Libraryدستاویزات
Vahdetu’l-Vücud
Yazar, bu kitapta Vahdetu’l-Vücud akidesininin sapıklığını ve İbn-i Arabî’nin fikirlerinin yanlışlıklarını açıklamış, halk tabakasının onun kitaplarını okumasının haram olduğunu belirtmiştir. Bunun sebebi; onun kitaplarının birçok desise ve tuzakları ihtiva etmesidir. By: Muhammed Şahin, Ali b. Sultan el-Kari Source: IslamHouse.com · Muhammed Şahin, Ali b. Sultan el-Kari
کتاب سے
متن کے ابتدائی صفحات۔ مکمل پڑھنے کے لیے اوپر کتاب کھولیں۔
VAHDETUL VUCUD
ALİYYU ́L KARİ
2
Görüldüğü gibi iki sözü arasında gayet açık ve seçik bir çelişki bulunmaktadır. Belki de
büyük alimlerin ihtilaf sebebi, bunun hakkında farklı görüşler sergilemelerinin nedeni, kimisi
zındık derlerken, kimisinin de sıddîk (dürüst, doğru ve samimi) demeleri, onun bu çelişkili
ifadeleri nedeniyledir. Onun asıl meramının ne olduğunu ise en iyi olarak ancak yüce Allah
bilir. Biz onun küfrünü söylemek istemiyoruz. Çünkü onun konusunda kesin bir karara varmış
değiliz. Ancak, şeriat ve ilahî hükme aykırı olarak söz söyleyenler hakkında küfrüne
hükmedilir. Böyle biri ancak hakikat yolundan çıkmış olabilir. Hatta onun kesin anlamda
küfre girmiş olması gerçekleşmiş olsa da, bu takdirde bile, onun son anlarında hakka dönmüş
olabilmiştir, ecelinin sonunda hakka yönelmiştir.
Herhangi bir kimsenin küfrüne hükmetmek doğru ve caiz değildir. Ancak kesin bir delile ya
da nassa dayalı olarak küfür üzere öldüğü sabit olan dışında kimseye kafir denemez. Ancak
meramı noktasında onu izleyenler, ona tabi olanlar, onun sözlerini mütalaa edenler ise, bunlar
eğer bozuk inanç ve düşünceden kurtulmuşlarsa, hatalı vehimden uzaklaşmışlarsa, işte bu,
Allah’ın fazlı ve keremidir. Fakat sapıklık yolunda, cehaleti noktasında hala ona tabi olanlar
ve izleyenler varsa, bu da Allah’ın takdiri ve kazası kabilindendir. Güç ve kuvvet yalnızca
Allah’ındır.
Böylece anlaşılmış bulunmaktadır ki, genel manada halkın onun kitaplarını alıp okumaları
yasaktır, haramdır. Çünkü desiseleri, içinde var olan tuzakları halkın geneli tarafından pek
kolay anlaşılamaz. Nitekim hocalarımızın hocası Celal Suyutî’nin de tercihi budur. (206)
Fakat bizzat şeyhin (İbn Arabî’nin) kendisi hakkında duruma vâkıf oldum. Onun işini ve
durumunu da Allah’a bırakıyorum. Hakkında, birçoklarının söyledikleri gibi, kendisi
hakkında zındıktır demiyorum. Onun çelişkili sözleri, daha önceki sayfalarda görüldüğü gibi,
böyle bir durumu gösterse de, kendisi için zındık demediğimiz gibi, hakkında o sıddîktır,
doğrudur da demiyorum. Bazıları hakkında sıddıktır deseler de, ona hüsnü zan besleyerek
böyle bir şeyi ileri sürseler de, ben bunu da demiyorum. Sözlerinde meramının tahkiki
gerçekleşmediğinden, kimi kerametlere benzer vakıaların işitilmesiyle, büyük bir ilim sahibi
olduğu söylense de, makamların gerçekleşmesi noktasında anlayışlarının içiçe girmesi
yaygınlık kazansa da pek bir şeyler söylemek istemiyoruz. Niyetlerin iyi olup olmadığının,
amaçların neye hizmet ettiğinin en iyi bileni Allah’tır. (207)
Daha sonra tevilcinin sözü, şu itirafı dile getiriyor. Diyor ki, şeyhi yani İbn Arabî, “Eşyanın
vücudu (varlığı), hakkın zatıdır.” Böylece bunu mutlak anlamda söylemektedir ki, burada
kendisi zuhur menzilesinde ya da hakikat mertebesinde olmayı murad ettiği ihtimalini
uyandırmaktadır. Bunu da, söz olarak Eşarîlere nisbet etmek temeline dayandırıyor. Çünkü
her şeyin vücudu yani varlığı, o şeyin aynıdır. Bir de bu ifade, aynen şeyhinin sözüdür, iddiası
vardır. Dolayısıyla kimin gözü kör olur, bu kimse artık noktasız ayın ile noktalı ğayn
arasındaki farkı anlayamaz. Yani hadise delalet eden noktanın varlığıyla ağyara (başkalarına)
delalet ederken, noktadan soyutlanmakla da, ebrara (iyilere) delalet eder. Yani evde, ondan
başka bir kimse yoktur, temeline dayandırıyor. Şuhud ehlince ortaya çıkan mana, onların
“Allah’tan başkası” sözleri, “Allah, varlıkta olandır.” Bestamî’nin sözünde işaret olunan ise,
şuhud denizine dalan, varlık nehrinde kendisinden geçen anlamınadır. Bu, “Cübbem’de
Allah’tan başkası yoktur” demektir. Bu ise ancak bu kimselerin fena makamına vasıl olmaları,
ulaşmalarıyladır. (208) Onların Beka meramında ortaya çıkması ve sekr (sarhoşluk) ve mahv
(yok oluş) durumuna düşmeleriyledir. Bir de bizzat içme olayında kaybolmaları, ayıklık
halinden habersiz bulunmalarındandır. Ancak bu gibi hallet ya da durum, an be andır, zaman
zamandır. Tıpkı çakan şimşek gibi, tıpkı göz açıp kapamak gibi. Kimi zamanda cezbe gücüyle
bu makamda kalır. Eğer bu durumunu fiili olarak veya söz olarak masiyetten korursa, o kimse
sevilen meczuplardan sayılır. (209) Aksi takdirde o kimse ebter, bereketsiz, sonu kesik
meczup adını alır. Bu ise eksik bir makamdır ve geçersiz yani batıl bir haldir. Tıpkı deliliğin
3
akıllı bir alime nisbeti gibi. Peygamberlerden ve velilerden kemal derecesine gelince, bu,
Cemul Cem’ makamıdır. (210) Dolayısıyla varlıkların çokluğunun vücudu onları hicab olmaz,
mümkün olanların hakikatlarını mütalaa ederlerken, bizzat zatın kendisini müşahededen bir
şey onları engellemez. Onları eşyayı olduğu gibi görürler. Böylece yasaklarla emirler arasını
ayırdedebilir. Her hak sahibinin hakkını da yerine getirirler, onları hakkı mülahaza etmeyip,
halkına riayet ederler. Evet hakkın şuhudu, mutlak istiğrak (içine almasıyla) nedeniyle halkın
vücuduna (varlığına) galebe çalarsa böyle olur. İşte ismet şartından murad budur. Allah
hakkında ve kullar hakkında ismet şartından maksat bu olmaktadır. Nitekim Hz. Peygamber
(s.a.v.)’in şu hadislerinde işaret buyurulan ve: “Benim Allah ile öyle bir (sözleşme) vaktim
(anım) var ki, o vakitte ne mukarreb bir melek, ne de gönderilmiş bir peygamber beni ihata
edemez.” (211) Burada mukarreb melekle Cebrail’i, mürsel peygamberle de kendi ekmel (en
mükemmel) nefsini demek istiyor, buna dikkat et.
Hakkı müşahedesine halkın mutalaasının galebe çalması nedeniyle eğer kaziyye (hüküm-
mesele) aksi olursa, bu, mutlak kemale nisbetle izafî bir noksandır, eksikliktir. İşte burada
deniyor ki: “İyilerin haseneleri (iyilikleri), hürlerin (ahrarın) kötülükleridir. İşte bu bakımdan
tüm hayırlıların efendisi ve alimlerin de senedi olan Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle
buyurmuştur:
“Kalbimi gaflet basar da, Allah’tan mağfiret dilerim.” (212)
İşte bu makamda kimi meşayihi kiram şöyle demişlerdir: “Allah’dan başkasından
geleceklerden Allah’dan mağfiret dilerim.”
Arif İbn Farid de demiştir ki; Şiir:
“Eğer senden başka bir irade hatırlayacak olursam
Bu seven (yanılarak) da olsa, mürtedliğime hükmederim.” (213)
Bu mananın şerhi uzadıkça uzar. Biz yine kendi konumuza dönelim. Biz bu konuda deriz ki,
hak ehlinin itikadı ya da inancı, yüce Allah, kainat varlığının gayridir. Çünkü Allah, tüm
yaratılanların yaratanıdır, varlıklar bakımından hadis olan vücudların da yaratıcısıdır.
Allah’dan başkası asla mûcidden müstağni olamaz, bir mûcide ihtiyaç göstermemezlik
edemez. Çünkü yüce Allah şöyle buyurmuştur: “Allah zengindir, sizler ise fakirlersiniz
(Allah’a muhtaçsınız).” (214)
Yani öncelikle Allah’ın yaratması, ikinci olarak da en be an onun imdadına muhtaçsınız.
O’nun yaratması olmaksızın bir şey olamaz, öncelikle bu bilinmelidir. Onun yardımı
olmaksızın da bir meşhud (görülen şey). Aksine, O’ndan başka mevcud olarak hak bir yaratıcı
olamaz. Mutlak manada Allah’tan başka bir mevcud da yoktur. İşte vücud makamında bu
şuhudu düşün. Aynı zamanda vücudiyenin sözleri arasındaki durumu da düşün, “Göklerde ve
yerde mevcudâtın ayanı (aynları), gök ile yer arasında kainatta var olan ulvi ve süfli şeyler ve
redi (aşağılık) olan şeyler, mutlak vücud sözüne göre hakkın aynıdır, kendisidir. Evet, yüce
Allah’ın ilminde mevcud ve madum eşyanın varlığı ayani sabit edendir. Bunların hariçte bir
varlıkları vardır ki, bizzat bağımsız yani müstakil değildirler. Bunlar tıpkı havadaki toz
kabilindedir. Ya da çöldeki serap gibidir. Susamış olan biri, serabi görünce su sanır da, yanına
koşup gider, oraya vardığında ise, onu, suyu bulamaz. Orada Allah’ı bulur. Nitekim O şöyle
buyurur: “Nerede olursanız, O sizinledir.” (215) Bir başka ayette de şöyle buyurmaktadır: “O,
her şeyi kuşatmıştır (her şey Allah’ın bilgisi içindedir).” (216)
تبصرے
ابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔
متعلقہ
Mescid-i Nebevi’yi Ziyaret Adabı
islamicmedia.tv
7 views · 5 months ago
Cennete Götüren Yollar
islamicmedia.tv
4 views · 5 months ago
Tefsir Usulü
islamicmedia.tv
6 views · 5 months ago
Sorulu-Cevaplı İslam Akidesi
islamicmedia.tv
9 views · 5 months ago
Allah’tan Başkasından Yardım Dilemenin Hükmü
islamicmedia.tv
7 views · 5 months ago
Açık Deliller
islamicmedia.tv
7 views · 5 months ago
İyiliği Emretmek ve Kötülükten Alıkoymak
islamicmedia.tv
6 views · 5 months ago
Bid’atın Tanımı, Hükümleri ve Çeşitleri
islamicmedia.tv
6 views · 5 months ago
Kur’an ve Sünnetten Hac ve Umre Rehberi
islamicmedia.tv
7 views · 5 months ago
Akika ve Hükümleri
islamicmedia.tv
6 views · 5 months ago