♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوAdabu Za Msikitiadmin·5 views·5 months agoMada hii inazungumzia Adabu za kiislam na adabu za Msikiti na umuhimu wake. By: Shamsi Ilmi Source: IslamHouse.com · Shamsi Ilmi#Audio#IslamHouse#Shamsi Ilmiمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Bismillahirrahmanirrahim0:30Amma baad. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Baada ya kumhimidi ya Allah subhanahu wa ta'ala. Na kumtaki ya rahma na amani. Kiongozi wetu mwalimu wetu mtumi Muhammadin sallallahu alaihi wa sallam. Nguzangwa sikali zaaji. Fursa nyingine tena. Ya kuweza kukumbushana. Masala mbali mbali ya nayakhusiana na dini yetu tukufu. Marahi kwa idhini ya Allah subhanahu wa ta'ala.1:06Tutazungumzia katika mtiriko maalum visa vinafukua vina tufundisha adabu za ki Islam katika mambo mbali mbali. Na tunaposema visa haina maana ya hadithi ambazo hazina vishiko ispokuwa ni matukio ambaye ya limtokea mtumiswa la Allahu wa alihi wa salam na masuhabazake na ndaniyake kukawa kuna mafundisho.1:31ambayo mtume sallallahu alayhi wa sallam aliwafundisha masuhabazake aadabu katika maineo mengi tofauti. Na tumeona umuhimu wakueza kuzungumza mutirikohu wa aadabu zaki islam ili tuweze kujipambanazo aadabu hizi ambazo kusema kweli ndizo zitakazo tumaizisha sisi wa islam na wasioko wa islam katika akhalaqizetu, mienende yetu na katika tabia zetu kwa ujumla.2:01Ni adabu ambazo anatakiuwa kuzifahamu mtoto na mtu mzima kwa sababu undani yake kuna fathla kubwa na kuna thawabu kwa Allah subhanahu wa taala. Miongoni muadabu takazu zifundisha, tutajifundisha adabu almasajid, adabu za mtu kuingia ukuwepo mskitini, anatakiuwa we na adabu gani.2:24Tutangalia adabu toamu wa sharabu, adabu ya chakula, yakula chakula na kinwaji. Tutangalia adabu leabu wa mizah, adabu ya mchezo na kufanyana mzaha katika wa islamu ikoje. Tutangalia adabu la amal, adabu ya kufanya kazi katika wa islamu ikoje. Tutangalia adabu nasiha, adabu ya kupiana nasiha ikoje. Tutangalia adabu tahia, adabu ya kusalmiana ila kuwaje.2:52Tutangalia adabu ziara, adabu ya watu kutembeleana itakuwaje. Tutangalia adabu ililmu, adabu ya kufutafuta ilimu itakuwaje. Tutangalia adabu zikr, adabu ya kumtaje na kumkumbuka Allah subhanahu wa ta'ala ikoje. Vivi tutangalia adabu dua, jisigani mtu natakiwa napaomba dua zaki afwati adabu gani ya bozimi fundisho na mtu miso la Allahu wa alihi wa salam. Vivi tutangalia adabu maa Allahi azza wa jalla mtu.3:20kumfanya adabu mwenye zmungu subhanahu wa ta'ala kama ilifunisha na mtume sallallahu alayhi wa sallam vivili tutangalia aladabu maa rasuli sallallahu alayhi wa sallam tukumfanya adabu mtume sallallahu alayhi wa sallam tutangalia adabu tohara vipi mtuwa natakiwa awe na adabu katika tohara yake na weifanya au kujisafisha kwake tutangalia adabu lakalam vipi mtuwa naweza adabu ya mazungumzo anazata zungumza na mwenzake na ndugi yake na rafiki yake3:50Tutangalia adabu libas, adabu ya mavazi, mwisilama natakiwa katika kuwa kwa kiafati, adabu gani na teta tibu gani. Tutangalia adabu safaru wa toriku, adabu ya mwenye kusafiri ya napokoi kwenjiani, natakiwa jipambe na adabu gani za kiislam. Tutangalia adabu naum, adabu za mwenye kulala, natakiwa jipambe vipi. Na mwisho tutangalia adabu laiadi wa lafraha, tutangalia adabu zutakiwa katika masiku ya idi na katika masiku ya furaha. Huu ni mtiriko.4:17wenye kufundisha adabu takriban kuminanane za kiislam katika visa na matukio ambayo ya takua ni enye kutuelekeza jinsigiani mtume sallallahu alaihi wa sallam alivyo kuwa kiuwelekeza masuhabazaki kuhetu ya tutakuwa tukizungumza kwa mkhtasar adabu hizi walau kama sikuwa mpangilio kama nilivuzi soma lakini inshaallah mwenyezi mungu wa kituwezesha katika kipindi cha muwezi wa ramadhani mwenyezi mungu wa kitu pafursa na wasaa4:44Tutakuwa tumizimaliza adabu zote kuminanane ili muislamu aweze kujipamba na adabu hizo za kislamu ambazo mifundishwa na mtume sallallahu alayhi wa sallam. Tukianza na adabu ya muanzo ambayo jimeichagua, nimeona tuizungumzi adabu ya almasajid, adabu ya miskiti. Na tumewona bula tuizungumzi ya hivi kutokana na wa islamu wengi alhamdulilahi katika msimu mwizu ramadhani, wanakua ni wenye kuhudhuri ya miskitini, kuyo wanaweze kana wakawa zile adabu siyo wenye kuzizoya sana.5:14Basi ni vema mwislamu wakayelewa adabu hizo ili anapokuwa yuko mskitini ajaribu kuzitikeleza na kuzifuata katika kutafuta radhi za Allah na siwawuthi wa islamu wenzaki ambaye labda kwa kuteleza kwake katika kutujua adabu za mskiti akafanya jambo mboni na weza likawa nikero kundugu zaki wa islamu. Ndugu zangu wa islamu, mskiti ni nyumba za Allah subhanahu wa taala na mskiti diwa mainewe ya liyokuwa bora kabisa katika ardhi ya leumba mwizmungu subhanahu wa taala.5:43Kwa nindani ya miskiti, kuna teremka rahma, kuna teremka utulivu, na ndani ya miskiti hiyo inaimarishwa na wajia amba mwenye zmungu subhanahu wa ta'ala mewasifu kwa mba ni waumini wa kweli. Mwenye zmungu subhanahu wa ta'ala nasema katika surati ttauba, yaa ya kuminanane, baada wadhubillahi minashaitani rajim, innama yaamuru masajidallahi manamana billahi wal yaumi alakhir.6:12Kwa hakika, yaamuru masajida Allahi, wanye kuimarisha miskiti Allah subhanahu wa ta'ala, man amana billahi, ni katika wale walomu amini mwenye zmungu subhanahu wa ta'ala, waliawmi alakhir, na wakamini siku ya mwisho. Halika thalika, Allah subhanahu wa ta'ala, amewa andalia wagini wake, wana utembelea katika nyumbazaki ambazo ni miskiti, ujira uliukua mkubwa kabisa.6:41Anasema mtume sallallahu alayhi wa sallam katika hadithi sahihi liopokewa na Bukhari na Muslim. Man gada ila almasjidi au rah, aadda Allahu lahu filjannati nuzula. Kullama gadan au rah, mutafakuna alayhi. Iyote yule atakai kwenda katika mskiti. Au akarudi kutoka mskitini. Hakika Allah subhanahu wa ta'ala amemuandalia mtu huyo.7:10Peponi mafikio ya liyokuwa mazuri kabisa kila anapokuenda mskitini au akarudi. Kwe haya ni mafundishwa mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu7:40Kwa ni miskiti ni sehemu ya ibada, ni sehemu ambazo wa islamu wanatakiuwa wapate ilmu undani ya miskiti hiyo. Na uislamu unahimiza nafasi ya miskiti katika mujitama au katika jamii, iwe ni nafasi ili okuwa kubwa, nafasi ya heshma. Kwa ajili hii, uislamu ukaweka adabu na akhlaqiyati na zile mambu ambayo natakiuwa ya fanyike.8:10Yani kuna zile adabu na tabia ambo zinatakiuwa kwa muislamu kuzifanya kila anapokuwa na ingia mskitini kwa ajili ya kueza kuleta heshma ya mskiti. Na vile vile kuwa na utulivu, kuwa na unyenyekevu, kuwa na usafi wa nafsi na vitu kama hivyo. Kwa ajili hiyo insha Allah katika darsa yetu ya leo tutangalia baadhi ya adabu zinazotakiuwa katika mskiti yetu. Likuzangu wa islamu.8:39Adabia kwanza kabisa ambe tunatakiwa tuifanyi, tunapukua, tunahingia katika miskiti yetu ni tahiyatul masjidi. Ni mtu kusalimia miskiti. Mtu watausalimia je huo miskiti. Tunahadithiwa kwa mbajalasa rasulullahi s.a.w. maa ashabihi r.a. Alikuwa mikam tumi s.a.w. masuku moja na masuhabazake r.a. za mwenyezi mungu ziwaende fil masjidi. Alikuwa mikam miskitini.9:08Liyuallimahum umura dinihim. Ilikuwa fundisha mambu yanay khusyana nadiniyau. Wafi etnayi thalik, wakati mtumi sallallahu alayhi wa sallam wa mikapali mskitini, dakhala abu katadata radiyallahu anhu lmasjida. Alingiyahu yusuhabiyanaytu abu katada alingiya mskitini. Faraa rasulallah sallallahu alayhi wa sallam jalisan maa asuhabihi yuallimuhum.9:34Akamuona mtumi sallallahu alayhi wa sallam amikapa mwajana masuhaba zake halikwa mtumi anawafundisha. Fadahaba abu katada ila nabiyi sallallahu alayhi wa sallam thumma jalasa maahum. Akaenda huyu abu katada wa mtumi sallallahu alayhi wa sallam kisha akakana masuhaba wale kuskiliza darasa ya mtumi sallallahu alayhi wa sallam. Fakala lahu nabiyi sallallahu alayhi wa sallam mtumi sallallahu alayhi wa sallam akamuambia abu katada.10:03Maa manaaka antarkaa rakaataini kabla antajlisa? Nikitugani ambacho kimikuzuia? Usi swali rakaambili kabla hujaka. Fakala abu katada. Abu katada akamjibu mtume sallallahu alaihi wa sallam kwa kusema ya rasulallah. Ewe mjumbi wa mwenye ezmungu. Raaituka jalisan wa nasu julusu. Nimekuona umeka na apembezo ni mwako watu ameka.10:31Fakala nabiyi sallallahu alayhi wa sallam, mtumi sallallahu alayhi wa sallam akamambia abu katada, iza dakhala ahadukumu lmasjida, anapuingia mmojawenu mskitini, fali yarka raka ataini kabla anyajlisa. Basi na asuali raka ambili kabla yakuka. Na haamaneno siku mtumi sallallahu alayhi wa sallam alamambia tu abu katada.10:56bali alikuwa kiwambia na masuhabazake wote waliokopale na ndi hivyo hivyo, ndi hivyo alivotuambia wa islamu wote ambao tunafuata mfundusho mtumiswa la Allahu wa alihi wa salam kwamba tunapo ingia mskitini basi ni vema kusalimia mskiti na kusalimia mskiti ni kusuali raka ambili kabla mtu hajaka. Gingine katika adabu za mskiti ni kuto nyanyua sauti mtu napokuwa yuko mskitini.11:26Mskiti ni sehemu ya adabu, sehemu ya utulivu, sehemu ya ibada, si sehemu ya kupigia makilele ya aina yoyote. Kwa yuki ingia mskiti ni jihadhari sana na makilele. Kwa sababu, amiri il-mu'mininu Umar ibn al-Khattabu radi ya Allahu anhu, aliwazu ya watu kunyanyua sauti zao siku moja katika mskiti wa mtume s.a.w. na akawakaripia sana kwa kuambia, ijtanibu lagwa fil masjidi.11:56Giepusheni na mambo ya upuuzi mskitini. Inna masjidana hatha hakika mskiti wetu huu. La turfao fihi lasuatu. Hazi nyanyuliwi katika mskiti huu masauti na makelele. Na siku mwaja, alingia Umar ibnul Khattab radhiallahu anhu katika mskiti. Akawakuta watu wawili ambao hawafahamu. Lakini aliwakuta wakiongea kwa sauti murtafi un, kwa sauti ya juu.12:27Na hapo mskitini halikuwepo mmoja katika masohaba kitu asaibu ibn Yazid radiallahu anhu halikuwa melala mskitini. Umar ibn al-Khattab haka mtupia huyu saibu halikuwa melala haka mtupia kigiwe kwa kumuamisha. Kumba amka amka lakini haka mtupia mawe hivi kwa kumuamisha. Saibu halikuwa amka haka mgeukia Umar ibn al-Khattab na haka muona kumba ndo wale umuamisha. Haka muita Umar ibn al-Khattab na haka mwambia hebu.12:55Amka, nenda kaniitie haa watu wa wili ambao wanazungumza hapa mskitini. Asaib, hakaenda, hui mtu neto Asaib, hakaenda, haka wambia jamani, amiri ilmuminin, anawaita. Walipokuja, haka wauliza, nyingi nikina nani? Wakasema fulani na fulani, mimi ni fulani na hui muizangu ni fulani. Tumetokea katika mji wa toaif. Umar ibn khatabu hakaelewa kwa mba hawa, hawa kuwai kukuelewa, atahadhari zizotulewa.13:24Zakuto zungumza hoviu mskitini. Omar ibn khatabu wakawambia. Lau kuntuma. Min ahli nbalad. La aujao tukuma. Aidorab tukuma barban shadida. Tarfaani asuwa tukuma. Fi mastidi rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam. Lau mgelikuwa njeni watu wa hapa mjeni. Basi ningi wapigia. Ningi wachapa bakora vizuri sana. Mnanyanyua sauti zenu. Katika mskiti wa mtumi sallallahu alayhi wa sallam. Mayelezu haya.13:55Kwa inaunyesha kwa mba mskitini si sehemu kusema kweli ya watu kupigia makelele na kunyanyua sauti zao na kuzungumza kabari zao mskitini ni sehemu ya utulivu. Na hapa tunapata kwa maufundisho kwa mba muislamu.14:12Anapokuwa mskitini, anatakuawe khashi al kalbi, mwewakin mnyenyekevu, wala yatahadathu bikalamin fahishin, haungi maneno machafu machafu, wala baziun wala maneno yahovyo, wa yadhkuru Allahi bisautin munghafith, vile vile amtadie na amdhukuru mwenyez mungu kwa sauti yachini, hata la yushgala almusallina wadhakirina anayibadatihim. Mbaka siwa shugulisha wenye kusuali na wale ambao wa namdhukuru Allah subhanahu wa ta'ala na ibade zao.14:40Kwa hapa mafundisho ndugu zangu wa Islam, njiradi zetu hizi, tuziifanya za chini, watu ingine wanaswali, kunyanyua sauti kwa njiradi, nijambula kheri kumdhukuru Allah subhanahu wa taala, basi kwa sauti ya chini, ifanya mwenyewe peke yako, jisikilizishe mwenyewe, lakini usiifanya kwa sauti ya juu. Vile vile kuna baadhi ya miskiti.14:59Inaezekana ni siku ya ljuma, inayokwa kurwani pale kaseti, inasoma kwanzia saane na nusa atano, watu natakuja kusuali suna, wengiwa nasoma kurwani, wengiwa nafanya vikri, bazili sauti na inakua kwe hivile vile inakua inaleta kero kwa wale loko mskiti ya unafanya ibada. Kusema kweli, huu si utaratibu tulofundishwa na mtume sallallahu alaihi wa sallam katika masala mazima ya nehusiana na mskiti. Jambu jingine, katika adabu za mskiti, ndugu zangu wa islam,15:28Ni mskiti kuwa msafi. Kwa sababu katika zamaza mtume salallahu alaihi wa salam. Mtume salallahu alaihi wa salam alikuwa mwenyewe ya kihangaika kushugulikia usafi wa mskiti. Na hali wafundisha masuhabazake mambu mengi sana. Bari walikuwa wengine ni mabeduhi.15:45Ana ingia msikitini, ana tema makohozi, ana ingia msikitini, ana fanya nini. Basi mtume sula Allah wa ala salama aliweka mafundisho mengi ya kuwaelezea usafi wa msikiti na jinsigia na vavu wa msikiti unatakiwa uwe na unye kufanyua usafi na nadhafa. Na katika zamaza mtume sula Allah wa ala salama vile vile kukua kuna mwanamke ambayo kusimakweli mwanamke uwe alikuwa ni mwanamke ya Afrika. Ana jitolea mjitolea ye mwenyewe kuenda kusafisha msikiti wa mtume sula Allah wa ala salama na kutunza.16:15Na mtu mwisho la Allahu wa alihi wa salama alikuwa akimuonea huruma. Na mara nyingi alikuwa akimuulizia hali yake, anayendele yaje, na kama kuna msaada na mpatia, alikuwa kila siku akija lazima ajui hali ya yule mama. Siku moja alikuwa ingia mtu mwisho la Allahu wa alihi wa salama mskitini, haku muona yule mama ambaya alikuwa akimuulia hali zake siku zote. Fasaala anha, akamuulizia kwa mbili yule mama yukuwa api, fakalu wakasema matat ya rasul Allah, amekufa yu mjumba mwinez mungu.16:43wa akhbaruhu anahu mkamu bitaksiliha, wasolati alaiha, wadafniha. Na wakamfamisha komba usio na wasiwasi ya mtume mwenyezi mungu, tumesimami ya mambo yote, tume mwosha, tume msualia, na tume mzika katika taratibu za kiislamu. Tumesoladha wa alasalam baada ya kusikia manohaya, akawa kama vile ni mtu ambaye ya mekireka na ya meuthiwa kwa kuwa walidharau jambo la yule mama.17:09Kwanini wasimuambia wakati mtume mwenyewe yupo, wakasema tukusumbuwe mtume mwenyewe zmungu, kukushugulisha na mamahuyo wakati sisu naweza tukamshugulikia. Mtume s.a.w. wakasema, afala kuntum atha ntumuni, aala ntumuni kabla dathniha. Hithi kitu gani kilicho wazuhia jamani, msinifahami shemimi kabla ambia mzika hui mama. Kitu gani kilicho wazuhia. Kisha mtume s.a.w. wakasema, ina hadhi ilkubura, mamlua tunthulmatan ala ahliha.17:38Hakika makaburi haya. Yameja kiza kwa watu onoishi dani ya makaburi haya. Wa inna allaha aza wajalla. Na hakika mwenyezi mungu mtukufu. Junawiru halahum bisolati alaihim. Kuingiza nuru katika makaburi haya. Kwa mimi kumsualia maiti yambaya tekeingizo humundani. Jem naona kwa mba memkosesha. Huyo mama. Ambaya likuwa ni mcha mungu. Wanafanya kazi ya kheri. Memkosesha fathla kama hizo. Kwa sababu ya kutharawu. Na mtume salallahu alaihi wa salam.18:09Alifanya hivyo kwa huyu mwanamke li anaha kana takumu bi amalin aadhimu. Kwa sababu mama huyu alikuwa kifanya amalin kubwa kabisa wa huwa nazafatul masjidi wa riayatu. Na kazi hiyo alikuwa kifanya li kusafisha mskiti na kutunza mskiti. Hivyo ndugu zangu wa islam kuna umuhimu mkubwa wa kufanya usafi katika mskiti yetu. Kweni kabisa mskiti haipo katika hali ya kuridisha. Kila mtu anawona kwa mbahisho kazi yake.18:38Mtu kusema chukwe fagiyo, afagie, labda ingie katika vio, kule, afanyedeki, awa magie magi, awa pukute vumbi kwenye nani, anona komba shuguli ya hii mkusu. Lakini subhanallah, hii ni kazi ambaye mtu miso la Allahu ala salama miunyesha komba ni amaluna azimu. Ni kazi kubwa kabisa ya kueka nyumba ya Allah subhanahu wa taala katika nafasi ili okua nzuri kabisa. Libuzangu wa Islam katika adabu, miongo ni mwadabu za ki Islam.19:05Ni kusafisha miskiti yetu, kuiweka katika hali nzuri, kuiweka katika kupanda maua, kufanya hali nzuri ya kimisikiti ya mbo mtu wa kiingia kusuma kweli inapendeza. Hivi ndiyo tulifundishwa na mtu mwishwa la Allahu wa alihi wa salamu. Na katika adabu, kathalika za miskiti ni ule mwenye kuingia miskitini kuwa katika haya nzuri.19:28Katika mavazi yalikuwa masafi na yeye mwenyewe kuwa masafi na hata kuwa na harufu nzuri ambayo itakuwa hayu wakiri wa islamu nzaki ambayo wako pale mskitini. Tumepata vile vile mafundisho na visa kutoka kwa mtume sallallahu alaihi wa sallam kuonyesha njisi gani ambayo muislamu anatakiwa awe katika mskiti. Tunahadithi wakumba wa islamu walipokuwa wakirejea kutoka katika vita vya khaybar.19:56Walipita katika ardi ambayo kusema kweli sehemu iyo au katika mji ambayo mji huo ni marufu kwa ulimaji wa vitungu na vitungu thawumu. Na walikuwa wananja hawana kitu kingine chakula. Basi wengi wawo wakapupia kwanza kula vitungu vile kwa sababu ili wawezi kupunguza ili nja waliukuanayo. Wakala vile vitungu, kisha wakaenda mskitini. Walipo ingia mskitini, mtume s.a.w. akasikia ili harufu na akaita mtume s.a.w. kwa kusema,20:25Manlami akulu li usallu maahu. Jule ambaye haja kula vitungu basi na tusualinae. Wa akhara aladhina akalu hata tathabu raihatu albasal wa thawm minafuahi. Na haka ambia walo li ukula vitungu vya vitungu maji na vitungu thawm kumba jamani hebu kaini kwanza huko msubiri paka medomo yenu hiyo harufu ya medomo hiyo ishe ndiyo muingie mswali. Kinyume chaiva muizu kusualina sisi.20:51Kwa inamana kuma mtumi s.a.w. hakupenda wale wale ukula vitungu vile kuawuthi ndugu zao wa islam kwa harufu mbaa ya mdomu ambayo ingeweza kuwasababishia kukereka katika sula zao. Na baada kumalizika kwa sula, mtumi s.a.w. kasema, Man akala min hathihi shajaratil khabitha, shayan falaya karabanna fil masjit. Mtia yote atakekula katika mtihuu ni harufu mbaa ya.21:20Shajaratil khabifa haina marakoba nimti wenye ni mbaya la. Ispokuwa mti ee zatu raihatil kariha. Nimti wenye harufu mbaya. Shayan. Fala yakarabanna fil masjid. Basi astusogile mskitin. Yani aswali pembeni ya mskit. Falama samia anasu thalika kala baadhum. Hurrimat. Hurrimat. Ai haramu aklu albasol wa thawm. Baadhi ya masohabu wa nivyosikia manenohaya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Kusimu huu mkisha haramishu.21:50Vitungu vimekusha kuwa haramu kwa maneno ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Khabari hiyo ya kamfikia mtume sallallahu alayhi wa sallam. Watu wanasemanini fakala lahu mtume sallallahu alayhi wa sallam wakawambia. Ayuhan nasi. Enyo watu. Inna huu laisa lii teharimu maa halalallahu lii. Mimi sina mamlaka ya kuhalamisha jambu ambalo mwenyezi mungu wa meni halalishia. Walakin na haa shajara. Walakin huni mea ambao akrahu rihaha.22:18Mimi kusema kweli na chukia harufu yake. Kwe mtumi salallahu alayhi wa sallam haka kanusha kumba jamaani siyo haramu. Lakini ni mea ambao kusema kweli harufu yake siyo nzuri. Sasa harufu inapokuwa siyo nzuri. Ina wawuthi. Ina wawuthi wa islamu. Mskitini pala unapokuja kusuali. Kwe hapa tunapata mafundisho ya msualiji kuwa na harufu nzuri. Kuwa katika hali ya usafi. Kwe hapa ni mafundisho nduguzangu wa islamu. Tuya zingatie. Lakini leo takuta kweli mtu anayinjia mskitini. Subhanallah.22:48Ile harufu ya soksi. Inafanya mskiti mzima unanuka kwanzia kama alingia dhuhuri. Mbaka magharibi mskiti utasikia harufu ya soksi. Soksi zinanuka, ametembea nazo, mazingia mafangas, majasho. Anaingia nazo mskitini kusualia harufu mbae. Ukiwa umekaa karibu yake, unatamani swala ishe, haraka, uondoke. Au sivu onezo katapika. Subhanallah. Mwislamu hatakiuwe katika hali kama hindu guzangu wa islamu.23:15Unafika kama soksizaku izu zinanuka wacha nje kabisa uko inkia safisha kabisa nyubi yako na sabuni Hakisha kwamba huawuthi wa islamu unzaku katika misingi kama yu lakini ya23:23Watu hawajali, tuno na hamibu, alo naswala na swala yangu, alo naswala yake, mrali na uzu wangu, hii harufu haina tatizo, kumbe harufu ni tatizo, mtume suna Allah wa ala salam ali wazuhia, watu wale ukua wamekula tu, vitu ungu wa sisuali nayo, yei sasa ingikuwa me, me patikana harufu ya masoku sika matilio nayo, na dhana ingi wapigia marufuku zaidi. Kwa hiyo ni muhimu sana, tukachunga harufu hizi mba ya mba, zinazutoka katika nyayo zetu, zinazutoka katika makuapa yetu, zinazutoka katika vinyuwa vietu, kusama kweli ni muhimu.23:50Ndiyo mana mwislamu natakiwa hawe msafi, yanakonda mskitini, ajitie manukato hui mwaname, yanakonda pale yananulukia vizuri, msafi, yanatawatha marazote, yanaringiza vidole kwenye kucha za migu, zile katika vidole vya migu, anasugua, kuondosha harufu mbaya, zineweza kuwa zimejitokeza. Ili ya sige ya kawaudhi wa islamu unzaki. Kusimakweli, ni muhimu sana kwa mwislamu kueza kujitakasa, nakua msafi, anapuingia mskitini, na Allah subhanahu wa ta'ala nasema katika suratilarafu.24:18Ayathalathina moja, yabani, adama, enye watoto, adam, kuthu, zinata, kumuinda, kunlima, sjidin, chukueni mapambo enu, na usafi wenu, pale katika mskiti wote mnapokuenda, basi chukueni mapambo mnawayafahamu, mapambo enu mazuri kabisa kueni katika hali nzuri, nguzenu safi, zimefuliwa, zimefuguwa pasi, zime nyoka, hali nzuri, lakini leo mtu naingia mskitini.24:41Nguo ziko hovi hovio, nasema ndo ucha mungu, wahajali, kumbana konda kwa mwenyezi mungu, wakati ngeito tulabda na mkua wilaya, singe konda na zile nguo kama hizu. Kwa hiyo kuna umuhimu mkubwa wakujali miskiti yetu na kuhithamini, hata katika mavazi ya mba yetu na yava, katika usafi wa mili yetu, na katika kujueka katika hali nzuri ya kunukia vizuri ndugu zangu wa Islam. Kwa hiyo ilikuwa vile vile ni katika adabu, miongo ni mwa adabu za miskiti. Vile vile katika adabu za miskiti,25:11Ni mtu wana pakuwa tayari ya mikusha ingia msikitini Na kukawa kumia adhiniwa Basi ya stoke Kisibabu saingine mtu wana ingia msikitini Pare pare meka Na angalia simi yaki kuna meseji Siju kuna mtu wana mgojia wana mamuita Ana toka ana kuenda Ani alimuhimu mtu wana kusha ingia msikitini Kwa niya ya kusuali ya mikusha fanya Misha salimia tahiya tulumasi ya msuali ya meka ya mea adhiniwa Basi ya jitahidi ya stoke mpaka amalize kusuali Na mtu msuala Allahu wa alihi wa salam Alikuwa akiwa himiza25:40Masuhaba zaki na haki wafanya wapupie pupa ilikuwa kubwa kabisa kusiana maswala ya kutenda matundimia mwa wana pukuwa mskitini Na kujiepusha na maswala yote ambaya na kuwa na vishawishi vya shetani na ndani ya nafsi zao Kwa ajili hiyo mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu mtu26:05Na siku moja tunahadithiwa na Abu Hurera radhiallahu anhu alikuwa mika katika mskiti wa mtume sallallahu alihi wa sallam. Na kuliko pali mskitini kuna kundila masohaba na watoto wa masohaba. Ukafika wakati wa swala na ikawi miadhini wa adhana. Na wakati wa adhana akasimama mtu ili yaweze kutoka mskitini. Abu Hurera akawa na muashiria ule mtu kumuanyesha kwamba fakad asa abal kasim. Mtu huya netoka.26:33Hame muwasi mtume sallallahu alayhi wa sallam Kwa za mtume sallallahu alayhi wa sallam alifundisha Kumba mtu anapo ingia msikitini na ikathiniwa Basi CVM mtu huyu akatoka Kwenye ni muhimu sana ndugi yangu mslam Unapo ingia msikitini Jaribu kuhacha mambu yako mingine inje ya msikitini Ya siku ingize ya kakupelekea Ukatoka msikitini na ukaanza26:58Kutafuta mambo mingine ya kidunia, kusimaha nilisau kitu fulani, nilisau kitu fulani, hapana. Shetana natafuta njia za kukutuwa mskitini kwa usiju kampa na fasi hiyo. Vile vile katika adabu za mskiti ni kwepo na darsa katika mskiti. Kasababu darsa tunafamdu zinazuhuhisha mskiti. Kwa ni sehemu ambayo watu na jifundisha mambo mbali mbali ya nehusiana na masala ya dini yao. Ndiyo katika sehemu ya mskiti.27:25Na katika hili siku moja ya Abu Huraira radhiallahu anhu, yusohabu wa mtume sallallahu alaihi wa sallam, aliuna watu wameshugulishwa sana na maswala ya biyashara. Wameingia masokoni, wameacha kabisa maswala ya kukamu sikitini na kujifundisha ilmu. Na hili kuwa ni baada ya kifu cha mtume sallallahu alaihi wa sallam. Abu Huraira kusumakwila lihuzunishwa sana.27:48Na hali ile, kwamba watu wameata kukaa mskitini kusoma, wameingia masokoni, wikiswali watu salama alekum, salama alekum, mtu hakaya na undoka na kukimbili ya dunia. Hilo likawali memkira sahaba huya Abu Hurera kuona kwamba watu wamekushaacha suna ya kusoma dini katika mskiti. Siku moja, haka fikiria kitu cha kufanya Abu Hurera cha kuwarudisha watu mskitini. Na haka pita katika, katika napita sokoni, haka muijia fikra.28:16Akawana hii thikra ngoja itakeleze leo. Akaita Abu Huraira kwa sauti leo kwa kubwa kabisa. Ya ahla suq. Ya ahla suq. Enyi watu wa sokoni. Thaka mirathu rasulilahi sallallahu alaihi wa sallam yukasumu antum haa huna. Mkoje nyingi. Mirathu ya mtumi sallallahu alaihi wa sallam leo inagaiwa mskitini. Nyingi mko sokoni mnauza biashara zenu. Ala ya tathabuna. Fata ya hudhuna nasibukum minhu.28:42Kwanini msiende mkachukue fungulenu katika mirathi ili wachwa na mtume shalallahu alaihi wa salam. Fakalu wakakusanyika otosokoni wakasema wa aina huwa. Ikuwa api yo mirathi ya mtume lo tuachia. Kala fil masjid. Abuhurela kwaambia mirathi iko mskitini na gayo mskitini. Faa asraa nasu ila masjid. Watu wakaanza kukimbia kuenda mskitini kuifuata mirathi yo ya mtume shalallahu alaihi wa salam. Mbada kalil. Ada nasu ilai.29:12Watu walipu kuenda kulu wakamrudia abu horera. Wakalu ya abu horera. Ewe ya abu horera. Kad ataina almasjida. Tumekuenda mpaka mskitini. Falama adakalna hu. Tulipu ingia mskitini. Lam nara shay an yu kassam. Hatujawona chocho teki higaiwa. Fasa alahum. Abu horera kamauliza. Wama raaitum ahadan filmasjid. Hivya mkumuna mtu yote mskitini. Kalu wakasema wajadna kawman yusallun.29:42Tumi wakuta kunawatu wa naswali wa kawman yakarauna al-Qur'ana. Nakunawatu ingine wa nasoma al-Qur'an wa kawman yatazakaruna al-halala wa al-harama. Nakunawatu ingine wa kipiwa na maweza kusiana na mambo ya halali na haram. Fakala Abu Huraira, Abu Huraira kawambia, thaka mirathu Muhammadin sallallahu alayhi wa sallam. Hiyo ndo mirathu ya mtumi sallallahu alayhi wa sallam niliwakua ni mwambia. Subhanallah.30:10Abahorela litumia njia moja ya kueza kuwavuta watu na kuwakumbusha katika njia ya kuhamasisha kwamba wanatakiuwa wasomi dini. Kusama kweli watu hawa, walimchukulia Abahorela maneno na yazungumza waka amini kwamba ni kweli kuna mirafu. Lakini Abahorela likuwa antaka kuwapa fundisho kwamba mirafu ya elimu ndiwe miacho na mitume. Mitume hawakuwacha mirafu ya pesa.30:35Ndaza watu kwa kushugulisho na masoko, waliona kwamba tayari, yani waliweka pesa mbele kuliko hata ile mirathi tulawatiwa na mtume sallallahu alayhi wa sallam ambayo ni ilmu. Kwa ya abahurira, kataka awagonge kwa mfano huu na tukio hili kwa kuambia kwamba jamani nini mkawahi mirathi ya mtume inamalizika kule. Na walipothika kama tulivyona, wakakuta mirathi ili ukwena kusudia wa si pesa, bali mirathi ni ilmu. Kwe vile vile nduguzangu.31:02Wa Islam katika mwezi mtukufu wa Ramadan, tusiwe na pupa sana kukimbilia masokoni kwenye biyashara zetu, kwenye shuguli zetu, kuna darasa misikitini zinatolewa ima baada la asri, ima baada au kabla la isha kwa mudafu, au darasa zinatolewa katika nyakatofauti, wacha kufikiria mambo yako ya dunia.31:20Kuna watu ingine kweli baada alasiri, darasa natulewa, ana kabari, alakunda tukulala, ukwangale TV, kwanini usikae, ukapata mirathi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam, au darasa natulewa kabla ya swala ya aisha. Wahi mapema, mtu mgea anakuja pali, ndo inakimia wa swala, ndo naingia, kwanini? Anakimbia darasa ya dini, subhanallah. Unakimbia mirathi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Wahi mapema.31:43pata ilimu katika mskiti, na mskiti yetu nayo, tu huwishe kwa darasa kama hizi, ili tuweze kufaidika katika muizi humi tukufu wa ramadhan, kwa wali ndugu zetu ambao, katika kuafundisha masla alambalimbali ya naikhusiana na dini yetu ya kislam. Ndugu zangu wa islam, kuhayo machachi ambayo tumiazungumza leo katika adabu za mskiti, tutosheke nayo, na tunamomba Allah subhanahu wa ta'ala, hatuja alie tuweze kufuata adabu hizo, ambazo tumefundisho na mtume sallallahu alaihi wa sallam,32:14Katika miskitietu ili tuweze kupata fadla kutoka kwa Allah subhanahu wa ta'ala. Inshallah katika vipindi vinavyo kuja tutangalia adabu zingine ambazo tumizungumza ili tuweze kujipambanazo. Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔