Hazirdeyim bizani köpçiliginiz, mən musulmanma, mən iman kiltirdim deyimizu, lekin hənüz gecay, 23:20 uzimizin shirklarimizden maklamiz davam it yodamiz. Tuhbatimiz manashi hadislarini ustuda davam itadi. Payganbar sallallahu alaihi wa sallam, bulan bir munkarini ishqorini qorib qagan payita, albatta sorarda. Yani haligi temirdin bir halka taqvaqan sahabaqa sawal verdi ki, bu kolunuzdagi ninadir, dedi. Nimi qun taqvaqdiniz, dedi. Cunki bazir zinat qun taqvaqandor. 23:47 Yankun olasa, buran bir yerdin bir nasi taqvaqan payitda, sunu uyge akit duru, masalan, ayarlargi alib barmaksi, bogan bir hayalda bogan bolsa, sunu, sunu taqganoz, pologa taqvaqan bolosi munkun. Peygamber alay salam soradi ki, nimi uchin taqtiniz bunu, de. Aldin bilo al. Dib, bununuz bomaydi munkun, amaz? Dib, kitmasi kerekta, har daim munkani kurgan payitda. Aldin soras kerek, bunu nimi uchin qovaqan siz, kana etin qidi? Dib, bunu, mana bu maksatlar nisa, haa, dib, ki indamayiz. 24:16 Bu sahaba itki minal wahina dedi. Wahina yanin madur, badandagi suyeklani sirkirasi, yanin zayiflikki alib geligin kesallik uchun man sunarsani taqvaldan. Diginda peygambar alayisalam itki inzi'i, haa, unu yechkin dedi. Fa innaha la taziduka illa wahna, bu sange faqat yina battar zayiflikni kusaytira, digi koydi. Ulamalarimiz manasi hadislardan gelib chitkan halatta, 24:45 qulasalana itadi ki, Allah Haqq subhanahu wa ta'ala adamdagi kasalliklariga tasir utgizadi digan sabaplani qanagan. Adamlarga tasir utgizadi digan sabaplani qaldi, kasalliklarini tuzalizdigi uchun. Bu sabaplar iki il sabapli olarkan, birinci sabapli, shar'i sabapli, ikinci sabapli, qadari sabapli. Ana şu sabapli, baska sabapli bilan insanlar davarana dogan busa, 25:16 bu, Allahni rububiyyatiga shirk kiltirgan bolad. Mena shu kalimalarini, xazir, silar bilan, tingrak chun olam. Allah, haq subhanahu wa ta'ala, insanini, kesarligini, tuzarisig uchun ikite sabab kildi. Birindisi, shar'i sabab. Masalan, Fatiha surasini talawat qirishlik, bu, shar'i sabab sablanad. Fatiha surasini okishlik, shar'i sabab. Peygamber, alaihissalam, askablardin bir camasi, bir kabilani aldiga chudki, bizani mihman qimayislarim deyinde, yoxdi. 25:49 Xumbilan bu, Peygamber asqablari kafa boldi, bir, shu kabilani sirtida durgan payitda, kabila basligini kattasini qiyancaq olab. Hama adamlari chakiradi, chakiradi bulmaydi. Xumbilan bir adam intikadadi ki, icin izlade dem saladini adam yox mu, diganda, bar digi. Bulani, bu cemaatin kattasi bar digi. Biraq digi biz dem salmaymiz digi. Ha, negi salmayisla? Bizlargi bir top koyu verislar ki, yin salamiz digi. 26:17 Ödüngde mihman qimanınıza, endib zan shartiniza nisu deyib. Xumbila bobdi deyidi, ma xunca bir koyun yetaydi, xunca koyuqa deyib, baratdagi, shu, Peygamber a.s. asqablan in kitida in kattasi, baratrib, yitdi merte Fatiha surasini oqtir, dam salad. Bayaq qiyan qaxoqan, qabilani kattasi bir pesta cilal qeytaydi. Bu aq, Peygamber s.a.v. öziyen, Fatiha surasi belani maqlardi, dam salad. Fatiha surasinin namlari, bir kanche namlargi iqebu. 26:47 Fatiha suratinin namlari, kub. Mesalan, aci ucu digan, fatiha digan. Yena ikginci bir manasi, ikginci bir manasi, shifa dem namlari. Yeni, shifa, bir gucu surat digan. Elbette, Allah'am subhanahu wa ta'ala, mashu, shar'i sababni, muna quldi, sabab quldi ki, bum bilan adam tuzal qitadi. Yena, pul a'udu bira bil fashliq qi sabab qolad. Bu, shar'i sabab. Allah'am subhanahu wa ta'ala, kavni sababni, muna quldi, 27:19 Ярад кеннеген ки, масалам...