♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوДовуд ва Сулаймон алайҳиссалом қиссасиadmin·3 views·5 months agoПайғамбар Довуд ва Сулаймон қиссаси By: Шамсуддин Дарғомий, Абу Яҳё Сайрамий Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Абу Яҳё Сайрамий#Audio#IslamHouse#Абу Яҳё Сайрамий#Шамсуддин Дарғомийمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:02بسم الله الرحمن الرحيم إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا من يهده الله فلا مضلله ومن يضلل فلا هادي له وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمدا عبده ورسوله أما بعد السلام عليكم ورحمة الله وبركاته0:29Аллах Таула ги ахамды сана пайгамбар, салла Аллаху алейхи ассалям, ги ас-салавата, дүрдилар болсын. Үткен cüme zuhbatlarimizda Dawud aleyhis salamni ceng asnasida kursatgen cesaratlari gib tuxtagan idog. Аллаха Subhanahu wa Ta'ala bani Israelini xarki yandin kiyin. Bu, bani Israel özleri gib bir padişah bir işini talak qılıçdi.1:02Bu padişah Taulud isimli padişah bollu. Ənə şu padişah başsılığı da, amalikları qarşı cüdeyn şiddetli cengləri da, bu şiddetli cenglərinin başı da, Davud isimli yaş bir bala çıxıb durub, amalik qabilələrgin başlığı boğan, ləskər başısı boğan, Caulud isimli bir zor olanı, öldürgərli yenislə bilən sohbetləşib öttük.1:34Cawlud, cüdeyem yengilmez, cüdeyem bakuvat, hamda yashlariyan, Dawud-dın cüdeyem köp, kattay yashlari qisiydi. Dawud a.s. bilan urusini özüga ip görmədi. Ba, sən qayt, mən sən bilan uruskin kemiyat digimda, Dawud a.s. ediki, belki mən urusim axchiman dedi. Xunbilan kolları dağı,2:02Asbablari tash atadigan arqallarini ulahtirgan idi, ushkala tasham kitmikit baravar calutni pesha nasakib teyib, calut pasyaqarab kulan ushkalligini xabarini slabilan otdian jumalarda sohbatlaskan idi. Anasul payita calut askarilani ikidin chakiradi ki, kim bunga kurechazi degan payita talut askarilani ikidi hich kimi chikiramagandi ki, kim chiksa patishalik niyam,2:32qizimniyam shunga beremandaydi. Dawud alayhsalam chikatdagin, jaulutni qatil qigandinkin, laada berilgan narisar oyabka chikadar. Allah ta'ala ittiki, unu qatil qigandinkin biz Dawudka hikmat bilan mulk verdik. Mulk padişalıq. Hikmat esa payganbarlık olad. Bu payganbarlık ilgarı, tör yüz yilca takri, ben tör yüz yilca, bitta kishige cemlenmagan idi.3:05Fakat kina Yusha ibni Nun aleyhis salamni isla bilan zikirini qibit tuk, shu kishi da cemlangan idi. Hana undi kiyn giygin patshahlar, Allah hıdab olardı, peygambarlar Allah hıdab olardı. Patshahlar hükumetni başkarlardı, peygambarlar isa dinni başkarlardı. Amma yana qayt durub, Dawud aleyhis salamda manashu ikkin asa cemlandi. Bugun silar bilan Dawud aleyhis salamna qistalar bilan tanis chikaniz. Dawud aleyhis salam bu,3:35Yaqub a.s. zürriyyatlarini ikidegi Yahuza oğludin, nesil nesabidin taragan aulat idi. Allah s.w.t. bu kishige hikmet bilan mulk biyirdi. U kuzlari dumalaq, hamda kuk kuzli kishi bogan. Sachlari azgina qalbar isa pakiza bogan.4:05Mənəsində ispətki egeb ogan kishidur. Va u kishi padişalaxni başqargan payitda, həm peygambarlaxni başqargan payitda, bəni İsrailin hayatı kündün-küngə rıvazdanla başlad. Bəni İsraili yaxs yasashini başlad. Undin aldan yüdeyem zoravan padişalarga düşkib türüb, yüdeyem qinalib yetişgan idi. Şunun uçun Dawud alaih salamı, ular yüdeyik koter-koter qilisdi. Dawud alaih salam, ularga,4:36Ular yashashligi uchun kireh bugan hamakulay sharayatlani akkiganaylan. Allahax subahana wa ta'ala Qur'an-ı Kerimda Dawud alayhi salam-ı jüdayan maqtab unga birilgan fazilatlani bana bunday zikir qiladan. Walagad atayna Dawuda minna fadla. Ya jibali awubi ma'hu wa tayr, wa la alanna lahul hadid. Ani'nal sabighati wa qaddil fis sard, wa a'nalu saliha inni bima ta'maluna basir.5:04Dib, Sabah surasini 10-11 ayatlarida marhamat qilad. Haqiqatta biz Dawudka özimiz tam anadan bir fazilat marhamatlarina ata qildaq. Wa unga berilgan katta nimadlani bittasi, güdayan xush awaz berilganiga. Yeryuzi yaralib turub, Dawud alaih salamga oxshagan awaz hiçkinga berilmaganidi, huddu Yusuf alaih salamga husum berilganiga oxshab.5:36Cüdem çıraylığı idi, yeryüzde adamların çıraylığına yetmesiydi. Dawud alayhis salamın avazı şuna qı çıraylığı idi, va yeryüzde hali hiç kimi ona qatı belirgenemiz. Bunu Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an-ı Kerim'de manabın da yadqiliyadi ki, Ya jibbali awwihi awwibi ma'uhu wa ta'ir. Oy tağlar, slaram qoşulub, Dawud bilan birga tasbih eytinlar, va quslaram şunla qilasimdi. Dawud alayhis salam zabırlı şunday,6:06tılavat qilar yedi ki, tepede uchib kiti aqan qushlar, Dawud alaih salamın avazini toqta pasket shurarkan. Wa Dawud alaih salamın avazini ishqan tağlar yapir vararkan. Tağlar Dawud alaih salam ilan birga tasbih etiket shurqalardan. Yani Allah ta'la itiyati ki, biz Dawud qa temirini yumshak qilib berdik. Dawud alaih salamın qoluda6:36Temir xamirdak oynarda. Temirdin Dawud alaihissalam xaxlaqan isli aniqlardi ki, Allah Ta'ala ayitiyat ki, Ani'mal sabiqat. Bundan endi san, sa'udlar yasagin. Waqaddir fi sarddi. Wa, bunu aniq ulcaqlar bilan qagin. Dawud alaihissalam birinci bubturib sa'udni yasagin kishi boladi, undin aldin sa'ud bogan amaz. Bogan sa'udlar fakat kini agir temirlik sa'udlar bogan. Amma Dawud alaihissalam davridin baslab,7:07U kishi birinci saotni yasayi basladi, kichkine kichkine halkalar qilartagin, shu halkalarini birbirike biriktirilardi. Birbirini ustige chikirtirib, hem himayakilislikka bakuvat kichli, hem yengil saotlar idi. Amma ilgargi saotlar isa, agir-agir saotlar bolardi. Mana bu, birinci boptirib, Daud alaihissalam saotni yasagan kishi yakan.7:37Hu kishini kollarida temir yukarida atyanimizdik, xamirdik oynarida. Hazirgi payitdayan temirkilani piri kim desa, Dawud pirim deyidimi, bir temirci, bir ishqimakci boladigan bolsa, Dawud alaihissalamini atiga ishqirishkiri deyigan. Bir kishini temiri baridi, temiri bilan shukurlinalardi. Masalan terehtiri bar diyoq, ya masinasi bar. Hii, hii, shu masina bilan bax tapmayad.8:13məshin yazini yagini uruyatdi, biyagini uruyatdi, yangi məshini aladigimuzi unuyam uruyatdi, xullas galan bir ishbilan ishqillakgan bosa, shu temirdin dək geyibiyatdi. Buna keyin xalqini ikide özün abro, itibarlı digan kishlar məslahat beradi ki, san temirçilani pirelin razi qimiyas san, deydi. San Davud alay salamga atab, ishqil varsin gerek. Deyibdegin keyin bayaqlar, yeditami, sakistami, toqqistami katlama qilatdaqin, küzdesilani aldiga barad.8:49yani temircilan aldiga baradi. U temircilal temirni urriyakan, ğirt, bi taharat, dinni csunmay digan, köküde yurgan bir alkash sular boladi. U tekinge kegan tozma toqqusta qatlamani alatdaqin, kogloga yuzini surtgan dahi olatdaqin bar yorindaydi. Goyayinki bayağinin mashinasi yana indi yaxs yurkbet edigandaydi. Dawud alaih salam temircilik qigandin keyin,9:20Lekin Dawud ʿalayhi ṣalamqa nisbətən bu işlərini qılıçliq shirk bolada. Əgərki Peygamber ʿalayhi ṣalamqa atıqa istiqiriladi qan bulsam, buyam shirk bolada. Künki mədəd öluflərdin nimaqilin etdi, təlab qilini etdi. Mədəd öluflərdin istiqiriladi təlab qilinmaydi. İşlərinin ruvaclanisi, ya işlərinin arkaga kitib qalıçliqi, unu toqla veridigan adamlara məs, Rabbul Alamin istiqiriladi qalan Brahman bin Asi özgar qamaydi.9:53Shunu uchun temirchilani piri kimdi diyon bolsa, eti oraymiz Dawud alayh salam. Hakikatda Dawud alayh salam, temirdin har xanlar salam yasay bilgan. Amburini burunci bobturib Dawud alayh salam yasagan, digan gaplaran xalqlarin icide yogamaz. Hakikatda, unnayam yaksidan yasagan Dawud alayh salam. Lekin bun bilan Dawud alayh salamga qatlama qilish gereh digan gap, gap chukmaydi. Xalqin icide gap var. Bolan bir ishqimaxchi boladon bolsal,10:23patasini alishgireh digeni. Bu patasini alishgireh digeni sözünü iki xil üçün sehib olad. Birincisi, bu gapme hakikati bar. Ikincisi, bu gapni püç ekerlige dalalad qalad. Hakikati qan daqdir? Bunu duasini al digeni, şu kaspini örganib durub, şu kaspini mahur ustasi bogandin ki, eni ustazindin shuboji tashakbeti xin yaxshamasta, ustazini bir duaya xair fathasini altirib,10:55keyn ish bashlaganin, yakshi digan mana keb chikad. Amma bazlar bar, unu bir pirlik ish deyib bilad. Masalan sartarashlan aladugan bosa, sartarashlar özünü qirlakan ishini pirlik ish deyib bilad. Öz usunaga baz bir ishlar bar, pirlik boladugan ishlerdeyib, xalqni ishdeyib yurad. Shuu agar duasiz bashlan aladugan bosa, bir nasib qimaydogan, ya bir biyabarakatli ish qifalad digan bir qorku da yurishad. Sartarashlaram itadigi, bir sartarashka batirib,11:28Siz, niga namaz okumayasi isen, toqiri biz namaz okusumis kere biz pirli isite yurib bizdeydi. Danyi, özünü hünaridan qorkadi. Lekun qorkadiyo, hazirgi payita qorkmaydogan sartaraslarim yudiyam, gopayib getiyam. Va ikkeci tamanini alabogan bosaq, aslida u patasini amastinam islagirsab olad. Bir adam, bir kask hünarini özü baslaqan bosaq, kimdin dua aladi bunu? Unaqi kishini tapamaydogan mozu, unaqi kishini qaytini taqib gelad?12:02Bolu bam öz ustazdini ötp etken bosa, vaha qaza, indi ular maili bu pata berislik bar nartaygan, xop deb turaygan, ustazdini indime ketqabirish yaksamazsa ustaziyan xafab olad. Man shunci örgat yanidin ketqabdi digan, unun koynida dolanbarnasa paydab olusi munkun. Maili bular xop deb turayo. Indi shariyattaki bazi amallarini qilish uchun pata alish gireygan. Bir kisi sakal koybdi.12:30Saqal qoyub qitaqini, shunbilan bir kitasi tegishibdi ki, o, bunu patasini aldin mi, deyibdi. Qanaqa patasi kimdin alamandisa, qan qanaqa barib turib, qallardan pata alishin gereksin, deyibdi. Kin san saqal qoyushin gereksin, deyibdi. Manabugun qoy uxshigin ishlar, shariyati tohur kemaydi. Paygamba sallallahu alaihi wa sallam, saqalini mol qoyunlar, deyibdi. Mishriklargi tezgari ishqinlar, deyibdi. Demek, pataqa alishlik, bu, hunar ishlara da caidib biladigan busa,13:02Lekin, shariyattaki fard amallari usun mubhata alisi shartamaz munaqishlargi. Dawud alaihissalami kolu da temir, xamirdak oynardi, har xil nasalarini Dawud alaihissalam yasay bilardi. Wa Dawud alaihissalami hattayinki manabu zaburni tilawat qillakan payitda, hayvan, adam, ciller, bayar tohtab qalar ki yandil otti. Hattayinki hayvallar Dawud alaihissalamini qiraatiga qulaq salib durub,13:33bazi hayvallar axiligini yam unutub, canqaxiligini yam unutub, bazi da shuyurda wafat etketergan. Xuncali qiraataga mahaliya buk etkendin. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam mana bunu ispatligan idi. Bir günü, Abu Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu Qur'an talawatib oturgan da Peygamber alaihi salam etkaldi. Xunca Peygamber alaihi salam etki, bu Abu Musa'ga Dawud alaihi salamni gozel kuylaridan bir kismi belirgan tabib koydi.14:05Demek, Dawud alaihissalam zaburni shuna qayam qirayli talawat qilarkan ki, buni ishtib taqlar, kushlar, birganlikta tasbi etsiyarda. Biz unga mulkini judayan, Allah ta'la etsiyardi ki, kin qilib, qirayli qilib, berdikdi. Wa, ataynahul hikmata wa faslal khitab, biz unga danalik, hamda faslal khitabni berdikdi. Faslal khitab, yanin,14:34Cüdeyem adalat bilan ishbashqarardi. Bani İsraildi cüdeyem tukhmet köpəkəndi, bir-birinin tukhmetki yorarki, bunuzi unaqa, bunuzi bunaqa, bunuzi birikini tartu ogan, bunu davaq qigin, sunaqa qubub qigin digi, Dawud alayhis salam cüdeyem küçili suratda ulanı haq bilan hukum qilishlikki harakat qilardi. Allah subahanu wa ta'ala manasundan xabar beliyatiki, wal ataka naba'ul khasmi il tasawwarul mihrab.15:05Erslan ey Muhammet a.s. deddi, sizga deddi shu, ikda baxs khusumatla shukuna xabari keldimi deddi. Ular mihrabni ussu dushundaq ashib öychikdi. Mihrab dep durub ibadat xanalarini aytaydi. Bizarda masjid diyiliyam dosa, ilgari mihrab dep durub shu ibadat xanalarini aytishgan. Demek, Davud a.s. ibadat xanalasi oturganda, ikda kishfikilal aldirin chikvalad.15:36Musa alaihsalam, Dawud alaihsalam hayran qalad, həm meyak biç bolalgan bulsa, bular aldimdan qana qiçik qaldi, deyib turub, qorx qetat ulan qört turub. Izdaqalo ala Dawuta, fa fazi amin hum. Tosatdan Dawud alaihsalam üstüge qirib geldi da, Dawud alaihsalam qorx qetudu, ular la taqaf. Hasmani baqa ba'duna ala ba'd. Bizar birbirimizga haddin zulum qoygan.16:02ikide husumetcimiz bizar, fahkum baynana bil haqqi wala tushdiq, bizarini ortamizda haq bilan, hukum qilib birin, wa haddin ashbitmen wahdina ila sawa is-sirat, bizini ortam, bizini togri yolga baslan, shumilan basladi ki, manabu meni bradarim, manabu meni ilim, agam, unu toqsan toqqisa savlogi bar, yani koyu bar, meni isa bitti ya koyun bar,16:32Xunu qoymayad diki maxi, bitta qoyngan, meniki bolish gireyik, menge berresen, deyib turub, Mekkem turubdi, deyib. Xunu qoyyakgan yok, deyib. Bizan ortamizda hukum qibirin diyodu, qarab turub etdi ki, mu, deyidi, 99-da qoybib turub, bitta qoyngan, özge tart varilakgan kisi zulum qibdi bo, deyib. Xerikhlenin cidiyem qebtirligi, zulum qiladogan adamlar bolad, deyib. Taz, Dawud, alaihissalam, özge qerib. Özge qib turub, yan ikinci tamlanin en istis gireyidi. Ikinci tamlanin en istimetlikin hukum qiboydi.17:04Tegin, bayaqi ikiden saval bergili, bir pesta qayib bolisdi. Qayib bogandiki bu sina oligini bildi degin, sajdagi yikildi, Dawud alaihi salam. Sajdagi yikildilar degin, rabbilarigin istifar kecrimi soragani idi, Allah Subhanahu wa ta'ala unu gunahini kecirdi. Lekin, bani Israelda bir, bolagir bir irtek çöpcehler var. Mena shu, ayatini üstige korulgan, cüceyen bir adam tili bilan zikir kirlisligi yaramay digin bir irtek çöpcehler var.17:34Bu etiketlisitlarga umuman xaxlanagani doq. Lekin, terjime qilingan, özimizni tilimizgi terjime qilingan kitablarda minmin afsuz surlar terjime qilip qoyilgan. Ana sunun, natoğrugunu bilip qalishinizlar uchun biz unu eti bermaxshimiz. Dawud alaihissalam ham patsha, ham payganbar boqan. Ukşini kollarini asida bir yigit khizmat qilab. Lashkar bashi.18:02Bir günü Dawud alayh salam mihrabda ibadat qib otursa, bitta qiraayla qush qilat lagin sayrayi. Dawud alayh salam mahliya bobturib, u qushni avazini eshitsa, u divardan asab, bashka qidaraq qonad. Dawud alayh salam un arkasini kit viratda, gey bitta uyge qilad. Bir kishin uyge. Divaldan assa, bitta qib yalan qalch ayal yugun yakgana qan. Bu ayal raziyal qiraayla qorad. Mahliya bolot lagin, shumalan sorab suristirisa,18:32palan bir askarga getkan laskar basini ayalyaygan. Xunbilan, bunu alishkiraygan deyib turib, bayaga xatiyadad ki, ilin, yana urus verin, nariya qarib getver deyib. Bir chetden kafirlan tindirib getverilaygan deyib. Xunbilan, bu, Dawudin alayh salamin niyati, unun qatilbolusun xanxilaygan. U yuryorad janida, yuryorad aqirada barturib, qatilbogandin ki, Dawud alayh salam bayagi, hatunni, uzgiya nikahka avalad. Anal shu,19:03ayal anan shukhatindin Sulaiman alaihissalam tughuladi dib, iplas yahudiler manasimda irtiq chokcheklani tughu arashadi. Paygamberlana haqqi bunag yapinan etichlik caiz emes. Bu tughumat. Bolubihan paygamberlar bir adamni divaladan karaydogan adamlarin masiydi. Paygamberlar bolubihan tosatden bayaqa halatini korub kagan takdirdeyin, baska bir adamlarini, ayalini,19:30zorawalliq bilan, ya hile bilan ap koyadigan kisilari mas idi. Bilar tukmat. Mena shu ayatini tefsirida, shu israyiliyatini naqil qilin qalini itadi ki, bayaqini qalattirib uyalmaysanmı san, 99-sta, koyin qoptirib ittasini alishka diganda, farishtalar boqan tabaya ikide kiskirk diganda. San özün uyalmadin mi, deyidi? 99-sta, xatanin qoptirib, palan zinem xatini ap koyishka, deyidi. Mena shungo xoshaqa birib, cirkensh, adam ayitishlikki tilli barmaydogan,20:01rivayatlarina, tafsir kitaplargan kirgizish vargan. Leki buna qa dogan emas. Fakat kini, Dawud alaihissalamin davridi khusumet kopayib kitkanidin, Dawud alaihissalamgan nispatan, mana shunday sinavlar teyit-teyit bab turgan. Bir günü Dawud alaihissalama aldiga khusumetik geladi. Bir, qavumlar bolatdaqin, bittasini bir toda koyibaragan, ikincisini ekin zaribaragan. Shu koyilar tunda kirdida,20:30Tunde girib turib, ekin zarilani bagarini payaxan qiptasad. Daraqlarini yib, payaxan qiptasad qit. Daud alaihissalam alda tartisib qit. Nima qilamiz, diyodu? Daud alaihissalam iti kimana qoyla bagarisi ingi akit veri, dit. Yani, daraqsar egerlariga qoylarini hamlasini beri var. Sangi shizi yox, dit. Tashqariga chukudu Sulayma alaihissalam turgani qe, nima boldi hukum, diyodu? Shunaka boldi isa, man bogondan naka hukumu qimasidim, dit. Kanda qilardin siz, dit?21:01Men boganda dedim, bu koylarini alardimda, bu, bagni egesige begen bolardim, ded. Koylarini egesige itardimki, siz mana darahtlarini öz xalaga kiltir koyin. Xu kiltir gün gecen, bu koylarini bakib, sizin cunudun faydalanin, va tuğulgan ballarini, öz apqalattaqin, bag öz xalaga kegendiki, koylarini asini özün qaytari veradi. Degen bolardim, ded. Xumilan Davud alayas salamga etudu, bu yakish kum, ded.21:34Bu, tohru hukumdiydi. Amma, bu ikgala hukuman bizani shariyatimizga tohru geymaydi. Bizani shariyatimizda, agar tunda, payxan qibqita digan bosa, jawab vermaydi. Malini eges. Agar tunda, bir kishini uyge kirtilaygan, bir adami sigirimi, itimi, haa, meyhan tekisli, tek tekisi yoka qibqit. Malini egesiz, bizani shariyatimizda, jawab vermaydi. Tunda qigan bosa. Kunduz qigan boladoqan bosa,22:04Uniyan özge yarasi shar-saraytlar bar, bizde shariyatimizda, chunki bu haqqada hadislarki yan. Amma, ilgargi shariyatlarda, bizde shariyatimizin bazı tamallama farqlar bogan. Yana qud ducun qolshagan vaqiyalar, ikite ayal balasin qulturi mehinat qiliyakgan idi, bori geytigin yebket. Bori yebket gandigi, ayallar talashtiki, seni balan edi desa, ikinsi jo, seni balan edi, dedi. Dawud a.s. a.v. hukumqudu, Dawud a.s. qaraturdaki bu kattaylar, köprah yalgan yapirmaydi, kichkinalar.22:36ayyar bala dit dakin, bu bala kattani gidi hukum veri. Sulaiman a.s. alda gildi, adangi suna qoz hukum qozu digani, ma unda qoz hukum qo masidin, didi. Nima diyodu? Picaqab kinlani, didi. Suna onu picaqab gidi, isti. Hazir man, didi, balan ten iki qebeli veri, man, didi, yarimi sizniki, yarimi sizniki, didi. Suna kiçkini, didi, iltimas, shu bala, didi, kattani qebo la qasim, didi. Ma ilman giyam nas, kattani qebo la qasim, diyodu, Sulaiman a.s. alda gini, kiçkini qebi, didi. Çünki farzanti boq23:08Mena shunga oshaqan waqiyalar kubb ogan, bolarga nima digan harfi tafsirlani verisimiz munkun? Demek bizlargi acik bir sahih hadislar kemigan agamni, haligini oshabdurub, Dawud alaihissalamga bir bomaqor gaplarini etibdurub, Dawud alaihissalamin biz shanini, shurishligimiz yaxshaymaz. Allah subhanahu wa ta'ala bayaqa halatda Dawud alaihissalam sajda kandin ki biz unun gunaqini kechirdik, vizni huzurimizda u yakin kislardan boladib, Allah subhanahu wa ta'ala marhama qillat.23:42Mimimki uksu yakin kislardin turadi. Paygamar alayhissalam itiki qiyamat günüde in yakin, silarin ikin giderden macil boladda qiyamatta, in yakin mange turadugallar adaletli rehberlerdi. Menden in uzaq turadugan ite zulum qiladugan rehberlerdi. Allahki in yakin boylayakan Davud alayhissalama sebebi, adaletli padişah ve adalet bilan özünü halkını başkar qallıq uçun Allah Subhanahu wa ta'ala.24:12ukshige muna shunde bir fazilatini birerken, Dawud a.s. aileside biran bir saat bulmaqanaken, biran bir saat bulmaqanaken ki, Allah ki ibadat qilinmasa. Bitte bitte farzantlani qoyerken ki, 24 saatini icide Allah subhanahu wa ta'ala qi ibadat qip cikishqanaken. Allah ta'ala icdadi ki, I'malu ala Dawuda shukra, Dawud ahallari slar aman qilinlar, yani shukur qilinlar, dedi. Wa qalilum min ibadiye shakur, min shukur qilazqan bandalarim.24:43qan bolad ded. Xud dushindaq Abdullah ibni Mas'udna aylasi deyan sahabalardin, biran bir saat bomaqan agan ki Allah ti qaflat taqab kita digan. Ayalli turadugan musa, uxla mahcibotu bittasin uyqatarkan, tur san ibadat qidib. Unusi ibadat qilarkan, yatarkan, ikkinsin tur qizarkan, biran bir saat bomaqan agan ki Allah ni istin chikir qoradugan u kishlani uyda vaqt bomaqan agan. Bungi ergechadigan adam hazir kunda digerli yok desiyem, bo iradi.25:15Uksini ibadatlari masalasi keladigin bolsak, cüdehen kuxli ibadatta bogan, payganbar sallallahu alaihi wa sallam itadiki, en yaksur roza deydi, Davud alaihi salam rozas. En yaksur roza. Bir gün roza tutardi, bir gün açxirardi deydi. En yaksur roza Davud alaihi salam rozas. Unu balasi Sulayma alaihi salam isa, üç gün ayni basida, üç gün ortasida, üç gün ahirda zidganakan. Payganbar sallallahu alaihi wa sallam isa, her ayni, ikida,25:47üç gün roza tutard. Yeterdi ki, bu, bir yilge teyn gelladigin roza deyib qoyard. Kim, her ayda üç gün roza tutub barazgan bosa, bir yil tolub roza tutgan sababin abbar verarkan. Bu üç gün, her xil talqin qilladi, ayini tolgan kullari, mene hazır tolub turbti, on iki, on üç, on tur, ya on üç, on tur, on beşinci kullari ayna. Ana şu kullarda, Peygamber alayhis salam, üç gün roza tutarda.26:14Dawud alaihissalam rozas, isti en azad rozay agin, bir gün axifiyur ardi, va bir gün yapqiyur ardi ukshi. En yaxshi namaz dedi, Dawud alaihissalam namaz dedi, keceni ukshtan bir qismi qachay uxulardi, dagin bir qismi qanada turardi. Wa keceni altinji qismini ahirada isa uxulardi. Keceni altinji ahir qismi da isa uxulardi. Demek, tang yarishka aldirrak turarken dagin, namaz okurken,26:44shub bir sahatlar qana baydi tanga yakirda, yana qaytib uxilab turib, yana Dawud alaihissalam ornudan namazga tur arda. Dawud alaihissalamni manasunda ibadatlari zikir qilin ala. U kishi, jüdeyen bir ayallarini qizgana davan kishi boga. Tashkara chikvit edigi mosu uyularini mahkemilab ilib chikvitargin. Bir günu bir ayallini uyida, o ortada bir kishi turibdi. Shunbilan, kim san dedi, Dawud qoray digi mosu, seni dedi, unda qorad, unda qorad dedi.27:14Dawud alaihissalam kirdi ki, kimsensan, dedi. Itti ki, mängi hic kanaqa bor tosq bomaydoqan hic kishimyan, dedi. Hic kanaqa, patshalaran tosanmayda mieni, dedi. Mängi qunaqa kishimyan diyodu, undah vada siz malakul mawit agansida, dedi. Can aladoqan farisdey agansida, dedi. Kin Dawud alaihissalam canini aladi, u kishini yaslari netkida bogan? Hayganbarlarini urgenin yakan payita birincik sohbatimizda yapilasi otkan dedik. Adam alaihissalamni,27:48Bir günü zürriyatlara qarab çıqdı. Qarab çıqıdı, bitti, ap-pah, bir nur qoşan çıq durdu. Bu kim, diyordu, zürriyatın, diyordu. Dawud, alaihissalam, diyordu. Unu yashi netkide bolad, diyordu, altmişide bolad, diyordu. Meni kırk yilimi şunga bera qaçı, diyordu. Yüz bola qaçıncı, diyordu, Allaha subhanahu wa ta'ala, birdi. Başka birini o ayatda, şunga yanı kırk yili qoşa qaçı, digan idi, adam, alaihissalam, qa etkif, bobti, fakat seni gidin qoşaman, diyordu. Adam, alaihissalam, gidin qoşi bergin, digan.28:18Adam, alaihissalam, min yil ömr sürgen, shun, min yilye 40 yili qagan payitda, can, ala, jif, faris, dekib, amaq, cib, onda, hali 40 yilin barudir. Sen özün nabiden, zürriyatın, Davud qa birgen sen diyendir. Men birmeygan, men, dek duruyordur. Shunun uchun, adam, alaihissalam, istin chikirdi, va bizaram istin chikar qarakamiz. Demek, istin chikirishlik bu sunnata kan. Adam, alaihissalam, dan bizar yiqab gitgen, isha kan. Davud, alaihissalam, 100 yashqa itliyar larida,28:47Allah haqq subhanahu wa ta'ala u kishinin ruhlarini qabiz qildi, ayallarini sani isa, yusta boqan iken bu kishini, yusta ayalli boqan. Ana undin kiin isa, miras fatida, Sulayman alayh salam peygambar boladi. Allah haqq subhanahu wa ta'ala Qur'an-ı Kerimda, wa waritha Sulaymana Davuta, Sulayman, waris boldi Davut alayh salamdini kiin dit. Kanda miras aldi, mal duniyasini ap kaldi mi, deyidi gombozo, yok.29:17Peygamberlar özlerdin keyin bir çakayam qaldirib keçtigi nümkünemiz. Peygamberlerdin ballarhi chkanaqi miraska qanemiz. Ular wafat ityaqan payitdi, hattangi Peygamber a.s. qarizdarba wafat etki etken. Bu kishiyan miras hor boldi diganimiz, peygamberlikke miras boldi. Yami peygamberlik ulusini özge qabul ki qaneken. Allah subhanahu wa ta'ala,29:43bu küsge cüdeyn bir katta nimetlarni bergin, baski ickin gi bermiggin. Wa qala ya ayyuha naso ullimna mantika tayri wa utina min kulli shayi. Oy adamlar dedi, manga dedi, kuslarinin tili örgatildi. Wa hamma nasa berildi. Deb turub, bu Allahin katta bir fazilati, marhamati, deb koydi. Yeryüzü yarali turub, Sulayman alaihissalamga berilgin mürk aldiran, berilgin amas, ona qasiba undun kiyngan berilgin amas. Hatta inki,30:14Peygamber sallallahu alaihi wa sallam geyen, Sulaymanga birilgan bazı nimetlar birilmagan agan. Wa Sulayma alaihi salamni haqidak bir gozal qisalar bar, u qisalarga kilasida inshallah toqtali botamiz. Likin hadir Sulayma alaihi salamga Allah'a subhanehu wa ta'alani nimetlar bilan inshallah tanistir chikamiz. Bu nimetlar sundan ibarat ki, Allah'a subhanehu wa ta'ala Sulaymanga sunday islani birgan idi ki,30:48həmmə nəsəni boysun tərk qoyqanakən. Hayvallani həmməs boysun ard. Vaxshi deyisizmi, hanakilari deyisizmi, bəri Sulaiman a.s. ayağın tegidə müntazamid. Ciller, bizdən tilimizde itadigan bolsak, devlər, devləni bütün gani Sulaiman a.s. ayağın tegidə xizmət qitburard. Asmandan ucu biradigan şamallar bolsun, kuflar bolsun, pərəndar, dərəndar bolsun, Sulaiman a.s. a.s. askarlar qisablanard. Sulaiman a.s. a.s. san-sanaksız askar, laşkarlar verilgan idi.31:19Wali Sulaymana riha ansifatan, hatta inki Sulaymana alaihi salamgan boralli shamallaran berilgan idi. Boralli shamallar ukshiki boyusundirilgan aga. Ukshi atlarini yax görarkan, cidda uchkir atlari balarkan ki, hatta inki baz atlari da kanatli atlaran bolarkan. Bizar unaka atlari fakat irtihlardi ishtiyamiz. Likin bu is hakikat boqan. Burkini paygamar alaihi salam bir qazatin kirliqan payitda, shamal boltaqin Aisha anamizmi,31:48shu bik tib oynayaqgan pardasin uchur varudu, Aisha anamiz oyuncaqlar korun qaldi. Peygamber alayhis salam, bu nimayi Aisha diyodu, bu qogurcaqlar diyodi. Bu ortasta turgan nimayi diyodu, at, ikita qanatiban at turgan aga. Peygamber alayhis salam, hayram obdurum, ey Aisha diyodi, at niyam qanatib oladin diganda, ha, ishnegan mizir Sulayma alayhis salamni, uchadogan atlari bariyidiyodu diyod, hüccat qib gildirdi. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam,32:19ki külib qoygan aga. Shunaqibir uchqiriz haman atlari bolarkan ki, shu atlarga mahaliya bob qalarkan Sulaima alaihi salam. Bir günü közünü aldi deyi, sanam ötgizib, ötgizib, ötgizib, ibadat qiladgan vaxt ötgib qaldi. Vaxt ötgib qedjan diyi ki, mana shullani dastidin ibadatin chalqib qaldim dit deyin, bu atlardin vazgechgan aga. Allah haq Subhanahu wa ta'ala uchun, vazgechgarlig uchun, Allah ta'ala uxishgi shamalini boyisindir qoyad.32:48Shamal ukshige sun daya bir khizmat qilarkanki, katta bir gilan, uchar gilan deyib koyadimi, anashi uchar gilan Sulayma a.s.da boqa. Bisat deyib koyadi, sun ustige askar, lashkar, binaqladigan taam, at, hamasi bilan chikib torarkandi ki, ukshi buyuruk berardi Shamallaga. Shamal buyuruk oyob torib, tegidin koterib torib, aslan qab chikar. Sulayma a.s. beqa yurdeyize, Shamal beqa qaba yurardi.33:17beqa yurdese, beqara ab yurard. Allah Ta'ala itiyadi ki, biz Sulaymanga, Shamallani boyusundir koyduk, bir aylig, bir aylig, kich kanyan barib geradigan jayan bir aylig, qaytichayan bir aylig boladgan, Shamallani boyusundir koyduk. Bir kundi oturup, Damashka barib qaytik gerarkin, bir kundi oturup, Kabulga barib qaytik gerarkin. Manasundi, Sulayma alaihissalamga, biz boyusundir koyduk. Hamda, aynal qitir niyam unga verdigdiydi. Aynal qitir digani, mistim bogan,33:47taq irtilgen mislardin, haqlaqan ishin iqlib yasard. Unu aldirin mistin hal turli aspab, ancam, uskunalar yasay bilard. Bu ishlarini devlar bacarard. Bu devlar deyib tercima qillab, biz Kur'an-ı Kerimde shayatiyin deyib gelad. Yani shayatiyin deyib durub, kuturgan cillan itad, bizne halkimizde köprak unu dev deyijad. Palancini dev barakan deyiriyo.34:12Demek, kuturgan cillarini Allah haqq subhanahu wa ta'ala unga boyusundirgan idi. Ya'maluna ma yasha'u min ma hadiba wa tamasila wajifanin kal jawab wa qudurur rasiyat. Unu aldi da unga khizmat qiladgan cillar bar idi. U cundi idi, han qil ibadatxanalar, haziri cunda adamlani akili yetmaya qini ibadatxanalar bar. Adamlani akili yetmaya diyo cundak bir belan belan caylar bar ki,34:39şulani kök cilligi Sulaima alaihi salam devridigi cillar kurgarligi dib ispat qilinisad. Çünki upayda kirallar yoguydi. Bala aqr yukun kutaradiga. Anay su cillarini usuda Sulaima alaihi salam mahkem turib islatyaniga. Va qazallani yasardi ki, güdeyam katta qazallar. Koz qatisni illaci yox, Ahmet Yasaviyini qazaniga nitci bari var katta qirladigan qazallani yasar. Bütun bari askarlariga yitadigan,35:07Avqat pisirlarini qatta qazarilani islabiyir, shardicillar. Har turlu suratlar, shakillar, haykallarini islabiyir ardonga. Haykallar ular da, shariyati da ruhsatidir. Bizni shariyatimizda haykal taraslikka ruhsat yox. Haykallarini kishkina kishkina harxil haykallarini uyu alibkir qoyuslim, bizni shariyatimizda yox. Amma utkan shariyatlarda bu ruhsat dogan. Sulami alaihissalam manashundi harxil haykallarini islattir arda.35:37Va Sulaima alaihissalam ularini ikide agar, bu isunmaydi qallarib oladigan bossa, qattig suratda azab bir turub Allah ta'la itadigi biz ularini otka tashayib turub azab birardi. Sulaima alaihissalam sularini bazini baylat qoyub koyarkan, baska cillargi orinak bossin dev turub, sozi ikirma qarilarina. Manashunday katta katta bir niyamatlar Sulaima alaihissalamga birilganakan. Lekin Sulaima alaihissalam ibn bilan maqdan kitmaganakan, Allah haq Subahana wa ta'la ki irtay kic,36:08cüdeyn qöblegen, dua qalagan bu fazilat, nimatlar hakida insha Allah kelas cumazimizda sohbatlashamiz. Subhanaka Allahumma bihamdika ashadu wa la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayk bi rahmatika ya arhaman wa rahim.36:37Wa ash'hadu an la ilaha illa Allahu wahdahu la sharika lah. Wa ash'hadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu amma ba'an. Ey Allah'ın bandaları, Allah'ın subh'ana wa ta'ala sizlerge Kur'an-ı Kerim'de manadumday marhamet kılad. Sizlerini, dostlarınız Allah wa onu Rasul-i Hamd'a iman kildirgen kişlerdir deyil.37:04Allah haqq Subh'anama Ta'ala Qur'an-ı Kerimda, agar sizlardib aytadigan bolsa, bunla taqad kena musulmallar kozda tulis qerek. Allah aytadi ki, sizlarni dostlariniz Allah, hamda unu Rasulu, hamda iman kiltirgan kishlardir. Mana shula bilan, birgi bolushka buyurganbiz. Allah Ta'ala Qur'an-ı Kerimda kah surasda aytadi ki, Wasbir nafsaka ma'al ladina yad'una bilqadati wal'asiyi yuriduna wajhah, ee Muhammada alayhi salam deydi.37:35Erteyi keç Allahni yüzünü istab, talab kılıb, Allah üçün yirgen, özünü sabir kiliyakkan, ala şunu Allahni yoluga tutuyakkan adamla bilan, özün izni tutun birge deydi. Shula bilan birge bolun deydi. Wa la ta'du aynaka anhum turidu ziynatil hayatat dunya. Dunya ziynatini közliyakkan adamlardir, sidi közliyit ötük etmiyosun. Yani shulani haqliyakallari bilan silan birge boklaman deydi Allah ta'la.38:03وَلَا تُتِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِذِ اِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَا اُزِنِي بِذْنِ اِسْلاَشْلِكْتَنْ قَلْبِنِي ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ38:35ala fi dini ala fi dini akhihi deydi. Kishi, bradarini dinide boladi. Agar bradari yaman yolda bolado qan bosa, bir adam shum bilan dostla shayqan bosa, buyan shum bilan birge boladi. Mana bundan cide ihtiyatli olus kerek. Kunu qun dost tallasda adash qaman versilab. Malik ibni dinar etadi ki, man deydi, seni deydi. Dostlarin bilan agir.39:05tash-tashganin yakshirak boladi, dushmalarinin bilan birgi halva yeganin gindi. Hakikat ta manasinday, sizini dostiniz kuldirib caninizin alatogan bolsa, dushman ese koprak sizgi, hakikatini itturib sizgi, kalbinizgi hush gemi edigin arsalarin bilan sizin chakirisi mimkun. Bu dostan isidi en yakshi dost, Allahin subhani wa ta'alani istan chikirgan payitinizda, sizgi Allahini istat koyadigan dostlar yakshi yegan. Mana shunday dostlarini özinizgi,39:35Dost içiniz kirek, bil aks cahil ibadatdan uzaq bogan adamdan eger siz özünüzge dost tutatgan bolsaniz, us sizde bir gün dozak qalib, italatda shashligi bunda, heç gap yok. Hayganber sallallahu alaihi wa sallam-i koshindlari baridi. Oqubat ibni Mu'id digan kishi, hayganber sallallahu alaihi wa sallam-i uylarigi mezman qilib chakiradi. Hurmetli avrolu adamlarini chakiradi.40:03Sulan icde Peygamber alaihissalam bar idi. Peygamber alaihissalam astanatiga geldi degin, yuyinge kirmayman, ta'am yemayman,di. Nige? Degen dikin, siz Allah ki iman kildirmaygan siz,di. Allah ki iman kildirgan olsaniz, kirayman,di. Mena bunday abrolu kisilani cibbircibigin u kisige haraz boldi ki, Allah haqq subhanahu wa ta'ala iman kildirdi. Allahin dinine qabol koldi. Bunu ishtigan cahil biradari itkiz.40:34Sen ilk kimse dedi, Muhammetke iman kirtirmisen dedi. Sen bilen dedi, dostligimiz alagamizi uze boldi dedi. Keregime sange koshigan dostlar dedi. Sen bizne meclislarimizga istirak etmaysan dedi. Hatta inki Muhammetini yuzuge dedi, tutpurmaygin nise dedi. Aliye koshisi kirdi degin, Hayganbar alaihissalamin ikite yevilkesini Mekkeye muslap turub, Hayganbar alaihissalamin mubarak yuzulariga karab turub tutpirdi. Hayganbar sallallahu alaihissalamin yuzunu alib kashdi tutpiki teyimeye kaldi.41:04qegin muxriklar yena haligi Oqbat ibni Mu'idni, uzi nini shiriklarini atrafiga yena cemlab kuxlikka, kux koygan egan. Allah subhanahu wa ta'ala manashu muxrikni, manashu kafirini, qiyamat kunudagi boladigan kattik azaflarini Qur'an-ı Kerimde zikirqilleti ki, bayaqa adam tiledin, kash qidi man, falan adamı dostum etmantan, falan falallarini deb durub man,41:34shuk shidim dostligimizini ayiribkittim, deb tulub, yawma ya'ibu zalima ala yadeyhi, qiyamat günüde itki kolini, aqzini icgi tikvararken, afsus qanidim, kash qidim ben muhammad bilan dost boksamaykan, muhammadni yolini uslasamidim, shundim bekaram qaytik etikmen, deb tulub, qatdik afsus nadamatlar, qikkerligin Allah subhanahu wa ta'ala bizarga bayangi beradi. Shunun uchun dostlarinizi tanim alinlar, sizlani dostlarinizdan Allah, unur rasulu, hamda.42:03iman kirtirgen, shlaregen. Allah'ın subhanahu wa ta'ala'dan ötjen günahlarımız için mahfire soraymız, kellecekte yakşı kişler bilen dost buluşumuzla Allah'ın subhanahu wa ta'ala hamdimizgen nasib kulgan bulsun. Baraka Allahu fil Qur'anil azim wa nafa'ani bima fihi minal ayati wa zikril hakim. Astaghfirullaha li walakum wa lisairil muslimina min kulli dhammi fastaghfiruhu innahu huwal ghafurur rahim.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔