♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersصوتТумор ҳақидаadmin·3 views·5 months agoУшбу дарсда шайх тумор тақишнинг ҳукмини баён қилиб берадилар By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абу Яҳё Сайрамий Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абу Яҳё Сайрамий#Audio#IslamHouse#Абу Яҳё Сайрамий#Шамсуддин Дарғомийالنص الكاملbeta▸نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.0:00بسم الله الرحمن الرحيم إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفقه ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا من يهده الله فلا مضلله ومن يضلل فلا هاذيل وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمدا عوضه ورسوله أما بعد0:28As-salāmu ʿalaykum wa-rahmatullāhi wa-barakātuh.1:01Allah haqq subhanahu wa ta'ala qa, shirik qoçlih yoxdur, anashu shiriklar haqqda, shiriklar haqqda sohbatla setib, anashu sohbatlarimizni inshaAllah bugun, anashu mauzudagi ahirga tohtaymizu, dekin albette bu mauzular, shumbilan tohtak qaladi digin, umitte nasmiz. Allah haqq subhanahu wa ta'ala, Quran-ı Kerimda,1:30marhamat qilb ay tadiki, qul ara'aytum ma tadu'una min du'nillahi in'arada niyallahu bi dhurrin hal hunna ka shifatu dhurrihi. E, Muhammad sallallahu alaihi wa sallam, aytingdiydi. Qani, qularga aytingci, e, Allahdan bashkaga ibadat qilaykan kimsalar, qani xabar verinlarci, agar Allah da'ala buram bir zararini,2:01irada qiladigan bulqa, anashi Allahdan bashkagi dua qili etgan narzalaringiz, anashi zararlarini acu varislikke hadir mi deyid? Xu zararlarini cikirabiladi mi? Ani xabar birin qidi beyti etbi. Demek, Allah haqsi bahana vata a'ladin bashka zararini kepti diliygan, ziyan zahmatini kutar diliygan, bala afatlarini keltirme diliygan, balan bir zat yogakan. Fakat gina bu,2:33Allah Haqq Subhanehu wa Ta'alani özgime. Hud alaihi salam yehki Allahni özge davat qillayken faytlaride qawna Hud alaihi salamge qarab etdiki illa atarake alihatuna. Yeni bizne olafalarimiz senge bran bir ziyan itiz qamasim dedi. Ihtiyak do dedi. Sen bu ilahlarimizge tiltik gicesin, bu ilahlarimiz tamamda senge bran bir zahmet, ziyan.3:06yed tikemesi nena, deyib. Xunda Hud alaihissalam etdiki, bismilal minu, shu ilahlariniz bilan koruk deslar mi, deyib. Etdiki, sen paykaptirgin, barazdin ki, sange bir afat, kulfat yed tikeyler, deyin paytta, Hud alaihissalam etdiki, yok, kutmaynlar, deyib. Hazirdin başda yorinlar, deyib. Kutubi oturmanlar, ona qanaynga, koruk tib, deyib. Raz ilahlariniz menga, baran bir nesliye, yed tizadirgin, bosa, deyib, bana hazırdin başda yorisin, deyib. Min kutubi oturmanlar, deyib.3:36Degin Allahka boğan imanini qisidi suratdani maqildi ularga ashb zahargi berdi. Mena shu batta kiladigan hadislaryan tohtalib otamizki, Allah Haqq Subhanahu wa Ta'ala dan baska branbir mahluklar yardan berebiladini, veranmaydini. Paygambar sallallahu alaihi wa sallam bir kisini kolada, bir temirdan branbirin nasta taqwaqan kisini kordi ki,4:05Bu hadisini İmir Adım Dili Husayn ruwa kirladi ki, Saygımar a.s. bayağını soradi ki, bu konu dağını nadır, dedi. Şunda iman İbni Husayn ruwa kirladi bu hadisini, hali ki takvoran kişi etdi ki, minel vahine dedi, minel vahine degeni, badandagi boladigan halsizlik kesalligi, süekini, zilke süekleri, va tirsak süekleri, va badani bazibar azadagi süeklerini sirkirib,4:38ağrıçlıqını, əraqtını də vahinə dərkən, yəni, süskeçlik kəsələn, yəni, zahifləşdirirən suyeklərinin, anan, şunun üçün takvaldan dirə. Yəni, şunu takat oğlan borsam, suyeklərin, yaxqarafturazı, dilin maqsatda takvaldan dirə. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam, ipki imzi'hə, unu yeçtəshə, fa'innaha la taziduka illa vahna, künki un səngə battar,5:07halsizlihni ziyadaqlada. Fa innekel lav mitta wahiyya alayk, agar san kulundan masha halatta, shu itxadinda unib kitadugan busan, wafat itadugan busan, ma aflahta abada san masha tatmaysan, ded. Bu vaqiya, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, davirlardagi boğan vaqiyayda. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam,5:37bu vaqiyada, devasida ishtirak itketkani idi. Bu, temir halkana taqvaqan kishi, u sahabiydi. Peygamber alaihissalam ittiki, eger sen nana şu itqatinda wafat itkita digan busan, dedin, sen nazat tapmaysan, dedin. Yani, ticattira digan, shifa bira digan narsa, sen temirga bayla koyasan, dedin. Sallallahu alaihi wa sallamna aldiga, bazibar qavumlar kirli. Yani,6:12Usta kis gildi, anixradi, Peygamber alaihissalamga islam dineyi kirislik uchun bayat verdi. Peygamber sallallahu alaihi wasallam, kibani ichida bisak kistasi bilan, kol alis berisi, toqsasi bilan kol alis berisi degil, ichida bittasi bilan bayat qimab. Xun bilan bayar halikisda itki, negi onda qildiniz, negi bu kishiga bayat qimadiniz, digan payitlarda Peygamber sallallahu alaihi wasallam bunu tunar bari edidi.6:43Tumari buqalliga uxin, man umbilan birga bay'at qinadim, ded. Haligi, sun da boynulariga tikdi kollarini, ya tumarilini sun da uzibtaxigandi kin, payqambar alaihi salam, kin kol uxlasib turib, undan Islami qabul qiptirib, bay'atlarina qabul qiganakin uxidin. Bu hadisiyan, tumar taqsiliq sirkiyiga dalalat qiladi ki, payqambar sallallahu alaihi wa sallam, anasundan kin itti ki, man ta'allaqa taniymatan taqad ashraqa.7:13qin qi tumar taqsa, shirk geldiribdi. Bu, itkinci hadis. Ikinci hadis, Khuzaytati bin al-Yamani, Rabiyallahu anhu dan, rawayatunlada. Khuzaytati bin al-Yamani, bir kesalini ziyarat qilisliq qabarada. Yani, bir kesalini xaladan xavar alaydi, barsa, uksini kollara da, ipdorad, kolloga ipbaylavaqan aga. Qimlan, ipdiki bayabardigin,7:44bu ipli nimi uchun taqvaldiniz digan peytta, bu ipli mange dam sab berishkaniyda. Qu masu belge kesali barakin uxidi, qu belge kesali, qu yenginlatar mi kin digan masata taqvaldim, mange bunga dam ugu berishkaniydi digan peytta. Huzaifatil nili yamani shundar uxilat digan iplarini uxilat turud, wana yu'milu aksaruhun billahi illa wahum mushrikun digan yusuf suraslaq ayatini oxu koyda.8:14adamlarini qöp ciligi, Allahgi iman ciltiradi, numun bolisadi, barak shirk ciltirgin halatlari dadi. Shirk ciltirgi tulib, dana subilan biriyalikda Allahgi imanan ciltiradi, dip, dina qildi. Huzaifat ibn il-Yamani, mana yusib surasdagi 106. ayatini tılavati koyganagi. Hazirdeyin bizani qöp ciliginiz, mən musulmanla, mən iman ciltirdim, deynizu, lekin hiniz gecay,8:44ozimizin shirklarimizdan maklamiz davam etiyodamiz. Kehvatimiz manashi hadislarini ussuda davam etadi. Saygandar sallallahu alaihi wa sallam, bran bir munkarini is qorini qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib qorib9:15shunu uyga apet turu, məsələn, əgərlərgi alb barmaqsi, bogan bir hayalda bogan borsi, shunu çöntəyəməz, qoluqa taqvaqan boloshi mümkün. Peygamber alayh salam soradi ki, nə mümkün taxtınız bunu, der. Aldın, bulu al. Deb, bununuz bomaydı mümkün, eməz. Deb, getməsi kerekdi, har daim mümkəni turgan payitdi. Aldın, soraj kerekdi. Bunu nə mümkün qolaqan, skana etin içi, der. Deb, bunu, mabu maqsatlar nisi, ha, der, indemiz. Bu sahabi etki minel vahina, der.9:43Vahina yanin madur, badandagi suyekilani sirkirasi, yani zayiflikte olib geleydigin kesallik uchun man künaslani takvaldin. Deginda peygambar alaihissalam itkin zi'a, haa, unu yechkin dedi. Fa'inna haa, la taziduka illa vahna, bu sange faqat dina battar zayiflikni qeytiradib koy. Ulamalarimiz masur hadislardin gelib chikgan halatda xulasalani itadiki,10:12Allah Haqq Subhanahu wa Ta'ala adamdağı kesalliklərigə təsir ütgizəldigən səbəbləni qənəkə. Adamlarga təsir ütgizəldigən səbəbləni qıldı. Kesalliklərini tüzəlliklik üçün. Bu səbəblər iki səbəb qolarkən. Birinci səbəb, şer'i səbəb. İkinci səbəb, qadari səbəb. Ana şu səbəbdən başqa səbəblər bilan insallar davalanadıqan busa,10:41bu, Allahina rububiyyatiga shirk kestirgen bolad. Mena su karimalarini hazir, silar bilan, cinrak cin olan. Allah haqsi dahan ola ta'ala insani kesarligini tucalisik ucin ikide sabab kildi. Birindisi, shar'i sabab. Masalan, Fatiha surasini tilawat qirislik, bu, shar'i sabab sablanad. Fatiha surasini oxislik, shar'i sabab. Baygamir alaihissalam askablaridin bir camasi, bir kabilani aldiga ciddi ki, bizani mi'hman qimayislarim diyende yoxdir.11:13Kumbila buk, Peygamber alaihissalam askablari hafa doldi, bir su kabilani surtsida turgan payitda kabila basligini kattasini qiyancaq volab. Hamma adamlari chakiradi chakiradi bulmaydi. Kumbila bir adam entigiladi ki, icin izladi dam saladin adam yox mu diganda, bar digi. Bulani bu cemaatin kattasi bar digi. Biraq digi biz dam salmayniz digi. Ay ne ge salmaynizlar? Bizlargi bir top koy verislar, keyin salamiz digi.11:42Fatiha surasinin namlari birkancay namlargi egib.12:11Fatiha surasinin namlari, kürk, meselem, Açukyu digin, Fatiha digin, yene ikinci bir nanasi, ikinci bir nanasi, Shifa digin namlari, yene Shifa, bir günkü sura digin, elbetta Allah'a, Subahana, Atala, maşu, shari'i sebabini maqildi, sebab kildi ki, bun bilan adam tucan qitadi, yene, Qul a'udu bi Rabbin falakul, a'udu bi Rabbin nas, suralariyan, sihirlen yengislerinin, sihrinin, yi surariclikte sebab bolad, bu,12:42sar'i sabab. Allah subhanahu wa ta'ala qawmin sabab niyan min aqildi? Yarad denegenki, masalan, bir adam iç qatpaqan, hazir baz bir mahsus darlar barda, ki, darlanin birzadi gyan bolsa, min ikini hayday. Yakir, bolsa, basi, güdeyim qatta aqri aqqan bolsa, ki, darlanin min aqiladi, birsa, basi, qisti aqqani koyvarad. Bir adami çiq, güdeyim qatta qalanin aqri aqqan bolsa,13:12qi darisi bar, qi darin isin da qi qini kevahdiyaya qoyadigan busi ber pesta nima qiladi, carib qalad. Bu, anix tajribi diki urniyatkan nalisi, Allah haqsu bihanawata ala minakildi, adamni kesalini ducat oradiga ikisi de sadaq kildi. Birincisi, sharii sadaq, masonin fatha surasini oxisini, ikincisi, qadari sadaq, bu, darilar hadir kundi qisiyatkan, atlari bilan cixiyatkan, bu, dunyali, yani, tibbiyat alimlarini, ozlarini,13:42ilimlardin, tajribalardin, gelib chikan halatda chikiyaqqan dana darlar. Bularam sabab. Bular bula insani naqilada shifatadaldi. Allah Subhanahu wa Ta'ala bulargana naqildi, ruhsat birdi. Peygamberi alayhi salam itti ki, tada'aw. Yani, shifatala qalınlar. Ta'inna allaha ma anzalallah de'an illa anzalallahu shifa'an. Allah Ta'ala qanda bir kesele kishirmadi. Magar qoshib unundadir, shifasina kishirdir. Bazı otlarlar,14:08Məsələn, qızıl sedab qoyadi, bizzarda qızıl can yedi gyan bolsa, bir adamı iki-iki dek qanmasa, un tohtad qoyadi. Bu yan qadari sadab bolarki. Indi, Allaha subh'ana wa ta'ala shar'i sadabdan qalqan namaz. Və bu nasani qadari sadab nimim qihan namaz degin, Allaha subh'ana wa ta'ala itkələsi nimim qilmagi nərzalari bilan adamdan hadir gündə shifat ala qalacadi. Məsələn, bittesi, bayaqnaqa itlərini, yaqin qalqalarini namagiladi.14:38taq olaq. Ularini izqazi bu itin, mana shu xalka shifa veradi. Mana shu ib, bizgi kazalidi, nimaqiladi aritadi. Kit-kizad ditdegin, Allah subhanahu wa ta'ala sabab qilmagan narsalar bilan, shifa talat qaligin, tayganbar sallallahu alaihi wa sallam, mana bu narsalan nimaqildi, shirkib atadi. Bir adam, isi minkin, ki, man, mana shu xalkani taqudun, man, uzimdi bir yenginlikni xizqillatman, disi minkin.15:08Gu narsa fakat dina özini blan bir nartaya ishantirisdan baska narsa anas. Masalan bir kesalini aldiga baddurib, ek ki chaygini anca kuzik oqqadsiz. Mani chaygin zam acikakan, dediyon gusi, uzu da ruhi bir yenginlik fayda bolatdaqin, kesal bollakan adamdan uzu bilan uzu kiresin, sekin-sekin kisala baslay. Bir sar adamni xazi bardaqta biz ona rengin gen shursayk. Va ishigaya nadir15:39qislan qelan qirgizib, az qazani unzige cugladigam bolsaqda, vay, boy, sizdi qesaliniz, cugayim kup aga, yuraynizi, ursiziz, nasab, galdayniz, cugayim cuglayagam, bunaki agam, bunaki agamdi, bir varda qarabni azbir edigam bolsa, cugirligay, cug, qesal bulmadan, adaman bir pesta nima qiladi, qesal boq qilad. Sinunci, qetdiyam, isketdi, bayaqa adaman bir temirini takvab turub, e, bu, yaxsi boylabman, manada, e, yaxsi boylabman, deyib turub, ozin, ozin, yiyib turub, yaxsi boylabkan, bol16:08Lekin Peygamber alaihissalam eddi ki, bu sange taqabkine zayiflisini kusaytirad diyanin, madir, seni etxadini zayiflasib, su temirige baylanib durub, manawi etxadini zayiflasib edladi digan bolad. Masam, fatxasurasini aladigam olsak, bir adamga fatxasurasini dam okuyogam olsak, bu cizalmaz digan mimkin. Cunki umi etxadi, fatxasurasini shifaligagan madir yetib barma. Itkici adam geladi ki, yo, Peygamber alaihissalam bunu shifa digan edi, mangi bir fatxasurasini okup dam sapqonun ki, digib durub,16:38Allah-dın kiralik, yardan soradır, bu fatxasoradır, fiyat adi amal. Bu bir sahabat bolad, deyip durad olam bulsa, bu adam shifat albisib, getisiz madil. Mümkün, Peygamber alayhis-salam, çünki bu soranı shifa den namlaqan agan. İkintisi, tumarlarina taqisligi. Tumarlarina taqisli haqida, insha Allah, sohbatlarimiz mabaynida kendiraq. Sohbatlasamiz, tumarlar çünki ikiye bölnadi. Bazlariga salaf ulam aladimiz ruhsat bergan.17:05Bazlariya salaf ulamalan ruqsat bilmigan, bunur öz ornu da tohtalik utalmasa. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam ilan bergayrih digidi, imam Bukharinin ruwayatlarida, Abu Bashir il-Ansari radiyallahu anhu dan ruwayatlinida, Peygamber alaihi wa sallam ilan bazir safarilardaydi, bir ilci cunatki, alla yabqiyanna fi raqabati ba'irin kiladatan, min vatarin al kiladatan illa hata'atah, bir ilci varda digi.17:35Bulan bir tüyeni boynuda bulan bir ip kaldirmaga nagar uzub tashagin degdiri bir elchi jonad. Araplar cahili payidida tüyalarini boynuga bir iplar, bir latbalar, subaylar kentagin bu kriz otistin saklardi degdiri. Peygamber a.s. jonaddi ki, shunagana bit tashini koymagnin uzub tasha degdiri bir elchini makildi jonad guardi. Hadiri payidan bizanin davrimizi yogamar. Sifirlani korasilar.18:07boyniga nimaqladi, kalesin, tavanin as koyad. Ya ki bulmosa, qizillatda nimaqladi, as olad. Ya bur masinalariga arkasiga qizillatda boyla olad. Ya bulmosa, yuzayin qiralin yangi masinalariga nimaqladi, kikin as olad. Uyanmayli, haziri kullarida ulyarin tipalariga, takalarini nimaqladi, qaq koyad. Qulan bir gelisda, yana ayitik etemiz ki,18:41shahlari, uzun uzun dogan, koshqarlarini shahinim, kiri verici ayagini aqiladi ilip koyijad. Yendi bezlen korigamizki, bir top qittir isri, yalimdari, tikem, bu ayagin binasalanin shahlari, bel ilip kogan ki, bu, nadir, super shahlaydoqan deyik koyijad. Henaz xilidim bar. Tuyaqiyan bar, kailishiyan bar, henaz bari, buna hii vishnese zarar qimad, en kuslisi mene deyik turib.19:13Yenide yakindan nana bazarlarda kurgan gulsanizlar, tumar satibirirgin adamlar var. Hazirgitaytda herxilbar asbablar cixaytdiyo, məsəlan biyaqida pikaqiyan var, biyaqida qashiqiyan var, biyaqida aynaniyam qisaydi, biyaqida binasanin qistindiradi, həmmin asasyi var. Bitte asbab növzde həmmin asasyi var. Kudusun olsaktirib, tumar islash. Tumar islaktirib, bir-birchagi yalimdari ilgin, bir-birchagi isirib, yanadikdazgi binasanin urugu.19:42hannasi, bu dedin manan kuzidi saklaydi, bu ismadi saklaydi, bu ana qadi, bu mana qadi, qisqasiqsi zor yirgasi, mene mazinaqim, qanca turadi, begi mene bu tarafi ozi taza tereden pisilgani, bur sugo shkik demishi sakimaydi, dedin. Bu duden zor saklaydiyib turib, maqillati adamdan aldab aldab turib, mene satib yirgin adamlaram yogamaz. Peygamber a.s.m. bittan elci yuvargana qenki, bar, bu terini boynu doshinan qorib qayda olmosan, un uzvar deyana qenki. Muqin, chunki adamdan etqati,20:11shu mersa saklaydi, deydi. Bir köy mene shahada bir awar eboldi. Awar ebob turib, shu bir musulman negit eganin, musulman negit arkasi qizirlatda paylovalgan iken, bir musulman doban negit chiturib, deydi, mene hudan, hudan, deydi, etmaydi, mene saklayanmabda, pey usudun kulyabda, deydi. Dunguz adamlaram kulyab. Bradarlar, o otlarda, bir qirlarda, atlar,20:40Hayvallar, baliqtir, najas qipetin, tikam, kime tepege tixliki bilan, kandaq bu adam saklay biladi. Kandaq saklay. Bu saklayanmaydi bu narisa. Bu tikam bolsa, uzi bunda qorunisi, bir kiralig bogan narisayana nas asadig narisalar? Bir mugizlar mi, bir shaklar mi, bir najas narisalan asabdirib sulak saklayi degi? Bular, Allah haq sudahana otala, sabab kime hanidi saklaslik usun bulan?21:10Qilin qum Peygamber sallallahu alaihi wa sallam manadini namagildi sirklani cunlasidin dit sanadi. Demek bir adam, bir kishini, agar sigirini boynida banan bir nasab oladigan bu suyan, minadib, bu usibda sech girek. Qunki bula saklamaydi. Kavish, bu netci illardin beri yugin bir adamin ayaqin tegidayi kavish, sigirini boyniga qiqsigiba ilahloq qaliyat dimishi. Bu akilgan togur kemir digan narsa, Peygamber alaihi wa sallam inti jonatdi bu nasalanin.21:39Ibn-i Mas'ud rabiyallahu anhu ayalini alzay kirgan payitda, ayalini bu nida binazi qorbal, bu iqtah vaqan agan. Sunda Ibn-i Mas'ud etki, bu nina dur dedi? Bu itki bir adan nanga damsa ber odu, ay shi damsa ber gali yukin cakla birukman, shi kuzi otusun caklay digan payitda. Ibn-i Mas'udun ailasi minna xillatba ma? Ibn-i Mas'udun ailasi unan sirglarga muhtacanas?22:09Allah'ın öz kifayi aqilad deyib turum, mən Peygamber aleyhis salamdan eşkaniyidim ki, illa rukawat, tama, ima, vati, velata, shirkun deyib sözleri eşkaniyidim dedi. Elbatta, azayim xalmik, yani shirki yullar bilan damsalisilik, tumarlar, va isme soğutma qilisilik bu, shirk diganini eşkaniyidimdi. Hazırı pehtim, kurasız, abdan palçiga baradi, qurballigini qildiradi, butun barini qildirib, bahari bir shifat atmaqamdiki elimi aqiladi.22:38endi barab dedi, bir damlaqa dam saldi barim, dey. Koldin kene deyindi, uzun acizligini sildi, bir dediski dam saldi barim, dey. Biladi, damlaya qayan barmasligini bayaq oğlunu, bir sudar abarisigini bilmayit degini, ten nime deyidi bayaqadan, hem oğlun barmaq atib, dediginim gulsa, zorlasaman barmaq desi, undar dedisi, pitte kuynegini, adami kuynegini savar aqasim, dey. Ha, ane kuynegini savar isimde qilar, mene mashi ibni mashi uznu sozlari kulastadim.23:09Bu ibnima dedib, bir dəm salıngan ibiydi degilində, müzibdaş yadigi, ibniması, unluğu, aylasını muqtaz eməz. Allah'ın özüge muqtaz. Ded degin, mən Peygamber alaihi salam deyistgen, mən elbette tumarlar ve çirki yolu bilan salıngan dəmler ve ismə soğutma qılışlıq çirk degen idi. Ded durub, bu nidaqini nimaqan eken, yulvaqan eken. Yana Peygamber sallallahu alaihi wa sallam din ruwayatın adiki, mən ta'allaqa shay'in wudkila ilayhi,23:38kim bran bir nesani ilvala dogan bosa, öz yami, masi nesi yami, yunasigi ilvagan bosa yan, hupkida ilayhi sunga tabsirilad, dey. Sunga tabsirilada, kim tumar tahvagan bosa, itqadini mabolad, sunmeni sahlayi, dey. Bir adam askariye kekta kampaytta, ermiyaya kekta kampaytta, adas ittadi ki, balam deydi, san deydi, su, dan saldir vargan desa, bar dan saldirsa, tumaran yadibiyar. Boynu ilva, buni yix ahta yokatma, deygan, sunbilan,24:09Ermedi yuriyan pekte, yokat koyd. Bu tashkishlanib, hat edadiki, onay tumarini yokat koydim, tezak bari, menga kitda tumar yuvarinlar. Allah subhanahu wa ta'ala trik, unmay diliyan, zatka tawakkul qaytdayil, tumarga bogan tawakkul qaytda boylad. Bu adam nes nesli oturadugan, musimdaq qiratayad, tumarlarin bari de koyad, sahlayduga. Allah kahtaqa pirti etdi. Baygamar ala shalam etki, wa tawakka ala iladi, unmay diliyan, trik zatka tawakkul qimindir.24:38Si binasiga ilingen nasi, Allah ta'lasini tabchir koya, dana sen tumana saklasin, dey. Allah Subhanahu wa ta'ala Dawud alaihi salamga vahiy qigan agen ki, ey Dawud, izzatin ve büyitligini qasam itik etenen ki, agar meni bandalarimden bittasi, nani koyupdurup makluklarim bilan saklamadogan bosa, man unga umman itibarkiman, asis ilingen nasigin tashab koyman degan agen.25:04Izzatı və büyükləngi qasam ki, əgər mən bilan saqlanadıqan bolsa, mən həməcayda saqlayman deyib turum, mənə Daud alaihissalamga vahid qiqanakə. Haqiqatda, bradarlar, bu, üzümüz, xunumuz bilan yasavallatka, narsalarga qiyan qamayib. İndi bu narsali mənə, hadir kündə, xtaylar, həməcayda, qanakınzı mekidəki bolsa, bütün baynızı yetkilibeydiyatkan bir dəvirda, bir yaşayatbiz, bu, bizəni tumarimizden bil bağıştqolar. Bu, bizəni ahmakılığımızı bilib turub,25:36saudasini yushtirib, ki sinmaydigan tumarlar, sinmaydigan nimazibir yanamdarini buqi egin mesihlari, bazibir tisallarini naqilatdi, tikirib ediyak. Bazibir mubizlani shahlarini naqilatdi, bizani yugdlariga cun ediyabdiki, bizaldagi ahmak adamlar shulani saxtirib, ularini ticarabdani kucayt ediyab. Qiruzi ahmak adamini Allah haq subhanahu wa ta'ala adaştirarka, Quran karimda itadigi, wa yuzillullahu zalimin, Allah ta'ala zalim adamlarini adaştirib oraman digin aga.26:07Denimler, bradarlar, bunaka özümüz, kolumuz bilan yesegen nesalarga tabakkur qilib. Özümüz, kolumuzda qivaqan nesalar bilan, mashkur boluslar bilan, avar-avar bilmayoq. Belki trik bizarini yaradken, yukdun barkgan, kesal-bosaq, shifa biradigan, yetki Allahin özge tabakkur qilib, shirklerdin uzaq qolayoq. Subhanaki Allah, bihamdi, ashadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayk bi rahmatka ya rahim. Inna alhamda lillahi naqmaduhu wa nasta'inuhu wa nastaghfiruhu.26:37wa na'udu billahi min shururi anfusina wa min sayi'ati a'manina man yahdihi Allahi falamu dhillalahu wa man yudhulil falaha dhiyalah wa ashhadu an la ilaha illallahu wahdahu la sharikalah wa ashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh Amma ba'at Bugingi jun'amizdagi boyan suhbatlarima dagi bazı uqlasalaga tukhtali otamiz. Masalan, yularimizna yukari qisimlariga27:07Takalarini askoshligimiz, bu bun uchini diliyom losa, insani kozu birin disi kechchetdagen, bu uje koz uchligi qaydi disi. Allah subhanahu wa ta'ala kozun saklasligini, yurlarini Peygamberi a.s. qoyur getdi. Peygamberi a.s. dayin kozunu nabilalariye, qul a'lu bi rabbil falak, qul a'lu bi rabbil nas, suralarini okdurib damsaladi. Bu damsali birisli inşallah, bir adami koz uchligi tabab bulmaydi. Amma,27:37unu bazı alimlar texirib, bunu uxun bu takat, hay sebebler bilen siqbel diriyem busa, il gergi tarvanlar kobbolar. Musafirlar kobbolardi ki, uyni aldiga bu takalanin turusligi, bizni uyunizda, özünüz geyem caybar, sizde merkabiniz geyem caybar. Hazir kundi yurlarida isharalar baro, mene bu yirde alpatan adigan ishara, mazalam shah bilan zilkani suratini kobboyadi.28:06Yaqqa qon osa maqinalarinin qoy qoy dogan u alamatlar, dergilariz boladi, uniyeti qoy qoy zaniz boladi. Ilgari payitda bu taqana turuslari, sizni uzginizgiye yamcayi bar, bura markabinizgiye yamcayi bar, bura niyam avqati bar. Degan bir mana bolarkanki, shu taqani qoradimim osa, kitki kirib turumaklar dam olub, ben ola ta'amlanib, behman bubdi qedib, yana davam etdir qed verardi. Amma ki ingilar...28:33Bu taqani başqa yaqqa oz gatirib, bu kuzun saklaydi, digan maqsadlarida taqadigan buk getdi. Hadir kunda, agar mabada bir adam ihman qigisi yox bosa, yaqin olosa, shuu ki ilaqqan markeblan, tuzat qoyfi ilaji bomaydogan bosa, bu taqalarini nadir tezik bilan atdaşlasin, kynki Allah haq Subhanahu wa ta'ala bundan qazablanarkan, kynki Allah tin kolun kira diganlarisani, bu kolun nizini yasargan, taqa qibir ko yaqqan bularkan biza.29:01Va yukarıda ayeti ki, dəm salışlıq şirk dedik. Dəm salışını Peygamberi A.S. əzələm əzələm əzələm əzələm əzələm əzələm, dəm salışını Peygamberi A.S. əzələm əzələm əzələm, dəm salışını Peygamberi A.S. əzələm əzələm əzələm, dəm salışını Peygamberi A.S. əzələm əzələm əzələm, dəm salışını Peygamberi A.S. əzələm əzələm əzələm, də29:29dan salislika ruhsat biyadiginan, 3-ta sartlar, saryatda 1-cisi, 1-ci sarti, itqat qilis kirekki, bu ispani biyadigin Allah, dan sali aqqan kishiyan anaz, dan sali aqqan danyan anaz, dan sali aqqan narsa, dan sali aqqan shakslar, bu var takaratginan bir sabat dibi itqat qilis kirek, bunu ispani biyadigin Allah digan itqatimiz bu olis kirek, 1-cisi, 2-cisi, 2-ci,30:00shartlari budan bilginig bolish girek. Anix bolish girek. Yani, anix digeriz kandahtir. Quran ya sunnatin bolish girek. Keynisi, bazlar ukin, qili shartin qolgana yenge, arat dili da bolish girek digeriz, dekin, bu, güda kuxli sozumaz. Ozbik dili da bolsayan, baska dillerde boladigan bolsayan, Allahni isim sifatlarini, Allahni isim sifatlarinin yardan soraptirib, Quran ohtirib.30:30hadislardin kegen dualar bilan dam sanladigan bossa, bu damga ruhsat birilad. Amma bundin baska, üç yattin baska yollar bilan dam sanladigan bossa, bu sirki dam bolad. Va ikinci kinaldigan kulasamiz, hayganbar sallallahu alaihi wasallam, tumarlar niyam sirkdir atagan idi, deki bu tumarlar ittiga boynadan. Ruhsat birilgan tumarlar, Kur'andan bogan tumarlarga ruhsat birisgan, fakat tumarlarin özü bossayan,30:58Bu ruhsat bergen sahabalar, yani salaflar, fabri illar, yudem kemçiliğini teşkil qilarkar. Amma qaytargan yuğd, tumarını Kur'an'ın boğanyan mümkün anas digerler, yudem kemçiliğini teşkil qilardır da, buların soğutun sözleri küsuraftır deydi. Künki, küsiri deyiklik e sabab deydi. Birincidin, taygandar sallallahu aleyhi ve sellami özleri tumar yazı bermediler. Bu birincisi. İkincisi, tumar yazı berilgen adam,31:28tumariga ezgine bosayan suyan adi wa tawakkul qiladi. Ezgine bosayan, isgine bosayan, tawakkul usnida boladi. Uchinsisi, bu tumarilarini, bu Quran ayatlarina harkilisi boladi. Bir adam hacat kanay, kelp getishi mumkun. Bir adam kella sugo, kella koraydan bolsa, bayabi ilk getishi mumkun. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza. Vaha kaza.31:57uzuak durub, astida besigin, astida qalbketishi mümkün, iflaslalib, qalish irtimallari bar bogalligi uchun, inaqiladi qobkilik alanlar bu tumarlarin turi giyen ruhsar doshmaydi. Hazir gunda bazibur tumarlar chikan ki, su tumarini icige butundar Quran ayatlarini sirdirishgan. Pichkini hariflar bilan. Bu elbetta Quranini karlash boladi, sababi o Quranini bunlu hicgin faydalananmaydi, bunlu okuyanmaydi, Peygamber alayhis salam Quranini barak edegen idi.32:25shifa degen idi, dekin bunu tlavatini shifa degen idi. Ayatil kursini yaz olakdagi, boyniga ilu olakdagi, bundon bit dana sadi mahrum boladi ki, mendi ayatil kursi bar degen itikadda yurit tohu, uzi ayatil kursini okumaydi. Diyo ki, fayqambar ala s.a.v. nurg etmegen yol bulan, maqillat bil bu shifa talaf qillakalq uxin, qobcilik ulamalar, va sahabalar uqsa birmegen eken, jumladan ibni masnada, vadiyallahu anhuim, tumarga uqsa birmegen, sahabalarini jumlasiden sanalarken.32:55Tabi illerden Ibrahim an-Naha'i itadi ki, kim bir adamı boynudagi tumarini ega uzu aladigan bulsa, u bitte kunni azad qiganda sawabka ega bupti diri. Eni bu digin suz, bir adamı boynuda tumar kuzimindari yugiri barib uzu aladigan bulsanizda, cancalla ispiktirigin halat oladigan bulsa, bu kire gamaz, belki unga kintiri, uzini kulu bilani itiri varadigan bulsanizda, bir kunni azad qigan sawabka.33:22iyyab olarkanmiz, Allahum subahana wa ta'la hammamizdan, shirkdan, kattasi yuk shirkdan, va unu, hidlarina hammasidim, hammamizdi uzu, uzaqqulsun, barakallahu li walakum filqur'anil azim, abu waqidinin laysi, radiyallahu anhu, daniruwaya tulnadi, taygambar alayhi salam bilan birgalikda, hunayn qazatiga çiftikdi. Bizlar indi, kifirdin çiftirgan iloq, indi yanqa musulman dogan pahidimiz idi.33:51Shundan mishriklarini bir daraxtadan aldadan oktoyk, sidra degan daraxt, u daraxtka mishriklar ozlarina korallarini asib baraketal aqqaladdi. Mishriklar shu daraxtka ozlarina korallarini asib, ana indi zor boldi, biz yenyadigan boldi, bu barakalli daraxt etdiri, shunaqa daraxtlarini imib asisharda. Bu daraxtin atini rati anuat diyenlarda.34:22sidra daraxtani aldidin, usun zat-i ammat digan daraxtani aldidin, ut paqlaq. Shunda, ya Rasulallah, iz'allana zat-i ammat, kemalahum zat-i ammat dedik digi. Ya Rasulallah, bizarigam asinaqa zat-i ammat qibirsani istidi. Hama bizaragam ulusu qeytiyatmiz. Usunay ulusu qeytiyatqan qaytdi, u mushiriklar qurallarini shunga astirib, baraga talaq qalarkin, bizarigam asinaqa baraga daraxtasi bosunda, shunda qurallarini astirib, baraga talaq qaladon.34:50Digilne Peygamber aleyhis salam, Allahu ekber, innaha sanan, Allaha ekber, denil Peygamber aleyhis salam, tajiblenim idi ki, bu, burun gulani yoluyundi. Quntun valladhi nefsi biyadihi kama qalad banu isra'in li Musa, quddu Musa, qalmi banu isra'in, Musa'yı itkin yapıflarimi itvardınızları dedi. Shugabni Musa'yı itkini idi,35:20qarab qarab qarab qarab qarab qarab qarab qarab35:49Bizaniyin quddimashinaqa quda qibirsa zid. Ulan qudasi barakin qorrim siqib turbti, bizargiya mashinaq bir ilah qibirsi, diganda Musa alaihi salam, innakum qalmun tajhalun, silat jahal qalmisi lardir. Qunmayisi lardir. Fir alindan qutuldurgan Allah, unu qarqigan Allah, silargiya gücen kub nimetini bergan Allah, qunnaq bozim, yana bizargiya bir ilah qibirin deyisi lardir, silat jahla kensi lardir, turub Musa alaihi salam etdi.36:19Sanam haqina qafiyyat vardin urlar, deda. La tarqa bannu sanana man kana qabilakum, deda. Silar özgizlardan aldimda otkan ummatlan yollaga erges petasilar, deda. Bir rivayatda, qazanma qarish, deda. Qarishma qarish, deda. Ikinci bir rivayatda itiki, agar, deda, aldimda adamlar kertek izesini inekir gitgen bozu silarimsi qikir petasilar, deda. Yana bir rivayatda itiki, ilgali otkan adamlar, agar, anasi bilanamiyat qanida, deda, zinak qanida, bu ummat nitiden kudusina qasabilad, deda.36:51Erges pirtas versalar, peygamber alaihissalam nima qildi manashi islarina xabarini verdi. Demek bu hadis lirga zirani koristadadi, bereke, yagash, bulag, taglar, darahtlardin bereke talab qilislik, sirklikini koristadadi ki, peygamber alaihissalam hatta inki, Allah akibar diya var. E bu Allahdın başkazgı ibalat qilisli bu, deyip torun nima qildi, bu sözlükü çayitirib tehbir et. Imam terimizin rivayatları da,37:21Subhanallah diginiga. Amir alaihissalam buni shirkliginim aqildi, bay aqildi ki, hadiri kunda bizani yurtlar diyan, manashu shirkin tuli yoqanaz. Maliki inani imamlaridan, Abu Bakir digin zat itadilar ki, kaysi bir daraqga bir latdani baylayakgan bulsa, bir idni baylayakgan bulsa, shunu kesbashash girekdi. Hatta inki, manashu shirkinin hidi tapilmasdigi ukindi.37:54Amma hadir kunda bir ketta zararlar bola dogan bolsa, kumki bizar da özünü musulman sana ediyo, lekin islamdan uzaqta dogan adamlar ki, bir daraqda iqbaylasani si barzansi tagin daraqni illis bilidi bilan koparib, soğurib, teqib kitin, iqtasqini uyunizga hüccacilani kursa tuturib, bazi adamlar kiradigi, si shunaga bir cinayat isqitsiz. Yib turib, bu kettaki alanga bupturib, ayisilar managa tayfadaq adama kensilar,38:23zar unda qaken, bunda qaken dey turub, naqladi tatda zarar boq qalashi mümkunu. Lekin biz bu daraqdani keskimizin aldin camiyattagi adamlarini, qalbidagi itikatlarini tazarlasimis qerek. Yusda adamnin ushtasi shirqini tushirat. Man shunaka hadistan eshtgan, burikista yigitlar balk turub, bur daraqin teyidin, kofar dir. Bur habiristan digi. Eni shunbiyan toqtadini dedigin, mosa toqtamaqan, balki bayaqa daraqdi kesirgan cahidin,38:55maqunda temirlarini islatib, speciani hamudlar kistirib, daraxini qisib, maqqan baylat edixib. Qirq ki, nadir, shawaz bogan adamlar. Bu adamlarini qalbidin daraxini uzibtaxanigiz bilan, baribir qalbini uzibtaxayanmaysiz? Ulu qalbidaqi nadir, qirqini uzibtaxasib miskireg bizaq. Qinda, baya bi etyakgan nadir, Ibrahim naqaini etgani sozugi tushamiz, inshali bitta qurna azatgani sabab beriladi.39:24Azir, yatta baylaqan adamlargı çünntirisimsker, nimi qum baylaq? Baht geltirab. Huddi, nasaralarda bir adat bar, azir musulmanlargan ötken, qun nikah qecesi da uzuq taqshad bir-biriga. Uzuq taqshaddaqan, mas uzuqimiz, yiciladi emosu urtamiz ajilas petar, dep durub, isni barindin aqaladi uzuqke verib qoyab. Bu, yanki ulani bahtin uflad turgun arsa, uzuq. Baht geltirab. Daraqa baylaqan adamlarim, bir niyat qa bayla digan bolsa, qum gandin adir?39:54bir niyatlar verilar ki, masalan, hii is eri iqqitin toqtolmasi, bittar latdalananak iqqin ismesinden bayilaydi. Iqqinisi, baxtasini aqqamasi, baxtin asilsini bayilaydi. Bu, daraqta, besirada bayilaydogan cayqan aqam. Latdalanan, ustiga latdalananak bayilaydi dirishaydi. Peygamber alaihissalam qattik qaytardi bun aqan aslanini. Cunki, bayaqi, Peygamber alaihissalamin soroglanan sahabalaran, bunga sirini suki sorogan aqanidi.40:21Bundan baraket alaq qilish atdiyano, mushriflar. Bizargiye masinakibir qurallarimiz as baraket alaq qiladigan bir nartaki derseniz, si, zatu anilad, dedi. Taygamber a.s. Allaha akbar, dedi. Bu, mushriflarni yoludur, dedi. Bırak erges peytabiyan qavmlar çıxsini, taygamber a.s. xabarini berginidi. Mani, bizni davrimizda, özünü musulman sanaga, Quran uqubiridi bayaqdiyada turkdurib. Allahni ismi bilen yapiri biradi sizgi, bu, baraket yildirad, dedi. Nashi orunda iki tanasegi tohtar qotamisti?40:50baraka keftirishlik itxilini, yolini alimlarimiz sanaydi. Birincisi, Qur'an ayatlari bilan baraka talakosak bolad. Bir adam Qur'an oksa, çirksin öyde baraka bolad. Bakara surasi okugan uyge, üç gün gece shaytan girmendi. Tagamar a.s. etki, ikra'ul suratul bakara wa ali imran, ali imran wa suratu bakarani okunlar dedi. Ta'inna aqdahu baraka dedi. Çünki bakara surasini yaflav alisli, bu barakadur dedi.41:19wa taruqaha hasrat dedi, unu yaflana shubaychi qol qol shubaychi, wa hasrat nadamat qolab dedi. Demek suralarini ox shubaychi bu baraka, kirkeli yugani yurlarini bitbasi yakan. Bu, qar'i barakalar, yani qar'i baraka, indi khasi barakalar var, bir adami dua qilasa. Kargambar sallallahu alaihi wasallamini davrida, masahabalar, ayji anamiz, brambit uzguni yukat koyadi, adamlar uqishadi, sen bizani kesik dedin, mene suam adab oldu diyan baytda,41:49teyammim haqida ayaqlar tiferib. Sunda, baz kislar itkerekengi, eyy Abubakir aylasi, bu, berekallariniz birimsayna, sizlani aylanınız veriki, berekillik belletlik eneni. Sundar adamlar boladi ki, ikinizlerdi yuradigimizi bereketi yuradigiz. Bazibir adamlar barda, mazi adamdan yursem digidi, bu, berekellik adamda digib. Hami islarimiz bitkik yuradib, yudiyan bir berekellik adam digidi. Hakikatda, salih, taqwadar, alin, ulamalar bar, bardirib, bula salak qozaniz.42:18çu duasini, berekati bilan duas qabiliqsiniz, ishigiz yaxsi bog qeysi mimkini. Amman, mene shu batta adashik etseydi, mene shu cayda adashik etseydi ki, nime deyseydi, bir oligladin berekaladi, falam bir ayladin soradi mene berekasi, ni qoz durdman deydi. Olganlar adamdan berekat alab qilinmaydi. Tirek, salih adamda su berekat alab qitaq olab. Amman, tirek endertirib, bir adam tehirganin aldiga barib, bir mene doax qonju edese, belki shaytallar qizmat turib, çunlasi da yaxsi bog qeysi mimkini.42:47Lekin, berekə talab qillakkan şahslarga qarayib. Əgər, kümnetke çakirilakkan bolsa, Kur'anla çakirilakkan bolsa, salih adamdan yolga çakirilakkan bolsa, bunu belalik ki, bunun berekəyi sorasak bolab. Dari, Allahdan berekə soru verilip, esnaqi bolab. Terigi adamlardir. Amma ikinci terigi adamin var, min aqildi bar, şu mazaratki bitte qurbarliq qoyursanız, bolu yakin bolsa, bitte iz çikirilarsanız, bozman bir dolaq qorana cakirilakkan bolsa, shu yol donan berekə talab qillakkan bolsa, bu, qiribke zaralatka çakirilabdi.43:17bu yol bulan biz baraka talat kumasa gandiz.عرض النص كاملًاالتعليقاتلا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك بتأمّل نافع.