♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوHaramcin shan jiyaadmin·6 views·5 months agoHukuncin shan jiya, da shan abubuwan dakesa maye, da wasu tambayoyi masu anfani. By: Adam Shekarau, Abdurrazak Yahaya Ahifan Source: IslamHouse.com · Adam Shekarau, Abdurrazak Yahaya Ahifan#Abdurrazak Yahaya Ahifan#Adam Shekarau#Audio#IslamHouseمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:03A'udhu Billahi Minash Shaitanir Rajeem. Bismillahir Rahmanir Raheem. Inna Alhamdulillah. Na'hmaduhu Wa Nasta'eenuhu Wa Nastaqtiruhu Wa Natubu Ilayh. Wa Na'udhu Billahi Min Shururi Anfusina Wa Sayyi'ati A'malina. Man Yahdihi Allahu Fala Muthilla Lah Wa Man Yudhulil Fala Hadiya Lah. Wa Ash'hadu An La Ilaha Illa Allahu Wahdahu La Shariika La. Wa Ash'hadu Anna Muhammadan Abduhu Wa Rasuluhu.0:40يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُكَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَفْسٍ وَاحِدًا وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاء1:08يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِئِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَكَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ أَصْدَكَ الْهَدِيسِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرَ الْهَدِيُّ مُحَمَّد1:36Wa kulla bida'atin dhalalah wa kulla dhalalatin filnar. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Yawla rabah, shirinda biyuga wata ramadhan, hijirana di shikara dubuda dhali fududa, shirinda taqwas, laydayda oku gawatan guma, shikara tadubu biyuda bakway. Za mufasara ayatat dhali biyuda shirinta suratul bakara, akaratumna wa nalana insha'Allah.2:03يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ بِيَّمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِن نَفِعِهِمَا وَيَسَأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ2:33quli la'afu kathalika yubayynu allahu lakumu la'ayati la'allakum tatafakkarin3:08Adalilun watnan dan tambayoyi gudabiyu ni Allah isaw karda itawannan aya. Tambaya tafarku yasalu naka anil khamri walmaysiri. Suna maka tambaya gamidahu kunchin shangiya daku machacha. Almaysir alkimar. Fasaran Abdullah ibn Umar. Taduba sahihu albukhari hadisi nadugu da talibiyu da sitin. Almaysir shini chacha.3:37Sahabay sin yuwa al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam tanbaya gameda hukun chinshan giya lakuma chacha. Sayy allamadu kakiyache kul fihima ithmun kabirun wa manafi ulin nasi. Kache musu, atattare de giya da chacha akway zinubi me girma. Wa manafi ulin nasi kuma akway wasu abubuwa anfani ga mutani. Wa ithmuhuma akbaru min nafihima. Kuma zinubin deyike tatare de giya da chacha.4:13Ya fikirima akan anpani damutani siki samu tataradasu. Wanna amsa da Allah ya bayar, tananuna makachiwa, giya ba tadawana anpani ga musulmi, haka namma chacha ba tadawana anpani ga musulmi. Wa min Allah bayce, fihi ma ismun kabirun wa manafi ulil mu'mininaba. Bayce masu imani suna samu anpani ajikin giya da chacha ba sayechesuwa.4:42An nasu mutanesu na samu an fani mayawa, ako e kuma zunibi me girma atatarada giyada cha cha. Wa ithmu huma akbaru min nafihima. Kuma zunibi nda eke tataradasu, yafi an faninda eke samu girma. To wanan tena e dega tiki martabu bi gudahudu, wadan da giyada cha cha suka samu tasashin hukunchi atarihim muslinchi.5:13Ad-dinu musulanchi, ad-dini lewan de etahu da tsaadi, do kumala akari de ena yamutani. La rabawa, al-uma cheo che taasaba de giya matikargaski. Agida gha kasaamu mutun, yena danashi randana giya, akwainama tasa daban, akwainayara daban. Giyam ma hawa hawachi, akwaitame gida. Itawan na giya yarubaita bata. Akwain uwar gida, akwainayara.5:46sannan sunayin giyannan deyayin itatuwa da bandaba. Al-ada chiwache sun sabade ita, bayyuwa muslinchi ya hanasu, yunwana al-ada aranaguda. Donhaka Allah maduka kiya tsara, hukunchi kashi futu, atatkare de giya atarihi muslinchi. Hukunchi naharku dey, afarkon muslinchi, Allah maduka kiya, saka giya tana chikini imumi. Harma ana tunama sahabay,6:19daga chikini imuominda allaya musufa ako igiya afarko musulin chikina sabu da awan na loo kachi abinda aki som musulmaisu samu shini karifun artida asamu tawhidi ya ikarifi a chikin zuka tam mutani duomin se tawhidi ya ikarifi sannan aki dawkan umrning alla idan tawhidi bayi karifi ba bayi uwa kachi mutani kubar kaza, kui kaza tumma busuka unache kaba6:50zonhaka farqon abindazaka yishini qayku qalika chusa wa mutani qaw narka idan sunqaw na qeka sunqam suda wa azinka da qabaya duk abindaka fadasi suda uka amma da zuwa mutanan nampu susaba da qayba qaw yisi qafari qiwa qazaba qaw qazaina da qaw seache tushini kumowa da zizoya hana mu abindamu qasabayi zonhaka allamaduka qiyatsara adini nanda hikimar gazki a farqon muslinchi ba hana mutani7:22ayyukan dasuka sabayiba. Se akayta u kari adasa musu akida achkinzuka ta. Asa musu kawnar Allah, da kawnar manzan Allah, da kawnar adinu musulinci, da gane bambanchu musulinci, da kafirici, da gane rahamar Allah, da aka musu, tahturo musu al-Nabi Muhammad, sayda aka samushi karugo masha uku manzan Allah sallallahu alayhi wa sallam agarim maka, u kariyaki ya dasa akida achkinzuka ta mutani.7:53Ansan jama'an suna shenjiya amma ba'a hana su ba'a. Shikan sade manzon Allah bi'i ta'ba sha'ba. Kuma'a kwey sahabayi da dama'a watan da bus ta'ba shenjiyan ba'a. Amma'a nabi bi'i che'ku bali'i ba'a. Sabu da yasen inya hana su awa nallo ka chimma'a ba'a bali'in za'a su'i ba'a. Farko abinda'a ka fiso asamu shini kaw nar Allah tashi gazuchiya rba'a. Da kuma'a kaw nar manzon Allah. Ida'a aqida takafo azuchiya tu daga'ba'a duk abinda'a ka fada'a mutun se'ya dawka.8:24suratun nahali ayat asitinda boqtay8:50inna fi lalika la ayatan li qawmin ya aqilun9:21Fua ana so atabatar musu samuar allah, da kumachen chentar abautama allah. Do haka aki kirga musu ni imomin da allah ya musu achi, allah shiyamuku kaza, shiyamuku kaza, shiyamuku kaza. Kukuku kayiwa kawunanku. Awanda lo kachishine allah achi, wamin samaratin nakhili, da gajikin anfanin, da kuki samu, ajikin itatu wan dabino, wal a'anabi, de a'in inabi, tatafiduna minhu sakaran, harkuna samu ngiya ajiki. Sakaran.9:51abdullahi dan umeri yachi d'aqatan bishmi aki nifi da sakaran yachi alxamru bi ayni haa giya itachi allah eki nifi da wan na kalma kutuna faya ku mutani allaki gaya mala rabawa dagajikin bishyo yin dabi nayda itatuway inabiyu kuna samun giya kusha san naku wabdaki wan na bani ima bachi inda allabi fitar muku d'a bishya dabi yinu dakuma itatuway inabiyu ba ina daku samu giya10:23Qunga anang bagiyan aki su atabba tarmusu qe wani imabachi. Ana nifing sugani qe wa aqoyfo wanu wandi qe sarrafo dannan al amurashini alla. Don haka yisa itagiyan alla bikirata da arzik ime kio ba. Yache tatafizuna minhu sakara. Sayache warizkan hasana. Quna samun giya ajikin bishian dabino. Quna samun giya ajikin itatuwa inabi. Kumu quna samun wani arzik ime kio. Ashe giyan batade kio.10:54Amade awan na loka chi ba atia musu bata de kia kdomba. Ande barigian atikini imomin Allah donku gani. Inda Allah be fitarmoku da bishia dabino da kuma itatuan inabi ba inama la ku samu gian. Amade gian bata de kia kdomba haka. Ba adaka ta haka basi haka chi warizkan hasana kuma kuna samu wana arzi kime kia kada gajikin itatuan dabino dana inabi. Inna fi zalika lalli fatikin wana.11:21La ayatan li qawmi yaqiluna akway abillu ragamasu hankali. Inji Allah. In kunada hankali yukunsan akway Allah. In kunada hankali yukunsan qiwa Allah yaqan chanta abauta masa. Aduba tafsirin ibn-u jarir, atabari. Amujalla naguma shahudu. Shafi natla dibiuda saba inda tara. Al-hasanul basari yaki qiwa zakara Allahu ni'matahu alayhim fil khamri qabla an yuharrimaha alayhim.11:48Wanna afarkwa muslinchi kenan da Allahe kirga giya achkinni imomin sa. Yena tunatadda suku tunafa, wannan giyada kukisha. Imfada Allahe bifitadda itatuwa mbada mabu kusamu giyan ba. Ashe kutabba cha akwe Allahe. Tuba ku yungo diyaga Allahe, ku yadda da shi kukuma kubo tamasa. Kuduba hikimata Allahe. Yadda Allahe maduka ki yitzara ad-dinin nang. Barana daya aka kuru umur nida hani ga mutani ba. Seyda aka ki wachizuka tansu.12:18Aka kiwachi halayan rayuansu. Loka chinda e chan chan ta ahana se ahana. Loka chinda be chan chan taba se a cali. Haka Allah e dingabi. Yana kiwatan halayan sahabban al-Nabi Muhammad. Kafin akar shia haram ta musu abubuanda aka haram ta. Don haka ad-dini musulenshi al-Nabi sallallahu alaihi wa sallam yachi ad-dini nemi sawgi. Walen yushadda ad-dina ahadun illa galabo. Babu wanda zid sanan ta ad-dini naufa chi ad-dini yagundireshi.12:50inka che zaka dawku dika abinda manzal allaya karantarka dabba kashiga al'uma arana deya kai kanka adjini seya gundireka. Bada ka iya ba. Domi kai maba arana deyka samushiri yarba. Tuhaka kumamutani. Bari kumafahimta sumada bandabanchi. Wani yana dasawilum fahinta wanukumase ambi ahankali. Wani da kafata seya gamsu wanukumase anda utishe karu kana fakata kafinna yeke yarda.13:16Do haka al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam, da gachikin abubuan da yi an fani da su awajan wa azinsa babu kamar hikima. Duk in da Allah eche wa al-Nabi kayi wa aziza afarakao, kalmar hikima afarko. Kayi an fani da hikima tukunaka afinka doku ayako hadisi. Hikiman na itachi muhimmi, kayila akari dayanayin jama'a. Da halin deyichan chanta agaya musu kazababu chowko kazayena dechow. Da akwayima gana da inka fitoka gayao mutani.13:46hindi Sayyiduna Ali dina chikin sahihul Bukhari Sayyiduna Ali da Abdullah ibn Mas'ud dashi kan saman zan Allah dik kan su hadisay sunta bata kuwa nnonsu yafa uchiwa bayyuwa kagaya wa mutani kumi fatima gana deka fata innan tazamo fitina gawani do haka hikima aki anfani dashi wajan wa azi wanda mutumi ilimin sayayi karifi fahimta satana da karifi14:18Ya dachi agaya masa wan namo gana se agaya mara. Wan chan kuwa yang za ana gana muslin chi mba binu na'zu chi ya saba. Do haka lo ka chinda za agaya masa wan namo gana rba yuba se a calishi. Kuda ya itanba ya se a chi da kachadi tukuna. Nanga baza ama bayani. Sabo da ansan in angaya masa bazi daw kaba. Haka manzon Allah ya dingabi da sahabban an nabi Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Haka ya dingabi da sahabban sa. Yana ki watan ilimin su, da basirasu, da hankulansu.14:47yekira wanna, yeche da gaya u karka saake kaza ama karka gaya mokuwa, kika ina chiwa. Sobo da kaini inaga hanka linka tadal, ya dachi a gaya ma irun wanna magana. Hakanan al-Nabi sallallahu alihi wa sallam, yadin gabida sahabay, ana kiwatan hanka lonsu kafin asharan tawon hukunchi. Do haka hukunchi nafarko da Allahe sokar akan giya, ya ma sata chikin ni imumi. Ana tuna wala rabawaku, tuna ni imad da Allahe mokuwa, gamede giya.15:17Da'alla bihali chi'ita tuanda kuchi samungia ba'inada kusawma. Saga awan noloka chi'igia halalli. Sahabay su kurba azogaban anna bi kuma azazawna ana sawra aranshi. Kumababu lefi, chi'de manzan allan bi shaba, ama bi hana suba, denya san inya hana awan noloka chimba maza subiba. Akidar batariga ta'izur hi azuchiya suba. Sema ta'iki nabiyo.15:43Hadisi yena sahihu sunan Abi Dawud, hadisi yena dubu uku dali dali dago mashatakos. Yena chikin sunanu kirmizi hadisin Sayyiduna Ali bino Abi Talib. Allah shikara masayarda. Sayyiduna Ali yache sana alana Abdurrahman bino Awfi Ta'aman. Watarana daga chikin sahabban An-Nabi Awqoyma wadachi daki kiransa Abdurrahman bino Aw. Mutumin kirkini. Yena chikin watan dasuka hiduki yaa chikin sahabban manzan Allah. Sayyiduna Ali yache wana mutumin sayyashiria abinti.16:15Abdu'l-Rahman bin Awf, yanada wanan tabi'a takiriki. Abin abunewanda aki son kuwa nu mawadachi ya rikai. Kada katawka, badedebani ashiria abinti akira jama'a liyafa. Wanan tabi'a chita sahabban an Nabi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Yanada ikaw jifa jifa. Kashiria abinti, kakira matalautan unguwa kuwa nagari kachi azu'achi abinti. Wanan yadachi eda sunnar an Nabi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam.16:47abdurrahmanu bin awf yashiria abinchi inji sayyiduna ali fada ana sayyikiramu muntahu ga tukwanan abinchi sannan kuma wasakana min alxamri ga kuma tukwanan giya minde lo kachin giya halalni achi ashakina fa akhazatil kumuru minna munti abinchi liyafa mukaita tildegia inji sayyiduna ali wahadorati salatu selo kachin salayay17:21Fakadamu nisesu kagabatad nisu kache tokana chitumanyan sahabayu chega bakayda kailiman chi. Sayeduna ali yaabugu sawadan sahabamadu sumbugu. Fakaratu senato kukulia. Uliya ayuhal kafirun, laa abudu maa ta'abudun, wanahanu na'abudu maa ta'abudun. Uliya ayuhal kafirun, yaaku kafirey, kache musu laa abudu maa ta'abudun, abani bauta, abinda kuki bauta.18:01Wala antum abiduna ma a'bud, seche wa nahnu na'budu ma ta'budun. Mumuna bauta, abinda kuki bauta. Tini Allah yasokadda ayaga al-Nabi Muhammad. Wannam barna hatashiga ayar Qur'ani. Barna tashiga salla. Tuyaka mata ayuwa giyakos qarima. Kafimma sugama sallar Allah yasokadda ayata suratu nisai ayata arba inda biyuga manzon Allah. Ya ayuhal lazina amin.18:35Al Fatiha.19:01... ... ... ... ... ... ... ...19:25inna allaa kaana afuan ghafoora20:01kudu bayadda allaya sasawta al amali baadi haram taba akarishan ayan allaya che inna allaha kana afuan gafura allaya zami afwa, mi yafi wa, mi gafar tamu kudu abinda ya awku abinda suka awku, abinda suka aykata nakus kuli allaya yafi musu ammada ga yanzu ga hukunchi sabu kada wani yatashi yin salla sefa ya tabba taba ya chikimayi allaya sasawta wan na hukunchi bimaana daa degi ya halalne fo ammaa yanzu20:32Tunda, barnatana shigaga salla. Tu anharam tashengia inza ayisalla. Dohaka suna shengia desahi, kahinde azaharigian tafi tajikunsu. Sanna ayisalla. Bayan ishaa shagia, kahinde sallara subahi itin gian tafi tada gajikunusu. Dohaka awannan loka chi anharam tagiyane kawa inza ayisalla inja Abdullah ibn Abbas. Qadubas sahihusunan Abi Dawud hadisi na dubu uku da taliqdey dago mashatara. Sey mataki na uku.21:05xini sawkan ita wana ayata suratu lbakara. Domen, wana abudaya awku, ya tada hanka linsa habay da dama, mutani sna shangia kuma insun shiga salla sna shirime. Dohaka, da dama daga chikinsu ma siki makansu wa azi, kuduba hikima ta allama dohaki. Ba adeche kudene shangian bako, ama yan zuda akiida eke shiga chikinsuka tanku, kuda kanku, kumpare gani chi wafagian namba shideke.21:33daga chikin wakdan da sikey da wanaw fahimta a kwey Sayyiduna Umar qadoba sahihu sunan Abi Dawud hadisi na dubu uku da daliqdey da goma shaabakwa yana chikin sunanu tirmizi da kuma sunanu nasai Sayyiduna Umar wanda dalilum musuluntas safagia yasha yateho yasa mukamwa satana karanta Qur'ani ya marita sayga shianzu da akida taykarhi azuchi yasa yaga sahabay suna shirmeh wawajan sala insun shagia dugi yada mu22:04me yasa allah bi haram tashan giya bani qebaat deya se aqa qewe inza ay salla neker neker asha yeke a dua allahum bayin lana fil khamri bayana shafia ya allah ka mana bayani qemeda giya bayani me gamsarwa wannan hukunchi da aqa sokar bi haram tashan giya qebaat deya ba kuma mumpahinta fa inna ha tazhabu bil mali wal aqli giyan nan tana tefida hanka lim mutani tana tefida dutiyan mutani22:34ba'ta da wana anpani, allaka sawkar mana da hukunchi, wanda ze gamsar hukunchi nakar shek aga mera alamari na giya. Yana wana addua shika de zakanun sada Allah. Sabu da karifin imani. Ya allaka sawkadda hukunchi nakar shek aga mera masalata giya. Aloka chinda allaka sawkadda wana aya, ya ayuhal ladhina amanu la takarabu salata wa antum sukara, hatta ta'lamu ma takulun. Aloka chinda allaka sawkar.23:05Sayyidina Umar, sayyidina Umar, sayyidina Umar,23:34wannan hukunchin bay gamsar da suga ba deyba domin ba ayankin hukunchinakar shiakan giyaba shiaban deyke so aharam tashan giyaba ki dega al'uma allahumma bayillana fil khamri bayanan shafiya ya allah tasawkadda wanu bayani me gamsar waga me deygiya qini allah ya sawkadda wanan aya faqana munadi rasulillah aloka chinda aqa sawkadda wanan aya me shila anna bi tayar ya bi chkinja ma'a ana shila ana sanadda mutani24:06aku ina atikin gari la yakara banna salata sakaraan kada wanumutun dhe shagia yaku sanchi salla tuaka in anta huza ayi salla bayalla dan yai iqama taafimma apara sallan seya juya yagaya omamu la yakara banna salata sakaraan duwan dhe tabba taa shagia yaku tamu salachi na kari daishiga donkuwa alla ya haramcha qidi anda vena kallawsu24:40Ba'ade haram ta'atega ba'ade yamba, ana min su san nu'ahankali. Se'ankay gapan daza'achi haramunni, sanan Allah mudu kakia haram tashengia. Sayyiduna Umar, yachiga ba'a da'addu'ansa, ana na'haka hadde shikara tatakos daga hijiranman zan'Allah sallallahu alayhi wa sallam. Sanan Allah yasokadda hukunchi nakalishi, ayata suratul ma'ida, ya'ayuhal ladhina amanu.25:13se ashe karat tukuz daga hijira manzan allah sana allah iso kaddahu kunchi na talishi kaga matakey? matakey na farku? halal matakey na byu?25:41allaa madoka ki ya haram tas shanta idamuta nizasu shigasalla matakina uku shina aka bayana wa musulmay illata awannan ayata suratu albakara yas'alunata anil xamri wal maysiri ulfihima ismun kabirun wamanafi ulin nasi sahabay suntan bayi manzon allaa inaa hukunchin giyaa da cha cha si allaa iti toh hukunchi yena gareku udeluura giyaa tanaa da anpani agunku aiko26:11Ta, kumatana da barna akwe zunibi. Sanna zunibin giya, yafi ampanin da aki samu ajikinta yawa. Si a kakalisu. Kaga ambar hupunci garisu. Kayi kaje kayi wakanka hupunci. Angaya maka. Akwe barna achikin giya, sanna akwe wana ampanin da kaki dan samu. Tu amapa zunibin da kaki samu, yafi ampanin da kasi samu ajikinta. In kanada hankali, si ka haram tawa kanka.26:38sannam mataki nakarishi allamadu kakia haram tatabaki daya awanna ayata suratu lmai daya ayata tisinda daya allaya che ya ayuhallazina amanu ya kuwadan dasu kay imani innama lkhamru walmaysiru aygiya da cha cha walansabu daduwa su daku ki yanka dabu bi akay daduwa annihaya fi garibi lhadisi walathar ajuzi ina birisha fina sitin27:05wasu dua atuni desike yangka dabbo bi nasafi akan su aki kira su al-ansab a yangka dabba akan wan nan duze antabba taike nang guncin da aka yama yangka, ko aljanin da aka yama yangka, yasa mo abin da aka yangka masa sabu da haka, ingka duba jikin dua atun ga baadiza aga jini ni kote ina allaya chito, yangka akan watan nan dua atun wal-azlam, da kuma kipi yoi, da kuki anpani da su wajani mansa'a27:35rijisun min amali shetan, wadan nan duka kazan tani, yana chikin ayuka na shetan, inka duba annihaya, hajjuzi i nabiyu shafi natari u kuda goma shaada, ibnul asir, yache hiyal qida, allati kanat fil jahiliya, aleiha maktubun al amru wan nahayu, if'al wala taf'al, watu azamanin jahiliya, la rabawa, suna da wosu kananen kipiyoi, wadannen kipiyoi, anyur butu ajikinsu.28:04jikin wan nankifiya se a karubu takayi wan nankifiyan kuma a karubu takarkayi to se mutinyat ebu watan nankifiyoyi yasa a jaka idan ze ay katawana abu se isahan nunsa kanar rajlu minhum ya ba'uha fi wia'i lahu fa iza arada safaran aw zawjan aw amran muhimman idan mutinyana suzei watatafiya kuwayana suzei ya awire kuwayana san ze ay katawana abu al amari muhimmi yana sunyasa musaa28:35Saye saa hannun saa chikin gwan nan jaka, saye toko kifiya guda. Idan hannun saa, ya paa taa kan kifiyan da ka che kar kayi, to shikyanan ba zaiba. Idan hannun saa, ya taa kifiyan da a ka che kayi, shikyanan sayeyi. Gwan nan kifiyo yi, kusan kowan bala rabi ka hinzuan a nabi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam yana dasu, sabu da ba a binda mutun zaiba taa rida ya nimi saa aba.28:59ibnul asiriyachi fa inxarajal amru mabali sha'nihi wa inxarajal nahayu kaffa'an hu wa lam yap'al hu idamuti sa'han nu sa'chikin wa nanja kaya da ku kifiya datachi karkayi to koda awlini bazayiba imma to hiya chizayi bazayiba imma kasuan chini bazayiba dukkan wana abudamutinyo kudur taze aykata kafinyayishi siya sa'han nu sa'chikin wa nanja kaya da ku kifiya kifiya datahi to itachi tabashi sa'a khaduban nihaya fi garibil khadisi wal asa29:29acizi i Nabiyu Shafi'inat ari uku dago mashaadaya wanan da istikhara dama lamay sukeyi matayin suguda inji ma laman sunna na akwe wata istikhara wacha ma lamay sukeyi wanan istikhara bata da asali daga an Nabiyu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam domi istikhara tamanzon Allah wanibaya yimu wani yakamatoku gani dekyo kuwa yana makansani wanan alistikhara in wacha manzon Allah ya karantar30:00kainaa hilaa rakaa abiyuu karuukiya allaa madhukaki dazaadamma lamiyachi ma zammaka istikhara tuka tabbata zeimaka shirka, zeimaka kafirichi, zeimaka sihiri abinda allaa madhukakiya haramta achichunguanna ayata tisinda dina suratul ma'ida. zeinima makasa'a saboda hakaza ayam faniida ayar qur'ani, kuwa ayam faniida rubutun sha, kuwa ayam faniida tsa'a tuba.30:27qo ay amfani da mufariki achi ay mungani wan na awaran ba zey iqew ba gabazaku bata don haka karmakayi mezaku gani qayba allaba mutumba allaba kume iqe meka ya hangi wan na awri ba zey iqew ba bade zey iqe meka shi buka bani dan zey uya buka iqera kan sa buka qo zey de iqe meka kan sa shima lamin amma ta aikin sa zaka gani abunde iqe yin nam baydachi da sunar an nabi muhammad ba30:58Abunewanda ayir Qur'ani taharamta. Allah ya haramta neyman sa'ada watakifia. Kuta watahanya. Neyman sa'ada zakayi qini kawita istikhara. Wacha manzan Allah sallallahu alayhi wa sallam. Yakaran tadamu. Itakumawana alistikhara din. Wani bayayima wani. Watabatayima wata. Kuwa. Yaki kuya. Yayima kansa asunar manzan Allah.31:24qadubu majmu'u fatawa, a mujalla natala tinda biyar, shafi na dali da saba inda uku. Doha qawanna istikhara, batatabata ba'a sunnar manzan Allah. Safi ni, bokanchi ni, sihirini. Al-imamu muslim, ya ruwaitu hadisi, na dubu da dali biyar da saba inda, takos hadisin abu sa'idin al-khudri. Yachi khatabana rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam. Aloka tinda wanna aya tasawka, manzan Allah, ya'i mana khuduba. Faqala, sayachi mana.31:56Ya ayyuhan nasu, ya ku mutani, inna allaha yu'arribu bil khamri lalli fa'alla yizey haram tashen giya. Faman kana indahu she'un, fali yabi'u, wali yantafi'u bihi. Wanda ike da giya agidansa, tu maza itafiya se'ar da giya nanya i'ampani da kudan. Nja'an nabi Muhammad. Awanna rana da Allah yasoka da itawanna ayata suratul ma'ida.32:23Abu Sa'idin n'kudiri, yeche falam yalbaz, illa yasiran, anna v'yena shigagida, chanka weseye hitu, da ma chan yasa, anyi shila, antara mutani, jama'a sanhatwa masalachi. Yeche musu wan deyike, degiya, tu yetifi, yasey degiya nyeyia amfani da kudan. Yena shigagida kumeseyisake hitu, wasechi, inasoran jama'a, gasa kudaga Allah. Allah ya sawkadda aya, tasuratul ma'ida. Ya ayyuhan lazina amanu.32:51innama al-khamru, wal-maysiru, wal-ansabu, wal-azlamu, rijisu min amali shaytani, fa jtani buhu. Kuni sanci giya, kuni sanci cha-cha, kuni sanci wa nanduwa tu, wada nanduwa tu, da kuki enka dabu bin sahi akan su. Kuni sanci wada neki fiyo yu, da kuki ene masaa da su. Sabu da ayu ka nini shi dani. La allakum tufli huna da fatan kutira, innama yuridu shaytani.33:19يريد الشيطان أن يوقع بينكم العداوة والبغضاء في الخمر والميسر ويصدكم عن ذكر الله وعن الصلاة فهلا أنتم منتهون33:42qunga dudda haqa allaa mato qa qibi basu ba seyde yamusu bayanin dalilin deyisa aqa haram ta'amusu shan giyada kuma chacham allaa yache innama yuridu shaytan abinda shaydan yache nifi shine ayu ke'a baynakum l'adawata wal bagda'a fil khamri wal maysir ya awkadda qa'a baada ki yaya tsa kanunku a dalilin shan giyada chacha abindanda allaa yaxada kumu haqa neyki au kuwa harianzu ba kumu ze bali ba hatashin qiyama34:08Dik inda akati ana shengiya tu ba'a rasa adawa dek yaya awan nungulin. Ba'a rasa dambi dek injuna, dagaba awan nunguli haka na itamachacha. Waya suddakum an zikirila. Kumishe dan yanasu ya hanaku zikirin alla wa ani salati ya hanaku yun sala adalilin shengiya. Fahal antum muntahun to shinkunhanu. Sayyiduna Umar.34:38yena chikin sahabbanda suka zuwar namma salachi awan na loka chi. Allah yena che wa fa hal antum muntahun shunkunhanu. Sayyiduna umar eche intahayna. Intahayna. Muhanu ya Allah. Muhanu ya Allah. Dama abindeyke ta'ad du'ayke yena uga shukun Allah ya sokar da'aya. Shunkunhanu. Amfarama ganadda masu imani sabu darara shunkun. Allah ya san suna shangia amma seyikirasu masu imani. Amma akar shankurin.35:08si aka musu tanbaya shin kun hanu, to mar ana nifi indi kun ada imanin zaku hanu, zaku bashingiya. Mi allayti agaba. Wa ati'u Allah, wa ati'u Rasula, wa hadharu. Fa in tawalaytum, fa alamu an...35:28Allaychi wa ati'u Allaha wa ati'u Rasula. Kuyima Alla biyaya. Kumaku yo manzonsa biyaya. Wahzaru kumaku ya hatara. Da matakayna shetan. Fa inta wallaytu inku wakuka juya baya. Anche muku jia baya kukuka chiga bada shaa daga yaw. Fa alamutoku sani. Annama Alla Rasulina albalagul mubin. Shides manzommu.35:58watu shi anabiy muhammad sallallahu alaihi wa sallam ayikin sakaway shiray isadda sahu ku mubayadi hukunchi yanagarimu mu nizamu kamaku aloka tinda anabiyashi gajida abu sa'idin nil khudiriyachi segashi yafitu yanafitu wa yakaran tama sahabayi wannan aya wadannan aya wina suratu l'an'am sana anabiyachi innallaha kad harramal khamra jama'a allaya haram tashengia injimanzam allah faman adarakatu hazihil ayatu36:29To duk wan da ayan nan ta isa gareishi. Wa indahu min haa shay un akway wan abu na giya atare dashi. Fala ya bi' to karia sayda wan na giya wala ya shirab kumakadesha. Fa statbala nasu bima kana indahu min haa. Daga wan na lo ka chisa habay suka barmasala chi manzan Allah. Kuwa ya ta figida. Yena shiga gida. Daw ko chukunya eke yena jefa wa alambatu. Fa safa kuha suka chikchipadda tukwa na giya.37:01peet uruk il madina, ahanyoyan garim madina. Awata riwayata al imamu katada, yache falabithan muslimuna zamanam yajiduna riha ha, seda akatan kiloka chime, tsao inkashugo garim madina. Kana akusa da madina daka juwaringia, sabu da yawan gian da akazubar atituna. Baki de sahabban an nabi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam suka basyan gia, awan naloka chi. Wadan da busubari ba, busuguche mutane guda uku ba. Dik sahabba isumbari.37:31qo ina ka bi aganin madina, walin giya kake ji, sabu de yawan giyan da akazubar awan narana, wache Allah mado kake soka dawanan aya atikinta. Daganan kake gani chiwa, ita haram ba atinikinta. Haram ba atinikinta. Dafarku an nabi salallahu alayhi wa salam, yache masahabay, Allah ze haram tashengia, amma birgaya haram taba. Don haka, kuna iya sayde giyan ku, kuna iya anfaana da kuteng.38:01Da Allah yaso kadda aya, ya haram tashengia, man zon Allah yache tu dukwan da ayan nante iso gareshi. Fala ya bi' kada ya sayda giyan, wala ya sharab kuma kada ya shaya, zubadda wan na giyan. Ashokunga, haramun ba'a chini kinsa. Duk'a binda musulin chi yache haramni, tu wana abin ba'a chini kinsa, haramun ne'a chini kinsa. Akoima hadisin Abdullah ibn Abbas, yana chikin sahihusunan Abi Dawud, hadisin adubu uku da darihudu da tamani nda takos.38:29An nabi sallallahu alayhi wa sallam yache inna allaha iza harrama ala qawmin akla shay'in idan allaya haram tawa mutayane chungwane abu harrama alayhim samanahu allayana haram tamusu chini chungwanan abin. Wana hadisi sayazama wanitubali wandama alamay suka jina hukunchi nakasu wanchi akan sa. An nabi sallallahu alayhi wa sallam yache idan allaya haram tachungwane abu tuya haram tachini kinsa.38:57dawhaka malamaysuka che dikkan abinda aka che chin sa haramni kushan sa haramni to chinikin sa ma haramni ittifakan babu wanu malami a chikin tarihim musulinchi wan desa mamu wan na fahimta sabu da wan na hadisin na manzan Allah ba ma chinikin sa ba dik abinda musulinchi ya haramta ba agadoshi musamman ga hadisin deyke chikin al musnadna imamu ahmad abu saidin il khudri yache kana indana khamru li yatimin39:26aloka chinda an nabbi sallallahu alaihi wa sallam ye karan tama na itawannan aya wacha allaya haram tashayn giya tomu agidamu inji abu sa'idini lxodiri yeti aqoi wanigia na wanumaraya giyani namaraya watu wanayaru uban sayamutu ya barmasa giya daga chikinduki yanda aqa barma wanayaru aqoi giya fa aida chan ni imachi sabu da haka ana qadonta falamma nazalati l aya aloka chinda itawannan aya tasawku39:58Ya ayyuha al-ladhina amanu, innama al-khamru, wal-maysiru, wal-ansabu, wal-azlamu, rijisun min amali shaitani, fajtanibuhu la'allakum tuflihun. Allah ya sawkadda wa annan aya, ya haram tashaym giya. Sa'alna Rasulullah, si muka taho muka samu al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam. Wa kulla muka chi ya Rasulullah, Allah ya sawkadda aya, ya haram tashaym giya. Tokuma ajidamu fa'akwe wa nutulugu dana wa numaraya. Yazamu idashi.40:30Manzan Allah yachi ahriku haku zubadda wan nangia. Wan nangia tamaraya zubadda ita. Kunga asheke nan ba'a gado haram. Duhaka dikkan watadukia da akasamu che wa asalin ta haramni. Wan nandukia ba'a gado ta akaran tarwa muslin che. Ba'a gado haramun. Asunar manzan Allah. Sallallahu alaihi wa sallam. Duhaka korabon gado aki akasamu cha cha karta. Shini aki cha cha deshi. Kowana abu da aki cha cha deshi.41:02wanan ba'a matan bayan maga daya za'ayda shikona wa aki ku aka samuka longu mama chin yabar gan gawa nda aki buga wa wanan gan gawa ba za'ache to waze dauka ba'a dauka za'aye asamata guka dikkan abande ya tabbata asungar manzo allah haramu ni sefa imbay tabbata haramu bani ama mudyun wana abin ya tabbata haramu ni ba'a gadan sakumu ba'a chinikin sakumi nini akwe riwayata41:32Abdullahi bin Abbas, tanachkin sahihu muslim, hadisi nadubuda taribi yada saba inda tara, tanachkin al-musnad na imamu Ahmad. Abdullahi bin Abbas, yache kadima rajulun min dawsin ala nabi. Bayan wan nang aya tasawka, tasuratul maida, Allah ya haram tashengia ga muslimay. Sega wanumutung ya bakun chiman za Allah. Daga taifa, muta namba nusaki. Yana zuwa, yana dawkeda tulun same, girma akanshi. Daga kawiyangsu.42:07yana jil la barin an Nabi Muhammad kum harma ya musulunta sabu da haka yaga ze kawo wa an Nabi ziara toshi agaronsu babu kia utanda za kaya wa mutun ati kaida girma irin ka dawko tulungiya ka kawo masa da haka shiwa na mutun yasa tuwa nantu lu akafata sa tundega kawiansu yata su takanas da wan nangia da aka shiria shi namu samman ze kawo wa an Nabi Muhammad shibe san chiwa waman zan Allah abe shangia ba taasana reshin san42:40qiyana ganun tunda awirun su giya abunay mekaw, shima an nabi sallallahu alayhi wa sallam awirun su giya abunay mekaw, ya dawka manzong allah yana shangia, nji abdullahi dang abbas, yana zuwa, bayin sungaysa ada manzong allah, wadaka, wakasan qiwa allah ya haram kashangia baki naku, se ichi lalliban sani ba, se manzong allah sallallahu alayhi wa sallam ichi, ay allah ya sukadda ayatuni, giya dayanzu haramunchi,43:13babu chaw muslimiya shata fa akbala dawsi ala rajulin kana ma'ahu to dama'a ta hu ta dada wanu mutum akwe abotin sa saye juya yechi masa to tunda de anharam to shan giya jeka chikinka suwa madina ka sermana dawana giya kuwa masa mukudunguzili agaban anabiyya faduan namba gana shibi san kuma anharam ta sayed da itamba kafin wan chamu tumi ta hufa kala saye anabiyya yechi masa hal alimta anna ladi harrama shurbaha harrama bay'aha43:44Baka san chiwa, wande ya haramta shanta, nun kuma ya haramta chinikinta ba, wa akala samani hada kuma chin kutinta. Ay duka Allah ya haramta, kamar yadda ya haramta asha, haka nun kuma ya haramta asayadda ita, kuma ati kutinta. Tuyaza ay tina ya Rasulallah, fa amara bilmazadi si mazan Allah ati akarbitulu, fa uhurika hatta lam yabuka fiha katura, mazan Allah ati atagawan nantulu, ajuya bachinta kasa.44:14Aka juye, deka gian deke chikimwa nan tulu, pokumotori waya ya datazwa aka chi jaka, se de yazamantu babu ku ugu dayade sawrana gian chiki. Baya an kaka de antamba ta gian takari se aka vashi tulusa tuye ampa nida wan nan babu lefi. Ama de gian de haramunchi. Do haka en uwa gian, Allah mato kikinsariki ya haram tu shanta. Itawana aya.44:42Tana bayani ne wanu mataki daga chikim matakay wadan da muslin chi yabi naharam tashengia. Mataki na kusankarishi qine a kanuna wa musba sahabay. Iller giya da kuma anfanin ta a ka basu suzaba. Fihima ismun kabirun wa manafi ulin nasi. A chikim giya a koi zunibi meginima kuma a koi anfani da mutaniski saumu. Allah eche wa ismuhuma akbaru min nabihima.45:10kumazun i binde kechkin giya, yafi anpaninda ikisa muyawa, duha ka ambarwa musulmay zabi, su zabi a binde hidachi wa garishu. Sanna umlu ra, ita giya batatakaita akan wanina u iba. Domi hadisin an Nu'uman bin Bashir, yana chkin sahihu sunan Abidaw, hadisin adubu uku datari eda ishirinda uku. An nabi sallallahu alaihi wa sallam yache, ana anhakum an kulli muskiring, ni ina hana kuneshan dika wana abumi sakamaye.45:40Asheba wayi se inshangiyan akayiba ku tawa chahanya akayi anfanida wana abu har akasamu mayi fitar hankali tu anshagiya. Inja an Nabi Muhammad. Nahana ku dukkan wana abu mechira hankalim mutun me sakamishi mayi. Akwayi rwayata an imam muslim hadisi na dubu biyuda uku an Nabi sallallahu alaihi wa sallam eche kullu muskirin khamrun wa kullu khamrin haramun.46:09Dikkan wana abu me bugarwa giyani kuma kuwa che giya haramun che inji manzam Allah sallallahu alayhi wa sallam kuma akwe hadisi wadayke sahihul bukhari da muslim a nabi sallallahu alayhi wa sallam eche al khamru ma khamara al akla giya ite che abinderi kitadda hangka len tang adam. La akari da wakdan na hadisi malamay suke che donhaka da wandesha kuaya yasa mumayi da wandesha koken, da wandesha heroin.46:39da wan deyesha wii wii ba ki dayansu u kunchun su gudani da wan deyesha giya akaranta roma zan'alla kaduwa mousu'atu fiqh il-islami amujallan na u kushafi na daribiya da hamsinda shida duwa mi'an nabi sallallahu alaihi wa sallam bay tak'i tahanin sa'akan giya kurun ba sayde ba mutikawar fahimta sabu da mugani ba way giyan ne aki la aka rida ita ba kasirin da giyan tak'i yi ne aki la aka rida shi47:07yechi ana an hakum an kulli muskiri, nina hana ku, dikkan wana abume bugarwa, dikkan wane abume bugarwa, shintabar wivitana bugarwa, kobata bugarwa, kuchenena bugarwa, kobaye bugarwa, dikkan wana abuda dan adamzechi, koda wanan abun halalne, indeze samu, watu imuwa, koko yeshi gamaye, to wanamu tumi, ya ayta taharam, abayanan an nabi sallallahu alaihi wa sallam.47:37qa wache riwaya da an Nabi sallallahu alaihi wa sallamike cia qullu muskiren dukkan abinda yasaka maye khamrun shima giani qa qa asheke nang giya ba abu gudabani ana la akarini de tasirin abinda kasha idan abinda kasha ya maka tasiri hariachiri maka hangkali tuwandan abu kasha giya qa wa azin an Nabi sallallahu alaihi wa sallam qa hadisin deyke sahih husanani tirmizi hadisin adubu biudak dali hududa arbainda hudu hadisin albara ubinu azib48:07aaa yekechewa matanasun min ashabin nabi sallallahu alaihi wa sallam alo kachinda allamutu kachiso kada watnandan ayoi anharam tashengia saboda illo lindeki chiki se sahabay sunata muhawara kachi aaa toh wasumutane sumutu daga chikin sahabang anabi kafin anharam tashengia sunshagia sukamutu amusulin chinnang toh yaa yaa matayin sukinan awajan allah48:39falamma nazala taharimuha qala unasu min ashabin nabi sallallahu alayhi wa sallam kayfa bi ashabina alladhina matu wa humi shiribunaha sahabaysi ki chiwa to yanzo anharamta shayngiya ambayena illo linta inahu kunching yang uwammu sahabayda suka mutasuna shaka fin allaya haramta jini allaya sukadda ayatagaba iki chiwa48:59لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِي مَا طَعِمُوا إِذَا مَتَّقَاهُ وَآمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَاهُ وَآمَنُوا ثُمَّ اتَّقَاهُ وَأَحْسَنُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ49:29Siyallaha yisokadda wanna aya, laisa allaladhina amanu wa amilu salihati junahun fima taimu idha matakawa amanu wa amilu salihati. Babu laifi gawatanda sukayi imani, sukayi ayuka ma sukyawu. Babu wanilafi akansu, dameda abinda suka chiko, suka sha, kafim mutu wasu. Tunda dachan sinya ayuka, naturang allakuma sinya imani da allada manzonsa, sinya ayukan da aki su ma sukyawu.49:55dohaka babu wane lefi akansu watan chan sahab baydu suka mutu suna shan giyaka fin allaya haramta ay loke chin allabi haramtaba dohaka summutu ne suna shan halal yanzoda allaya haramta wande yamutu yena sha tushini yamutu yena shan haram dohaka babu lefi akansu dan summutu sunat shan wane abu wande degabayani allaya haramta ikichwa thumma takawa amanu thumma takawa ahsanu wallahu yuhibbu lmuksinin50:22wadan da suka kia e Allah, suka e imani da Allah, san na suka tiga bada kia e doko kieng Allah, suka tafiya aki, suka kia utatawa jan ad-dinu su, harje suka mutu awan na aki da, wan na basu da lefi awa jan Allah, Allah e na soma su kia utatawa, ay sin kia utatah, do me aloka kieng Allah bi haram taba, da ya haram tabu su bali basi achesu nyelefi, ama tunda bi haram taba, san na shengia suka mutu basi nyelefi ba, na waka enka duba sahihul Bukhari,50:50Yaqaw hadisay awajajiye kamargu da uqu. Yana tabatadde chiwa watanda sukayi mutuwa shahada sahabban anabi dandan ayaikion uhudu. Sahabban manzan Allah watanda sukayi mutuwa shahada ayaikion uhudu. Watandan sahabbay kusan dikkan su sumutu da giya acikiosu. Amma kuma suna cikin shuhada watanda Allah matoka kiya basu daraja. Kuma suni watanda aki tawka abim misali.51:18atarihi musulinchi, wadan disukara sarayu kansu ahanyar Allah. Amadudda haka sumutu degiya achikinsu. Pasu delefi, sabu da aloka ching Allah bi haramta ba. Daga bayada Allah ya haramta, nanni aki ganeng apwelefi imba kabasha ba. Sanneng ya kamata musadi, ba we haramta geya deng ka eyni, Allah ya iba, al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam, ya bayana amana chiwa geya, tanada sananeng hukunci.51:47watu allayat sanan tahukunchi akan al amarin giya don hakayisa dulane muslimiyani san chigiya da kumachacha hadisi suna da imbingawa misali daga chikinsu akway hadisindeki sahihu al-bukhari hadisi nadubu biyarda daribiya da sabayinda biyar sahihu muslim hadisi nadubu biyuda uku hadisi abdullahi bin umar al-nabi sallallahu alayhi wa sallam yache man sharibal khamra fid duniya lam yasharabha fil akhirati illa ayatuba dukwan deyasha giya aduniya52:16yasanchiwa allaya haramta ye ibarik yashagiyan nang hari yamutu baytu waba adnabi yache tuwanna mukimim bazi shagiya ala hiraba konga wanna yanaluna chiwa allaya tsanan tohukunchi akan an amaringiya hari imutun biyabashen giyata duniya batu bazi shatekiyama waba hadisi nabyu riwayata alimawu muslim hadisi nadubu ukudabyu hadisi njabir adnabi sallallahu alaihi wasallam yache inna allaha52:43Ahida liman yasharabul muskira an yaskiyahu min tinatil khabal. Allah yaya al-kawari, inji al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam. Hadithin yana sahihu muslim. Allah yaya al-kawari, dukwan de yashawan abu mechira hankali. Allah yaya al-kawari, seya shayad da shiwan abu da'iki kiray tinatil khabal. Sahabay ma'abudu san wana abim ba. Doha kaysa sukat shiha rasulallah. Wama tinatil khabal. Menene wana abinda Allah ze shayarda mutuminda bi bashan giya bahari mutum.53:13si a nabiyachi arapu ahli nar zupan yawnguta xini allayatara awan waji idam masha ingi a ina bukato ruwa si adibu mar zupan yawnguta abashi njima zon allah awata riwayakuma a nabiyachi usaratu ahli nar iwa na yawnguta ruwa deyike fitu wada gajikin jambu raunuka da suka samu achikin mutat jahan nama allash karimu watan na raunuka suna fitadda iwa suna fitadda ruwa wan na uruwang53:42allay ke tarashi wajiyoguda idamma shayin giya yena bukaatan ruwa kishi yama satsanani atikin jahan nama si allay ebu wannan iwaye chega shikasha kungawanna yena nuna mukuchiwa giya tana datsanani nuhukunchi akarantarwa muslinchi wanike tambaya kena api giya aljana tunda imutin yamutu bibashan giya taduniya ba baze shata aljana ba54:06Ba'ab shakaa allaa dakan sayyitabba tar'achkin Qur'ani as-suratu Muhammad.54:34... ... ... ... ...54:59kamanu wa khalidu fi nnari wa suquman hamiman faqad ta'a am'a'ahum55:28adu azake wan chan allay baka da mashansan dominko da bani ima bachi da allay bisanyaca achkin aljanna ba masalu aljannati lati wa idal mutakun misalin aljannat da akayo masukiya yedonkun ki alka wariza susamu allay kasamuni allay atifiha anharun min ma'in akwayrafuka ili ili achkinta akwayrafi55:50wanda baaya lala chiwa, gairu muntinin, po mayda e wasa atseye, baze gurba chiwa, wa anharu min labani lamia tagayyar tuamuhu, ga wanarafi, wasurapuka, inci allamadu kaki, namadarani, wanda, dantanansa, baychanza ba, wa anharu min khamri lazati li sharibin, ga wasupuramu, wasurapuka, nagia, mayda dinshaga mashaya,56:19wa anharun min asalin musafaga kumuhzu kuramuwa suraapuka nazuma mi safta wandaba kudanzumani teyvandan satanba walahun fihamin kulli samarati allaychi sannan yang aljana suna samun dikawani dayin ichi nani ima achikin jidan aljana kowani irin dayin ichi akweshi achikin aljana indewan na dayin ichan nani imani tadena a dua allay saaka samu munguro aljannaka akwetuni allayamaka tanidi56:46akwoy mongoro, akwoy ayaba, akwoy dikkan wanidany ite min kulli samarati. Wa magfiratun min rabikum ga kumu wata ghafara ta ubangi jonku, wacha itachi itafima zamang aljannan da'i. In Allah ghafar tamaka, tu kasa muni imama fi jirmah, kaman huwa khali nishini Allah iti tuwandi isamu irun wana aljanna, ga urapuka, narua, dana madara, dana giya, dana zuma, ga kumu ghafara Allah ga dikka ya in itatua.57:16shin yana kamaada wanda huwa Khalidun fi nari zayda woma achikingu tanjahan nama wasukumaan hamiman aki shayadda suu tapasashya uruwaa faqat tua amaaahum idan sunshaa wana uruwaa yana yan yan kihan jinsu shin makuomasu tazamadeydey funga wana ayata atabatarman achiwaa akway giya achikin aljanna shisa annabi sallallahu alaihi wa sallam iti to dukwanda yamutu yana shan wane abu mechira hanka li annabi beche giya kaweba57:45muskirin al-Nabi sallallahu alaihi wa sallam yachi man sharibal khamra fi duniya lam yasharibha fi al-akhira illa ay yatuuba dukwan de yashawane abu me sanyamaye wan namu timing allamad u kuchin sarki ba zei bashi giya na al-janna ba inja al-Nabi sallallahu alaihi wa sallam kuma hadisi ya tabbata kamayda ayar qurani tatabbatar lallay aqirafuka nagia achkin al-janna kaduba sahihu al-bukhari58:13Hadisi na dububiu da saba inda takus hadisi muawiya binu haida. An nabi sallallahu alaihi wa sallam yache fil jannati baharu labani, wa baharu lmai, wa baharu lasali, wa baharu lkhamri. Achikin aljanna, akwai kogih, namadara, akwai narua, akwai nazuma, akwai nagia. An nabi yache thumma tashakakul anharu minha ba'du. Daganang, sewatna narapuka, suka watura rabu, sukarata kuwa niginana aljanna.58:42Alla kasamu ku marmukina. Salna ndaga chikin hadisan deyke wada mukuchi wagiya bata da sawikin hu kunchi. Akwae hadisan Abdullahi dan Umar. An nabi salallahu alihi wa sallam. Ya fada hadisin ya inganta. Yana sahihu ljam'i sagir. Hadisin ya dugu shida. Dari daya dita maninda tokos. Manza Allah yaki man sharibal khamra. Lam yutaqabal lahu salatu arba'ina layla. Dukuan deyashagia. Alla bazikar bi ibadasa.59:14ba zikar bi sallasa tawankwana arba imba wan dey shagiya allah ba zikar bi sallasa tawankwana arba imba wan nan salla ba ati kumaya bariyinta ba dola yayi sannakuma inyayi allah ba zikar ba basannakumu ba zirama ba ukubati allah ya masa fa in taba taba allahu alaihi anabiyyi chitu amma fa inyatu ba allah ziyahi masa wa in shari ba hasaniya idanyisa ke sha karu nabiyu59:45Al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam yache lam tukbal lahu salatu arba'ina layla baza'a karba'a mas sallana qana arba'in badaga wan narana. Si maza'a Allah yache fa'in ta'ba ta'ba Allahu alayhi amma fa'in ya tubashima Allah ziyahi masa. Maza'a Allah yache fa'in sharibaha salisa in ya sa'ki shengia karu na uku. Lam tukbal lahu salatu arba'ina layla baza'a karba'a mas sallata qana arba'in ba. Si maza'a Allah yache fa'in ta'ba ta'ba Allahu alayhi duddahaka in ya tuba Allah ziyaka utubansa.60:12siya nabiyachi tu a karishi fa in shariba harrabi a idan yashakaru na hudu lam tukbalahu salatu arba'ina layla baza'a karba'a masa salaa nakwana arba'in ba'a siya manza'a Allah yachi fa in taba'a idan yatu'ba daga bayanan lam yatu'bi Allah alihi Allah bazi'karbu tuban saba'a saba'a deyakuma wa sada'a Allah mudu kakikuma hadisi ya inganta daga manza'a Allah siya nabiyachi wakana haqqan ala Allah an yaskiyahu mintina til khaba'a60:41kumadaga wanna loo kachi yazama haki, yazama wajibi, yazama tilazga alla seyashayadashi wanna azaba iwa ta yanguta deng. Kila akachiwa manzam Allah wa maatina tul khabal qala seyachi sadidu ahli nar wanna mutumin haki neyga alla seyashayadashi iwa yanguta ajtinguta jahannama. Allah shikari mu. Tanbaya ta horko ke nanda sahabay sukaywa an nabi Muhammad sallallahu alaihi wa sallam ajtingu wana ayata suratul bagara.61:10yas'alvuna ka'ani l-khamri wa l-maysiri suna maka tambaya gamidahu kunchin shen giyada kuma chacha kul fihima ismun kabiru kachemus giyada chacha achikinsu aqoy zunibi megirma wa manafi'u lin nasi kuma aqoy anfanida mutaniski samu wa ismuhuma akbaru min nafihima ama zunibin deki chikin giyada chacha yafi anfanida aqisamu yawa tambaya tabi'u de sahabay sukayo a nabi salallahu alayhi wa salam61:38qini Allahi faqda aqar shanwanna ayaychi wa yas'aluna ka maza yunfiquna kuma sahabay suna ma katanbaya mizasu bayar sadaka qala si Allahi quli al-afwa qachi abinda dhaku bayar sadaka qini abinda zi regye duki yanku ba abinda zi qarad saduki yanku ba qazalika yubayinu Allahu lakum al-ayati aqana Allahi qimuku bayani al-ayoi la'allakum tatafakaruna dafatan kuytunani watu abinda aqenihi62:09Sahabay sunyutan baya, mezasu bayar sadaka, gameda duqiyansu. Si Allah mado kakiechi, al-afwa. Al-afwa shini abindazi sa duqiyanka karagubayan ka bayar. Baache ga kimar abindazaka tawka daga duqiyanka kabayar sadaka ba. Ama Allah ya maka iyaka, kada ka tawki duqiyanka bayar gaba daya. Limana, la tujhid malaka, tumata kuda tasalun nasa.62:36Qadaka awqiduqiyarka qabaqdaya qabaqwa mutani, sanan kakuma kumakanaru onsu sabu dabaqadishi. Muri qamun qabaqta dabaqayani makaman chin wana abaya, Allah matoka qi ya hana, watu mutinyat awqiduqiyasa qabaqdaya, ya baada ita sadaka. Sanan ya zona achikin kunchi, bayani ya qabaqta akan wana masala. Allah ya saqe maymayta wana bayani sabu dama himman chin sa. Awanan karo, Allah ya qi abinda za qabaqdaya na sadaka.63:06yena gadeka sayde kaider itachi kada kabayer kaya kuma kazawna ba kada kumi qine al afwa ya zamantu ansamu abindee sawrada gadootiyarka to anan akwe mushkila gudada akasamu mushkilar itachi akwe hadisi deyke sahih husunan abi dawd hadisi na dubuda darishida de saba inda tokos hadisan sayduna umar allashkara maserda sayduna umar echi amarana rasulullahi yewman anna tasadda ta63:38Watarana manza Allah ya umer che mu mubayat da sadaka. Yatara sahabbay ya umer che su da che wa subayat da sadaka. Fawafaka zalika malan indi. Se a kaida che awanna lo ka chida an nabiyayi umer ni mubayat da sadaka inna da watadukia. Fakontu seneki che wa ali yawma asbiku ababakrin in sabaktuhu yawma. Yaw zant eirema abubakar indi zan iat eirema abubakar erigashi ay katawana abutuhu yaw zant eirema abubakar.64:10Fakala rasulullahi seman za Allahi che ma abu kaita li ahlika, me karagi wa iyalinka.64:40Me kabaro ajida. Kunga an nabi sallallahu alayhi wa sallam yana kiwachan tinalim mutay. I danyay u umrni abada sadaka sikataw kudukia kakao. Ba ma ma ki fahimta kada chiwa abada sadaka adebo dukian gaba dini. Qisa si an nabi etan beka me kabaro ajida. Naga abinda kakao. Tu me kuma kabaro ajida. Kama eda allaki chiwa. Wais aluna kamada yufikuna ulil afwa. Suntan beka.65:07mizasu bayat sadaka siya allah yache kubada abinda zei zama akway sawra aduki yon kuba akway bawaya zama kun awchi dutiyar gabat yukum bayarba inchi allah sayyaduna omare na kawawa an nabi sallallahu alaihi wasallam yache masa ma abukayta li ahlika me karagi wa iyalenka qala sayyaduna omare yache abukaytu lofum mislahu naragi ya musu kotanko chin abinda na kawamaka ya rasulallah gato dutiyar tawa rabatabi yunayi na awchi rabi na kawo65:36akwerebi channa barma iyalina se un umar yasa muguri yazauna yana sawrana yaga abinda Sayyidina Abubakar zeh kawo kala yache wa ata Abubakar indi kullima indahu sega Sayyidina Abubakar yanato dukkan duki ya sabaki te ya kawota ya ajiye taga ban manzan Allah fa kala Rasulullah se manzan Allah yache ma abu kaita li ahlika kay kuma Abubakar me karege wa iyalinka kala Sayyidina Abubakar yache masa abu kaitu lakum Allah wa Rasulukum66:08nabar miko allada manzonsa kaway. Amade iya du tiyake nangatana kawu duka. Umar idama chayena soyi gaya uchi abubaka. To, qirabi ya kawo sayidna u bakar kuya kawo du tiyar baki daya. Qini sayidna umar eke chewa la usabi ku ka ila shayin abadan da gaya u. Nagani de allaya di gaya duka kaka akayna. Bazan sayi kayen gaya sadi kaybahar abada. Abin nufi, bazin sayi kayen gaya sadi sayin abubakar ba.66:40dawmink allama duka kiya chi murika gaasa ayoyon qur'ani deyawa inka gawanna yagina masalla chi kayma gida inka gawanta yagina makaranta kayma kagina dikkan wanime dukiyada kagayna hidimada dukiyasa tawajan ad-dini kay hasada dashi wana hasada tana dekyo allaya chi murika t'iri t'iri tawajan niman al-janna da kumara hamar alla sabu dhaka ilun wana hasada chi umareyke masayiduna abubaka yana musabaka dashi yana gaasada abubakar tawajan samu ra hamar alla67:09Amma daga wanna irana saye pahintichi waa allah yadi gaya daga Sayyidina Abubakar samada daraja saa bazi kamashi bahar abada. Siye saye chitu na pahinta allah di yadi gaya baka daraja doha ka bazan sakya ga sadaka i bahar abada. Toshin ya zami da wanna hadisi. Gashi allah ya hana muslimi ya dawki duki ya sagaba de ya bada sadaka. Kumaga Sayyidina Abubakar ya dawko duki ya sagaba de ya kawo manzon allah.67:36daa achi a binda Sayyiduna Abubakar ya ilay fiyini, da manzon Allah nan taa ki ya hana shi, daze chi a a, an hana, to ya za'i a do ki wan nam fahimta.67:46Dauminku ayar Qur'ani tatabbatar, munkaran ta'abaya suratul isra' wa la taj'al yadaka maglulatan ila unukika. Wa la taj'al yadaka maglulatan ila unukika, wa la tabisuta kulla albasti, fataku'uda maluman mahasura. Allah yachia suratul isra' wa la taj'al yadaka maglulatan ila unukika, kadaka zamami maku.68:15mutuminda yekida ruuan gazke kamaruan da aka kama hannuan saa aka tauri awiyanshi bayamika hannusam bayachauta allayache karka zamairun wannan wala tabusotuha kullal basli kuma karka shimpita hannun naa ka dikkan shimpita awa watu karka awki dukiyarka baki deyka bayir inkayaka fatakuda maluman mahasura zaaka zauna abin zargi maynadama dominku waga bazaka ga abin sayabaw kudi kariga kachauta da dukiyarka baki deyaka68:43qunga wana ayachi allaya hana mutinyi uchi duki yasaga ba ee bayarisa deka qochokta. Harimaa kumadega chikin sifko pim mutanenda allaya yaba musa suratu lfurqan. Yena qiva walladina iza. Walladina iza.68:58Anfaqu lam yusrifu, wa lam yukutiru, wa kana bayna dhalika qawama. Walladina ida anfaqu, muta nankiriki suni watanda insuntashi badi sadaka, ko kia uta, ko watahidima tadukia, lam yusrifu basa uchi iyaka. Inja Allah, basa uchi iyaka. Wa lam yakturu kumu basu kuntatawa. Inzasu iki utasuna badi shi dewa, ama kubayanda sukan suzasu chutuba.69:26wakana bayna zalika kawama allaya che sunayi tsaka tsaki, suna dayde ta al amaron su, bada su donki dukia su gabat daya, su bayar ki utasu su zauna achkin talowchi ba, kumu bada su kibada dukia nasu tawajan temukong al umaba, kunga allaya na kayabong muta nengkiriki sipa su kienan, to sayidna abu wakar kuma yaqna uko dukia sa gabat daya bayar da ita, kuma an nabi ya karpa, bayhanashi ba, kuma hadisi nya inganta, yana achkin sahihu sunan abi dawud,69:53ḥadisi na dhubudat da dhishira saba nda taqwas ḥadisi na Sayyidina Umar. Ya ya za qaiki nan qa hata watan na mas'alo li gu da biu. Qini ma'lamay suki qe qe wa. Ma'lamay san qa su biu. Tawajan fahimta su aqan wan na mas'ala. Qashi gu da suna qe wa. Idan kana gani imanin qa ya qe irna abu bakar. Kana iya daw kan duqiyan qa qeima qa bayar qa badayan ba qeylehi ba. Domi qabinda Allah ya fatah. Allah ya fatihiki marhana wa. Da aqe ba fatihiki marhana wa ba. Da aqe haramuni.70:27ta matunda allaya fat i hikima rhanawang se ayla akari dawanna hikima allaya chi fataka uda maluman mahsura kada kabayada duqiyan gabayade in kabayar zaka zawna kana zariginkanka zaka zawna kana nadama Sayyiduna Abu Bakarina da karifin imani bazayi zariginkansa ba bazayi nadama ba toshin kayima kanada wanna in kanada shibabu lehi in jawasuma lamay amma fahimta mafi inganchi itachi wanna masala70:57khususiyachi qa Sayyiduna Abubakar shikaday. Allah ya ki Sayyiduna Abubakar da iznin shikadaya qe da ikon ya dawki duki yasa qabaday ya bada itadu min Allah. Sabu da ayo yon Qur'ani da hadisan man zonq Allah deyawa sunxana mutung ya dawki duki yasa ya bada itagabaday shi ya zonqa ataluchi. Qaduba almusu'atu alfikhiya almuyasara amujalla na uku shaqiyat adi da tamaninda hudu. Qususiyachi sabu da ku Allah ya tsaawatar tunda Allah ya hana.71:27yaa hana mutun yei haka ama abubakar yaay anda bubi hana shiba kunga yaa nun e kienan banda abubakar achikin watan da aka hana ko ama da acheyena achiki da manzon allaya gaya masa tundako baya achiki to yaa tabbate kienan khususi yaa gareishi akwe hadisey deyewa watan diske tabbatermana an nabi sallallahu alaihi wa sallam yaa tsaawatar aka muten edo kiduki yasa gaba daya bayar de itasadaka doming71:54Abinda Allah yafa da achkin wan na aya, wa yis'aluna ka maza yunfikuna kulil afwa. Wan namo gana che ta Allah da kansa achkin Qur'ani. Sahabay sun tan bayeka, mezasu bayar sadaka. Se Allah ya che kagaya musu abinda ziri sa dukiyaku tasawra. Chinidaku bayar sadaka. Ba agaya maka kimar abinda zakabayar ba, ama ana agaya maka kimar abinda zakaragi. Idan kanada milian dadine, ba ache dega milian kazazakabayar ba, ama abinda akeso.72:21kada ya zamoba katashi daku qoboba? shini abinda Allah yache kulil afwa, kagaya musu abinda zisa dukiyoku tasawra, baway abinda dukiyoku zataka ariba. Asahihul Bukhari, hadisi na dubu biyada dari uku da hamsinda biyar, hadisan Abu Huraira, An-Nabi sallallahu alaihi wa sallam yache, khayru sadakatima kana an buhariginan, sadakan da tafi'al hayri, itachi wachi aka yita, adoran wadata. Watu adoran wadata?72:49qamare defasarata awa tariwaya yaci afdolus sadakati ma taraka gina sadakan da tafilada itachi wadda tabar wadata sadakan da qayita amadudda haka kumu batasa ka talawchi wa qayi sadakan, qayi chawtan, baka kuma talawchi a dalilin saba anabiyachi tuwanna sadakan na katafilada hadisi yana sahihu al-bukhari yana ma sahihu muslim xini al-imamu al-bukhari musamman yaki yaki qiwa la sadakata illa anzuhari ginal ba'a73:17karban sadakan kasifa inyazama kabada itani awajadda dhuti yanka. Kada ya zamantu kabada dhutian sadakan tazabter ya dhutian kagabad eka talochi. Wa man tasadaka wa huwa muhtajun, sayatia mutumin dayan fi dhutia sayabaya sadaka, alhali yana da bukata, aw ahlu hu muhtajun, koko iyalin sasuna da bukata, aw alayhi daynu, koyena dabashi akansa, fa daynu ahaku an yoko damina sadaka.73:44bashi nanya fichan chanta e bia akang yabada sadaka wal itku wal hiba haka nanya enta bawa watu bia mbashi yaa dara sadaka alada yaa dara ka enta bawa yaa dara ka bayar de kia uta wa huwa rado alihi se al imamu al bukhari ite che wakuma sadakan taka mabada akar baba tunda akwe hakuki akanka baka bia suba leisa lahu watu ayu yuqalliba amualan nasi badayde bani gamutun yakuma ayana juya dutian mutani abinu feshine74:14Aloka tinda kakida wadata akwe hakuki akan ka, akwe hakin iya len ka, akwe hakin iya yan ka, akwe hakin iya yan ka, akwe hakin mokob tan ka, seka kawda wadana hakuki, seka aukiduki aragabada, aragabada sadaka. Kaga kamar kato ya hakukun wosuni, kato ya hakin matarka, kato ya hakin danka, kato ya hakin mokob chinka, kato ya hakin meyua, mahaifanka, inkana akuna wadasu, kato aukidukian kaba mananesa.74:42Al-Imamu al-Bukhari yache wan na u kuskureni. Sabu da, al-Nabi sallallahu alayhi wa sallam yache, i danka aw tiduki yanga ba'ade kabayar da itasadaka. Takulu l-mar'atu matanka zatache, imma antu toimani wa imma antu tallikani. Inti manzama Allah. Kada aw tiduki yanga gabade kabayar sadaka kukyawta, matanka satache to, kode kachiyadani kukasakeni. Yadzata zauna haka ni, ba'abinci, wayakulu l-abdu ba'awan kamaze che atuimani wa sta'amilni. Inka nasu ma'ayki bana abindazanchi.75:12to kaado dukian ka baaya sadaka, babu wan dada ka chiedda baayinka wa yaqul ibn dan ka kumazechi atu imini ila man tadauni ka chiedda ni baaba ya nzu kaado dukian ka baaya sadaka ga baadaya inka mutu wazirikini haka dan ka zifata, inji a Nabi Muhammad ashiya watan dan duka hakukin suyena kanka shiisa a Nabi sallallahu alaihi wa sallam iki chiwa wabdaa bima ta'ul imma sadakan zakayi kafaraa da watan da kaki ukula wada suhazi siyona chikin sayyul bukhari da muslim75:41qada qazama inuar giginya abinda bahaushiki chiwa inuar giginya nanisa kan shataku naqusada qaybi muriduki yanka basi nanisa an nabi salallahu alaihi salam iti imma sadaka zaka bada tuka para dana jikinka an nabi salallahu alaihi salam iti qing hadisi dewa kaman riwayata al imam muslim yiki chiwa qafabil mar'i isman an yahbisa amman yamliku kutahu idan akatashi alahira76:08laypin ka yaa isheka ka jevuta laypin ka kawa ishini kaki chiyadda wanda ya wajaba akan ka kachiyadishi atashi akiyama komey ansamu kaideydey sallar ka deydey azumin ka deydey komey yaa inganta seydeyka atashi daley higuda baka chiyadda matarka ba baka chiyadda danka ba baka chiyadda dabbanda ka aji agidaba manzama allaychi wallahi wanna laypin ka daya isa katavuta sanan ga riwayata sahihu sunan abidaur hadisin yadubuda dari hududa tamaninda hudu76:38An nabi sallallahu alayhi wa sallam iti kafabil mar'i isman an yubayyi aman yakud. Layfi ya ishimu tunye taputa ati atashi ala hira, da layfin ya tau ya haqin watan da ike tiyadusun. Don haka, tilas ya zamontu kafara da kula wa, da iya ayanka, maa tanka, ya ayanka, mokob tanka, danginka, kana ba maku wani. Wana ishi da tsaari muslin tia toho da shi, baka tau ya haqin wani, sabu da daka kula da wana haqida mamba.77:07An nabi sallallahu alayhi wa sallam yache alayidu salasatun hanna ya gudau kuni. Fayadu allahi al uliya, hannun alla shina yike sama, shiki rabadukiya ga kuwa. Fayadu almuotih allati taliha, se kuma hannumme bayirwa. In katashi zaka bayir, hannun kayena sama, wandaza abawafa. Fayadu saili asufla, hannumme karbatana kasa. Se an nabi sallallahu alayhi wa sallam yache tu fa'atil fadla, imma chow tanza kayi. Allah ya baka.77:36kay za ka bayir, tu abinda za ka bayir, ka tabba cha ka bayir da rabuuan duqiya abinda zi sa duqiya tana tasawra, ba abinda zi qara sa duqiya ka qabadeba nabi sallallahu alayhi wa sallam, a riwayata muslim, yeki chiwa, iza a'atallahu ahadakum idan allah iba matayanku duqiya in allah iba matayanku wadacha, yasamu duqiya huwa yasamu wana alkhayri, fali yabda'bi nafsihi yafara da kansa78:03Aga alaman al-khayri na ajikinsa, anabiyachi wa ahli baychi hisan namku majidansa. Idan kasamuan al-khayri adunia injiman zan Allah, tu kafara da kanka kamuruan na al-khayri. Sanna iyalinka, babanka, mamanka, mataka, nanka, kananka, wanka, mokwabtanka, aga alaman al-khayri na ajikinsu, kapin nanka pitawa je injiman zan Allah. Idan mutun bibuwa dandan matakiba, tu ya sahaba makaidoji.78:34wadan damazam allah yashar anta ina ga zambu daka ta hakamu amsa tamboyi allah shisa albarka chikim abin namuka fadaya gafartamu na kuskuli damoke allah seme wanan tambaya kechua tambaya tataparku malam malam mahe pina ake bi bash don allah malan ina niman katema kamini daa doa allah yabash ikon bian wanan bash kuma allah yabarka chudu jesa gabaki daa nima malan ina niman79:03awri atema kamin da a dua allah ya bani shualiha me kishin a dini muslinchi allah shamsa a dua immo seme one eki tuwa dapatan allah ya saka ma malen da alkhayri tarada allah ramman saa da soran yon uwa muslimi kani na ena re kani abdullahi bayad la piya kusanshi kara u kukinan malen ina sonka atema kamin shi da a dua allah shumashi la piya dapatan malen yasha ruwa la piya79:33Mala muna sonka tema kamana da suna ala raman ka da kuma GSM nomba naish GSM. Tua, bismillah, gato maala. Mpadakya na? Tua, suna nishe Muhammad Kabir. Muhammad Kabir suna maha yifin sa al-Husayni. Yana zama'a kaduna. Nomba rwaya sa 080-3504-9394. Hakani?80:02si me wana eki tia malan ya hukunchi matadde teki ba yaru abinchi huk abinsha si yarung yashaki allaye ajaling rasuasa minini hukunchi wana matadda se wana eki tia dapatan malan yasharu ala pia malan nini neki zoni alegos ya indi neki karatu achan har allaye kadrana sa muaykin banki achan80:30Napa rasuweya dawata kabila wadda bata waba, umakabirachi, se alla yenu ba na awleta, bayan na awleta, se mum ahayhu ya ya uku, ama kuma diddaka, wanuloka chi taka yinsala, wanuloka chi bata i, malan ya hukunchi wana awlena mu eka amusulinti. O, bansayenda su kaya awlamba badensam hukunchi nsa, ya dechis ya awleta, bansayenda kaya awlamba, karantatamba ya tegaba? Semi wana ekecha, I just wake up.80:59I just wake up from sleeping and see the front of my trouser wetted without dreaming. Marlam, am I going to take a bath or not before worshipping my Lord? I just wake up from sleeping and see the front of my trouser wetted without dreaming. Marlam, am I going to take a bath or not before worshipping my Lord?81:26Yena tambaya neaka motuminde ya kuanta, ya ya mufariki, ya tashi da gabachi, sayagamani. Do minja maa dewa, iru wana tamboyi, sona aikumana iru wana tamboyi. Moten ya tashi, yagamani, shikuma baitina mufarikiba. Tineke tambaya ku, dola sayayawanka, warakua. Josa ayelenda kagamani ajikinka, wajibine kayawanka koda bakatina mufarikiba.81:54wajibine kay wan kan janaba sanan kay salla daga bachin kanakarishi karama salla daga bachin kanakarishi ayana chikan al mugni amu djallan na farku shaqmi daribi da saba inda biya a semi onna eki chara patam malan ya sha ruala biya tambaya taanay itati malan wanimutun ya zo uli na yeti dani intema kani rubu tamas takadda zesa kima tasa shinna rubu tamas ina rilebi babu rilebi semi onna eki chara patam malan ya sha ruala biya82:25gata mbaya taka maraka nini naki tarada ya ayana sama de shekara tapas akaswa tuni ina son idan naja anchi a teme kama a dini naga nasa wana abu a chikin wan nante moku sabu da nakaranchi wosu hadisey da wosu ayoi ama kaya mbana wabani tu idan nabayar tu wakidilada malan shime kaya kidilada poku wan idan nabayar kidilada ina son malan a teme kama inda bayani shime kidilada82:54Baka da iyo kwa kaisa da kada du kia rwani, se da izin nisa. Semi wan na iyo kia chada, pata malan ya shawara la pia. Do alla malan abani shawara akan la lura dana kia dashi. Akan yan uana bisaga chu tadda nida suki. Haria kai duk wana abu, dade kasan tina alkhayri. Bada sui kukali insan dashi ba. Ama duk abin dade samini, na chikin bakintiki. Dada sui iya kukali, sugasin tabba tadda wan na bakintiki ya samini.83:27Sabu kuda suatani hasa da, da wasumu tani atakanimu. Shin idan na i hijra, nabar masu gidan gadung, mu dwan kukucha da, mutun china, nailebi anang malan shawara. Banyachi wa i hijra, gandeng hanyoyin gara suna dewa. Kullun kukali aki ajiada zakani ba, dada bata zakani ba. Idan ze kawra, ya bargidan da, eki tari da yon uwan sa, za achi goba kinanda wana adawa. Nemo konghaka, i dada tunani hanyoyin dazi.83:57samu maslaha aida dha ajarat lakano sada iyo uanshi se i dan babu wafita wana ku ma yana zamama saduwa liten ye tashi karan taa tamba aki ca malan me nene salla dhuha ku ma raka'a nawa aki me nene salla dhuha salla rahan si ike na idarana tafitu kayi daga nafila raka'a biyo zhuwa go masha biyo karan taa tamba aki dhuva se me wana tamba aki ca me nene maqim ma tadda tana waa sada salla te yaw tabarigo be watani84:26maa tana ej inyi, idan kay mata magana sita tafata tana chiwa inar wanka, ya ya wanan zaman tikiwa atamu tiki ma'alam. Aura biya mutuba, amma kuma rashi nga awra nshiya hua al heri. Sabo da fasika chi, dan dumu tumi ndabayi sala, qana tumi fasiki inyi. Kuma sala jifa jifa haka dina nau ini na kafirichi. Ina jika fatawa Allah jina mujalla nashida shafi na ham sunda deha. Nau ini na kafirichi, ako ema alamayda shike gana ma.84:55wan namata haramunni zamadi ita baki daya bawayi masi ay nukukari njaraba haramunni itiga bada zamadi ita sabo da bambanchi muslimi da kafir ishi ni salla da zaharan babu salla kuwa kafir iti yashigu hala kolli halin wan namata jika ayukukari ayamata nasiha ahata tada walii da dukan watahanya da aki ganza ta jara ninyaga gara toga skarabuwa da iti shifu alahiri doming a iran hakani aki hayfuan aya kumayaran na insuntashi tarbiwa ta uwasiske dawka85:24Allahumma inni asaluka wa atubu ilayka binabihi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Wa atawajahu ilayka binabihi Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Birahmatika ya Muhammad inni tawajahatu bika ila Rabbi fayaqadhi ya hajati wa tazakri ma jiituka. Allahumma fashfa'ahu fi...85:53yaci yaa hukunchi wana adwa. Ena tambaya dega me de ingan chin hadisi nko. Hadisi yaa inganta ena chikin sahi usunan Abi Dawud, hadisi yaa dubu da talibu da soba inda tara. Semi wana eki chada, fatam malen yaa sharu wala pia. Tambaya taitichi ina iya ba matana, maganin, tazara, dumin, hai huwa. Babu shaka ana degdene a expression sakani, yaa yaa, ma awra.86:21si spesin watu samu tazaran hay huwa zakani yara ama oke sharurda sharat i nafarko ya zamantu tazaran na anyine zwa kariya wichi wadenda allay iba nayaya yarushi karabiu zakani inya wichi haka anshiga kaya da iyali nabiu ya zamantu da aminchi warmiji da matambaki daya idamma chitisha wanu magani nahana hay huwa sabuwa tazaran sabuwa tazaran zakani yara yanta86:49ba tarili izni mijin taba tahi haram haka shima miji inyaya hanyadda za ayima itawan nama ta allura kuwa na abu kuwa ya hana kansa watu abinna hayuhu wanda ita matikar bago amin che wata nama ansa mu lefi sana abinda za a shaatin ya zamantu babu chu tarwa alaa kulli halin indi ya zamantu tazarani za kanin wana hayuhu wada wancha ma lamayusun che babu lefiyana chikin fatawan lajna majalla nagu mashaatara shaatin yu dali ufu87:17saytan bayat zataqa baykitywa ana tara da iyalina malam shin saynaga alpijir yaqusa zan iya yin sahur banyo wanka ba an nabi sallalahu alayhi salam yakan tashi shi dakan sa yakan tashi da safi dajanaba ajikinsa fomo bay hana shi yin azmin hadisin yana sahihul bukhari hadisin yadubu dadi tara da ishirinda bia babu lefidon mutun ya tashi dajanaba ajikinsa babu alaka sakanin djanaba da azmin ka indiba87:44atikin azumi muti taradi iyalin nasiba tundada dade taradi ita illa deba iwan kabani har al-fijri ikitu wan nambay hana shey azumi semi wan namtambay ikita malan tambay ta itachi akan salatu salat al-fijr salat taraw salatu rakatan al-fijr yeti malan idan akaduyin salan nan raka'i biyo aki shinza'a karanta fatihada sura abayanini kukwa a'a88:14ana karanta fatiha da sura qoraya nabi sallallahu alayhi wa sallam ina karanta kul huwa da kuma suratu lkafiruni ina karanta kul huwa da kuliyah inyata huyo rakato ili fajir hadisi ina chikin asfahiha hadisi ina dali shiril arba inda shida ya aka ya aksan ana ina karanta huwa dan sururi sabu da ina abayani karatuni sa inda abu eki daba asani wa karanta tambaya taga sabu eki chaga meda raka abiyu da aki ibayan salam magarib suma ana in karatuni abayani kukua asir chin88:42dikkan wata nafila daza ayita dada dari maalama sinchi a kamata matung ya yita yena bayi na muria sa bayat daga muria bayi aboye wa haka sallu ling an nabi salallahu alaihi salam na dari siki qadubaa almawsu'atu lfikhiya almuyassara a juz'i nabi shafi narba inda shida seme wanan tambaya qecha malan tambaya ta ayitache gameda sallar tarawihi bayan naye sallat tarawihi da iyalina seme jana sallat tahajjit shinzan iye fitu wa89:12in je insa amuwa nan salatata hajjic ku kuwaya abiye al-nabi sallalahu alayhi wa sallam baytaba yan nafila fiyada raka'a kuwa mashadaya adari ba hariba dhuniya ma fida chivashini kada muslimi nafila satawicha raka'a kuwa mashadaya adariمکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔