♪ Playing in the audio bar belowLectures & Remindersآڈیوİslam’da Kardeşlikadmin·3 views·5 months agoSource: IslamHouse.com#Audio#IslamHouseمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Muhterem ve aziz kardeşlerim, sizleri Allah'ın selamı, rahmeti ve bereketiyle selamlıyorum. Merkezimize, teşriflerinizden dolayı sizlere şükranlarımı ifade etmek istiyorum burada.0:31Programda küçük bir aksaklık oldu. Arkadaşların geç kalması dolayısıyla Ebu Seyit Hocamızın sohbeti olmadı. Dolayısıyla bu sohbeti inşallahü teala yemekten sonra yani yatsı namazı kıldıktan sonra sohbet oraya transfer edilmiş oldu. Üç sohbetin soruları beraber yani panel şeklinde olacak Ebu Seyit'in sohbetinden sonra inşallahü teala.0:59Programa girince program hazır. Şimdi aşağıda fotokop çekeceğiz. Arkadaşlara programı dağıtacağız. Aslında ben programı emeğiyle yolladım. Fakat ulaşmamış. Benim Hollanda'da bir şeyim vardı. Maruzatım var gitmem gerekiyordu. O yüzden sabahtan katılamadım. Bu yüzden sizden özür dilerim. İnşallah şimdi şeyi hazırlayacağız. Sizlere fotokop olarak dağıtacağız. Şu an sohbetimiz1:27Abdülkadir hocamızın İslam'da kardeşlik üzerine olacaktır. Kendisine tanınan müddet 1 saat inşallahü teâlâ. Vakti uymasını temenni ederiz. Çünkü arkadan 15 dakika bir mola olacak. Sonra arkadan bizim sohbetimiz olacak inşallahü teâlâ. Sizleri hocamla bırakıyorum. Buyursunlar.2:03Altyazı M.K.2:33Değerli kardeşler, sizlere şu anda kardeşimiz Mustafa'nın haber verdiği gibi, az edeceğim mevzu, İslam'da kardeşlik mevzusudur. Bu mevzu oldukça geniştir.3:11etrafında çok sözler söylenebilir ancak zamanımızın bize fırsat dediği kadarıyla iktiva etmeyi arz ediyorum. İnşallah bununla Arapça metinleri has ederek zaman kazanmayı arz ediyorum. Eğer kardeşlerden bu mevzuyu isterlerse bir sayar vasıtasıyla bunları yükledirirler. Kardeşlik kelimesinin içerdiği3:43Lugavi ve İsrail manaları kardeşler. İlm-i Mansur der ki, kardeşin nesetten olduğu herkesle bilinen bir şeydir. Dost ve arkadaştan kardeş olabilir. Buna da Rabbimiz Subhanehu ve Teala'nın kitabında beyinat vardır. Rabbimiz Subhanehu ve Teala buyuruyor ki, İnne mel mu'minûne ihvâ. Müminler ancak kardeştirler. Ve yine, fe ihvânukum fiddîn ve mevalîkum.4:21Onlar sizin din kardeşleriniz ve dostlarınızdır. Allah için kardeşlik, imanî bir bağlantı, Allah'ın menhez üzere kaimdir. Takvadan kaynaklanır ve bereketlenir. Allah'ın içine bağlanmakla tabirleşir, yerleşir. İşte bu da imanî bir bağlantıdır değerli kardeşlerim. Çünkü iman ve takva olmazsa, kardeşlik de asla olmaz.4:54Bundan dolayı Rabbimiz Subhanehu ve Teala, اِنَّنَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَىۜ Müminler ancak kardeştirler. Yani imanın şart koşuyor. وَاِنَا اَلَخِ اللّٰهِ يَوْمَ اِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَضُوهُمْ اِلَّا الْمُتَّق۪ينَ O gün dostlar birbirine düşmandır. Ancak takva sahiplere hariç buyuruyor. Takvayı da burada kardeşliğe şart koşuyor. Din kardeşliği için, değerli kardeşler,5:29mutlaka iman ve takva şartı vardır. Hedef olarak, ilim talebesi, imanı ve akidevi açıdan kardeşliğin ne anlama geldiğini bilmeli. İlim talebesi, iman kardeşliği ile dünyevi dostluk arasını ayırt etmeli. İlim talebesi, iman kardeşliğini güçlendirecek vesileleri bilmeli ve onlara suluk etmeli. İlim talebesi, kardeşliği miktarını bilmeli6:03ve onu zedeleyecek amirlerden uzak durmalı. İlim talebesi iman kardeşliğin hukukunu korumalıdır. Bu mevzumuzda değerli kardeşler, işlediğimiz mevzular altı noktadan ibarettir. Onları şu anda seyretmek istemiyorum, biraz zaman kazanmak için. İman kardeşliği ile cahiliye dostluğu arasındaki fark, iman kardeşliği ile dünyalı dostluk arasındaki fark nelerdir?6:42Ve neleri içerir? Müslümanın nasıl tavuğu takması gerekir? Bu mevzular üzerinde şu babı işleyeceğiz inşallah. İman kardeşliği birçok dostluktan üstün tutulmuştur. İbn-i Teymiye Rahimahullah şöyledir. Vacip olan Müslümanın Rahman dostlarıyla şeytan dostları arasını ayırt etmesidir. Vacip olan Müslümanın Rahman dostlarıyla şeytan dostları arasını ayırt etmesidir.7:17İman kardeşliğiyle cariye partilancılığı yok olur. Ve yine iman kardeşliğiyle soy, nesep, nüfus, zenginlik, sakinlik gibi farklar yok olacaktır. Allah azze ve celle şöyle buyuruyor. Ey insanlar! Doğrusu biz sizi bir erkek ve dişiden yarattık. Ve birbirinizle tanışmanız için sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Muhakkak ki Allah'ın dininde en kereminiz8:01ondan en çok korkanımızdır. Ve Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor. Ey insanlar! Rabbiniz değildir. Babanız değildir. Arap'ın acemi, beyazın siyaha üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvayladır. Yardımlaşma ortaya kuran kardeşliğin en kirli zuhurudur. Kardeşliğin hedeflerinden de en büyük hedeftir. Allah'ın haber verdiği gibi iyilikte ve takvay üzerinde yardımlaşın.8:45Günah ve düşmanlık üzerinde yardımlaşmayın buyuruyor. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in tarifi, dehşetini tarif edeceği en güzel tariftir. Kendisi şöyle buyurmuştur. Mümin mümine bağlı, kısımları birbirini peçinleyen bina etkidir. Yardımlaşma âli ve şerfi mertebelere kadar yükselir. Öyle olur ki, İsa'nın mertebesine yükselir. İmam Bukhari şöyle bir kısa rivayet eder.9:35Muhacir-i Medine geldiklerinde Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Abdurrahman İbn As ile Sa'd-ı Zerbevi kardeş tanışmıştır. Sa'd Abdurrahman'a ben Ensar arasında en fazla mal sahibi olanım dedi. Malımı ikiye böleceğim. İki de zevkem var bak hangisi hoşuna giderse onu da boşayım da bekleme hizmeti bitince onunla evlenirsin. Abdurrahman As'a dedi ki Allah ehlinize ve malınıza seni mübarek kılsın. Bereketli kılsın.10:16''Pazar yeriniz nerede?'' diye sorar. Pey Abdurrahman'a ''Deni kaynuka'' denen pazar yeri gösterilir. Abdurrahman pazardan ayrıldığında yanında peynir ve yağ bulunurdu. Yani orada pazarda Allah'ın vermiş olduğu bereketine kar yapmış ve böyle bir mallan dönerdi. İman kardeşliği üstünlüğü, değerli kardeşler, elbette yardım ve nasihatlaşmak olacaktır.10:52Müddin kardeşine zalim de olsa, mazlum da olsa yardım etmelidir. Eğer mazlum ise ona isabet edecek zulmü ondan zevk etmesi gerekir. Eğer kardeşi zalim ise zulmüne engel olmalı ve ona nasihat etmelidir. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor. Kardeşine zalim de olsa, mazlum da olsa yardım et. Bağlılık ve canlılık. İman kardeşinin üstünlüğü vesaire dostuna ayrılan noktalardan bir tanesi de11:41Bu dostluğun ve kardeşliğin bağlı, birbirine bağlı olması ve zevkli olması kardeşler. İman kardeşliğinin bağlılığı devamlıdır. Hiçbir şey o bağlılığı kesemez. Ne zenginlik, ne fakirlik, ne hastalık ve hatta ne de ölüm. Dünyada ve ahirette devam eder. Öyle bir iman kardeşliği bağlılığı olmayan dostlar, dünyada da kusura uğramışlardır ve ahirette de12:15Kardeşler cihetiyle kusura uğrayacaklardır. Ziya Paşa'nın Nacat adlı şiirinde şöyledir. Olunca bahtımın nahzı Hüveyda. Ehidda sandığım hep oldu ağda. Hücum etti bana kat ile dünya. Sezai gamda kaldım şimdi tenha. Olunca bahtımın nahzı Hüveyda. Kaderim belli olunca. Kendisi herhalde bir hastalığa ya da bir musibet belaya uğramış birisi ki.12:53Kader ve uğursuzluğu belli olunca ehlba sandığım, dost sandığım hepsi düşman olabildi diyor. Hücum etti bana kast ile dünya bu gam fedasında şimdi yat ayağımda kalabildim diyor. Neden? Çünkü iman kardeşliği üzere dina edilmemiş dostluğu. Ve etrafında olan insanların dostluğu devam etmemiş. Haç meydanda bütün dostlukların koptuğunda iman kardeşliğin bağları sımsıkı kalacaktır.13:22Rabbimiz şöyle haber vermektedir. O gün dostlar birbirine düşmandır. Yalnız takvat sahipleri hariç. Bu kardeş bağlılığı ahirette devam edecektir. Öyle ki cennet ehli dünyadaki bazı kardeşlerini aralığında göremeyince Rabbine sorarlar. Bunların hep keyfini Allah Resulü bize şöyle haber verir ve bize tasvir eyler.13:55Ebû Seyyid el-Hudir anlatıyor. Sünnet-i İlm-i Mâcid'de ve Şeyh Al-Bani tahsili ediyor. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle dedi. Allah-u Teala kıyamet günü müminleri cehennem ateşinden kurtarınca ve onlar güven cismine girince, dilimizin dünyadayken hakkını almak uğrunda arkadaşıyla yastığı çekişmeden, daha şiddetli bir tarzda müminler ateşe atılmış olan din kardeşi için Rableriyle mücadeleye girişirler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki,14:25Mücmiller diyecekler ki, bakın çekişmelerine kardeşler. Ey Rabbimiz, kardeşlerimiz dizlerle namaz kılarlar. Beraberimize oruç tutarlar. Ve bizimle beraber hac ederlerdi. Sonra sen onları ateşe ithal etsin, ateşe sokun. Allah subhanehu ve teala da onlara, gidin onlardan tanıtanızı ateşten çıkartın buyurur. Din kardeşliğin, din dostluğunun kardeşler devamı,15:00ahirete kadar ve hatta cennette aralarında Müslümanlar, Müslümanlar, cennette Müslümanlar kardeşleri göremeyince dünyadaki bir insanın malı için yaptığı mücadeleden daha fazla bir mücadele vererek Rabbimiz Subhanehu ve Teala ile ey Rabbimiz bizimle namaz kılarlardı, bizimle zekat verirlerdi, bizimle hacca giderlerdi sen de onları ateşe sokun deyip Rabbimizden onları çıkarmak için izin alırlar ve giderler onları çıkarırlar.15:39İşte iman kardeşliğinin Allah nezdindeki değeri kardeşler. Bu kardeşliğin muhabbeti, dünya zahiretindeki vazileti budur. Dünya zahiretindeki vazileti budur. Binaenaleyh bu iman kardeşliğinin hırsla durmaya yönelir. Hukukuna zefa gösterir. Ve Allah'a kardeşlerinin için dua et. Rabbimiz mütliden hallerini bize kitabında şöyle anlatır.16:12وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلَّ مِنْ لَذ۪ينَ اٰمَنُوا رَبَّنَا اِنَّكَ رَعُوفٌ رَح۪يمٌ Onlardan sonra gelenler derler ki, Rabbimiz, bizi ve bizden önce inanan kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimizde inananlara karşı bir kin bırakma. Rabbimiz sen çok şefkatlisin, çok merhametlisin. İman kardeşliğinin üstünlüğü ancak birlik ve ülfet bile olur.16:44Birlik ve bir araya gelip toplanmak iman kardeşliğinin üstün neziyetlerindendir. Bu hal katler arasını tehlif eder, nefisleri birleştirir. Gönüller onun güdümü altında olur, birbirlerine merhamet ederler, yardımlaşırlar. Şahsiyetinler iman kardeşliği gölgesi önünde yok olabilir. Ve kavmi nizalarda önünde çürür. Böyle şeytanı müştemayı Allah'ın hidayetinden ayırma gayreti,17:15ve insanların aralarını bozuk birbirine düşürme gayreti heba olup gidecektir. Kardeşliği güçlendirecek vekiller ve kardeşler, kardeş bağlarını güçlendirecek Kur'an ve Nebevi Sözleri yönlendirmesi vardır. Bunlardan ilki selamı yaymak ve güler yüzlü davranmak. Karşılaşma esnasında güler yüzle selam, kafelerin kapılarını açan anahtardır. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem, Ebu Hureyre'den geldiği ziyade,17:52iman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizle karşılıklı sevişmedikçe iman etmezsiniz. Size bir şeye delalet edeyim mi? Sizi bir şeye delalet edeyim ki, onu yaptığınız zaman birbirinizle sevişirsiniz. Aranızda selamı ifşa ediniz, birbirinize selam ediniz buyuruyor. Selamı ifşa etmekten maksat sadece onunla aslını telaffuz etmek değildir. Maksat selam manalarını geçeri kılmaktır.18:25Kardeş kardeşle karşılaştığında, güler yüzle karşılaşırlar. Ve hararetle mutlaka ederler. İşte böyle selamı ifşa etme manalarından bir manası sahip gitmiş olur. Bundan dolayı ona ecil yazılır. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem, maruktan hiçbir şey sakın sakir görme. Veler ki kardeşine güler yüzle kavuşup buluşmanı bile. Ne insanlar vardır ki kardeşler karşılaştıklarında güler yüz izrar etmede cimri davranırlar.19:00güleç yüzü esirgerler, selamıza neredeyse ruh senzeriler, bu nebevi talime iltifat bile etmezler. Yani mağruftan hakiri görme ve lezzetli kardeşine güleç bir yüzle buluşmanı diler sözüne. Şüphesiz karşılaşma anında tebessümde cömertle davranan kardeşinin gönlüne sokacağın bir sevinç olacaktır. Bundan dolayı Celil Beceli radıyallahu anhu Peygamberimiz olan şu kıssasını anlatırdı ve derdi ki19:33İslam'a girdiğimden beri hiçbir vakit Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem benim huzuruma, benim huzuruma girmek zannetmedi. Beni gördüğümde de muhakkak günümü sevdi diyor. Ve Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ahlakı ve selamdaki uslubu ve metodu buydu. Selamın başka manaları da vardır. Buna izah etmek yerinde olur. O da eziyet vermekten el çekmek ve kardeşine rahmet, bereket ile dua etmektir.20:04Eller musafa için birleştiğinde selam manası daha da güçlenir. Bu da ameli olarak selamın manasına tecrübe olmaktır. İşte size Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in bize müjdelediği haberleri. Birbirleriyle karşılaşan iki Müslüman musafa ettiklerinde birbirinden ayrılmadan önce bağışlanırlar buyurmaktadır. Selamdan sonra kardeşler, kardeşini seviyorsan, kardeşine seni Allah için seviyorum demendir.20:38Ne sözler vardır ki kalbin derinliklerine iner ve ona tesir eder. Bu da unutulmuş bir sünnettir değerli kardeşler. İhya etmek gerekir. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in Ebu Davud'da hepimizin rivayet ettiği hadiste sizden biriniz kardeşini sevdiğinde onun sevdiğini ona bildirsin buyuruyor. Bir kardeşini seviyorsa Allah için seviyorsa ona sevdiğini bildirsin. Bunun yanında hediyeleşmek, hediye muhabbeti canlı kılar.21:13Kalbikinden, öfkeden, düşmanlıktan alındırır. Temizler. Bunun için Ayşe radıyallahu anh'dan gelen hadis-i şerifte Allah Resulü şöyle buyurur. Hediyeleşmiş ki sevişesiniz. Şeyh Albani Camii Saribe Hasan diyor. Kardeşleri ziyaret etme. İmanı buluşmalar. Ziyaretin maksadı orada imanı meseleler müzakere etmek.21:48İnşallah detaylı bir şekilde buna değineceğiz. Kardeşiniz kardeşiniz ziyareti en yüce taat ve en yücelil yakınlıktır. Bunun için Resulullah buna teşvik ve rağbet ettirdi. Kendisi buyurur ki sallallahu aleyhi ve sellem cennet ehlinden olan ehlenizi haber vereyim mi? Kimler de onlar? Peygamber cennettedir. Şehit de cennettedir. Sıddık da cennettedir. Mevzumuza şahit olan,22:23Şehrin bir kenarında olan kardeşini Allah için ziyaret eden adam da cennette bir duyuruyor. Fakat kardeşler böyle bir ziyaretin kardeşini sadece Allah için sevdiği ve Allah rızası için ziyaret ettiği takdirde kimlerle beraber zikroluyor. Evet kardeş hemen ziyaretine koşmalısın. Ama her ziyaret için terbiyeli bir hedef tayin etmeyi unutmamalısın. Bu ziyaretler esnasında bu hedefler gerçekleşmeli.22:56Rahatlıklar boşa zayi olmamalı. Kardeşin kalbine sevinç sokmalısın. Kalbi en güzel bağlayan ve onu esir alan, onu sevindiren, ona olan ihsandır. İbn-i Ömer'in merfu olarak züvedildiği hadiste Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor. Allah'a en sevimli ameller şunlardır. Müslüman gönle soktuğun bir sevinç. Zayıf ondan giderdin bir kere. Zayıf kapattın bir borcu. Zayıf ondan zehvet ettin bir açlık.23:33Bir kardeşinin hacetini görmek için onunla gitmem. Bir kardeşinin hacetini görmek için onunla beraber gitmem. Allah'a bu mescitte, kendi mescidini kast ediyor kardeşler. Allah'a bu mescitte bir ay itirafta kalmamdan daha sevimlidir. Tekrar okuyalım. Bir kardeşinin hacetini görmek için onunla gitmem. Allah Resulü kendisi söylüyor bu sözü. Ben gitmem diyor. Allah'a,24:08Bu mescide bir ay itikafda kalmandan daha sevimlidir. Kim de bir kardeşinin hacetini gidermek için onunla beraber gider, gider de o işini bitirip düzeltirse işini yarıda bırakmayacak. Gitmiş olduğu gayrı maksadı gerçekleştirecek, o işini tamamlayacak. Ayakların kaydığı günde Allah da onun ayaklarını saadet kılar buyuruyor. Kelam gayresinden amel meydanına koşmalısın. Kardeşin hacetini istediği yardım etmek için koşturmalısın.24:39Böylelikle Rabbinin rızasını nail olup, kardeşinle silahını güçlendirip, Rahmanı razı edeceksin. Evet kardeşler, bundan sonra bu kardeşliği bulandıracak ve bu kardeşliğe leke getirecek, bu kardeşliği zededecek şeylerden bahsedeceğiz. Bunlardan ilki dünya şaibeleriyle kirlenen niyet. Dünya şaibeleriyle kirlenen niyet. Eğer kardeşlik dünya hazları veya şehvetleri üzerine kurulup yürürse,25:11Böyle kardeşlik zayıflayacaktır. İman kardeşliğine halel getirecek vesile çoğaldıkça, kardeşlik de o nispetle zayıflayacaktır. Selefimize nakleden bir sözde, Allah için olan bağlı kalır ve devam eder. Allah için olan bağlı kalır ve devam eder. Gayrına olan da, Allah'tan gayrına olan da kopar ve ayrılır. Hiçbir kardeşlik bağları kopmaz. Sadece arkasında dünyanın bağlarından bir şey olmasın.25:45Hayattaki yaşantımız ve yaşadığımız tecrübeler bunları taksiter kardeşler. Daha fazla misal vermeye gerek kalmaz. Kutsi hadiste Rabbimiz S.A.V. şöyle buyuruyor. Benim için birbirlerini sevenlere ve benim için darada oturup kalkanlara ve benim için birbirlerini ziyaret edenlere ve benim için İslâm'da ve ikramda bulunanlara muhabbetim vacip oldu. Bir de melek ile kardeşini ziyarete giden,26:17Adam arasında konuşmayı bir düşün ve değerlendir. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize haber veriyor. Ebu Hureyre'den Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle dedi. Bir kimse diğer bir beldede bulunan kardeşini ziyaret etti. Allah o kimsenin geçeceği yol üzerine gözlü bir melek gönderir. O zat meleğin yanına gelince melek nereye gitmek istiyorsun diye sorar. O zat şu beldede bulunan bir kardeşimi ziyaret etmek istiyorum dedi. Melek ona26:48Onun üzerinde sana ait bulunan, kendin için güzel şirketleri geliştireceğin herhangi bir nimet, menfaat var mı? Yani bu ziyade masraf elde edeceğin bir nimet veya menfaat var mı? diye sorar. O zaten hayır yoktur. Ben onu adil ve celil olan Allah için sevmişimdir, bir menfaat için değil, dedi. Melek de, ben Allah'ın sana şu haberi için yolladığı elçisiyim.27:19Sen o kimseyi Allah için sevdiğin gibi, muhakkak da Allah seni sevmiş dedirir. Günahlar ve masiyetler, değerli kardeşler, bu kardeşliği bulandıracak ve dedirilecek şeylerdendir. Günahlar ve masiyetler ne güçlü devletleri, ne güçlü imparatorlukları yıkmıştır. Ne siz kardeşler vardır ki taat onları bir araya getirmiştir ve masiyet onları teker teker ayırmıştır.27:53ayırmakla beraber kalmamış düşman etmiştir. Tabi Bekir Müzemi radıyallahu anh şöyle demiştir. Eğer kardeşlerin bir cefa görürsen bu senin işlediğin bir günah sebebiyledir. Kardeşlerden bir cefa görürsen bu senin işlediğin bir günah sebebiyledir. Hemen Allah'a tövbe et. Eğer onlardan ziyade muhabbet görürsen bu da senin taatın karşılığıdır. Bunun için Allah-u Teala şükür et. Evet değerli kardeşler.28:28Bu kardeşliği zedeleyecek unsurlardan bir tanesi de cimrilik, demcillik, icaz dediğimiz kendini beğenme gibi kötü ahlaktır. Cimrilik kalpleri ayırır. Bunun için Allah Resulü cimrilik hakkında şunlar buyurmuştur. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem cimrilikten korunmasın. Çünkü cimrilik sizden evvelki milletleri helak etmiş. Onları kendi kanların röknelerine sevk etmiş.29:07ve onlar kendilerine haram olan şeyleri helal saymışlardır. Cimristen sakınınız çünkü cimri sizden evvelki milletleri helak etmiştir buyuruyor. Bir başka rivayette bir adam Resulullah sallallahu aleyhi ve selleme gelerek ben muhtacım dedi. Bunu da Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem kadınlarından birine haber gönderdi. O zevcesi de senin hakkın ile gören Allah'a yemin olsun ki evimde sudan başka bir şey yoktur dedi.29:43Sonra başka bir hanımına haber gönderdi. Bu da bunun gibi söyledi. Hatta bütün hanımları böyle söylediler. Hayır sen hak dinde gönderen Allah'a yemin olsun ki evimde sızan başka bir şey yok dediler. Bunun üzerine bu zatı bu gece kim israf edecek Allah ona rahmet eylesin buyurdu. Hemen eserden bir zat ayağa kalkarak30:18Ben ya Resulallah dedi. Ve onu evine götürdü. Karısına evinde bir şey var mı diye sordu. Kadın hayır. Yalnız çocuklarımın yiyeceği var cevabını verdi. Sen onları bir şeyle oyalan. Misafiriniz girdiği vakit kandili söndür. Ve ona biz de yiyemişiz gibi göster. Kalanlıkta biz de misafirle beraber yiyormuşuz gibi göster. O yine eğildi mi sen hemen kandile kalk.30:55Ve onu söndür dedi. Böylece oturdular ve misafir yemeğini yedi. Sabahlayınca Peygamber sallallahu aleyhi ve selleme vardı. O da kendisine bu akşam karı koca her ikimizin misafirimizi yaptığımızda Allah subhanehu ve teala tacip buyurdu dedi. Kardeşler yani bunları sağlam sünnetler okuduğumuz gibi gayetler. Beşerde herhalde böyle şeyler misali geçmemiştir. Ancak bu yüzden müstesna.31:29Bakın nasıl kardeşlerini kendi nefislerine ve evlatlarına tercih ettiler. İşte buna da İsa diyoruz. Kardeşlerini kendi nefislerine ve evlatlarına tercih ettiler. Bunun yanında kardeşler, kardeşlik, arkadaşlık, afetler vardır. Sevgi ve nefretle aşırılık. Bunlar bana dedi ki, ya Esen, sevgi şiddeti aş derecesinde olmasın ve buzun teler derecesinde olmasın.32:15Ne çok aşırı bir şekilde ne de öyle buğza yakın, buğza terep edecek derecede, derecede yükselirken, derecede aşırı inerken. Terekesi olmasın. Ben de dedim ki bu da nasıl olur? O da dedi ki bir şeyi sevdiğinde bir sabilin bir şeyi hırsla sevdiği gibi sen de o dereceye varan aşırı hırsla sevme. Buğz ettiğinde de arkadaşının terep olup helal olmasını seven bir buğza buğz etme.32:47Buğz ettiğinde ok arkadaşın ve kardeşin başına bir sürü musibet ve helakın gelmesini talep edecek gibi buğzla buğz etme. Ali İbn-i Ebu Talib sevdiğini teenniyle sev. Olur da bir gün gelir buğz ettiğin birisi olur. Buğz ettiğinde de teenniyle buğz et. Olur da bir gün gelir sevdiğin birisi olur. Orta yol tutmak gerekir kardeşler. Ebu Desr-ı Dueli sevdiğinde orta yolu sevdir.33:20Çünkü bilmezsin ne zaman vazgeçersin. Buz ettiğinde ayrılmadan buz et. Çünkü ne zaman döneceğini bilmezsin. Bunu şiir halinde Arapça söylemiştir. Tabi ki Türkçe tercümesinde aynı Arapçadaki şiirin letafetini vermiyor. Aşırı muhabbetten korkulacak şeyler. Muhabbette ve buz etmede aşırı gitmemek ve aşırı gidildiği takdirde kardeşler neye sebep olabilir?33:54Aşırı muhabbetten korkulacak şeyler. Kardeşin kardeşe bazısından muvaffakat göstermesi. Aşırı bir sevgiyle kardeşi sevince, onun kötü hallerine bile muvaffakat etmek mecburiyeti istediği insan. Buna dikkat etmek gerekir. İkincisi, vacip olan nasihatta takdir göstermesi. Aşırı muhabbetten dolayı, vacip olan nasihatta bile takdir gösterdiği insan. Buna da dikkat etmek gerekir. Eğer İslamlı bir muhabbet söz konusu ise,34:33mutlaka üzerine düşen o nasihattaki vacibi eda etmesi gerekir. Aşırı muhabbetten korkulacak bir şey de davaya değil, şahıslara bağlı kalma. O muhabbet insanı insana bağlar. Ne davaya ne de Allah'ın dinine değil. Aşırı muhabbet şehri alakanın dışına çıkar veya çıkabilir. Aşırı buz etmi hakkında da korkulacak haller şunlardır. Sırla inşaatı. Bir insana aşırı bir şeyle buz ettirmeyi,35:06Kardeşlikten vakıf olduğun sırları ifşa edersin. İnsafın terki, aşırı buğzdan dolayı insaf terk edilir. Ayetleri yayıp iyileri gizleme ve en kötüsü daha ziyade iftira ve yalanla kardeşine buğz ve nefretini dile getirirsin. Bu kardeşliği zedeleyecek, afeti olan bir şeyde çok da ziyaret, çok da ziyaret kardeşler.35:41Ama hedefi olmayan çok da ziyaret arkadaş rahmetidir. Bunlar zikir, hatırlama, talim, iyilik ve takva üzerine yardımlaşma meclislerinin dışında kalan laklak, delikodu, kıybet, faydalı sözler vs. Bütün bu meclisler, böyle meclisler Allah'a kataklanılacaktır. Ebu Davud'un rivayet ettiği bir hadiste Allah Resulü şöyle buyuruyor. Allah'ı zikretmeden meclisten kalkan her kavim,36:12Aynı eşek peşi üzerinden kalkarlar. Ve kıyamet günü o meclis onlar için bir pişmanlık olur. Mutlaka ziyarette az önceki mevzumuza da geçti. Bir sebebi, hedefi düşünmek gerekir. Ve gitmiş olduğunuz o meclislerde en azından Allah'ın kitabı, peygamber sinneti talim edilmesi, zikredilmesi ve insanlara iyilik ve takva özel yardımlaşmayı öğretmektir.36:44Yoksa kıyamet gününde o meclisler bizim için bir pişmanlık olacaktır. İbn-i Kayyım Rahimavullah, kardeşlerde içtima, toplanma iki kısımdır diyor. Birincisi tabiatımızı eğlendirme ve vakit doldurma toplantısıdır. Bazen böyle gönül ister. Hatta şairin söylediği gibi. Gönül ne çay ister ne çayhane. Gönül muhabbet ister çay bahane. Hadi gidelim bir kahveye, lokale bir gidelim. Biraz sohbetler konuşalım.37:18Bu sadece tabiatı eğlendirme, huzuru şeyler konuşmak ise bunun zararı menfaatine daha fazladır. En azından böyle toplanmalarda vakit gay olur ve kabilsiz olur kardeşler. İkincisi kurtuluş sebeplerine bağlı kalmak için, hakkı ve sabır sahibi için toplanma ve öyle meclisler işte bu da en büyük ganimet ve en faydalı olandır. Böyle meclisler Allah'ın rızasına muhakkak meclislerdir.37:53Ama bunun da üç afeti vardır. Buna dikkat etmek gerekir. Birbirleri için tezayyun, süsleme ve hoş görme çabası içine girmeleri. Bu da sözde, tavırda, ilişkide yapımcıya benzeyen hallerdir. İnsan hoş görünmek için her şeyi böyle süsler. Sözünü süsler, tavrını süsler, ilişkisini süsler. Buna dikkat etmek gerekir. Birbirleri için tezayyun.38:21Hacetten fazla öyle bir mecliste hacetten fazla hacetten fazla söz etmek, kelam etmek. Bu bir haz üçüncüsü ise bu bir haz ve adete dönüp maksattan koparabilir buna dikkat etmek gerekir. Önceki gaye hoş ve net olacak bir gayeyken bu bir haz ve adete dönüp maksattan uzaklaşırsa önceki birinci hale tabiatımızı elendirme vakıfı olduğunda meclise dönmesin. Bu arkadaşlık afetler olan kardeşler fazlaca şakalaşmak,38:56ve latifeleşmek de vardır. Fazla şakalaşmak ve latifeleşmek kalbi öldürür. Zekine sebep olur. Allah Resulü şöyle buyurur. Gülmeyi çoğaltmayın. Şüphesiz gülüşmenin çoğu kalbi öldürür. Gülmeyi çoğaltmayın. Şüphesiz gülüşmenin çoğu kalbi öldürür. Şakalaşma ve latifeleşmene adabı vardır. Buna riayet etmek gerekir.39:31Birincisi insanlardan hiç kimseye bir ecza içermemeli. Bazen şakayla beraber bir gönek kırılır. Bir kalp incir. Ve neticede belki bir buz ve nefret başlar. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Şeyh Albani İrva'da tasfiye ettiği hadiste ne zarar verir ne de zarar görür. Zarar verme. Ve bu şakalaşma ve latifelerde hiç bir yalan bu sözler40:07Bu şakalar, zelatifeler hiçbir yalan içermemeli. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem kavmi güldürmek için yalan söyleyene zehir olsun. Zehir cehennemdeki bir çöpün ismidir. Kavmi güldürmek için yalan söyleyene zehir olsun. Ona zehir olsun ve yeniden ona zehir olsun. Kavmi güldürmek için yalan söyleyene yani şakalaşırken, latife yaparken asla ve asla yalan söylememe kardeşler.40:45Bu şarkıda ve latife münasip zamanda ve münasip iktidarda olması gerekir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem gülmeyi çoğaltmayınız sözü gibi. Gülmeyi çoğaltmayınız. Yani gülmeyi yasaklamıyor, haram etmiyor. Ama onu yeri yerince yaptığı kadarıyla kendisi sallallahu aleyhi ve sellemin güldüğünü, tebessüm ettiğini hatta azıcık işlevi görüldüğünü bize rivayet olarak gelir.41:17münasip zamanda ve münasip iktidarda olması gerekir. Arkadaşlık ahiretlerinde olan biri de, mesalih ve menfaatiz dediğimiz, insanların masrahatına uygun olanı tercih edilen meselesidir. Mesalih ve menfaatiz gözetilmektedir, nefsi üstün tutmak için verilen mücadeledir. Bu ahiretten bir tanesi de kardeşler, dinimizin ve müktamanın menfaatini gözetmektedir. Sadece ve sadece kendi nefsini üstün tutmak için,41:53Geriden mücadele eder. Bir ibarenin zelletinden dolayı kardeşler arasında husumet baş gösterebilir. Tek bir ibarenin zelletinden dolayı yanlış veyahut da ifade kısımından dolayı. Belki o kardeş onu murat bile etmiş olabilir. Ama bundan dolayı kardeşler arasında bir husumet baş gösterebilir. Böyle fesatları gözetilen şeytan da gelir bu mesele iyice şişirir. Bakınız bize güzel örnek olacak.42:23Şu kısaya gerçekten kardeşler yani ben kendim okuyunca hayran kaldım. Muaviye radıyallahu anh bir hutbe yaptı. Hutben bir cümlesinde Ali'nin neyden muhabbetçi olan Abdül İbn-i Ömer'e, Ömer'le babası Ömer'e tarif etti. Bu son dönemlerde Hz. Ali, Hz. Muaviye arasında çekişmeler sıralarında. Bu halifelik işi hakkında her kim benimle konuşmak isterse yüzünü bize göstersin diyor Muaviye. Muhakkak ki biz halifeliğe hem ondan hem babasından yani43:01Ömer'den hem ondan yani Abdullah İbni Ömer'den hem babasından daha layıkız demiştir. Tabi Abdullah İbni Ömer'in böyle bir iddiası da yok halifelik için. Ama o tarafa kızdığı için Allah kendisine razı olsun kardeşler. Böyle davranmıştır. Küçük yaşta sahibi olan Ravi Hadid İbni Mesleme Abdullah İbni Ömer'e, Hazreti Ömer'e, oğlu Abdullah'a bakınız ne diyor. Sen muayene cevap vermedin mi diye sordu. Ya o böyle deyince.43:32Yani biz ondan ve babasından daha layıkız bu halifelik işine dediğinde sen hiç bir şey demedin mi? Abdurrahman İbni Ömer diyor ki hemen maçlarımın bağını çözdüm. Ona bu halifelik işine senden daha haklı ve daha layık olan, Uhud günü, Hendek günü İslam'ı korumak üzere sana ve baban Ebu Subi'ye karşı harbiden kişidir. Yani Ali'dir demek istedim. Ne kadar isabetli bir sözmüş babası.44:05Bu halifelik işine senden daha haklı ve daha layık olan, Uhud günü, Hendek günü İslam'ı korumak üzere sana ve senin baban olan Ebu Sufi'ye karşı harp eden kişidir. Yani Hazreti Ali. Demek istedim. İçinden böyle geçti. Fakat İslam toplumunun arasını açacak, kan dökecek ve istemediğim ters bir manaya hamd olmayacak bir kelime söylemekten korktum.44:42Biliyorsunuz o andaki fitnenin durumunu. Herkes yani kılıcını kuşanmış hazır bekliyor. Ve böyle bir fitneden korktum diyor. Ve o anda Allah'ın sabreden kuluna hazırladığı mükafatını hatırladım. Muaviye karşılığı vermedi mi demiştir. Abdullah İbn-i Ömer'in bu sözlerini dinleyen Habib İbn-i Mesleme Muaviye taraftarı olmakla beraber onun görüşündeki doğruluğu takdir ederek sen Allah tarafında bir fitneden korunmuş,45:15Ve büyük bir fenalardan muhafaza edilmişsin demiştir. Evet kardeşler. Yani maslahata, mesali ve nefasi dediğimiz, Müslümanların menfaat edilen şeyleri, Müslümanın, İslam toplumunun menfaatlerini, şahsı maslahat ve menfaata üstü tutmak gerekir. Bu da bize, bilimselerimizden gelen çok kısa bir örnektir. Aşırı fenalar, netiyeler,45:51Arkadaşlık afetindendir. İmam Bukhari bir bab başında şöyle dedi. Babu ma yukra min ettenadu. Netiyelesine de kerif görünen bab. Yani insanlar birbirine netiye yazdırır. Ondan sonra İbn-i Hacer der ki ettenadu tesavvülemet yani mübalağa yapılmasıdır. Yani netiyede mübalağa yapılmasıdır. Ondan sonraki bab da buna celalet eder demektedir.46:24Kitab-ül Edeb'te neskur Bâb'dan sonra şöyle bir Bâb başlığı var İmam Bukhari'nin kitabında. Bildiğiyle kardeşine senada bulunan Bâb'ı. Bakın kardeşler, bir tarafta netgeleşmeyi kerif gören Bâb'ı, öbür tarafta mübalağıyla nitelendirmenin kerif gören Bâb'ı,46:56öbür taraflarda bildiğiyle kardeşine suç lüksanada bulunan babı. İbn-i Hazret diyor ki bu caizdir. Yani bildiğiyle kardeş sanada bulunan babı. Kendisinden önceki babdan lüksesnadır. Bunun davası da neticede ölçünün bulunmaması. Ve insanlar bu ölçüyü bilmiyorlar kardeşler. Ölçüyü bildikten sonra sorun yoktur. Aynı zamanda nerede olan insan fitneye düşmeyeceğinden emin olmalı.47:29nefsinin icabından dolayı fitneye düşmemesini emin olmalı. Böyle yüzde net edildiğinde Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem kardeşine karşı şeytana yardım ettim demiştir. Ve böyle bir şeyden Müslümanlar kaçması gerekir. Ama bununla beraber gerektiğinde de gerektiğinde de aynen bu babda zikr olduğu gibi kardeşine senaza burundan caizdir. Hiçbir mübarek yapmadan.47:59Kaçınmak evradın inşallah. Yani buna dikkat etmek gerekir. Nesliyelerde arkadaşlık, kardeşlik afetindendir. Kardeşliğin faydaları, vacibası, bunlardan ikincisi kardeşler nasihatlaşma. Kardeşler nasihatlaşma kardeşlik ruhlarındandır. Bazı sahabeler bunun üzerine Allah Resulü'ne biat etmişlerdir. Cerir, becelinin hadisinde olduğu gibi ben Resulullah'a namaz kılmak, zekat vermek,48:32Ve her Müslüman'a nasihat etmek üzere biat ettin. Her Müslüman'a istisnası her Müslüman'a nasihat etmek üzere biat ettin diyor. Nasihatın ehemmiyeti insanın kendi ayıtlarını görmemesinden dolayıdır. Çünkü insanın kendi ayıtlarını görse farkında olsa onu inşallah düzeltecektir. Ama nasihatın ehemmiyeti kişi kendi ayıtlarını görmez bir kardeş görür ve ona nasihat eder. Bunun için şair şöyle demiştir.49:04Göz yaklaşan ve uzaklaşanı görür. Nefsini de ancak aynayla görür. Göz yaklaşan ve uzaklaşanı görür. Ve nefsini de ancak aynayla görür. Sen de kardeşin bir ayna ol. O da sana aynen bir ayna olmalı. Şehiristan İbni Temi'ye kardeşlerine nasihat ederken onlara hatırlatma bulunurken şöyle bir misal verir.49:38Müdmin müdmin kardeşi için iki el gibidir. Müdmin müdmin kardeşi için aynen şu iki el gibidir. Birisi öbürünü yıkar. Kirbaza şiddetli sürtme ve sertçe kaşımakla çıkar. Yani ezad edilir. İyi de sürtmen gerekir. Veya da sert bir şey halka ona sürtmen gerekir. Çizi tahriş eder. Ve akibeti ve neticesi temettik ve tahrettir. Müdmin50:14birisi öbürünü yıkar ki bazı şiddetli sürtüne ve sertçe kaçmakla çıkar ve akıbetin neticesi temizlik ve taharettir. Bu mevzuda bazı davutlar gözünde tutmak gerekiyor. İmam-ı Şafii Rahimoğlu'na bu davutlardan gafil kalanlardan sıkıntı çektiği belli ki şu sözleriyle bir şiir söylemiştir. Yalnızlığımda bana nasihatını yap.50:45Yalnızlığında bana nasihatini yap. Cemaat içerisinde nasihatle beni koru. Çünkü insanlar arasındaki nasihatler azarlamanın bir çeşididir. Eğer cemaat içerisinde bana nasihat etmeye kalkışırsan, aynen beni azarlamış gibisindir. Onu işitmeye de razı değilim. Izrar çekmiş gibi belli. Allah kendisine razı olsun. Yani Arapça lafızları daha azdır. Ama ayıtları açıp ortaya dökmeye gelince bu daha da vahimdir. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor.51:19kul, kulun ayıbını dünyada örterse, kul, kulun ayıbını dünyada örterse, Allah da onun ayıbını kıymetinde örter. Kardeşlerin birbirlerine mağfiret dilemeleri, atışma, azarlama ve kınamadan kaçınmaları. İbn-i Senna kardeşlerinin biri ona şöyle dedi. Seninle benim aramda atışma yan olacaktır. Yani randevu veriyor kardeşler. Yani seninle çekişeceğim. Gel bakalım. Seninle benim aramda atışma yan olacaktır deyince,51:55O da ona bilakis seninle benim aramda mahfiret dilemelerimiz yarın olacaktır, cevap vermiştir. Seninle benim aramda mahfiret dilemelerimiz yarın olacaktır diye cevap vermiştir. İşte Müslüman kardeşine bakış acısı böyle olmalı. Rabbimiz Musa aleyhisselamdan hikayede şöyle demiştir. Musa şöyle dedi.52:30Rabbim beni ve kardeşi mağfiret eyle ve bizi rahmetine kavuştur ve sen merhametlerin en merhametlisin. Evet mağfiret dilime kardeşler ve illa da dil mesleği de azalamak gerekirse o da şairin dediği gibi güzellik olması gerekir. Bugünden itibaren tanıştık ve bizden ceylan edenin düğünü kapattık. Ne oldu ne bitti.53:04Ne dediniz, ne dedik. Ve illa da azarlamak gerekirse güzellikli olmalı. Sık sık azarlamakla kardeşinin muhabbetini zedeleme. Kardeşini her işte azarlayıcı isen azarlamayacağınla karşılaşamayacaksın. Kardeşini her işte azarlayıcı isen azarlamayacağın kardeşinle karşılaşamayacaksın. Demiştir şair. Kaybolan kardeşi araştırıp ziyaret etmek. Bazen53:40Günlerce, haftalarca, aylarca bir kardeşimiz göremeyiz. Bazen merak ederiz de nerede kaldı hiç görülmüyor. Ama biz ziyaret edip gidip bir halatı sormayı ihmal ederiz. Kardeş kardeşi gözden kaybettiğinde hemen ziyaretine koşmalı. Ve haberini sormalı. Eğer hasta ise üzerine düşeni yapmalı. Eğer muhtaç ise yardım etmeli. Ve hacetini gidermeli. Sorunlarını çözmede yardımcı olmalı. Nasrat edip güçlendirmeli.54:11İşte sana değerli kardeşim Selefimizden kardeşlik ziyaret için güzel bir örnek. Ebu Cübeysa şöyle demiştir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Selman Farisi ile Ebu Derza arasında kardeşlik atlattı. Muhacir Ensar kardeş tanıtmıştı Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem. Falan falan kardeş falan falan kardeş diye. Burada Selman ile Ebu Derza'yı kardeş ilan etmiştir. Selman Ebu Derza'yı ziyaret etti. Ebu Derza'yı Ebu Derza bulamadı. Ve karısı Umud Derza'yı eski bir elbise içinde perişan gördü.54:42Az önce kardeşimiz Abdurrahman'ın sohbetinde burada geçmiştir. Perişan bir evlisi içerisinde gördü. Bu hal nedir diye sordu. Yani Araplarda, yani kadın bile deli kılık kıyafet olması gerekir. O perişan halde olmaması gerekir. Onun üzerine de Umudevza, kardeşin Ebu Devran dünyada bir işçi ve ihtiyacı yoktur. O gündüz oruç tutar, gece namaz kılar deyip ders yandı. Bu sırada Ebu Devra'ya geldi. Selman için.55:15Yemek yaptı. Ve önüne getirdi. Selman Ebu Derza'ya sen de ye dedi. Ebu Derza ben oruçluyum demesi üzerine Selman. Ve sen yemelisin ben de yemeyeceğim dedi. Ebu Cüheyb'e dedi ki Ebu Derza da orucunu bozup konu ile yedi. Gece olunca Ebu Derza gideni evvelinde namaz kılmak istedi. Selman onu uyu diye men etti. Ebu Derza da uyudu. Sonra bir daha kalkmaya davrandı. Yine Selman uyu deyip onun kalkmasına men etti.55:50Gecenin son vakti olunca Selman şimdi kas dedi. Kasları, abdestleri muhat kıldılar. Müsaadenizle Selman Ebu Darda'ya şöyle dedi kardeşler. Muhakkak ki senin üzerinde Rabbin için bir hak vardır. Ve yine senin üzerinde kendin için bir hak vardır. Ve yine senin üzerinde ailen için, eşin için bir hak vardır. Ve hatta senin üzerinde misafir için de bir hak vardır. Binaenaleyh.56:23Sen her hak sahibinin hakkını ziyaret edin. Evet kardeşler, hukuk, haklar, hukuklar, sevdiği ibadetlerin önündedir, üstündedir. Bundan dolayı onun gecenin evveline kalkıp o şekilde namaz kıması engeliyor. Sır sık oruç tuttuğunu öğrenince orucunu bozduruyor. Senin üzerinde kendin için bir hak vardır, bedenin bir hakkı vardır, gözünün bir hakkı vardır, eşin üzerinde bir hakkı vardır, misafirin üzerinde bir hakkı vardır.57:01Binaenaleyh sen, Heras saygı hakkını duyar diyor. Sonra Ebu Derza Peygamberimiz de geliyor ve bu vakayı ona anlatıyor. Ya Resulallah böyle böyle olur Selman'la benim Arap'ımda. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem de Selman doğru söylemiştir buyuruyor. Selman doğru söylemiştir buyuruyor. Evet kardeşler iyilik ve takva üzeri yardımlaşma, dini öğrenme, ilmi uzak şerefleri yardımlaşma. Zaten İbn-i Hatab'ın bir kardeşiyle nöbetleşerek ilim talep etmeleri gibi. Yani hayırda yardımlaşma.57:39Ömer şöyle anlatır. Ensar'dan bir komşum ile beraber Ben-i Umeyye İbn-i Zeyd yurdunda oturuyor idi. Medne aletindendir. Bu yurt Medne'nin avali denilen yüksek temsildendir. Dişi öğrenmek ümidiyle Resulullah'ın yanına nöbetleşe inerdik. Bir gün o iner, bir gün ben inerdim. Ben indiğim zaman o gün vahiy vs. dair ne duyarsam haberini komşuma getirirdim. O da indiği zaman böyle yapardı. Yani hayırda ilim talebinde58:11Birbiriyle nöbetleşirlerdi. İşte böyle bütün kardeşler, Allah için bir mecliste toplanan dinlerinin ahkamını öğrenmeleri ve ahirete yönelik işleri müzakere etmeleridir. Selef tarihimize uyarak birbirlerimizi bugün meclislere davet etmeliyiz. Bakınız Muhabir-i Cebel kardeşlerinin birbirine ne diyor? Bizimle beraber otur, bir saat iman edelim. İmam-ı Nebel bu sözün manası,58:44ahiret ahkamını ve din işlerini ve hayırı müzakere edelim. Bizimle otur, bir saat iman edelim, ahiret ahkamını, din işlerini ve hayırı müzakere edelim. Hayra davet, sinepi neşretme ve insanlar hidayete çağırma. Bu mevzu hakkında derler pek çoktur kardeşler. Rabbim şöyle buyuruyor. Sizden hayra çağıran, iyiliği emridir, kötülü men eden bir topluluk bulsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir.59:19Kıyabından kardeşine dua etmem. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem bize kardeşin kardeşine yaptığı duanın faziletini şöyle bildirir. Ebu Devda şöyle dedi. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu. Kıyabında din kardeşine hayır dua eden hiçbir Müslüman kul yoktur ki melek ona bir mislet sana olsun demiş olmasın. Bir kul kardeşine hayır duada bulunduğu takdirde bir müvekkil melek de ona bir mislet senin için diye dua eder. Hüsn-i zamda bulunmak.59:54Kardeşliğin verdiği muhabbet ve yakında neyvesi, saydası, onun hakkında devamlı hüsnü zamda bulunmak, kardeşin sözlerini ve hareketlerini en güzel şekilde yorumlamak ve en güzeline hamd etmek kardeşler. Said İbni Müseyyaf şöyle anlatır. Allah Resulü'nün ashabından bazı kardeşlerim bana şöyle yazdılar. Uzun bir yazıldır. Burada sadece kendim mevzumuza has olan bölümünü getirdim kardeşler. Kardeşin işini en güzel konumda tut diyor.60:25Bir kardeşin işini en güzel konuda tut. Yani baştan savma. Sana galip gelecek bir şey olmadığı müddetçe. Sana galip gelecek bir şey olmadığı müddetçe. Kardeşin işini en güzel konuda tut diyor. Ve devam eder şöyledir. Sadık kardeşleridir. Onlar yanda ol. Şüphet onlar senin için rahatsız bir ziynet. Onlar senin için rahatsız bir ziynet. Ve büyük bir belasın aslında senin için bir kalkandır diyor. Sahir İbn-i Seher'de. Sahirelerden.60:59yazılan bir yazıda. Mazeretin beyanı ve onun kabulü, kardeşine sudur edeceği herhangi bir noktanlık, bir hata esasında, ön yargılı olmaksızın ondan gelecek bir mazeret muhabbetinin sıdkına, sevginin derinliğine, kardeşinin olgununa delalet eder kardeşler. Bunu da güzel bir şekilde kabul etmek gerekir. Birbirinden korkup ayrılmaksızın, dostça birbiriyle birleşip ilgi kurmak, ittifak etmek,61:31Gereklidir ki kardeşliğin temellerinden Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor. Kardeşine üç günden fazla küsük terk etmesi Müslümana helal olmaz. Kim de kardeşine üç günden fazla küsük terk ederse ateşe girer. Ebu Davud züayet etmekle Şeyh Erdoğan camisi sahilde saygı demektedir. Kardeşine üç günden fazla küsük terk etmesi Müslümana helal olmaz.62:01kim de kardeşliğine üç günden fazla küsür terk ederse ateşe girer buyuruyor. Kardeşi arasındaki maddi hukukları korumak gerekir. Bu mevzumuz emanet meselesinde mevzumuzda gelecek inşallah yarın ya da bir gün. Bunu geçiyorum. Orada detaylı bir şekilde emanet ve riayet babında hukuklar arasında zikir olacak. Bu da yani maddi hukukta kardeşliğin korunmasına62:34güzeldir, sebeptir. Bu hukuku da korumak gerekir. İnşallah öbür tarafta bunu dik edeceğiz. Burada geçelim. Kardeşlere davetli mütminin ahlakından bazılarının serdi. En önemli olan kardeşler davada özel kardeşlik. Davanın eşi için kurulan dostluk ve kardeşliktir. Bu da has kardeşlik, hususi kardeşlik, özel kardeşlik. Nasıl tabir ederseniz edin. Bunun da özel ahlakı vardır. Dikkat edilmesi gerekir. Ziyaret edilmesi gereken,63:06ahlak karakterleri vardır. Kardeşin kardeşleri buna iltizam etmesi gereklidir. Ta ki bu kardeşlikten Allah'ın dini için fayda netice çıksın. İşte her kardeşin kardeşiyle olan ilişkisindeki riayet etmesi gereken güzel ahlaktan, kurallarından bazı soruları dikileceği. Bunlardan birincisi itişare. Hele böyle davanın eşi için kurulan bir dostluk kardeşlik ise mutlaka ve mutlaka bu itişare ihmal edilmemeli.63:39mağrufta taat, mazeretin kabulü, güvenilir, ikram ve ihsanda bulunmak. Yani bunlar, bu sıfatları kardeşler, davet ehli, özel kardeşlik, davet için kullanan dostluklar, kardeşlikler mutlaka koruması gerekiyor. İstişare, mağrufta taat, mazeretin kabulü, herhangi bir konuda bir mazeret, ikramısa onun kabulü, arada bir güvenilir, dağların kurulması, ikram ve ihsanda.64:09cimri olmadan ikram ve ihsanda bulunmak, bu kardeşliğin, özel kardeşliğin, dava meşhi için kurulan dostluğun en güzel ve en güzel ahlakındandır. İlk arkada seçmeye davet eden sözlerden bahsedeceğim kardeşler. Ondan sonra da yavaş yavaş mevzumuzun sonuna geldik. Rabbi Allah'ın şöyle diyor. Kişiye İslam'dan sonra salih bir kardeşten daha hayırlısı verilmemiştir.64:50Kardeşler, Hz. Ali'nin sözüne gelelim. Kardeşler edinin. Çünkü onlar dünyada ve ahirette kalkandır. Onlar dünyada ve ahirette kalkandır. Sizin için kalkandır. Hz. Ali'nin sözü devam ediyorum.65:22فَمَا لَنَا مِنْ شَافِع۪ينَ وَلَا صَد۪يقٍ حَن۪يمٍۜ Şimdi artık bizim ne şafaatçilerimiz var, sana da yakın bir dostumuz. عَلَيْكُمْ بِالْاِخْوَانِ Kardeş edinin. Çünkü onlar dünyada ve ahirette kalkandırırlar. Az önceki geçen babamıza Rabbimizle çekişecekler ki, orada gövdetleri kardeşliğine ateşten çıkarmak için. Allah-u Tebarik ve Teala da şöyle buyuruyor, sadece ben okuyacağım kardeşler. Sabah akşam Rablerine,65:57Onun rızasını dileye dua edenlerle birlikte şamdan sebat etti. Dünya hayatının süsünü isteyerek gözlerini onlardan çevirme. Kalbini bizi almaktan katil kıldığımız kötü arzularına uymuş ve işin gücü aşırı olan kimseye boyun eğme. Ve de ki, hak Rabbimiz'dendir. Öyleyse dileyen iman etsin, dileyen inşa etsin. Biz zalimlere öyle bir cehennem hazırladık ki, onun duaları kendilerini çete çevre kuşatmıştır.66:28susuzluktan imdat diyecek, susuzluktan imdat dileyecek o sarar imdatlarına erimiş maden gibi yüzleri haşlayan bir su ile casip gelir. Ne fena bir içecek ve ne kötü bir kanma gelir. Az önceki ayeti yeniden okumam gerekirse, o ayette onlar için ne? Onlar için ne bir şefaatçi ne de bir yakın dost vardır. Ve su istediklerinde onlara su getirecek67:02kimselerde yoktur. Allah bizi öyle insanlığa olmaktan korusun kardeşler. Ve bize de kendisine razı olacağı kardeşler İbn-i Zünnat'ı bilesin. Ve hepimizi de cennetinde bu şekilde birleştirsin. Ve kendisi bitirtmiş oldu. Peygamberler cennette değil. Sıddıklar cennette değil. Kardeşlerinde bir şeylerin öbür şeyinde geldiği kişiler de cennettedir. Sözün bizim için geçerli kılsın.67:30Altyazı M.K.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔