خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Alhamdulillah Rabbil Alameen. Arrahmanirrahim Malik Yawmiddin. Wa ashadu an la ilaha illa Allah wahdahu la sharika la. Wa ashadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu. Allahumma salli wa sallim wa zidwa barika ala nabiyina Muhammad. Wa ala alihi wa sahbihi ajma'ina wa baad. Lugizangwa Islam. Tugwa kwenye rihla ya hajj. Tumshkuru Allah. 0:32 Katika idadi ya watu ulimuenguni ambayo ya semekana ni zaidi ya 7 billion, sisi wa islamu ni 1.5 billion. Katika hao, sisi Allah ametuchagua kuwa mwaka huu tuwe ni katika mahujaji. Tusemene ya alhamdulillah. Hajj ni wajib. Hajj ni moja katika arkanu al-islam. Bal Allah subhanahu wa ta'ala yuwasema, 1:09 Walillahi ala nase hiju lbaiti manistataa ilihi sabila. Waman kafara fa inna allaha ghaniyun anilalamin. Na kwa ajili ya Allah ni wajibu kwa watu kutekeleza hajj. Katika nyumba hiyo kwa mwenye uweza. Kwa mwenye uwezo. Na ataka ekanusha. Basi hakika Allah ni ghani mkwasi. Haitaji lolote kwa wali mwengu. Yoyote ana ekanusha hajj. 1:43 Basi yuengia katika daraja yakuwa kafir. Ana yakanusha hajj. Namtume salallahu alayhi wa salamay wa sema. Buni ya alislamu ala khams. Shahadati an la ilaha illa Allah. Wa anna muhammada rasulullah. Wa ikami salah. Wa itai zakah. Wa alhajj. Wa sawmi ramadhani. Mtume wetu rahmana amani zinfikia wa sema. Wa islamu. 2:19 Umejengwa kwa nguzo tano. Nguzo ya kwanza kushuhudia kwa mba hapana Allah. Mungu anayistahiki kwa abudiwa kuhaki. Ispokuwa Allah. Na kwa mba Muhammad ni mtume wa Allah. Na kusimami sa sala. Kutuwa zaka. Kuhiji na kufunga saumu ya Ramadan. Hivyo haj ni moja katika nguzo za uislamu. 2:59 Inavyo pasa ni maramoja muislamu yoyote atakapotekeleza haj maramoja inatosheleza. Anapokuwa anafanyate na mara ya pili na mara ya tatu huwa ninafila. Mtume salallahu alayhi wa salam aliulizwa kama haj ifanyo kila mwaka au maramoja. Mtume akasema kali bal maratan wahida fa manzada fa huwa tatawa. 3:53 Mtumia wa Allahu yu sahabia limuliza, je hijja ni kila mwaka au maramoja tu. Mtumia kasema ni maramoja, lakini mwenye kupenda kuzidisha, huwa nitatawa, kujitolea na anapata ujirawake. Wakutakeleza nguzu ya haji. Kama tulvo sema mbele, Allah hasema walillahi ananasi hijju lbaiti manistataa ilihi sabila. Natukasema. 4:35 Kwa nguzo, katika nguzo zao islamu, hija ni moja katika hizo nguzo. Sota tuanyua ndugizangu wa islamu. Kwa mauti ni hak, na kulu nafsi ndaika tulmauti. Na katika aya nyingine mwenyezi mungu anasema, wama tadiri nafso mbi ayi arda intamuti. Nimelezo kiswa ambacho kime tokea hii wiki iliopita, kwa kuna mwana mke ametoka huku atokake ni mtu mzima. 5:25 Miaka mingi amejaribu kujiekea pesa ili ajihaji. Mwenyezi mungu akamjalia, akaveza kuja, amefanya umbra, alpokuwa anasali kwenye haram, haya mananino kabla siku chache, alifariki kwenye haram. Huyu, mama yetu huyu, ambaye mimi na wewe hatumjui, lakini ni muislamu. 5:51 Mwenyezi mungu amemchagua kwa atakufa ilhali kwa kwenye sala, kwenye alharam. Sisi tunatua nasiha kwa mtu yoyote yule ambaye hajia fanyahigya. Ajitahidi, huwezi kujua ndugi yangu, lini mauti ya takufikia. Kuna wangapi na wangapi ambao walikuwa na uwezo na hawa kuweza kufanyahigya. Na ikaja haki ya Allah kumuamrisha malakul mauti atukue roho zao. 6:24 bali ujue kuwa roho katika mauti yanapokuja mauti inaitua naza ni kitu kama ambacho kinakongolewa hutaki wewe wewe unataka kuhishi lakini malakul mauti anakuja kwa amri za mwenyezi mungu anachukua roho hivyo tunatoa nasiha kwa kila muislamu popote pali alipo afanye bibi madam anawezo 6:55 Asitegeme umri. Madam anawezo. Basi afanyiharaka kutenda. Ibadu ya haji. Jambu moja ambalo ya takana kila muislamu alifikirie. Wewe unapofanya hija. Jiangalie jambu moja la muhimu sana. Ikiwa hujafanya hija. Angalia watu ambao wanafanya tawaf. Angalia watu ambao wanafanya sai. Angalia watu wanapokuwa katika jabali wa arafa. 7:37 Angali ya watu wanapokuwa warudi kutoka arafa, wote huwa wameva nguo aina moja amba inaitua ihram. Wewe ndugi yangu utakapokufa, utadhishwa nguo amba inaitua kafan. Angali ya umma amba unakusanyika katika hajj, mamilioni ya watu halafu ujikumbushe katika yomu ilmahshar. Siku amba po Allah atakapawafufu wa watu na kuwakusanya. 8:09 Watu wote watakuwa ni uchi. Wanaume itakuwa siwe nye kutahiriwa. Watu wote watakuwa hawana vyatu. Kiluga ya kikwetu magu utupu. Hivyo hi haj. Lazima daima ukai uithikirie. Unapokuwa wewe si haj. Si katika mahujaj. Angalia ule umma wanavu kusanyika. Wanakusanyika wote ili kumridhisha Allah. 8:37 Ndugi yangu wewe muislamu ambaye hujafanya hija. Lini wafikiria utamridisha Allah katika ibada hii. Katika mambo muhimu, mtu anapokuwa yuafanya haji. Lazima ipatikani ikhlas. Iwe wewe unafanya haji kwa sababu Allah peki yake nduwa likuamrisha. Na wewe unamridisha Allah. Hufanya haji kwa jili ya suma na ria. La. 9:13 Kuwamimi ni kirudi ni hitu al-haj fulani. Hakuna kwanza cheo hicho. Unafanya haj kwa sababu mwenyezi mungu mwenyewe amekuamrisha. Kaa ufkiri hivi sasa sisi ambao tukwenye kwenye basi. Sisi tuenda api? Sisi tuenda maka. Maka al-mukarrama. Inna awala beiten wuthi alinas. Laladhi bibaka. Nyumba ya kwanza Allah. 9:41 Alwejali ya kuwa ni ya ibada ni ilioko baka. Baka ni moja katika majina ya maka. Maka inaitua alharam, maka inaitua masjidu alharam. Maka kunaitua hatha albaladu alamin. Unaposema, unaposoma. Watini wa zaitun, waturi sinin, wa hatha albaladu alamin. Haya ni katika majina ya maka. 10:11 Wewe unatoka, unakuenda kumridhisha Allah. Unafika mpaka maka. Maka ni wapi? Maka ni pahala ambapo mtume wetu Muhammad amezaliwa. Wa unadio kimsualia rasulullah. Maka ndiyo ambapo kuna alkaaba. Unazunguka marasaba. Unafanya saai marasaba. Angalia utukufu wa idadi ya saba. Suratil fatiha inaaya ngapi? Inaaya saba. Mbingu ni ngapi? 10:43 Mbingu ni saba. Ardi ni ngapi? Ardi ni saba. Suratul fatiha ni aya saba. Watu wanatufu mara saba. Wanafanya saai mara saba. Wanapokuenda kupigya raml. Kiluga ya kikwetu ambi wa mtu yuenda kupigya shetwani. Anatukua majiwe mangapi? Anatukua majiwe saba. Idadi za siku ya wiki ni ngapi? Musaliye mtume. Idadi ya saba inautukufu wake. 11:15 Allah peke yake nduo anayua. Kitu cha kwanza ni ikhlas. Fanya kwa ajili ya mwenyezi mungu peke yake. Kitu cha pili ndugi yangu, unafanya kulingana na maamrisho ya mwenyezi mungu na mtume wake sallallahu alayhi wa sallam. Mtume sema, chukueni, fuateni, badazenu, kulingana na vile yeye peke yake ilivotufundisha. Huthu anni manasika kumu. 11:48 Sisi tunamfuata mtume Muhammad peke yake. Vili alivofanya hija yake. Halafu na vili ambavyo masahaba walivomfuata. Jambo la tatu ndugi yangu ipatikani atawba. Mwenyezi mungu yuwasema katika Qur'ani. Kulia ibadi ya lathina asrafu ala anfusihim. La taknatu mirahmatillah. Inna Allah ya gfiru dhunuba jami'a. 12:23 Hapa mwenyezi mungu yu watuita sisi wajawake asema kul ambi wa mtume sema kul ya ibadi. Nani hawa wajua mwenyezi mungu alathina asrafu ala anfusihimu. Israfu ni kuidhulumu nafusi yako kupita mipaka katika kutenda maofu na mabaye na machafu. Mwenyezi mungu asema hawa wanaotenda machafu, hawa wanaotenda maafsi, hawa wanaotenda maofu. Mwenyezi mungu bado yu wawaita ya ibadi. 12:52 Kulu Allahu Akbar. Aladhina asrafu ala anfuzi. Waliopita mipaka katika kutenda maufu. Mwenyezi mungu wa sema. La takhnatu min rahmatillah. Mskate tama na rahma ya mwenyezi mungu. Inna Allah yafiru dhunuba jami'a. Inna hu huwa ngafuru rahimu. Mwenyezi mungu anayafuta madambi yote. Mtume salallahu alayhi wa salamu wa sema. Alhajjul mabrur. Leisa lahu jazaan ila ljana. 13:25 Haji ili okubaliwa, haina malipo ispokuwa pepo. Tunarudi kwenye tauba. Mwenyezi mungu katika hadithi al-kutsia sema, ya ibadi enyi wajawangu, inakuntukhtiuna bilayli wa nahar, njini munafanya maovu, munafanya mabaya, munafanya maasia. Usiku na mchana njini munafanya maasia. Wa ana aghfiru dhunuba jamiha. 13:55 Na mimi Allah asema nafucha madambi yote. Fastagfiruni agfir lakum. Basi ni ombeni mimi magfira. Ni ombeni mimi msamaha. Ntawasamehe. Allah almayofungulia. Inna Allah yabsutu yadahu bilayli. Li yatuba musi unnahar. Mwenyezi mungu kwa utukufu wake. Anaikunjua mikono yake. Hapa hakuna kaifia mikono ya mwenyezi mungu kwa vipi. La. 14:27 Mwenyezi mungu anayikunjua mikono yake. Yule alifanya maasia usiku. Alifanya maasia maofu usiku. Anakunjuliwa na Allah subuhi. Mchana ili atubie. Na alifanya maasimchana. Mwenyezi mungu anamkunjulia ili usiku. Wakti wa wote rudi kwa Allah. Tusemeni inshaAllah. Tue katika tawabin. Ndugi yangu unapotubia wewe. Unakua katika tawabin. 14:56 Na mwenyezi mungu anawapenda mwenye kutubia. Kwanza wajua wewe ndugi yangu duniani unapopenda na mwenyezi mungu huwaje. Waunajuki mswali ya rasulullah. Mtume salallahu alayhi wa salami watuambia. Iza ahaba Allahu abda nada Jibril. Isikia vizuri. Allah anapopenda mja. Humuita Jibril. Akamambia inni uhibu fulanan faahibibu. 15:29 Mimi, Allah, anasema, mimi na mpenda fulani, basi wewe Jibril mpende. Jibril nae na kupenda. Thumma yunadi vi ahli sama, halafu Jibril, ananadi huko mbinguni kuwa mbia maleika wote, kuwa ina Allah yuhibu fulani alfa ahibu. Allah, anapenda fulani, nanyini mpendeni. Wewe sheke, wapenda na Allah, wapenda na Jibril. 16:01 Na wapendo na malaika wote. Thuma yu dhaulahu lkabuli. Baada yake. Hapo tena unakua na duniani wewe. Watu wanakupenda. Hatu pengine unakua masikini. Lakini unakuta kuwa watu wewe wanakupenda. Allahumma jaalna minhum. Wewe unapokuwa katika tawabin. Jua kuwa inna Allah yuhibu tawabin. Usaingia katika watu amba mwenyezi mungu wanawapenda. Jambo la tatu ndugi yangu. Katika haji. Ni subra. 16:35 Tueni na subra ndugi zangu. Katika hiyo hiyo subra, kuna ina Allah yohibu swabirin. Nao pia, wenye kusubiri. Ndugi yangu, nakumbuka ndugi yangu alimambo aliniambia. Manenohaya jamani, ameniambia, yuzi, au itakua nijana. Anambia, vitendo vya hija, sivizito. Uzito wa hija ni subra. Hivyo na waomba ndugi zanguni. Tueni na subra. 17:11 Utakuwa katika umma kusikumana jitahidu simsukume mwenzio. Pengine itakujia kama ghadhab. Jitahidi ndugi yangu. Walikadhimina alghaid. Walafina aninas. Wallahu yuhibu almuhsinim. Yaribu ndugi yangu kujizuia ghadhabu. Yaribu ndugi yangu iwewewe ni mwenye kuwasamehe ndugi zako. Tusemeni insha Allah. 17:39 Mwenyezi mungu anawapenda watenda omema. Vipi watenda omema. Vewe fikiria kuwa umegadhibiwa, umeudhiwa, umestahmili. Na umesamehe na umesahau. Narudia. Vewe umeudhiwa ndugi yangu. Umestahmili. Umesamehe na umesahau. Semenisha Allah jamani. Jambo jingine. Jambo lolote ambalo walijua. 18:08 Jaribu na wewe kumfunza mwenziyo. Yani katika ambayo sasa tutayahileza, jaribu na wewe ndugi yangu kumfunza ndugi yako. Tujaribu ni jamani. Katika fatra hii ambao tuenda, tuleteni tahlil, tasbih, takbir. Hizi ni siku tukufu, ayamu l'ashru dhil hijja, ni siku tukufu ndugi zaguni. Tunajaribu, wakti wote, kiyo shajisikia umechoka, unaleta takbir. 18:38 Allahu akbar, Allahu akbar, Allahu akbar. La ilaha ila Allah, Allahu akbar, Allahu akbar. Wa lillahi alhamd. Una lecha subhanallah, walhamdulillah. Wa la ilaha ila Allah, wa Allahu akbar. Jaribu ndugi yangu piyaku lecha astaghfirullah. Tusemeni inshaAllah jamani. La hawla wa la kuwata ila billah. Hizi nisiku za adhkar. Sawasawa ndugi zanguni. Chujaribuni hizi nisiku muhimu. 19:08 Tukiwa kwenye mahema. Jambo la muhimu ambalo lane. Tujaribuni kuepuka maasi. Habari ya kusengenye jamani. Ayuhibu ahadukum. Anyaa kula lahma akhihi maitan. Fakarihitumu. Unapenda ndugi yangu wewe. Kula nyama mfu ya nduguyo. Wewe unachukizwa. 19:35 Kefule unashapia mfanu, unapokuwa, unamsengenya, unamsema mwenzio Ni kama ambaye unamla nyama yake ya kiwamfu Tujaribuni jamani, kusengenya, kutia fitna, kutukanana Tuseme ni insha Allah jamani tutayepuka mambuhaya Na ukimuona ndugi yako ame, tuasema kiluga ya kizungu, amelose tempers Amegathibika 20:02 kuwa wakuanza kumtuliza. Na wewe ukipata ndugi yako ambaye na kutuliza, tukwambia ndugi yangu, yaribu kukubali nasiha. Mambo ya haji ni mengi ambayo tutaeleza, lakini sasa tutaingia katika aina za haji. Aina za haji ndugi zangu kama tulivuelezwa, ni tatu. Aina ya kwanza, ni tamatu. Ya pili, ni kirani. Na ya tatu, ni ifrad. 20:37 Unapo sema kuwa wewe wataka kufanya tamatoe. Huwa tumemanisha nini? Na kuomba ndugi yangu ambayo umelala kwa sababu haya mambo sasa ya nakuhusu. Sasa tuzungumza aina za haji. Ni aina ya haji. Kwa niya kufanya umbra, kisha haji. Hivu ni kusema kuwa wewe utakuenda miqat, ukisha fika miqat, utajisafisha, utavai hiram yako. 21:15 Tutakapukua sasa tuko kwenye basi awa hataende basi lakini lazima iwe ni kwenye miikat. Utatia niya ya kufanya umra. Lengwa kwa utafanya umra utamaliza halafu itabidi uvuwe mguo zako kushamaliza. Nisikize sasa nakuweleza habari ya tamato. Ni aina haj kwa niya ya kufanya umra kisha haj. Anaitekeleza huitwa mutamatea. 21:46 Haji ambayi ni wewe na mimi ambayi umetiania ya kufanya tamatu. Utavai hirami ya umratu. Kwa wakati wa miezi ya haji. Yani hizi siku za haji hivi sasa. Kama sisi ambayo tunakuenda maka mapema. Yani bado kesho kifika wewe waeza kufanya tamatu. Ambayo na manisha kwamba. Ukisha fika maka utafanya tawaf na saa ya umra. Utakuwa ushafai hirami yako. 22:18 Ukifika kitu cha kwanza tukwambia. Kama ilivyo suna ya kuingia kwenye mskiti. Mskiti wa wote. Lakini mskiti wa maka ni mskiti mtukufu. Unatanguliza mgu wakulia. Halafu unasema bismillah. Wa salatu wa salamu ala rasulillah. Allahumma kufirli dhunubi. Waftahli abuwa bafazlik. Hivivitabu ambavyo tumewapa vya kijani. Iko hii dua ya kuingia mskitini. Na dua katha. 22:50 bali tuwa wandia tutaka pofika, hiko mkusanyiko wandugi zetu amba wame tukusanyia mwenyezi mungo awa jazekheri, ziko dua za Qur'ani zote kwa kiarabu, matamshi yake na tafsiri yake kwa liwaki Swahili. Halafu pia tumejitahidi kukusanya dua za mtume wetu sallallahu alayhi wa sallam. Ambazo hizi tutazgewanya tuwa kuomba uwenayo. 23:17 Pengine siku za mbele hata ukiweza kumfanya ndugi yako kopi utampelekea. Atafanya tawaf ndugi yangu, atafanya tawaf ya saa na umbra. Ukishamaliza, utanyoa lakini tuwakwambia hapa upunguze, usinyoe kabisa. Kwa sababu, baadae utakapofanya haji, ambayo pengine mbaadae siku mbili tatu, itakubidi sasa unyoe tena. Sasa ikiwa umenyoa kabisa kipara, itakuwa huna kitu wa haji. 23:49 Tuwakuambia upunguze kwa sababu kubakie angacho chote Ukisha maliza haji yako uweze kunyoa tena Lakini ile itakuwa ni kunyoa wewe kwa jili hajia Kisha utanyoa, yani kukata nyele Hapo atakuwa amemaliza umra Na atavua hirami yake Na kusubiri siku ya taru ya Ukisha maliza ndugi yangu Ukisha rudi kwenye hema Utaivua hirami yako 24:25 utavaa nguo yoyote ambawi ni ya hishma yenye kupendeza. Tumekubaliana. Utakana nguo yako mpaka yomu tarwia. Yomu tarwia ni siku ya nane ambawi ni kesho kutu wa kulingana na tarehe au kalenda ya umulkura ya makahu 1434. Yomu tarwia kesho kutu wa insha Allah. Ikisha fika hiyo yomu tarwia, sasa utavua nguo yako. 24:59 utavaa ihram yako kwa niya sasa ya hajj. Sasa unatia niya ya hajj. Nataka kukueleza hajj tamatu mpangilio waki nafanyo vipi. Utaka pofika mikat, utaingia kotika ihram kwa niya ya umra. Utavaa ihram yako sisi wanaume ambayo unavaa mbili juna chini. 25:46 Halafu utatiania ya umra, labbeika Allahumma umra. Tumefamikiana, au labbeika umra. Utatekeleza haji ya umra, haji yako. Lazima hii uifanya kabla ya tarehe nani, ndugi yangu. Ambaye anania ya kufanya. Tamatu, tunapo, panapo majaliwa, tutaka pofika kesho, mbapo, itakuan tarehe saba. 26:20 Unayo wewe weza kufanya tamato. Utafanya tawafi ya umra. Moja kwa moja. Wewe utofanya tawafu al-kudum. Utafanya sa'i. Tawafu tunapomanisha ni wewe kuizunguka al-kaaba marasaba. Unaiweka al-kaaba upande wa kushoto. Sijitu famikiana ndugi zanguni. Halafu unaanza kwenye hajaru al-aswad. 27:02 Naomba ndugizangu mtu yoyote ambaye hajafanya hijya. Mwana mke au mwana mume. Au ambaye hajafanya umra tuwe pamoja ili tufungishane pali tunapokuwa tufanya tawafu. Sawa-sawa ndugizanguni? Halafu utafanya saai. Unakuenda bina sofa walmarua. Ukianza sofa, ukifika mpaka marua huwa ni moja. Halafu ukitoka marua kuruditena sofa huwa ni mbili. Kuna makosa sanyingine watu hawajui. 27:44 Yeye yuenda kutoka sofaa mpaka maruwa lafu wanarudi tena na isabu hiyo ndiyo moja. Laa ndugi zanguni. Ala fikra, kati ya sofaa, ya elema sofaa ni almost 500 meters. Vewe unapomaliza huo ushamaliza kilomita 3 unusu. Sasa uje ufanye marakum nane, kilomita 7 alhabida. Sasa, unaanza sofaa, unakuena paka maruwa, ni moja. Ukitoka maruwa, ukirudi sofaa. 28:15 Huwa ni ndili na unaendelea hivyo mpaka unamaliza marasaba. Hii ni saa ya umra, si saa ya haji. Baadae, kama tulivosema, utanyua nyele, utaspunguza. Kama tulivosema, utajaribu kuspunguza, khususa sisi. Kwa wale ambao pengine wanatoka inchi za nji, ufanya tamatu, lakini huwa ni mapema. Huwa pengine anawikimbili kabla. 29:02 huyu hata aki zinyoa, iko tamaa kuwa nyele zitamea. Lakini sisi ambao, tutafanya tamatu ukesho. Keshokuto iwe ni yomu tarwia. Halafu baada ya sikumbili, iwe wewe wataka kunyua tena. La, tuwakumbia zipunguzi. Usinyoe kabisa. Baada ya hapo, utakuwa umesha maliza kutakeleza umra, na umesha, umesha toka katika ihram. Na utakuwa na vikuazo. 29:35 Vyovyote vya ihramu. Hivyo utavua ihramu yako, utavangu yako. Halafu kama tulvusema, ikifika ile yomutarui ya ambao, nitarehenane, basi utava tena ihramu yako, sasa itakuwa kwa niya ya haji. Tamatu, anayifanya tamatu, lazima atinje. Fima maana, mwenye kufanya haji, aina hii ya haji ya tamatu. 30:13 Ni lazima achinje. Ikiwa unawezo wakuchinja. Sikiza vizuri ndugi yangu. Ikiwa unawezo, unatakiwa kufunga siku kumi. Tatu unapokuwa haji, yani tatu unapokuwa pale maka. Na saba unaporudi inchini mako. Hii, kwa wanaishi inchi zanje. Ama wale amba wakamaka, hawatakiwi kutekeleza. 31:00 Aina hii haji kwa dalili? Zalika liman lam yakun ahluu haadhirilmasjidilharam. Hayon kwa jili ya yule ambaye watuwa ke hawaishi karibuna almasjidilharam. Amawali ambawu tuliosema kuhusiana nayile kuchinja mwanyazimu kwasema. Faman tamattaa bilumrati ilalhaj. Fama stayisara minalhadi. Faman lam yajid fasyamu thalatha ayamin filhaj. Wasabatin idha rajaatum. 31:34 Tilka asharaton kamila. Basi mwenye kujistarehesha kwa kutekeleza umra. Kisha atekeleze haj. Basi achinje myama aliemwe pesi. Na asiepata myama. Afunge siku tatu katika haj. Na siku saba mtakaporejea. Hizo ni siku kumi. Zili zo kuwa kamilifu. Haj aina ya pili. Inaituwa ya al-Qiran. 32:07 Niaina haji inayo changanyo na umra kwa niya moja bila ya kutoka kwenye haram. Anaetekileza huitwa alkarin. Hapa ndugi yangu, unakua wewe ushavae haram yako, unatiyania ya kufanya haji na umra wakti mmoja. Na hii haji ya kiran, halka thalika inakupasa wewe kuchinja. Hujaj! 32:41 Au haj atavaa hiramu kwa niya ya umra na haj. Au anavaa kwanza hiramu ya umra. Kisha anatia niya ya haj. Kabla ya tawafu ilifada. Utakapo kuenda. Utakapo kuwa. Utakapo kuwa. Tushafika pale miqatu. Tushajitayarisha. Na hapa kidogo utakuweleza masale ya miqatu. Utakapo fika miqatu ndugi yangu. Ikiwa hujajitayarisha. Ni kwa jili ya usafi na ni suna. 33:14 unakata kucha, unakata nyele za kwapa, na unanyoa pia nyele kwa sayemu za usiri. Unaoga, halafu kama wataka kujitia manukato, kujitia manukato unapokuwa ushavae hiramu, ndo kwambia. Wataka kujitia manukato, kiwa pali uko ushaoga, nini hapu. Lakini unapokuwa ushavae hiramu, hakuna tena kujipaka manukato, perfume ziha iruziwi tena. 34:01 Aina ya haj, ya kirani inatekelezo kama ifatavyo. Unapofika mikat ingia katika hiramu kwa niya ya umra na ya haj. Unawezo kusema, labbeka haj wa umra, labbeka umratan wa haj, unajaribu kuitia ile niya. Kwa wewe sasa, unatia niya ya kufanya hijya na umra. Lazima uwe na mnyama wa kuchinja. Kisikuhizi mambu elifuendelea, hapa sasa nazuhumza saudi ya mimi. 34:39 Kwa ndia ya bank, mathalan bank rajhi, vewe unakuenda, unatia ATM kadi yako, halafu unalipa kiwango cha yule kondo au mbuzi ya mwenye kuchinjwa. Ambayo, nikati ya rialimia tatu au rialimia anne hapo. Wawo, hii sharika ya rajhi, wanatukua jukumu ya kukuchinjia. Sasa yosu fanyetena wasiwasi. 35:10 Ikiwa ukufanya hivyo na tukomaka, waweza wewe mwenyewe ukenapaka kitindioni, ukalipa pesa, na hii huwa ni suna zaidi kwa sababu unaweza kumchinja mwenyewe. Au kamuona yule mnyama wako anachinjwa mbele yako. Tusemeni insha Allah. Ikiwa huna mnyama, au huna wezo wakuchinja, basi itabidi ubadilishinia na utekeleze hajj. Mathalan, utekeleze hajj. 35:53 Kwa nini? Kwa sababu hulafu huna mnyama itakubidi ufunge zile sikukumi kama tulivuweleza mbele. Unaweza kufanya saai ya haji pamoja na toawafu hiyo ya alkudumu. Na unaweza kuhichelewesha saai kufanya baada toawafu liifada. Tawafu liifada hitu naifanya tutakapokuwa tushatoka arafa, tushapigia mawe. 36:35 Ya kwanza, halafu tunakuwa na kufanya tawafu lifada. Lakini, kufanya saadi, saadi pamoja na tawafu lkudum, ni mbora zaidi. Hivyo kwa mbae anania ya kufanya kiran, akifika basi afanya tawafu lkudum na afanyena saadi kabisa. Hiyo ni mbora zaidi. Lazima, ubakia katika ihramu. Siku zote tokea unapofika maka. 37:15 Mpaka umalize taratibu za haji. Anaitiania ya kufanya kirani. Tukishafika mikat akiiva ihramia ke. Basi tuamambia haru siwitena kuivua. Tobaan ataivua kivipi. Ataivua kwa sababu za tharura. Mathalan amekwenda haja. Anataka kuoga ataivua. Lakini haivui kwa abadilishi avainguo za ke za kawaida. 37:49 Mpaka zitaka pomalizika taratibu za hija. Kama nilvo sema, tutakuwa yomu taru ya tuko mina. Tutaka potoka mina, tareti siya ambao ni yomu Arafa. Tutayeleza utukufu wake kesho insha Allah. Utakuenda za kwa Arafa. Tutakaa kule mchana mzima mpaka Maghrib. Tutarudi zetu Muzdalifa. Tukisha toka Muzdalifa. Tutalala hapo. Asubuhi yake, tutakuenda kupigya mawe. 38:19 Badae ndiyo tutakuena kufanya tawaful. Ifada. Wakazi wa maka hawatakiwi kutekeleza aina hii ya haji. Waliwa kumaka hawaitakelezi. Sisi ni mina wewe waruhusiwa kufanya tamatu. Halafu ya tatu yaituwa al-ifrad. Ifrad ni kama kirantu sema wewe unatiania ya kufanya haji ya peke yake. 39:02 Na katika ifrad, huchinji mnyama. Sijitu mekubaliana. Unatiania la beka Allahuma hajj, unafanya hajj peke yake. Kama vile anavifanya karin, na tutakuwa pamoja, tutakuwa tukielezano. Kiuwa nasuwa la lolote, tuakuomba. Wakti ule tuatufu, wakti ule tuasa'i, ama tukuwa pamoja, unasuwa la lolote uliza, siyo mpaka ufanya makosa. 39:31 Umeona umechanginyikiwa ama uliza na sisi insha Allah tunau maulama tutawawuliza. Na jawabu tutakupatia. Fasalu ahla zikvi. Inkuntum la taalamuni. Aina haji hii inatekelezwa bila ya umra. Unatia niya ya haji peke yake. Kiran tunasema unatia niya ya kufanya umra na haji pamoja. Ama ifrad niya inakuwa ni kufanya haji ya peke yake. 40:09 Huchinji. Inakuwa kwa niyamoja tuu ya hajj. Anaitekeleza hii. Huitu wa almufrid. Sasa yule wakwanza tunasema. Anaitua mutamatea. Wapili anaitua alkarin. Na watatu. Anaitua almufrid. Utavaa. Nikat. Ihram yako. Kwa jili ya kutekeleza hajj peki yake. Tutafanya tuawafu lkudum. 40:46 Kwa sisi ambao tunania kufanya ifrad. Halafu, tutailekea mina. Ndugi yangu anayifanya ifrad. Ukishamaliza mathala kufanya tawafu lkudum. Jitahidi ndugi yangu kumbuka. Usinyoe. Utanyoa mpaka umalize ibada ya hajj. Utabakia katika hiram yako. Mpaka umalize kurusha vijiwe katika jamaratu lakaba. 41:26 Siku yaid. Yomu arafa ni taritisia. Uwamkizi wake ni siku yaid. Utaka pomaliza kutupavijiwe katika jamratu lakaba. Hapo tena, unaruhusiwa kuchelewesha saai ya hajimu paka umalize tuwafu liifada. Haya ni mambo ambayo ni machache tuwayeleza tu. Lakini ndugi yangu huwezi kuyakumbuka yote. Tuwakuambia. 42:03 Utakapokuwa wakti ule ya ima ya kufanya tawafu, au sa'i, au katika masale ya kutupamawe, au ibada unapokuwa katika arafa. Jambo lolote la kutatiza tuwa kuomba kama muislamu uliulize. Ndiyo siku zote tuwa wambia watu kwa jitayarishe kutoka mbele kusoma mambo ya hijya kabla hujenda hijya. Unapofika mikat, ingia katika hiramu kwa niya moja tu ya haji. 42:37 Wewe huitaji mnyama wa kuchinja. Ukifika maka utafanya tawafu lkudum. Ukipenda kwani unaweza kuenda moja kwa moja kutoka mikat kuwelekea mina. Tareinani dhul hijya. Unaweza kufanya saai ya hajj. Utafanya tawafu lkudum. Ukafanya kabisa saai. Ili utakapokuja kutawafu lifada, utofanyatena saai. Na hii ni uzuri kwa sababu unajipunguzia uzitu. 43:14 Hivi utakuwa sawa na alkarin kusu kubadilishania kufanya ya atamato. Ispokuwa wakazi wa maka ambaha warusiwi kama tulvo sema. Lazima ubakie katika ihramu siku zote. Tokea unapofika maka mpaka umalize taratibu za haji. Aina hii ya haji inawapasa watekeleze wakazi wa maka awali okaribu na maineo ya mikat. Ikiwa muda upo almufrid. 43:43 anaweza kubadilishania kutoka alifrad, kufanya alkarin, au almutamatu, au tamatu. Ikiwa umeona kuwa wakti uko, weza kubadilishania ndugi yangu, ya rohusiwa, ukafanya ima kiran, au tamatu. Maulama katika ijtihadi zao, katika hizi, aina tatu. Zahigya, baadhiawa natuambia kuwa, aina ya haji iliobora, 44:23 Kabisa katika hizo ni ya tamato. Kwa sababu ya usahali wa kuto. Bakia katika hiramu masiku mengi. Pia mtume sallallahu alayhi wa sallam. Alisistiza wafuwa siwaka wa itakeleze kama alifosimulia Abu Saeed. Asema. Kharajna maa rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam na nasrochu bilhaj. Surakhan. Falamma kadimna Mekka. Amarana anajalaha umratan. Illa mansakhal hadi. 44:53 Falama kana yomu tarwia, waruhna ila mina, ahlalna bilhaj. Tulitoka pamoja namtume salallahu alayhi wa salam, tukinyanyua sauti zetu kwa talbia. Talbia nikusema labbayka Allahumma labbayka, labbayka la sharika laka labbayka, inna alhamda wa ni'mata laka walmulk, la sharika laka labbayka. Nahii utakapukua ushavaa ihramiyako, ushajitayarisha, ushatia niya. 45:25 Ya kufanya umra au haj. Unaanza kulabi. Na tutakuwa pamoja insha Allah kwenye basi. Tutelejana masala ya talbia. Na wakti huo tutakuwa sote tukilabi. Kila moja alabi kivyake. Mpaka unapofika alharam. Unajizuia hapa unaingia sasa. Kwenye ibada ya haj. Hata kama hujaji ya kitiyanea kufanya kiran au ifrad. Anaruhusiwa kubadilisha miayake kuingia katika haj. Katika. 46:02 Haji ya tamato, umetia niya ndugi yangu ya ifrad, ushe ingia kwenye basi, unalabi, unakaribia maka kwa una kwa nini mimi nisifanya tamato. Unawezo ya ukochinja, basi warusiwa kubadilisha niya, kutia niya tamato. Anaweza kufanya hivi, hata kama baada ya kufanya tawaf na saai, kwa sababu mtume sallallahu alayhi wa sallam, alipofanya tawaf na saai. 46:34 Makawahijia tulwida, haji ya kuwaga pamoja na masoaba zake, aliamrisha wote ambao hawakuleta mnyama kwa jili ya kuchinja. Wabadilisha nye ya zao za haji na kutia nia ya umra. Wakate nye lezao, wavu ehram mpaka haji. Ntume salallahu aliyo wa salama kasema, falawla ani suktul hadia lafaatu mithal lazi amartu kumbihi. Inge likuwa sukuleta mnyama, ngevilifanya hivyo, nilivu kwa mrisheni mfanya. 47:06 Haya ndugi zanguni, nikatika machache, wakairu lkalami makalla wadali, tumiazungu mzamengi, na kama tunavosema yoyote yuli amba ya takuwa na masala istifusaratu, basi anaveza kutukabili insha Allah, na sisi kiwa kuna suala lulote ambalo hatulijui, tunau maulama ambao tutaveza kuwauliza na tukuwafamisha. Subhanaka Allahumma wa bihamdik, ashadu an la ilaha illa antu. 47:35 Nastaghfiruka wa natubu ilayk Wa salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu