♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوВоситийя ақидасининг шарҳиadmin·3 views·5 months agoУшбу дарслар силсиласи шайхулислом Ибн Таймийя раҳимаҳуллоҳнинг “ал-Ақидатул Воситийя” номли китобидан олиб борилгандир. Бу китоб ақида китобларининг қаймоғи ўрнида бўлиб, аҳли суннат вал жамоатнинг ақида асослари, хоссатан Оллоҳ таолонинг исм сифатларига тааллуқли асослар ажойиб баён қилинган. Аҳли суннат олимлари томонидан бу китобга кўплаб шарҳлар ёзилган ва дарслар қилинган. Ушбу дарслар ҳам шулар жумласидандир. By: Абу Абдуллоҳ Шоший, Маҳмуд Юсуф Косоний Source: IslamHouse.com · Абу Абдуллоҳ Шоший, Маҳмуд Юсуф Косоний#Audio#IslamHouse#Абу Абдуллоҳ Шоший#Маҳмуд Юсуф Косонийمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Alhamdulillahi rabbil alamin. As-salatu as-salamu ala sayyidin Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Mehriban vahimdir Allah namı bilen bu kitabın uqşını başlayınız. Allah ta'ala bu kitabdan bir haqmı görüp, şu haqqı aman qılıp, Allah subhanahu wa ta'ala Rabbil alamin haqqıdaki bu asmai sifat tavhidleri, Allah'ını bizim üstümüzde bölgen haqlarını bilişleyik.0:27və şularini bilişlikke Allah haməmiz bölib, amal qilişlikke və başqalargi yeyikizlişlikke Allah tavqir versin. Və bu amallarda Allah da Allah haməmiz giyen sabir versin, sabir qilib bunu ızlaştirişge. Allah da Allah sabir versin. Və bizni Peygamberimiz Muhammet sallallahu aleyhi wa sallamge Allah nı salavatı salamı borsin. U zatnin sahabaları Rasul sallallahu aleyhi wa sallamdan şinde olib bu dinni0:53Bu kitab, Aqidatul Wasdiyadir namlangan kitab. Bu ummatni özni zamanindagi en kattib alimi, Abul Abbas, Şeyhul İslam, Ahmad ibn Abdul Halim, Ibn Abdus Salam, Ibn Taymiyyah, Harbani,1:24Rahimahullah, yani 728. Hicri sənada vefat etgenizat yaz gelder. Bu kishini cüde ketde bir uluqlikleri, uluq bir urulleri bar. U kishige nahayette qattig bir shukur etiladigan uluqlikleri bar. Ve Allah subhanahu wa ta'ala dan u kishige shunday qiligan bu haqni himaya qilişte, batil ahligi hücum qiliştegi u kishini1:55shundaysa acillik ishlarida Allah ta'ala qatta bir mukafat belishligini Allah ta'ala imedilamsi. Bu albatta haqni himaya qilishlari, batil ahligi hucum qilishlari, uqshina harbir kitablarini tekshirib, bunu yaxsila qaragan adam bilivala digan, shunday uqshina qayratlig bir himmatlari bar. Haqiqatta bu Allah subhanahu wa ta'ala bu nimatki bulgan bir nimati bu sheikh.2:24Çünki Allah , bu zat bilan islami akidegi xatarlig bolgan cu da katti ishlarini Allah qaytaydi. Allah bundi islami dushmanlari və basqalar tarabdan qilingan islami akidegi bolgan katti ishlarini Allah qaytaydi. Bu zat sababligi Allah qaytaydi.2:53Shaykhul Islam rahimahullah bu kitabini yazgallar. Wasit degan bir qishlak qazilerden bir kisi, Ibn Taymiyyah rahimahullah ki kelib, u kishige adamlar, hazir başlardan kechir yapgan, ular qinal yapgan, buzuq bir yurlar, Allahni isim sifatlariga ta'al muqlib olgan, shundayibin mazhablar haqqida shikayatildilar. Shundayibin mazhablar haqqida shikayatildilar.3:23Ahli sunna wal jama'ani, adamlar, shu kirishib gechgan bid'atlardagi, ve unda kalam, farsafalar, mish-mishlar, qilqarlar, kufaygan, shu ishlardagi, ahli sunna wal jama'ani, bu haqtagi akidesinin en qayma'u dib sanalgan, mana bu akideni yazıb eyler. Biz bu uluq risali, bu kitab haqqida sözünü başlaştan aldım.3:52Bayan qilishimizini, shundaydi bayan qilishimizini yaxşi qorardik, payganbarlarınin risalatlarini hammasi, avvalidan, yani Nuh aleyhis salamdan boclab ta ahirlari Muhammad sallallahu alaihi wa sallam gece, hammalari bu risalat tavhidge davat qilya. Allah subhanahu wa ta'ala buna etedi ki, wa ma arsalna min qawlike min rasulin illa Nuhi ilayhi ennehu la ilaha illa ana fa'abudu. Bu hüccati.4:20Yana, butun payganbarlar tawhitke davat qilgallikladi. Bu Qur'an'da, yana, Anbiya surasti 25. ayatda Allah bayan qiliyatdi. Sizdan aldin ham, qaisi payganbarini biz ibargan borsak, Allahdan baska haq ma'bud yoxdib unge vahikli gammiz. Yana, menden baska ibadatke haqli bolgan, haq ma'bud yox, mengi gine ibadat qililardib vahikli gammiz, deyda. Yana, Allah baska suradi,4:46وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُولًا أَنِ اَعْبُدُ اللَّهَ وَجِتَنِي بِالطَّاغُدِ ۖ ۖ5:16yana bu Allahni ibadati uchun yaratilgallar. Qalblari Allahki talpinib, Allahni uluqlab, Allahdan korkub, Allahdan umedvar bolib, tawakkul qilib, raqbat qilib, o Allahdan korkub qalblari baglanishlik uchun, ha, shu Allahni ibadatigi yaratilgallar. Hatta dunyada, dunyadan cikaregallar, yana dunyani hammastan ular tamaman qalib oladlar. Ulargi bundi,5:46Allah Ta'ala'nı tawhid edi. Mənə bu işlərdə ulərgə yordamçı bol edigən, dünyadagi harbın arsadan bu işdi. Ulər yaratiligən shum hadabda Allah Ta'ala'nı tawhid edi ulərgə yordamçı bol meydigən dünyanın həmməsdən keçlik. Hatta keçdilərdi. Çünki siz həm bir mahluk siz. Siz həm xalqıngız üçün bol işləyiniz.6:13qalbda yu qalbda harb anlarsa da Allah uchun bolishligin gidlasin. Yani bu dunyada, bu tawhidga, bizne hadabimiz boligan, bu Allahni ibadati uchun gina yaratilgin ekanmiz bunge, bizge yardanci bolmay digan, yaki bundan tosadigan ishlarini hammasdan tamaman biz bundan kechligimiz uchun, ana shundi yukarida edilgin sifatta turub Allahke ibadat kilişlikke yaratilginiz.6:39Xinin bütün Peygamberlar aleyhimu salatlar, aleyhimu salatu was salamlarinin davatlari, bana xindik katta muhim iske davat qilgallar. Yana Allah Ta'ala niyazgiz, shiriksiz, tanha uzini ibadadigi. Allah Subh'ana wa Ta'ala butun insaniyatka ibargan Peygamberlar, ular Rububiyyat, Khudud, Uluhiyyat Tawhidiga davat qilgallarik habi Rububiyyat Tawhidiga davat qilmaganlar. Sababi, Rububiyyat Tawhidini inkar qiladigallar cida azdir.7:10Hatto inkorkiladigallarini ic icilarida, ular unu inkorkilishlikke ic icilardan qadir bolamaydi. Hatto fir'an, uzuni ana rabbukumul a'la digan fir'an, ham uzuni rabb masligini, rabbul alaminini yakhsigilaydi. Allah subhanahu wa ta'ala ginna rabb ekerligini yakhsigilaydi. Yani rububiyyatta, Makka mushrikleri ham hammasi Allahin rububiyyatiga ikrami. Shunge sayganbarlarinin davatlari,7:40aksar davatlari uluhiyyat tavhidda boyan. Fakat, bu rububiyyatni inkar qiladigallar, az gini habbir idratlari, akillari qomasdan, tamam akildan mahrum boyan adamlar gini inkar qiladlar. Çünki ular bunu kibir, özlerini kattisanaş mukabaradan, yana haqqa qarşi turistikdan gini ular rububiyyatni inkar qiladlar. Ulamalar, rahimahumullah, tavhidni uç qisimgi taksimla gallar. U tavhidni8:10Birincisi, Rububiyyat Tawhidi. Rububiyyat Tawhidi, ishte Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin yagana edib etiqat qiliş. Yaratiçte, mulkte, tadbir qilişte. Bunin dalili Allah Ta'ala'nin sözü, ala lahul xalqu wal amr. Yaratiçlik Allah nikidir. Və bütün işler, tadbir qiliş, bu rizq veriş, bu işlerin hamması Allah'ni mulkidir. O ayatını dalalat qiliyefken cayi, yani bu yerde,8:37ala lahul xalqu wal amru digandi, lahu car macru muta'laqi xalqa amr ge baladi. Bu muta'laq qigin kilişligi, özü haqqi qigin qilgin narsan, avvalda kilişligi, xabarni aldin kilişligi, alxalqu wal amru muqtada, muakhar, lahu xabar muqaddam baladi. Bu aldinda kila digan narsa, orqagi utub, orqadagi aldinda kilişligi, bu hasrni ifadalaydi. Balagat qaidasti.9:05bunday qilishlik hasrni, fakat shungi cheklashlikni ifadalaydi. Kigin bu ayatni, bu fakat muktada xabarmaz, ala bilan basiranganligini qaray, bu ala tanbihka, taqidka dalalat qalad. Ala, agah bolin, shiar bolin, kozingizni achin, lahul qalqu wal amr, qibkin hasr bilan Allah bayan qalaydi. Yani, yaratishlik, butun hamma ishla, tadbir, mulk egesi, butun kainatni basgarish hammasi,9:36Allah niki dur? Başka niki emestir? Allah'ın özüge ceklashlik var. Yani bu yerdagi xalq, yaratishlik. Amr bu tadbirdir. Amma mulk, yaratish, uxte ishtir dedigin xalq, mulk, mulkinin dalili Allah Ta'ala'ni mene bu sözüge oxşegin ayat. Walillahi mulkus samavet vadaf. Butun asmalari yerlarni mulki hammasi Allah niki dur? Allah ke khastir. Bunda hankud dişi qaydi. Ah hasr va.10:07Fakat Allah niki dur, baska niki mas. Lillahi, uzu qigin kili shkiraq bolgan qabar aldin da kili yakti. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala mulgta yagana ikalligiga dalalat qiladi. Buna dalalat qilishi shu yukardi de, haqqi taqib bugani aldingi otu qalisligi mubalagil qayda da. Demek, Rab Ta'ala yaratiste, mulgte, butun kainatini basgari tadbir qilisti habi isti yalqis yagana zaldir.10:37Indi bundan yaratuchi fakat Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin uzi digan söz çıktı. Lekin bir de Allah Ta'ala'nin sözü geledi ki, Tabarakallahu ahsanul khalik. Allah Ta'ala yaratuchilerinin en yahsisi dördüsü, başqa yaratuchilerin ham bar digan mana üçün ileri. Yani Allah Ta'ala'dan başqa ge yaratuchilikini ispatlaştik bile. Uzingiz qarar qılip durgan bu ispatlaştik bile.11:04Qigin Rasulullah s.a.v.nin suratgaçlar haqlari dagi mana bu hadislardir, yuqalulahum ahyuma qalaqdu. Yaradgan nar sengizini indi tiri-tiri ilardi qiyamati ulargi azab veriladi. Digandi ular niyam yaradgan diliyatdi, Allah ta'ala ahsanin qalqin diliyatdi, bu suz bilan, bu yerda bu yaradish faqat Allahni uzuge khastur diganini urtasini qandi icamlayisi.11:30Yana hadis qudusiydi Allah Ta'ala, wa man azlamu min man dahaba yaxluqu ka xalqiydi. Meni yarad keringi uxshatib, yarad maqcibul, orgallardan kore zalim raqqishi bar mi? Yana canlik narsalarini tasbirlash, ya haykalini ilish bilani haramligi korni. Bu bilan, Allah Subhanehu wa Ta'ala yarad ishte yagalni digan sozingiz bilan, bu nasilani, bu hadis, bu ayatlarini ortasini qandi camlayisiz deyilsi.11:59Biz cevab verimiz ki, yaratish degene bu vucudke kirtirish. Bu vucudke kirtirish, yoktan bar qilib vucudke kirtirish, bar qilishlik, mavcud qilishlik bu Allah Ta'alan ozge khastir. Amma bir narsani bir suratidan baska suratike aynantirishlik bu haqiqi yaratishmaz. Agar bu shaklini khasil bolishliki etibari bilan yaratishde etibar qilinsa, ham bu gavi manada bu haqiqi bu Allah ke khas bolgan yaratishlikmaz.12:27Bu, toyla bir yaratishmaz. Masalan bir usta, yagasdan esik yasaydi. Kigin, unga itiladi ki, esigini yaratitdi didi. Bu, kast bu. Şu kastinin bir maddasi bu. Uzur, bunu asli Allah ta'ala yaratganlarsa. Yagasini bosta qaynotta, hammasini hakiki yaratutsa, Allah ta'ala yaratgan. Insanlarini hammalari, qudratta kancalik bolsullar.12:54u daraqnumas bir dana shakhni yaradchilikke, u tikanli shakhni yaradchilikke qadir bolamaydi. Ular zadrani ham yarad almaydi, fashshani ham yarad almaydi. Allah Ta'ala anumana bu suziki qulaf salim. Ya ayyuhannas, duriba masalum fa istami'unah. Inna alladhina tad'una minduni Allahi lan yakhluqu dhubaban wala wijtama'unah. Wa in yaslubhumu dhubabu shayan, la yaslanqiduhu minhu da'ufat talibu wal matlubu.13:24Ey adamlar, zar bulmasan qilindi bunga kulaq sali ilar. Bu Allahdan basqa sizlar dua qiliyabgan ma'budi ilar, hammalari yigilsalar ham bir pashani yarata almaydilar. Agar shu pasha ulardan bura narsani alub qoygan burasa qaytib, shu kichig bir hasharatdan unu agan narsasini qaytib, qutqazib, uzlariga alamaydilar. Bu talibu matlub, dua qiliyabgan talaqiliyabganlar, hammasi zayiftir.13:54yana biyerde mushriklari u ularini shirkirtir yakallari, ma'budatlarini zaiflidi. Alladina ismi mansur. Har bir Allahdan bashqa doa qilini yakallarini hammasiga anbala. U xa daraqt borsun, xa tash borsun, xa insan borsun, xa farishte borsun, xa bashqa borsun. Ularini hammasi Allahdan bashqa doa qilini yakallar. Ularini hammasi bir borsaham, bir pashyani yarat almaydi.14:22ularini harbira alahida alahida boq qaseci. Onda u zayifligi ziyada baladi xalasi. Hirs narsay qilalmaydini a'biz baladi. Agar shu pasha ular dan buran narsayni alub qoyse, qaytib qutqazalmaydini. Yana ey mushriklar, sizlar Allahni qoyib do aqili yapganlar, ma'budi ila, shu zayif hashalat undan buran narsayni alub qoyse, qaytib bu zayif pashadan ula qutqazib alishlikki qadil bolalmaydini.14:52ularini, yani yeryuzdagi en kucilik bir padişahini, padişahini ustige bir padişah konsi, yani unu su shirlilikleriden bu padişah suru vasi, bu padişah bu kuc boyligini, yoki bu shirin narsasini unu iciden kaytip kutgaza almaydi, ta'amige konsi, unu sursi, demak biyerde yarati uci, Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin yalgiz özidir.15:19Yani yaratish digan mana bu mazmundi. Yux tahtan vucudki kiltirishlik. Bu, bur tahtani basqan arsagi aylantirishlik, yaki bur maddani ali basqagi bu yaratishmaz. Bu tola bur kamil yaratishmaz. Enda ayitsengizki bu, yana bur sawal bu qalishi munkin, Allah ta'ala mulkite yaganadur. Hamma mulk Allahni uzini mulkidur digan sos. Kigin bu yerda mulkini makhluklargi ispatlashan bar.15:49Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'nin sözü, أَمَّا مَلَكْتُمَّ فَاتِحَهُ O ki sizlar xazineleri ki malik bulgen narsa degende, yani sizlar malik bulgen deyabdi Allah Ta'ala. إِلَّا أَعْلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَمَّا مَلَكَةَ اَيْمَانُ Bu uzlarine ciftleri, ayolleri, ya ki kulleri malik bulgenleri bundan mustasna. Degende, yani kulleri malik bulgen, ege bulgen degende Allah Ta'ala zikir kileyadi.16:17Ha siz mulkini fakat Allah ta'ala ge deyabsiz, bu sözlərini qanday cemlaysi desi, bunu urtasini cemlash iki kitam anlana varad. Birincisi, insanini mulki bürnersegi malik bolishligi bu umumi am imas. Çünki mesele, min özümünü kol astımdagi narsini ege siman, başqani kol astegi ege bolam iman. Harbiri bu Allahni mulkidir. Yani umumi asal Allahni mulki.16:45Allah'nin mulki shunday amdur, kingdur, o Allah Ta'ala kamil malik zahdir. Bu bir taraftan. Ikinci taraftan, bu bir narsaga bizni ege bolishligimiz, bu hakiki ege bolishmaz. Qandi qahlasak shunday ishlatadigan, bu egeligmaz bu. Belki biz bu kolimizdagi uzimizni, mulkimizni, shariat buyurgangan maz tasarruf gulamiz, ishlatamiz. Yani hakiki malik izin belgandik ishlatamiz.17:13U haqiqi malik Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la dir. Agar mesele, bir dirhamni iki dirhamki satsay, bu bizni ixtiyarimiz demes, bu ribab olaydi, bu bizgi halal bomaydi. Demek, bizni bu malikligimiz naqis malikligdir. Fakat bir miqdar bizgi taqdirlanganligi cihaddan biz ungi igimiz qalas. Lakin tasarruf Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la nu uzygi qazdir. Yo ki,17:43bir xizmatkaringiz busi kasal bolisi ungi tuzaldib buyursangiz u tuzalmaydi. Yano tuzaldib kimi u tuzalib kechike qadir imasbiz. Yoki soqlam, baquvat durgangi sin kasalbol disi kimi u kasalboladigan qudratdi imasbiz. Lekin haqiqi tasarruf Allah Subhanahu wa Ta'ala nukol edar. Agar Allah Ta'ala tuzaldisi tuzaladi, kasalbol disi kasalboladi. Demek,18:10mutlak tasarruf shar'an ham qadran ham, hech qanday bir tasarrufgi egi imazmiz. Bu yerdagi bizni malikligimiz tasarruf cihaddan, dida naqis malikliktir, omligi cihadi dan. Mana buldan Allah Subh'anaHu Ta'ala mulgite qandi yagana egalligi bizgiye ma'lum baldi. Amma tadbir, bu Allahni, bu rububiyyatdagi tadbir, insanin özini tadbiri bar.18:41Lekin bu insani tadbir qilisligi naqis tadbirdir. Xu yukarida mulk haqqida bu otgangi oxshax. Haq bir narsi biz ege bulganimizini xahla ganimizce tadbir qilolmaymiz. Xu bizni qol astinizde mulkimiz astida bulgan narsilarini tadbirige biz ege imasmiz. Shariat qandayi bulgan bursa shundayi tadbir qilamiz. Shungi oxshax tadbir qilganimizini ham shundayi tadbir qilisligi qe shariat ruhsat berganige muvafib boshqanamiz tadbir qilamiz.19:12Demek, bizge vana bulardan, ana qarashan buldi ki, Allah Ta'ala yaratishte, murgde, tadbirde, yaganazaddir. Budun lay, mutlak, umumen Allah Ta'ala hamme basqadishte, yaratishte, tadbirde, yaganazaddir. Bundan hech bir narsi mustasna bu mey. Çünki bu biz keltirgallar, Allah Ta'ala sabit qilgan, uzgarmaz qilip qoygan narsalargi hech kandi muariz kelam eydi.19:41Bizni tadbirimiz Allah Subh'anaHu Ta'ala'ni qaluniga özgermaz, Allah Ta'ala'ni hukmiga hicqandi qarama qarshi bolamaydi. Ikinci qisim tavhid bu uluhiyyat tavhidi, yukardi otiki payganbarlarinin davatlari uluhiyyatta, asasan uluhiyyat tavhidi da bolgan. Uluhiyyat tavhidi da bolganga oxshash, rububiyyat tavhidi da bu magamlarini davat. Çünki rububiyyat tavhidini bu makka müşrikleri ham bunga iqran edili.20:11Rububiyyat tawhidini fakat kibr qiligan, kibridan, cehalatidan inkam qigallar, inkam qilishgan. Ikinci qisim uluhiyyat tawhidi bu Allah subhanahu wa ta'ala ibadatta yaganadir, itqad qilib. Qilin ediyan ibadatlarini yolguz Allah ta'ala uzuye qilishlik. Yani Allahtan basqige benda bulmaslik bilan. Har ishtageham ibadat qilib bulmaydi, payganbargaham, valigaham, shaykhgaham, ata'anagaham.20:41faqat Allah subhanehata Allahini yalgiz uzuge tanha Allahke ibadat qilishlik. Allah ta Allahini yalgiz uzini sighinib, ibadat qilib, unge talpinib, yagona dibin bilishlik. Shinin uchun bu uluhiyyat tawhidi dibin omlanadi, vayana ibadat tawhidi dibin omlanadi. Yana bu Allah subhanehata Allahge nisbatlay digan bolsak, bu uluhiyyat tawhidi boladi. Allahni haqqa bolgan uluhiyyatini Allahni yalgiz uzuge qilishlik.21:10Agar bandalarga bu bandani ibadati diba etedigan bolsak, onda ibadat tavhidi bolad. Ibadat tavhidini, tavhidi, yani ibadatini, yalqiz Allahga qilishlik. Ibadat ikde buyuk iske asaslanadi, muhabbat va tazmga. Xu muhabbatdan tazmdan, unga yaxsh gorub, unu uluqlab, shundan kelib chikadigan arsi ibadat bolad. Allah ta'ala bunu Quranda shundi bayankuladi, indahum kanu yusari'ona fil khayrat,21:40ve yad'unana raqaban wa rahabah. Bu mumillar yakhshiliklarga shunday shashilar edilar, ve bizga raqbat qilib, bizdar qor. Yani umid qilib, Allah subhanahu wa ta'ala ge muhabbat qilib, ve korkub Allahni uluqlab, dua qiladilar. Muhabbat bu raqbat bolad. Ta'zim bolad, korku Allah subhanahu wa ta'ala dan taqwa qilishlik bolad. Shunun ibadat bu buyruklar bolad, nahiylar bolad. Buyruklar,22:09insani muhabbati, raqbati, xahliq qiladiga ishlar. Ve buyuru uchirga yetishlikni talaqliq, qilishlikdir. Qaytarigan narsalar borsa bu Allahni uluqlaq, Allahdan qorkish, mana shundi buyuk zattan qorkub, bu qaytarigan narsalardan uzun-uzun itdiyishlik. Agar Allah ta'alan yaksik ursangiz, Allahni huzurda digi narsaga raqbat qilasiz. Bu Allahki yetishlikke raqbat qilasiz. Bu Allahki yetkizuchi yiyolini,22:39talaq qilasiz. Wa Allah Ta'alanin ta'atini kamil bir suratda shakilda adayit, bacarasiz. Agar Allahini uluq lasangiz, Allahini nahayatta uluq qadir, harb bir iske qadirdib uluq lasangiz, u Allahdan qorkasiz. Masiyatini qas qilgan vaxta qorkasiz. Wa bu yada turcit Allah Subhanahu wa Ta'alanin buyukligini his qilasiz. Wa undan masiyattan qochasiz.23:08وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْ لَا أَنْ رَعَابُ رُحَانَ رَبِّهِ كَذَٰلِكَ لِنَسْرِفَعْنَهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَةِ23:33Yusuf a.s. u ayolgi, u ayol Yusuf a.s.gi qasqilib qahlab qalgan, bugan balarida. Biz, yamallik ve fahshani u Yusufdan burishlik uchun uqshin deyibad. Yani bu Allah ta'alanı, ta'zimi, Allah subhanahu wa ta'aladan qorkallikleriden uqshi unamadilar. Buzuklikten, fahshilerden uqshini burishlik uchun. Mana bu, Allah ta'alanı, agar şu halat bizde bursa,24:05Allah Ta'ala'nı bizge böle digen cüde kattir nimeti böle. Yanda günahını qas qilgen vaxtı daim Allah'nı aldığımızda tapışlig. Bunda korkup getemiz. Korkemiz ve bu masiyattan uzaq bölemiz. Çünki biz bütün hayatımız, dünya şeşrimiz, həmməsi Allah Ta'ala'ga rahbat ve rahbat bilen, Allah'ka muhabbat bilen, Allah'ın huzurudeyi, Allah'ın mükafatını ümit qılib, tema qılib ve rahbatan Allah'tan korkub, Allah Ta'ala'nı uluğla,24:34bu dunyada ibadat qilans. Ibadat digeni nima? Ibadat ikde isini ibadat degiladi. Hem, bir isini qilişlik, ibadat digeni, bir xas isilani qilişlik, ya ki qilingenlarsa ibadat. Fiilini ibadat degilişi bu ta'bud. E, diladi ki, abada raculu rabbuhu ibadatan degiladi, ya ki ta'budan. Allah ta'ala ge, bende bir ibadat qildi. Abada ibadatan.25:06Bu mastar. Ta'abbudan. Allahke bandali qilganligidan, Allahke shundi ibadat dildi. Bu yerdagi ta'abbu dhibaiclik, ismi mastarini mastargi mutlaqiliclik. Ismi mastar digani, bu fiilini, özini, lafzida gelgan, ortada fahq bolmagan mastarini ismi mastar diliyibiz. Bu ibadatan, abada ibadatan, bu ismi mastar boladi. Ta'abbu mastar boladi. Ta'abbudan ismi mastar boladi.25:35Farkli bolgani ismi mastar bala. Veyindir qanun nimanir, tarqibnir, biladigalar gözüm. Biz bunu felge mutlakligini itibari bilan bilaniz. Yani ta'abud digani Allah ta'ala ge xar bolib turishlik, muhabbat qilib, Allahni uluqla turishlik ta'abud digi. Allah ta'ala buyruqlarini bacarib, Allahni qaytarigan nahilerdan qaytib.26:05Harbir Allah Azza wa Jallagi xar bolgan kishi, Allahni uluqla qorkub, Allahni aldida sinib ta xushu bolan xar bolgan kishi, Allah bolan aziz bolad. Kim Allah uchun xar bolub, tazallul bolan tursa, Allah bolan aziz bolad. Wa li lahil izzatu wa li rasulihi. Izzat Allahnikidir, Allahni rasulnikidir. Indi ibadatini qilingan amal, ikalligi nam bolan tenisak,26:34المُتَعَبَّدُ بِهِ اُو بِرْ اِشْكِي شُو بِلَنْ اِبَادَتْ قِلِنْگَنْ زَدْكِ اِبَادَتْ قِلِنْگَنْ اِشْنِ هَمْ اِبَادَتْ دَيْلَدْ بُو اِنْسَمْنِ فِيَلِ قِلِيَبْكَنْ اِشْي اِبَادَتْ يَوْا شُو قِلِنْگَنْ اِشْ اِبَادَتْ بُو اِكْكِنْچِ مَعْنَاسِي يَنِى اِبَادَتْ قِلِنْگَنْ27:03Al-ibādatu ismun jāmi'un likullima yuhibbuhullāhu wa yarḍāhu minal aqwāli wal-a'māli zāhirati wal-bātinati. Ibadat digani, Allāh subh'anahu wa ta'āla yaqshikul digan, Allāh rāzibul digan zāhirī wa bātini amallar, sözlarni, hammasni camlagucu isimdur. Bu, muta'abbatun bih. Yāni, mah'ul cihattan taniganimiz şu var. Allāh subh'anahu wa ta'āla ge,27:33Biz ibadat qilemiz, Allah ta'ala tawhidini vacib qilgan nasib ilan ibadat qilemiz. Yani bu ibadatdan birar Allah'ni haqqini, yani Allah'ni yeganadir tawhid, Allah'ni özüge qilişlik Allah'tan başqa hechbir başqa zatge bu burilmaydi. Bu ibadatlar, Allah ki ubilan ibadat qilingan bu amallar, namaz, röze, zakat, haç, dua, nazir, qurqu, tawakkul.28:03Allah Ta'ala uluhiyyatta yagana ikanlikka dalil nimadisi? Cevab buyurdi, dalil cide kuf bu tawhidni dalilib. Allah Subhanahu wa Ta'ala'ni sözü vama arsalna min qabli ki mir rasulin illa nuhi ilayhi enna hu la ilaha illa anafu abudun. Bu ey Muhammad sallallahu alayhi wa sallam, sizdan aldin biz qaysib bir payganbarini ibargan börsek.28:28menden başqa xaq ma'bud yox, mengi gine ibadat qiliylerdir, biz unge vahiy qilaredikdi. Har bir ummette Allahki gine ibadat qiliyler, ve tağutlardan, Allahdan başqa batil ma'budlardan saklanilerdir, biz tayganber qibardikdi. Yana Allah ta'alanın sözü, shahidallahu ennahu la ilahe illahu wal malayikatu ulul ilm. Allah ta'ala, özden başqa xaq ma'bud yoxlikgi Allah guvahlik veredi. O Allah guvahlik veredi. Perişteler,28:58və ilim egələri, ilim ahli quvahlik vərərlər. Bu, Qur'an'dan hüccad. Yəndi bu yerdə ilimni fazilatini qarayim. Allah Ta'ala özü quvahlik vərərdi, və farishtalar quvahlik vərərlər, və ilim ahli, ilim egələri quvahlik vərərlər. Əgər ilimni fazilati, mənə şun deyil, uluqlikni özü bölgəndaham, yəni Allah Subh'anahu wa Ta'ala xabar veriyat ki, insanlardan,29:26Ahli ilimlər, Allahlı tani gellər, ilim ahli guvahlik belədidir, qabar veriyat. Allahlı özü guvahlik belədi, fariştələr guvahlik belədilər, və ilim egələri guvahlik belədilər. Qarayn bu ilimli ulu oliyin. Allah Ta'ala bizlərin həm şu ulu ilimden qilişliyini Allah'tan sorayimiz. Allah guvahlik belədi, özdən başqa haq ma'budu yukliyik. Fariştələr guvahlik belədilər, və ilim ahli guvahlik belədilər, adalatını berbaq.29:56Adalat mana shu shahadatni qarar. Shu adalatni, qist adalatni, bundaydi guvahlik berishlik uzu adalatni hasil qilishlik. Ki, Allah Ta'ala shu guvahlik berilgan shahadat, yani mukarrar qilib, La ilaha illa huwal azizul hakimdir, ayatna davamda ina zikir. Azizul hakim bulgan Allahtan baska haq mabud yoktur. Bu, Allah Subhanahu wa Ta'ala'ni yagana haq mabud iqalligiga wazih bir dalildir.30:26Ashhadu an la ilaha illallah allahdan basqa xaq ma'bud yoxdib hongad guvahlik berishlik shahadat qedalidir. Yana Allah Ta'ala shunday guvahlik beriyatdi. Vatsizlar ham guvahlik berisiler an la ilaha illallah allahdan basqa xaq ma'bud yoxdib. Bu xaq shahadatdir. Agar bir kisi etseki Allah Ta'ala ilahlikni basqalarga ham ispatlayan ku qandi onu fakat Allahki qarar qilasilerdisi,30:55Yana Allah Ta'ala başqalarga ham aykeni Allahtan başqa ham ilahlar bar ki dese, la tad'u ma'allahi ilahan akhar. Allah bilan birgi başqa ilahka da'a kirmengi dese, başqa ilah varaykan da'a kirmengi deyabdi Allah Ta'ala. Sizler Allahtan başqa ilah yok diyarsin. Yo ki Allah Ta'ala'nin sözü vama niyad'u ma'allahi ilahan akhar, la burhane lehu bihi. Kim ki hicbir hücceti asasi bulmagan başqa ilahlarga Allah bilan birgi da'a kirse deyabdi.31:25Mu'minin surasti. Yana Allah'ın sözü, Allah'tan başqa ularda aqliyatkan alihalara, heçbirlersen ulardan bihacat qilalmadi, digan söz. Ya ki, Ibrahim a.s. nima nabu Allah qayaqilgan Allah'ın sözdagi sözleri, Allah'tan başqa, bu, bu, tam bugan,31:54Alihalar mi, xahlayisilar mi? Diganda alihalar digil yaktik u yirde. Bundan baska ayatlar bar. Bu bilan, bu Allahdan baska ilah yok, hak mabud yok digan shahadatni urtasini qandil cemlayimiz. Cevabi, bu Allah subhanahu wa ta'ala dan baska uluhiyyatlar, hamasi batildir. Batil uluhiyyattir. Ular fakat namni uzi.32:19in hiya illa asma'un samaytumuha antumu aaba'ukumma anzalallahu biha min sultan. Ular bir fakat nam, hic bir asli hakikati bomagan namlar khalas ular. Allah Ta'ala hic qandi bir ayat, ya ki bir hüccat unga nazil qilmagan, sizlar ve sizlarini, ey mushriklar, ota babalariniz namlar pargan namdan bashkan arsamaz. Bularini uluhyeti batildir. Agar u ibadat qilinse, unga talpini, ilah qilin edigan,32:49zelalatdagi kishlar ungi ibadat qil saham, bu batildir. U ibadat qilinişlikke layiq emezdir. Yani, fahiya alihatun ma'budi. Ular toğulu, başqa şu zelalattagilar ibadat qiliyakkan varsa, ibadat qiliniyakkan ma'luh, alihadur ular. Lekin ular batil alihadur. Na haq, batil, fasad alihadur. Çünki Allah ta'ala gina haqdur, fa Allahtan başqa da aqiliyakkan ma'budlara hammasi batildir.33:19Manabu ikki turdagi tawhid. Tawhidul rububiyyat, allagisi, tingisi, tawhidul uluhiyat. Bu tawhidini islamga nisbatlangan ahli qiblalardan hechkim inkar qilmaydiygan tawhiddurlarda. Çünki Allah subhanahu wa ta'ala rububiyyatta yagana, uluhiyatta yagana dur. Lakin kihin chalik, bazı adamlar ortaste kihin hasil boldi ki uluhiyatni insanlardan barar,33:50bir kişinin davaqiliştigi. Masalan, bu adaşgan, ugluketgan vaqfizilergi oxşaygan. Ular aytadilar ki, inna aliyyan ilahun, diydilar. Ali ilohtur, diydilar. Hatta bu sözünü, Ali raziyallahu anhunu özlerini yüzlerigam etdilar. Siz ilohtsızdır. Ali raziyallahu anhularını tutup, hammasını öldürdiler, yondurup öldürdiler. Bu cinayeti, bu şeriatta34:18bu had bilgilen gel, kliç bilan uldirish, bunaka cinayatmaz. Bu hadlarini cinayati, shari'ata etilgen. Bu insani ilah diyabdi dedilar, bularini yondirib, çukurlar qazib udlar, yakib yondirdilar, bularini katlalari qoçib getdi. Bu isni baslagan, baslada qoçib getdi, kin, baska yerge balib, yana şu rafizillikini davam ettirdi, bu balo hazir gecimene davam etib, gel yabdi. Ali r.a. hunu özlerge etidi. Bradarlarimiz mi?34:47Nemesi brotherlarimiz? Allahni düşmanları mal'un muşrikler. Ali ilah digerler. Bularini borçluları Abdullah ibni Sabah edi. Yani musulmanlari icide fitnek, kritik duru musulmanlarini parca parca qilişli gücün icige kirgen yahudiyidi bu. Ali ibni Abi Tolub raziyallahu anhu uzlarigi kelibbu etki, Anta Allahu haqqam. Siz hakikattan sizi Allahi kansi dedin. Lakin,35:15Abdullah ibn Sabah, u asli yahudi. Islam dinige, shi'alik davasi bulan, ahli baytnin tashayyusi bulan, davasi bulan kirgan idi. Yani islam ahlini, dinini fasad qilishi uchun kirgan idi. Bunu Shaykhul Islam ibn Taymiyyah rahimahullah, bunu bayan qilib aytgarlar idi. Yani aytadlar ki, nasaralar, vaqtida bu islamdan aldingi, nasaralar dinige, bu list digan biri kirdi,35:44Manabi adam, Abdullah ibn Sabah, Ali ibn Abi Talib raziyallahu anhuge antallahu haqqan dedi. Ali ibn Abi Talib,36:14Hatta Ali insaflari, adalatlari, u kishinin ilmi, u kishinin xabardarligi tajribasidan minbarda turib, kufa minbarda turib etdilar ki, bu ummatni yaksisi payganbaridan kigin Abu Bakir kigin umardir, dedilar. Bunu khutbada elan qildilar. Ali raziyallahu anhu dan, yani u kishi Allahni urnigib, bu ilah bolishlik daracasi maz, ummatni icidi ozlarini...36:44masalan, shu fazilatda, uzlaradan yukarilarini urnigi, uzlarini qoyislikke razi bomasidlarmish. Bu ummatni, hayganbaridan, keyin en uluğu Abu Bakir, keyin Umar dedilar. Kim shundan bashkasina etse, mey ungi, tohmat qilganlik, yalgan narsanir, tokup chikarganlik haddini uraman dedilar. Kim Abu Bakir, Umarini uluğu demese, undan, meni uluğu dedigan borsi, mey ungi, shu had uraman dedilar. Uzlarigi,37:15Masalan insaniyattagi bunday fazilatni, insan icide boladigan fazilatgi iqror bolmagan Ali r.a. sen Allah san digan kishige qahandi yu kishi razi boladi. Sunin uchun Ali r.a. shu ayatibu otganimizdegi en yaman tazil bilan ularna adabini verdilar. Yani ulargi chukur kovlasga buyurdilar. Chukur kovlandi, bu katta chukurlar kovlat durub, ungi otun toldirildi.37:44Yaqildi, kim ulanini olib gelib, shu utke tashlar yondirvardilar. Xunki ulaninin bu iqvalari cide, na'uzu billah, katta bil buhtan edi. Bu, arzimas, ishmas edi. Abdullah ibn Sabah qoçib getdi, onu u shlash almedi. Muhimi, Ali ibn Abi Talib, raziyallahu anhu, bu Sabahilerini, Abdullahini Sabahiyoli ge kirgan bu shiyalarini, shundi cezaladilar. Ut bilan yondirdilar.38:12Çünki ular Ali r.a.d. uluhiyyatını davran qilganadlar. Biz ayetemiz ki, ahli qibladan heç kim bu iki tavhid, rububiyyat, uluhiyyat tavhidini inkar qilmaydi. Allah ta'alanı bu mulkta, tadbirda, yaratiçta, bu işlarda yaganı zat ekerligini, bunlar hamması Allah'ın özüge xas ekerligini, və ibadatda yaganı ibadat qilnadigan haq ma'bud ekerligini qibla ahli.38:42Subhanaka Allahumma wa bihamdik. Ashadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa turu ilayk. Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔