♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوСизларнинг яхшиларингиз аҳлингизга яхшилик қилганларингизadmin·2 views·5 months agoУшбу дарс қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади: – Тил (нутқ) неъмати; – Аҳли-оилага яхши муомалада бўлиш; – \”Сизларнинг энг яхшиларингиз аҳли-аёлига яхшилик қилганингиздир...\”, ҳадиси шарифининг шарҳи; – \” Бош кўтаришларидан хавф қилинган аёлларга ваъз-насиҳат қилинг, ётоқларида ҳижрон қилинг ва уринг. Агар итоат қилсалар, уларга қарши бошқа йўл ахтарманг\”, оятининг шарҳи; By: Шамсуддин Дарғомий, Файзуллоҳ Домла Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Файзуллоҳ Домла#Audio#IslamHouse#Файзуллоҳ Домла#Шамсуддин Дарғомийمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. Wassalatu wassalamu ala rasulillah. Amma ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Allah subhanahu wa ta'ala bandalarına, beni adamına, başka mahlukatlarından afzalliga cütüku bihsabdır.0:34Anashu abzallik, fazilatik bugan sifatlaradan bittasi bu Allah subhanu wa ta'ala sizu biz bandalarini suz bulan, kalam bulan abzal qaldan.1:05suzdey digen aza bu tildir. Allah Subhanehu wa Ta'ala bu tilni demek, sizi biz bendelariga nimat qib birgin. Bu, mradalli nimat digiladi. Allah Subhanehu wa Ta'ala birgin bu nimatni demek, kimdir yaxshi yolda, ve kimdir yoman yolda fayalanishiige qara, bu til,1:36yani igasinin bashige, ya ki rahmet, ya ki bir azab afgelishim, bala afgelishim bukun. Shunu chun ham, qaysi bir insan, Allah birgen bu nimetni, xayirlik yolda, Allah razi bugen yolda, saraf qiladigan busa, isyatadigan busa, bu bandasi, dunya saadatin topali. Shaksiz ve shubhasiz buralarda.2:08Birligan bu til mi'amatini, agar Allah razi buladigan, Allah porsatgan yulga sarif qilnadigan busa, yani gebradigan, ishtikadigan busa, bradarlar, bu igasi shaksiz o shubhasiz. Hech kanda shak bulishi munkunmez ki, buni igasi albette dunyan saadatin tapali.2:39və əlbətdə, ahirətdə, ali cennət maqamlərin tapadi. Və əgər bu tilni Allah razi buməgen, özinin şahvəti, özinin nafsı və şeytannin tuğyaniga ergeş ediyen busi, əlbətdə, dünya və ahirətin halakatini tapadi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam,3:13Marhamat qaytadlar ki, sabakal mufarridun. Qalu, wamal mufarridun, ya Rasulallah. Qal, az-zakirun Allahe kathiran wad-zakirat. Yani, cüdeham aldinge mufarridunlar, cüde aldin nek gettular? Khayirlik emalda, sawaplik emallerde cüde aldin gettular. Hic kim yetal meydigan, maqamna,3:46Allahnin rahmetini, Allahnin cennetini, dunya ahiretin saadeti in aldi dekitti ular. Diganlari de sahabalan sunadlar ki, Ya Rasulallah, ular kimler? Digan da uzat etdilar ki, Allahnin kub zikirikla digan, Allahnin kub yesley digan, mu'min ve mu'mine, muslim ve muslimeler bendelerdir digadlar. Demek ki, Allahnin,4:17islashlik, Allah'ın zikir qilişlik, bradarlar, ki, ingi cumanmıza, inşallah, faydaları, başka-başka masayla sözleşemiz. Demek, bunu, faydası, neticesi, fakat, özümüz üçündür. Dünya, ve ahiratını, saadatını tapıştığımız üçün, yeni sebep bolar iken. Demek, sizi, bizlerine, meneşur oturışımız hem, Allah'ını zikir qilişlik bolar.4:48Allahni islashlik hesaplanadi. Qachan? Qachan ki, agar bu yerge qadam basipigallar, Allahnin raziligi, Allahnin ibadatini tapamandi, yani qilamandi, Allahnin raziligini tapamandi, qadam rencide xipigan biradallar, albette shaksiz o shubhasiz, inshaAllah, bu cembolishimiz hem Allahni zikri hesaplanadi.5:20Demek, bugungi mazluğunuz, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, qalen nabiyyü sallallahu aleyhi wa sallam, xayrukum, xayrukum li ahlih, wa anu xayrukum li ahlih. Sizlərinin yaxşiləriniz edi. Sizlərinin yaxşiləriniz. Takitli. Yani sizlərinin yaxşı qolusunu yukun. Ana şu yaxşı adamlərinin ham yaxşı rağı ahllariga.5:49ahli ayaliga yaxshini qiganin diriblar. Yani ahli ayaliga yaxshini qiganin qiz, sizlarnin yaxshilarin qizni yaxshiraqidir. Wa ana khayrikum li ahli. Wa min sizlarnin qizda ahlilarin bi yaxshiraqini diriblar. Demek ayaliga Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnan kura yaxshirat haqqini adaqigan.6:22Amanatdar bugan adamda tatmaymiz, brotherlar. Hech qachan, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamdan ayallariga yakhshira bugan, ularna haqiqi Allah damanadan belirgan amanat ikelligini, wa bu amanatin haqqina adan qilishtik, tik bu zatdi hechkin bulad miyni. Lekin, nimi ucin, wa ana khayrikumni ahli edib ucini zikin qadilar? Yani, min,6:49Sizlani carinize ayallarige yekhshirat mu'amalada buladigan mimmanda ittirad. Çünki Allah subhanahu wa ta'ala, Wa maa atakumur rasulu fakhuduhu wa maa nahaku anhu fantahum. Yani rasul, peygambar sizlergen niman apkigan busa, şunasan alin edirlar. Va niman asadan qaitarigan busa, şunasadan qaitinledi etti Allah. Demek, rasullah sallallahu alaihi wa sallam ahla ayalige, ulanin haqqini,7:18ularinin ozinin mertebesini, ularinin amanetini, masuliyetini, ularinin ta'lim tarbiyasini, burji ta'lim tarbiyasini adan qilisigdi, bu zatdan biraderlin namuna olisigimizgi chakirdili. Bashqa bir hadiste, haccatul wada'da, yani ahirgi usha haclarida, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, kub ummetlariga, yani mawiza qilda.7:49Ularini dunya wa ahratin saadatini tapadigan, yolunu korsattilan. Shunda ettilar ki, ala vastawso bin nisayi khayra, yani ahli ayallarin gizge amanatlar bonay dedilar. Ayallarizge, hatillarizge, Allah na mahram bugan, sizlar ucin mahram bumagan, na mahram bulib, yani khul waham,8:18Sizlerni xalis qaliştik xan haram bogan, bir nama haram bogan ayallini Allah sizlerni halal qib verdi. Özünü ismi bilen. Demek, ane şu ayallari izgi amanatdar bolay. Yeni ulanin haqqini ada qilay. Menden ayallari izni haqqini ada qiliştik masalasi da, ayallarinin özünü, daracasini,8:45qaysi bir halata tukishlik masalasina bugan talim, tarbiyani mindan aligla dedilar. Shunda wasiyat kum. Fa inna hunna awanun indakum. Albatta ular sizlarnin kullarinizdagi amanatda. Allah sizlarga ularin amanat qibberda. Ularin amanatdarligi laysa tamlikuna min hunna shayan gayra balik. Sizlar buladda9:16mülk bu meydi sizlerge ular? Ayanlaringiz, sizlerni hatillaringiz, sizlerge mülk imez. Sizlerge amanattir. Yeni, amanat, bir adam berilgen narseni bizge amanat qoynse, ushe amanatini biz egesiye qaytarib biremiz. Qanda bergen buza. Ayallarini qan Allah Subhanehu wa Ta'ala bizge mene shunde amanat qibberdi. Qanda ularini saklab Allah Subhanehu wa Ta'ala9:45bizlarga amanat qib bergan, bizda anashu amanatni, ularini dinini, ularini akhlaq adablarini, ularini amallarini saklagan xalibti, igansigi tavshirishigimiz gerek. Yani, biz dunyada utkunimiz gece, anashu haqlarini adaqilashigimiz gerek. Illa inyatina bi fahishatin mubayyinah. Fakat kini, fahish, aciqda, aciqbir,10:13fahish ishiblen kegenda gina sizlər başqa nasiq irsislər. Ulan adapliq, ahlaqliq alisizlər. Yani demek, fahish degenda, biz bradallar bu kelimeden fahishanik manasini aynin chummasi imsirek. Bu gunah, erige itaatsizlik, madami ki er ayalini tohri, halal yolga, ve gunah yolga buyurmasi, itaat etsigini.10:44sizlermen bilgen edir. Demek, ane shu ayallarimiz ge, gunah yoldan otmezden, madami ki, tohru, halal yolda yurarken, biz ularlan, hech nirsa boshkanasi ege emazmiz. Fa infa'alna fahjiruhunna fil madaji. Egan ular, mene shumda, pahesh ishin qiladigan buse, sizlermen ulardan caylarindi talim qalen ki, birinci madaji yotadigan urunlarindi eccatinlar.11:13yani talim uchun, tarbiya uchun, wadribuhunna darban ghayra mubarrih, yani ayallarin gizni, agar anashunda ishinakiladigan, birinci derejasi, biz ularga yuatladigan, orinna ham ajadkanimizda, ular agar ahlaq talimlanmay digan bose, sizlar indi ghayra mubarrih, ularna bir kaltaknaylan, qanda kaltaknaylan isi, qanta bir khadablan imez, ya ki mushman imez, bankin imez,11:44Fain ata'anakum fa la tab'u alayhina sabiila. Agar sizlarga itaat itadigan busi, indi sizlar fa la tab'u alayhina sabiila. Sizlar indi bularga basqa buhtan, malamat, basqa yollan ahtarmaylar. Ala inna lakum ala nisaikum haqqan. Sizlar agah bolinlar ki,12:15ayallarigiz ussida haqlarigiz bardir. Yani, hatillarigiz ussida sizda haqlarigiz bardir. Wa nisaikum alaykun haqqan, wa ayallarigizni, sizda tipallarigiz haqlaribardir. Fa amma haqqukum ala nisaikum, fa la yuqti'na, yuqti'na furushikum, man takrahuna, wa la ya'banna fi buyutkum li man takrahuna. Demek, sizda ayallarigiz ussida haqlarigiz talafqiladigan, yani, sizda orunlarigizgi,12:46sizlər yaman kore digan adamga otqiz meydidirlar. Va sizlernin uylaringizga, sizlər yaman kore digan adamga izin bir meydid ayallaringizdirlar. Va ayallaringizni ala wa haqquhunna alaykum an tohsino ilayhinna fi kiswatehinna wa ta'amihni. An sizlernin uslaringizdi ayallaringizni haqlari, yani sizlern ulariga qiyim kiçegidenin basiba. Va yitirgan ta'amlarida,13:18Sizlər ulariga ihsan qilasida. Haqqini adan qilasida, Rasulullah bayan qilad. Demek, ayallarimizin kiyatikan libaslarini halal libaslar bilan, sharayi libaslar bilan, ve ulariga yegizatikan nafaqalar, taamlarimizini halal taamlarini yegiziklik, demek ki, baradarlar, bizlani tibbimizdeki haqlar iken. Demek, sizlani,13:47agar sizi bizlani teppemizgan bir adam, bir haq koyadigan, vazifa koyadigan busi, biz osha vazifasini adaqilamiz. Osha narsani adaqima ginimiz gece, ozimizden mas'uliyatini kutar almayamiz. Yani, amanat dar ikanligimizin has qilamiz, bradarlar. Demek, ayallarimizni ham nikahlab berigan, ulani bizlagi amanat qib berigan, Allah subhanahu wa ta'ala shu nasila biyurdi ki, ulani,14:17taamlarina, libaslarina ham biradallar bizlani tekpemizan koterilmes egan. Ulani yitirgan taamlari, ulani libaslari, ulani akhlaqlari, adaplarini haqlari, ulani tohru yurga korsatishlik biradallar, bizlani taa dunyadan otib nikah buzulmagi un echi, ya ki acreshmagi un echi, Allah sahlasin, bizlani tekpemizan biradallar, ulani haqlari koterilmes egan.14:43Biz unasan xisqlaylik, ya ki xisqmaylik, bradarlar. Bu dunyada jawab birmesek ham, lekin ahiratta Allah'nin huzurida, bunga biz jawab birere gand. Wa qalan nabi sallallahu alaihi wa sallam, la yafrak mu'minul mu'minatan inkariha minha khuluqan, radiya minha akharan. Yeni, mu'min adam, Allah subhanahu wa ta'ala, halal qibbirigen ayalina unasaga, yamankur unan nafratlanmayda.15:14Biran te bir unan ahlaq, bir unga hush gemeydiygan erige, biran bir amal sadir boladigan busa, un arsadan derhal ayalidan nafratlanib, talagini berib, haydar, ya ki baska unan rancitib, unga azar bermeydi edirlar. Çünki nima uçum? Çünki Allah subhanahu wa ta'ala bu ayalinin bazı xulqı erigen na hush boladigan busa hem, lekin baska tamaridan, u ayalin afifat,15:44yani iffatlik ayalini giden, ya ki saliha bir ayalini giden, ya ki baska bir iniga cide kib maqul kiladigan amallaridan irini manzur qilisi munkum. Sunu icin derhal bir amalin arkasidan ayallarin izini derhal yaman korib, ularidan nefretlanib, ularini, bitun ata anilarin hamasini bani tohmet qilib, baska qilib yorgu otumiglar. Cunki, Allah,16:13bu ayalini, başqa bir ahlaqlarini, başqa bir sifatlarini sizlergini məndirix. Buyduk, buyduk. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam bayaqı yenə gəllə. Wa qalən nabiyy sallallahu aleyhi wa sallam akmalil mu'minina imanil ahsanuhum khuluqan wa xiyaruhum xiyaruhum insa'i. Yəni mu'minlənin en abzali kən imanları kamil bugən. Yəni imanda mustahkem bugən, kamil bugən mu'min, bu en kamil.16:44mu'mini kamil boladi. Wa ularinin en yakhshisi, en abzan xoluklari. Wa ularinin en yakhshisi, ularinin en yakhshisi, kim? Ayallariga yakhshi bolganlari. Demek, ayallarimiziga yakhshi bolishligimiz, ularini, nafsi, shahvati hala ganlari sani qiberib, nima nanarsani hala, sen muhayyak bolishligdir, özde emazmı, raamallah. Ularini,17:16özünü Allah beligiligan mertebede koyusligimiz. Wa ularini talim terbiyasi, ularini yurus turmishi, ularini akhlaqlari, ularinin taamlari, ularinin libaslari, ularini khursan qilisligimiz. Ularini ortamizdagi muhabbetini ziyada bulusig uchun islam buyurgan hadayilar. Yani sahabalar, bazı sahabalar eterkenki,17:45ayalim min uchum qan daq zinatgana digan busa, oziga xushboy atiris yapib, qirayni bola digan busa, min ham ayalimga manashumda xushboy bolaman diganakallar. Yeni, bir-birlarini, ortasiga haqq hukuklarini bradarlar, manashumda adaqigallar. Wa albatta, sizi bizlar, Allahi hamdar busin, ciddi qor, qolimizda kitablarimiz,18:13Wa Allah Subh'ana Wa Ta-A'la Sizi Bizlaya, Masjidlarimizda Cide Kib, Yani Sohbetlar, Yanki Alimlarimizini, Sohbetlarini Ixtir, Cide Kib, Yani Manfaatlandik. Bu, Elbette, Allah Subh'ana Wa Ta-A'la Sizi Bizlaya, Tinchiligimiz, Vatanimizi Tinchiligimiz. Lakin, Bu, Oqigan, Ixtikan Ilimlarimiz, Bradarlar, Biz, Amal Qilishigimiz Uchun, Yetik Ortadigan Ilimlarini, Hem Ixti, Bradarlar.18:43Biz cide kub narsani, heç nese bilgenimiz yohdiyimiz. Ve elbette dinimizni tohru kliştigimiz üçün, tohru bir halal yolda yuriştigimiz üçün, bazı yeterlik ilimlerine, ve yeterlik kitablarine, elhamdulillah, yani tabdiyibirabillah. Lekin, bizi hayatimizde, bilgen, yeştiken ilimlerimizne, tatbiki böyle yaptı mı? Yok, yok mu?19:10Fa inna ashaban nabiye sallallahu aleyhi wa sallam, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, ashablari sahabalar, shundaf uzatdan peygambarimiza talim alisharkarlar. Yani on ayat, on ayat talim alarkarlar. Yani on da ayatni Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam alarkarlar, ikkinci bir ayatka utmasakarlar. Ta ki, usha bilgan ayatka bilib wa amal qima gulmaychay.19:44Shununchi bulayi tarikeki, fa'alimna al-ilma wal-amala ma'an. Biz Rasulullah sallallahu alaihi salamdan ilimni aldik, wa amal bilan birgi aldik. Ilimni ham agenlar uzatan, soyanlar da sohbatta bugan, Qur'an ni eshtikan, Qur'an ni yadlagan, lekin wal-amala ma'an. Qur'an ni eshtikoye cüde bu çirani okurkan, cüde mazze qillik, dip kitmasi kallar.20:13Çünki Fudayl ibn Iyad, rahmatullahi alayhi tani kallar ki, im innama nazala al-Qur'an liyo amala bihi, fattaghada al-nasu qira'atahu amala. Bu Qur'an Allah subhanahu wa ta'ala amal qiliş üçün nazir qıldı bizlarga. Bizlarni qalblarimizga, cisimlarimizga, ruhi cisimidatlarimizga, şifa qılıb, Allah tamandan bize rahmat qılıb nazir qıldı. Lekin adamlar, fattaghada al-nasu qira'atahu amala.20:44bu Qur'an-nin qira'at qoyishtigimiz ozi biz uchini amalde qoyilashidigan bok qaldi digan ikallar. Yani Qur'an-ni ichi daigi nartagi imaz, Qur'an-nin qira'at qoyishtigini ozi, ya ki ishtiq qoyishtigini ozi bu amal qiliyabimiz biz digan derezide bok qaldi adamlalarda itkin ikallar. Sahabalak, shunda bir xalatta ulamalar, bir amal qoyishtiginligi haqqadalarda ducukub, ulalina xalatlarida vaqi qedirkin ikenki,21:17Utkangi sahabalar ham, alimlar, salaflar ham, albitte dinde bir narsa biladigin busi, bir narsani hukmini, bir tohru yolini, ya ki na tohru yolini biladigin busi, shu yolini eshti koyib, ulanin kulaqlarida qab kitmaysa kan. Ya ki ulanin yadlarida qab kitmaysa kan. Ular, ana shu bilgan narsalariye, ahmal qilisigde musabaq oynasarikan. Qilin bilgan narsasi,21:51haqda amal qilisiyni davhala xayatlarga tatbiq qilarganlar. Bu haqda Ummul Mu'lin, Ummul Habiba, radiyallahu anhaytadlar ki, Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallamdan, u shubuh hadisini ruwayit qilib, Kim agar bir kunda on iki rakat sunnafil namaz uqidigan busa farizlardan tashqari, Allah bu bandasiga,22:20bunyalahu baytan fil jannat, jannata bir qasr barbaqiladi. Bayan qigan hadisni, shu hadisni ruwayi qigan iqalla, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamina, Ummu Habiba radiyallahu anha, ona lalimiz. Mana shu hadisni ruwayi qigan, uzat etanlar ki, fama taraktuhunna mundur sami'atuhunna min Rasulillahi sallallahu alaihi wa sallam. Min Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan, ushbu hadisni ixtigalindan qigin, hech qachan bu 12 rekatlik nafal namazin taqqim adim digan iqalla. Ulan hayatlariga, mana shuna tatbik qigan, bradalar.22:49Cüde zor eken, cüde zor okurken, cüde zor iken boldirir, cik bitmakan eken ola. Yani, uxgen, okugen, ilimlergen, manashida aman qirgenla. Wa ibn Umar radiyallahu etadlar ki, ma haqqum reyn muslimin, lahu shayn yusi fihi, yabitu thalatala yani illa wa wasiyatu maktubatun. Iman Bukhari ruwayatı gen uxbu hadiste, ibn Umar radiyallahu etgan eken larki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etdilar, qaysin bir insanna.23:19Bashqa branda bir vasiyyat qiladigan, vasiyyat qiladigan bir amala boladigan bosa, haqq boladigan bosa, ushe vasiyyatni qimastan u adam uch gece kunduz uxlamasin, digan agalla. Yeni, uch gece kunduz gece suriyurmasin. Kimde agar vasiyyat qiladigan haqq bosa, onu danxal vasiyyat qisin, yazib qoysin. Menden vasiyyat tarzan tarigim usin.23:44ya ki ahla ayaliga bulsun, ya ki yar buradallariga bugan wasiyati bula digan busa, u haqq, haqq, wasiyat haqqi bula digan busa, bu adam yurmasin? Yani u wasiyatin darhal adaqsin. Digan, mana shu hadisini ishti, Abdullahi ibn-Umarifini kallar ki, minge bir kece utmadi ki, albatta nima wasiyat kula digan busum, albatta ushi wasiyatin yazib koydim. Yani yazib qaldiraman digan digan.24:13kirgan nafasini, biradarlar, cikishiga, hickim kafalat biralmaydi. Cikgan nafasini kirishiga, hickim kafalat biralmaydi. Demek, vasiyyat, manashun da anarsak ki, u vasiyyatini, agar biz kaldiradigan, bu say, biradarlar, günahkar, abadi günahkar, bu qalishir mi mukum? Shunu uchun, farzantlarimizga, ayallarimizga, madami ki, trik, kozimiz açqini gida, ulariga, ozimizdan kigin,24:42imam ahmad radiyallahu anhu imam ahmad25:13ma qatabtu hadisen illa wa qad amiltu bihi. Yani, brandan bir hadis yazmadim ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in hadislarini illa uşa hadiske min uzum amal qaldim digan agallar. Qaysi bir hadisni muhaddis bugan imam Ahmad ibn Hamar rahmatullahi alaih, qaysi bir hadisni yazadigan busam, yadlaydigan busam, albette uşa hadiske awal amal qaldim, qigin yadladim ya ki yazdim.25:43hattā marrabi annan nabiyya ihtajama wa a'ta abātibata dīnāran fa a'taytu l-hijama dīnāra xīna ihtajamtu. Yāni, hattā Rasūllāh sallallahu alayhi wa sallam hijama qaldad qan aldirdilar wa bir dīnār u shakqan agan, yāni, adamga bir dīnār birdir digan hadisni yazganimda, min qan aldirdim digan agallam. Bunga agar muhtaj bu masaham qaraylan, bunga muhtaj bu masaham imam ahmad,26:13qan aldirdimdi yena galla.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔