خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Bismillahirrahmanirrahim, alhamdulillahi rabbil alamin, wa salatu wa salamu ala ashrafi musadin sayyidna Muhammadin wa ala alihi wa sahabihi ajwain. Amma baad, kika tutakuwa namatati ya kuzungunziya, kuhusu kalima ya sheikh Muhammad Omar Dumila, kuhusu salahi ya idi, idin na hara. Amma kika nikaida, nitabia, na ada, 0:34 mtu kustajabia jambo ambalo na pelekea kwa ajabu. Japo, ikijulika na sababu ajabu kubatilika. Kama walo sema warabu, hitha aorifa sababu batala la ajabu. Mekatika, yenye kustajabisha sana mtu kusimama mbelea batu, akalika nyusha jambo ambalo liko. 1:05 Na vatu wakampigia makofi ya furaha, vaki amini kwamba lili alo lisema liku kinyume na mambo li bukua. Ni kama mfano wa mtu kukanyusha kupatika na bahari hapo li munguni, vatu wakasadiki kwamba nkweli hakuna bahari uli munguni, hakini hapa kupigwa na mshangao mpaka kujuliza yuli alo kanyusha tumiteje. 1:38 Na vale valivu msadiki nabotu na iteje. Lakini akili ya usawa kufikilia kwenye jibu sahili. Shekletu hameleta daigili la kwanza kwamba hamesaliidi mudambrefu ekiwa peke ake. Lakini hivi sasa mambo yaenda kumwelea mazuri kukua hamepata watu kumi. 2:11 mara ya mwanzo, lakini sikuzoka kusalipeke aki. Mpaka ni kampelekea, haende akasujudu sajidatu shukri, yeye na kikudu chake alipi wako. Lakini kumombia, kumombia sheche, yule yule msemo, ulo semo na warabu, kwamba, kwamba khabaru halima disiri. Khabari halima haikuansiri. Huni mfano warabu. 2:43 Famezoea kulipigia jambu likiwa ni mashuhuri mno. Fetwa malindi, wadogo na wakubwa. Vanajua komba idil adha ilikuwa ikisaliwa siku ya tarihi kumi ya mfungo tatu kwe bisikiti oote ya malindi. Hili hakuna hata mtu mmoja aweza ikukanusha komba hilo halikuwa. Ispokuwa gogo letu. 3:14 Mwana tuoni wetu nitungaji mashuhuri. Ndiye aweza kulipinga hilo. Na sijui kwa mba. Vale valo likubali na nuhili. Valo kwa wakimsikia. Yali undoka kachika akili yao. Kuyafamu mambu yalivokuwa. Lakini sifikiri. Kwa mba hilo lilikuwa kwa kachika akili zao. Bali kunyamaza kwao. Nikule kupaka na mafuta tu. Ilivokuwa malindi. 3:48 Na vijiji vio mjiyote vikubwa na vijiji vilogo ilikuwa nsiku ya tarihikumi ya dilhija. Hila hasuna haja akuli jadili. Kwa hivi, tutafikia kwenye natije ya kwamba hili la siku ya tarihikumi ya muezi wa dilhija nilu hili lilo kuwa li na watu wengi. Lakini leo, hili hili la tarihikumi. 4:20 La mwezi wa vili hija ni mebakiwa na vatu hukumi kama tariki ya. Inamana basi hii ni dalili ya komba mambo huenda ya kipungua pungua na vatu vakimbia vakelekea kwenye hati. Dalili hii ulo yona mpaka ukaenda fiji za kushakuri si dalili ya kuzidi. Hii hito dalili ya kupungua. Lakini... 4:50 Katizo ni kwamba ina kwa sababu sultanu l'omri lahu dhuruhu fi ukuli l'bashara. Omri kila ukienda, huwa unadurilake, unateza katika akili, katika akili za mabini adamu. Falmaru uyashibu, uyashibu maahu akuluhu. Mtu hukua, hakikuwa huzeeka na hakizeeka na akili yake pia huzeeka. 5:23 Chakletu, hamezungumzia masikitiko yake na huznizake kwa waloswali hindi sikuwa tarihiti siya, yomu nnahari, komba hindi hile ya waloswali batuwa tarihiti siya tuluhiswali sisi hekuwa hindi. Wala vitindo chile uzitinda sikuwa tarihiti siya, havikuwa vitindo na sawa. Hili, ni kama msemo mgini wakiarabu unosema. 5:53 Ramatini bidai hasu mansalata. Amenisingizi ya mimi ulogonjwa wakikishe ya kajitoha hali ya kwa ngojoni ya ye. Hapa hataka pijulize vijisu wala hivi. Kwamba ibada, huwa ni ibada ya sawa ikiva vipi, huwa na ni ibada ya makosa ikiva vipi. Mpaka sisi tuwe tunomakosa au njini muwe muna makosa. Ibada. 6:25 Kukubalika na kujulika na kumbani ya sawa itiafikiana na sharia Kufunga kwetu Na hili chulo isali Ndiyo iluafiki kitendo tabo na mtumi sallallahu alayhi wa sallama na masahaba zake Tulifunga siku mahujaji wako arafa Ndiyo siku amba uba na mtumi sallallahu alayhi wa sallama Ala tuyunyesha tuifunge na kwamba 6:55 Kufunga siku ya Arafa ni kafara ya miaka miwili. Tukifunga hivyo. Kufunga tumefunga kulingana na alivotufundisha wanamtumi sallallahu alaihi wa sallam. Arafa kama alivogusia sheke. Kigugotetu kwenye maneno yake. Kwa mba sisi jasema Arafa ni moja. Ndivo chunawosema kwa mba Arafa ni moja. Na dunia yote na ulimungumzima. Wakubali kwa mba ni Arafa ni moja. 7:25 Ni moja wala hakuna mwanatuoni yoyote aliesema kwamba wa anali kuli kawmi na arafa. Kwamba kila kawmi ina arafa yake hakuna alosema hivi. Kamani nabukubalika hili ya kwamba arafa ni moja. Hili vile vile vamekubaliana wa nazuoni wa ulimungu mzima kwamba tali arafa huwa yomu nnahari. Siku inyikufuati arafa ndiyo siku yomu nnahari. Hili vile vile. 7:56 Limiafikiwa na wanazoni wote wa umati Muhammadin sallallahu alayhi wa sallam. Na kupabiri. Unitajie mwana tuoni mmoja. Aliye kanyusha kwa mba siku ile inawufuati ya arafa. Si yaumu nnahari. Hidi hiti no iswali. Kwa hii yaitua hidu nnahari. Yaitua hidu nnahari. Ikinasibisho na yaumu nnahari. Kwa hivi. 8:28 Tukiisali eidi nnahari, yauma nnahari, huwa tumipata vina tulivuwa amri shona sharia. Kama nabosema, mwenye mugni almuhtaji kitabu, amba tunima shuhuri cha mazebi ya shafi. Asema fahadhi salatu mansubatun ila liyumi. Salahia eidi ya nasibishi wasiku. Tukisama eidi nnahari fahua mansubun ila yaumi nnahari. 8:59 Itakuwa minasimisho katika yumu nnahri. Waliyomu yadhulu bitulu'i alfajri. Nasiku huingia kwa kutokia alfajri. Mtumi sallallahu alayhi wa sallam. Ali wauliza masahaba siku ini ya kufuati ya arafa. Aka wambia ayu yawmin hadha. Hii nisiku gani. Fakala sahaba. Masahaba wakamjibu mtumi sallallahu alayhi wa sallam. 9:29 Allahu wa rasuluhu alamu. Mwenye zimguna mtumi wa akenda ya najua. Mtumi salallahu alayhi wa salamu wa sahabu asema. Mtumi akanyamaza. Mpaka tukafikiri, tukadhania kwamba mtumi ataipasiku hii jina jingine. Fakal kisha mtumi akasema. Alaysa yaumun nahri. Sisiko yaumun nahri. Kuna bala. Tuka mjibubana mtumi salallahu alayhi wa salamu wa sahabu asema. Kwanini? Rawahu Ahmad wal Bukhari. 9:57 Rewaimu kutunia mwamu Ahmad Nabukhari. 10:29 Zaku muzdali fa usiku ulen dio leilatu l'idi. Usiku l'idi li anna fi subhiha anna har. Kwa sababa subhi hake dio yomu anna hari. Wa an hafsa. Li hafsa. Riwaya ala tokiya kwa umu atia. Umu atia sema. Umirna bi abi. Amarana bi abi wa ummi rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam. 10:58 Anu kuryahuna yoma al-fitri wa yoma al-nahari al-awatiqa wa zawati al-kuduri wa al-huyad. Fa amma al-huyad fayatazilna al-musalla wa yashhadna al-akhayra wa da'wa tanusimim. Umma atia. Asimakwa mbaba namtumi sallallahu alaihi wa sallam. Katwa mbisha. Tuwatoe siku yaidi al-fitri. Wa yoma al-nahari nasiku yaidi al-nahari. 11:26 Tuwatoe wanawake hata wale ambao bako kwenye muezi, lakini wakenda kwenye musalla l'idi, vaepuke musalla, vaende wa kashudie kheri na dua za wa islamu. Ummaapia hapa. Haileza kumpa mtumi sallallahu ala sallam, alisema wanawake, vatoke, siku yaidi l'fitri, na yaumu l'nahari, ani yaidi l'nahari, wa huwa tali yaumi arafa. 11:55 Ni ili ya kufatia siku ya arafa. Wa lamta kulia yuma la ashir. Wala umuatiha kusema. Ntuna katuambia tulatoye na siku ya kume. Alitumbia siku ya umunahari. Kwa hivi ya umunahari ndiyo siku ya eidi. Kwa sababu al eidu mansubun ila yumi maalumi. Hidi hapa iminasibisho kwenye siku fulani huwa ya umunahari. Wahakada jamii uriwayati fisuhahi. 12:22 wa sunani wal maajimu wal masanidu. Ndibu riwaya katika vitabu wa hadisi mashuhuri, kwamba siku wa yaumun nahari, ye yaumun nahari, misiku gani? Misiku amba umahujaji awa meanduka arafa, au nisiku amba umahujaji vensha anza kulala mina. Kulingana na haya, inamana ya kwamba, sisi tumeiafiki, 12:54 Siku aluamrisha banamtumi salallahu aliasalam na siku alusalintumi idi yeye na masahaba hake. Sisi kufakuitwa tumeafiki suna ya banamtumi salallahu aliasalam na wewe wafakuitwa umekhalifu suna ya banamtumi salallahu aliasalam. Kwa hivyo wewe ndiye unaifa kusikitikiwa kwa sababu umpotea ndia ya sawa. Sisi. Katika siku yu minahari. 13:24 Mtumi sallallahu alayhi wa sallam katika hadithi katha wa katha amekataza watu wa sifunga yo munahara. Lakini unkata ilakumkhalifu mtumi sallallahu alayhi wa sallam na hii ndiyo adayako bana mtumi sallallahu alayhi wa sallam maka amrisha watu wa sifunga yo muarafa wa ase kwa mahujaji. Ase kwa haji au ase kwa mahujaji. Mtumi sallallahu alayhi wa sallam 13:52 Kakachaza watu wasifunga yomu nahari, kwa huwatali yomu arafa, ni yenye kufatia suti arafa, ambao siku hii ni haramu kufunga kwa watu wote. Ni ayami kashiriki, ambao hei kuruhusiwa, illa kwa haji alohiji hija ya tamato ya kisha asipate nyama. Ndiye huu karuhusiwa peke yake kufunga, na mtu misalala wa alisala maasema. 14:18 Ayyamu tashiriki, ayyamu akli wa shurbin wa zikri Allah. Au ayyamu minari wa nyingine. Kwa mbani itini. Ayyamu akli nisiku zakula. Wa shurbin nakunwa. Wa zikri Allah na kumtaja mnyazimu subhanahu wa taala. Wala haiku thubutu. Kwa banamtumi sallallahu alaihi wa sallam. Wala kwa masahaba. Wala kwa tabiina. 14:49 Kwa mba kufa, kufunga yaumun nahari. Aikuthubutu hili kabisa na ukifanya huwa ume mkhalifu wa nanchumi sallallahu alayhi wa sallam. Basi hiki watu mesali hidi. Siku hile batu mba wametere mkaarafa. Huwa tumesali hidi yaumun nahari. Siku hile hile alokuwa atisaliba nanchumi sallallahu alayhi wa sallam. Kwa sababu hidi hituwa hidu nahari. Ukisaliwewe huku siku ya tarihikumi. 15:19 huwa umayisali kwenye siku ya mazo ya ayami tashiriki na indi hii haiki eidu tashiriki hiko eidu al-alha au eidu au eidu al-nahari mweli sisi mbisi tuliyoko pamoja nadalili ya vijendu wa banamtumi sallallahu alaihi wa sallam wewe huna dalili ispokuwa fatwa ya Seyid Ali bin Ahmad el-Badawi rahimahu Allahu ta'ala Seyid Ali 15:48 Mwenyezi mungu amjali kheri, alikuwa ni moja katika majamba ya ilimu, alo kwa fahali, alo itumika ilimu toka mwanzo mwanzo kusoma kwake, mpaka amekufa akitumika ilimu ya kisharia. Lakini kwa moja na ilimu yake, mungu amweke mahala pema, atuweze shena sisi kufanya kazi kama aliofanya kazi yeye. 16:17 Memesisemi, wala yeye mwenyeo marihemu hakusema kwamba fatuwa yake ni huja ya kisharia ya mlazimu mtu kuitumia huja hiyo. Wala hakusema ahali kusema hili na mwana tuoni wa aina yoyote, lakini ifabu kutukua ni kuitukua kwamba hiyo ni ijitihadi ya almarhumu na niraiyake. 16:44 Mnyazimku amjazi kheiri na mnyazimku subhanahu wa taala atanlipa thawabu kwa ijithadi yake alifanya. Kwa sababu tunabufahamu likuwa mba manijithahada faafaba falahu ajirani. Wa manijithahada faakhtua falahu ajirun wahid. Kwa hivi ilivu sayid Ali. Ikiva katika fatwayake kapatasawa fahuwa maajur. 17:11 Na ikiwa hakufa wa urukupa cha sawa, vile vile ni maajua. Lakini, haivi imetosha kuwa ni huja ya kisharia amba unilazima sisi chuita gemene. Kwa hivi yauma arafa, na yaumun nahri, wa aina ayami tashriq, niidi kwe tu sisi wa islamu, kama alibu sema banamtumi sallallahu alaihi wa sallam, mariwaya ilo kokewa na albaithaqi. 17:41 Ntu misalala sema sema yaumu arafa wa yaumu nnahri. Siku ya arafa na yaumu nnahri siku apili. Wa ayamu tashriki na siku tatu za tashriki. Siku tatu za tashriki za anziya. Baada yaumi nnahri siku tatu amba umahujaji huwa wakiatilia mina. Ntu misalala sema sema siku hizi. Iduna ajli islamu. Ni idiyetu sisi wa islamu. 18:08 Wa hiyo ayamu akilin wa shurubi. Na nisikuza kula na kunwa. Wa zikri Allahi na kumtaja. Mwenye zimgu subhanahu wa ta'ala. Walhamdu lillahi ala ni'mati l'islam. Sisi kwa jihita ni wa islamu. Wa hivi yaumun nahari kubaniidi kwetu. Hata kautoeleze kiba yaumun nahari. Mtumi sallallahu alayhi wa sallam kaitaniidi. Izi kufanyuaji kari wa islamu. Idilezi wa wa islamu katika idimbili kufanyuaji. Isha. Shekheletu. 18:41 Gogo ntungaji marufu asema kwenye kitabutake al-multaqatat. Na katika kilmatake hiti-hiti, taide nnahari asema kwamba aliwataka vana umkhalifu ani sisi. Tumpati hadisi moja, lakini hatu kumpelekea hadisi ya mtuyo yote, hatu kupeleka hadisi yote, lakini na sisi vile vile. 19:12 Tulimgoja sana atulete hadisi ambu ya zivilia vatu kusalidi ya umunahari. Hatukupata hadisi yoyote ispokuwa fatwa ya saidali. Je fatwa hii ni hadisi kwako manatuoni wetu. Lakini mimi sioni ni ajabu kutokea vitu kuhiwi kwa shekeletu mtukufu kwa sababu yeye ni ntua vitu ko amezo vya vitu ko. 19:42 Vamalindi vote vamjua. Kwa mba shicheletu huu muishmiwa, ameyaleta hapa ndani ya malindi ambo hayakueza kuleto na mtu wa aina yoyote. Amezoea kuchanganisha mambo na kufahamu vitu vile anabotakaweye hata kama mambo ya le amihalifuada na dasturi. Tulizungunza katika mambo ya kaida. 20:14 Kule kujidai kumba kupungua ndiko kuzidi. Hakitu kwa dalili kwa vatukumi alo salinao kwa idadi ya sikukumi za vilhija. He asema diyo kuanza na sisi chonelea kule ndiko kukoma. Shekeletu hamezoea kukhalifu hata kaida za kiilimu au kuzifahamu kingine au kusingizia venye ilimu. 20:46 Tama na wasema kwenye multakata tiake. Asema wa eidu al-adhaa. Ka eidu al-fitri. Fayuraa fiihima. Ma yuraa fi ahadihima. Li anna asmaa al-alqabi. Kujja tu nda al-usulia. Asema kwenye kitabu tiake mali nuhaya. Kwa mba eidu al-adhaa. Mika ma eidu al-fitri. 21:14 Inafaa kutunza kwenye aidi al-abha ya nayotunza kwenye aidi al-fitri kwa sababu majina ya malakabu ni hujja kwa wanazoni wa usuli al-fiqhi. Hapa mpaka tueleze wanazoni wa usuli al-fiqhi vanavu kusudia asmaa al-alqabi au mafuhumu al-alqabi hujja. Kwa wakikusudia nini, tuwaangali na vatumbia nini kwenye hujja hii ili tegemiwa na mgugu wetu. 21:43 Mfuhumu lakabi manayake vanabu sema gani usuli alfiqhi taaliku alhukmi bismi alalem au ismi naua. Kwa mba mfuhumu lakab ni kuifunga hukmu na ismu alalem. Ismu alalem ni kama jina Ali, Muhammad, jina Lamthu, au jina Lamahala, Maka, Madina, Malili, Mombasa. Hii jia ismu alalem. 22:11 Mfano wao wanafiga mtu lao atamuambia mtu. Kama sa'idu. Sa'idu ndo ismu l'alamu. Kama sa'idu. Sa'idu ya amesimama. Je, chukisema mafumu lakabu ni lazima ifamika basi kumba mtu muingine hakusimama. Au iwe nijina la aina ya kitu. Kama kusema filgana mizakatu. Katika mbuzi au kondo panapasazaka. Neno hili vile vile au jumla hii. 22:42 haimanishi kwamba kwenye ngombe aonga miya haipasizaka. Ibarahi, kama wanabosema wanazono suri fiqhi, tuki inakili ibaraka mainivo kwenye vitabu asema la yadufa hadhi ilibara. La yadullu ala nafi ilhukumi amman adahu. Ibarahi hayonyeshi kukanyusha hukumu kwa nchumigine. Wakadnasa alehi shafi'iyu. 23:11 Shafi amalifafanwa ilo kama kala fil burhaan. Kama kulifasema kwenye kitaba alburhaan. Wa kala lu sada Abu Ishaq. Lam yaxtalif kawlu Shafi wa ashabu fihi. Lam yaxtalif kawlu Shafi. Hali kutafautiana nilu la Shafi wa ashabu hina wa fwasirati fihi kwenye ilo. Wa khalifa Abu Bakar al-Dakaaq wa bihi shtahar. 23:40 Naame changaa kukuhalifu hilo. Aniki nyumina alwasema shafi. Wazaama bini rufu bini rifaa. Ibi ni rifaa amedai wa gairuhu na wangine. Anahu lam yakul bihi min afhabina gairuhu. Hakulisema hilo katika wafasweja siku kuwa abu bakri ndakka. Imamul haramain asema. Wa katsafaha alusuliyuna. 24:09 Kwa sababu. 24:39 Mwenye kusema nime mwona zaidi, jumla hii hai hukumi kwa mba haku mwona ntumu ingine kabisa. Haya utayapata katika albahru muhiit lizzarkashi. Keisha ailele kusema kwa mba kana ddakaak idhajera lehu kalamu si mithzi hii ya zkuruhu fi majlisi dda. Hakitokiwa na maneno ya mfanwa wa mafuhumu lakabu. 25:07 Alikuwa akiyataja kwenye marazazake za kusomesha na akiyarudisha na kujigambanaeo. Kisha sema, warainahu waka anahu sahia min hadha lkawli. Tulimuona kana kuamba alihonahaya, jula kawli ya kihifa na mnara huaada ilihi, hatukumuona kisha akiyaregelea tena, au kuizungumzia katika kitabu cha kitotote. Hili, laonyesha kuamba dakaa. 25:36 alirudi narayake utayapaka katika albahru mukhii jizu ya kwanza ukura fawishirina ene mfaka watishirini amidi ya tema itafaka lkulu ala anna mafuhuma lakabi leisa bifuja kwa mba wanazoni watu wa usulio mefukiana kwa mba mafuhumu lakabi si huja khilafa liddakaaki wa ashabi imami ahmad iskokuwa kinyume 26:05 Nadakaaq na wafwasi wa imamu Ahmad bin Hanbal. Kisha asema alamidi. Walmukhtaru. Lilo cha guliwa. Inama huwa madhahabu ljumuhuri ni madhahabu ljumuhuri. Kisha aina ila kusema kusema. Walau kana mafhumu lakabi hudja. Lau kama mafhumu lakabi inge kweni hudja. Wadalila nani dalili. Lakana lukailu. Izan iza kala. 26:34 Angekuwa mwenye kusema, akisema, Isa rasulullahi. Isa ni ntumi wa mwenye zimgu. Faka anna hukala ni kama amesema, Muhammadu laisa bi rasulillah. Muhammadu si ntumi wa mungu. Na hili hakuna yoyote ambaye aweza kulisema. Hivi ndiwe hivu katika multa kata. Kwa usiano na maneno, chuliwa na kiliki harufu kama yalivu. 27:01 amba uyagungana na vitabuhili wa usulil fiqhi ambazo yeye asingizia vanazuoni wa usulil fiqhi kwamba wasema katha na vanazuoni wa usulil fiqhi wasema kinyume na yeye ni hale hale kilosema kwamba mngogo wetu ni mngogo wa vitu uko na kutuletea mambo vile anamufahamu yeye kisha amintetea dalibi nyingine mpia 27:31 Kwa mba mtumi sallallahu ala salama kasaliidi siku nyingi madina na madina na maka ni karibu na mtumi sallallahu ala salama haliku haulizi kwa mba arafan lini ili apatu kusalidi. Subhanallah. Dalili ya kia inahii au huja ya kia inahii ni dalili za kitoto. Pamoja na kukuhishimo. 27:56 Wala haifai huja kama hii kuizungumzwa na mtu amba ni mjuzi, au hata mtu amba yadae kwa mba ye ni mjuzi. Mwenye kuuliza, huuliza jambo amba lo halijui. Mtumi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam, alishinrua kuijua siku ya arafa mpaka akalazimika aulize. Au ulikuwa huwataka mtumi avya meuliza. 28:27 Upate kujenga hukumu ya usawa. Au wataka kutuambia. Au wataka kutulechea. Dalili pia na sharia pia. Ili upate kuyafikilia. Hayo unayafikilia. Kwa sababu watuambia. Kwa sababu watukumi mpaka mwaka kesho. Tajenga msikiti uwe kama msikiti wa maka. Au kama msikiti wa madina. Ili tupate kupita ntume Ibrahim. Au tupate kupita ntume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Mfano wako bana. 28:59 Nikama mfano wangonjwa fulani alokuwa mgonjwa, daktari baada ya kumpima akansibitishia komba we ni mpungufu wa damu. Tupatie damu kiasa pwenti mbili au tatu. Haka mwambia mimi naweza kukuletea hata pwenti ishirini. Nipatie ndro asubuhi nita kuletea. Haka enda mahala kwa kuchinjwa wa nyama, kule haka jana damu. 29:26 Ndro mbili, na daktara li pumuuliza kwa mbe ya ni damu ya mbuzi yao ni damu ya ngombe. Iko kule yao na pochinjo wa nyama, na ikula ni mbwa na paka. Kwa kuna hitajika mimi li kutuwa damu, basi li unafavali ni tuko ni ilete. Ndivo alivofahamu yeye. Ndafikiri na wewe ndivo ulivofahamu. Ama madai mangine, unayodai kwa mba kuna kitabu karibu kitatapishwa. Hii hakijava ni kitu takumtisha mtu. 30:00 Angahuma kama ungetuambia, kuna kitabu lamu, ulema bandrangamia, kimeteremuka kutoka mbinguni, jibrili kwa kiteremisha lamu, kitabu hiti huku sejia wewe. Hapa tunge sema, hatu nalaku kwa mbia. Lakini kiwa kitabu kimetungwa, haucha taka kutungwa, haucha taka kutapishwa, alotunga mwanadamu kama wewe, yale yale unawandua wewe, na ho mgini ataandua yeye. 30:29 Sisi hatu semu kwa mba kila lili logotika kitabu lazima lili ni ilimu. Tuasema ali ilimu kala Allahu. Kala Rasulullahi. Walijma'u walqiyasu insaha. Ilimu ni amesema mwenyezi mgu. Amesema mtume mwenyezi mgu subhana wa ta'ala. Na ijma'i na kiasi ikiva zimesuhi. Neno tukiambua mwenyezi mgu kasema hivi. Mtume kasema hivi. Ijma'i ni hivi. 30:59 Kiasi ni hivi tutasema mikono juu madamu kiasi mesihi na ijmae mesihi. Ama mtu akisema jambo lakilolote. Sisi na yeye ni kwamba tumuangalie. Alilo sema la ambachana na Qur'ani na sunna likiba la ambachana na Qur'ani na sunna tutasema saman wataa. Likiba haliku ambachana na Qur'ani au na sunna ijmae au kiasi wamambia wana. 31:30 Keti na maneno yako bakia wewe na upuzu wako. Wakati wakutishwa vatu kwa vijitabu, kutishwa vatu kwa vijilemba, wakati ule ulikwisha. Huu ni wakati muingine. Takuambia bana, fahadiku. Watala asubuhu, wasai kava nazi. Jimbil Amerika, na asubuhi imejitomoza. 32:02 Na vatu zameamka, hakuna wakati wa vatu kudanganyo tena. Ukisema tutakuuliza ulipata wapi. Mwisho, emaliza nikikuambia, maneno tulapiwa na wanazoni wetu watukufu. Fasema, kulu wahidin yuukazumi nkaulihi wa yuraddu. Kila mmoja maneno yake, mshikiliwa nhurudishwa. Hila fahiba hata wakaburi. 32:32 Na nabiyo sallallahu alayhi wa sallamu. Nafikiri ya lisema na imamu mali. Hakishiri ya kaburi ya banamtumi sallallahu alayhi wa sallamu. Kwamba ella manene ya banamtumi sallallahu alayhi wa sallamu. Ndiyo mtu hanaruhusa kwa rudisha. Kisha kuwa mtumi kasema. Mambo halasa nukusha. Mwisho. Nasema. Kwamba sisi hatu vaiti batu. Kwenda kuwa shingilia wateza ngoma. Au kwenda kuwa shingilia wateza mpira. Lakini ito. 33:03 Tadahita vatu, vaende vaka shikane na haki. Vaende vaka shikane na nsimamu wa banamtumi sallallahu alayhi wa sallamu. Nsimamu wa al-Quran wa sunna. Sisi, simuda mrefu sana tulikuwa chatafautiana na ndugu zetu. Chatafautiana nabawa kwenye salahi yaidi. Sisi, tukiwa ni kidogo, tukisali sikuwa tarihi tisia. Nabawa wakiwa ni wengi wakisali sikuwa tarihi kumi. 33:36 Lakini mwenye zimgu subhanahu wa taala, kada fikia kufuata nsimamu ule wa banamtumi sallallahu wa alihi wa sallam. Mwenye zimgu ndiye mwenye kushukuriwa. Tuasema na hii ni neema ya mwenye zimgu subhanahu wa taala. Tuawashukuru wale yonahaki wa kaifuata. Tukivambia, yazakumu Allahu khairan na kila mtu akionahaki. 34:04 Asaa avena nisimamu kama yule, wakuwashi ya imazo ya yake alokuwa nayo, aende akifuati haki aluambiwa na mtumi sallallahu alayhi wa sallama na mwenye zingu susahana wa taala mwenye zingu asema alhaku ahaku anyutaba. Haki ndiyo ilio haki kufuata. Mtumi Ibrahima alayhi salamu. 34:28 Mwenye zingu kama mbrisha amchinje Ismail. Na aka njitolea Ibrahimu kuenda kumchinje Ismail. Na Ismaili aka kubali achinje. Na mamaki Ismaili aka kubali achinje. Na sisi tukambua tuweke kumbu kumbua kuchinja. Na wewe muislamu. Waambua na mwenye zingu subhana wa taala. Zitinde hawazako. Wacha mazoeya yako loazoeya. Umfuate mula wako. Umfuate na ntumi Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. 34:58 اللهم أرن الحق حقا ورزقنا اتباعا وأرن الباطل باطلا ورزقنا اتنابا وصلى الله وسلم على خير خلقه محمد وعلى آله وأصحابه