Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi wa s-salatu wa s-salamu ala Rasulillah Muhammadin wa alihi wa sahbihi wa man wa ala wa ba'd. Qurbanlik bu, Arap tiri de Uduhiyyadiladi. Uduhiyyadib isimlenisligini sebabı, Wallaha alam ulamalara itisaydi ki, bu duha, chashkaq peytida qilinadigin ismiganlig uchun. Chashkaq, odadda bu, namazni uqilib, qurbanlik kini suilinganlig uchun, visha duha peytida suiladib, visha uchun Uduhiyyadib. 0:27 Bu ibadat Allah subhanahu wa ta'ala'ni shairlerden, bu dinni shairlerden, yani dinimizni tabiatı, dinimizni kurset edigen birisi. Mesela, irkek kişiler soqal kuyishligi, ayollar hicabda yurishligi, mahcitlerge minaralar kuyishligi, birbirimizge salam birishligimiz, canaza namazlari, vahakaza nikah, mani bu vakilikke karagende kuriladigen derseler, bu dinni shairi digiladi. 0:55 Kimki Allahni shahayrlarini ihtiram qise, shuni rayi qise, bu qalbini taqvasidan bolaydi. Qurbanlik bizda aldingi ummetlar giyen bugan, bunarsa. Likullin ja'alna minkum shir'ata wa min haja. Vali kulli ummetin ja'alna mansaken liyadhkur usmallah. Biz harbir ummetlarda, sidardan aldingi ummetlar giyen hammasiga biz mansak, yani mansak digani aynan shu qurbanlik tabsir qilnaydi nusuk. 1:23 qurbanlik su ishqiglari qiqam, demay bizda waldingi umatlardayim bogam bu, bizdi umatimizdayim qurbanlik qiliqlik boldi, qurbanlikni hukmi, bunda ulamalar iqtiraplashgan, qurbanlikni hukminima, qurbanlikni hukmi, baz ulamalara itshadi ki, jumhur ayinmalar bunu sunnat, mustahabdi ishkin, sunnat vumustahab, shu rajihe, va baz ayinmalar, abu Hanifa rahimahullah, lais, wa awza'i, rahimahumullah, bu kishlari itshgan ki, qurbanlik, 1:52 qilmagan qilmagan qilmagan qilmagan qilmagan qilmagan 2:22 shun lay bir narsaki bu amal, Allah ta'ala ge insani yakillashligini, Allah ke taqarrobini bildiradigan amal. Yani qanchalik bu ishte qurballi qiganda simizini tenlash mustahab boladi. Lay yanal Allahe luhumuha wala dima'uha, walakin yanaluhu taqwa minkum. Allah ta'ala ge silarini qilgin islarinda gujlari, qanlari itibarmaydi, lekin silardan taqwa boradi. Demek bu taqwa bu. Kim agar qurballik su isa, 2:51 Bu, Allah Ta'ala'ga uzini yaqillashligini, Allahka taqvasini kursatgin boladi. Wa may yu'adhim sha'air Allahi, fa'inna ha min taqval qulub. Bu, Allahna sha'airi buganlankin, bunu ihtiram qalashlik, bu narsa yaqshi amallardan. Demek, bunu hukmi racihta bu sunnat, mustahab manastaki sunnat. Kim agar qurbanlikke kuchu yitib, qurbanlik qimasa, bizdi namazgahlarimizgi kimasin, digan hadisli dalil qigan. 3:21 qurbanligda wajib diganlar. Dikim bu hadis Rasulullahdan sabit bomayan. Man wajada sa'atan falam yudahi, falaya iqtarib musallana. Kim agar imkan bubturib qurbanlig qimasa, bizda namazgahlarimizga yaqillashmasayan digan. Hadis Rasulullahdan sabit bomayan bu. Qurbanligda ajri tuğrusu daki muayyan bir hadisler ya ki dalillarda sabit bomayan digani. 3:55 Bizde shaykhimizde etkendidim, yim min topalmagim ben digin. Wallaha alam, yani qurbanlik qisa münce sabab boladi digin, acik bir nususlar yox. Lekin bunu uze asli Quran wa sunnat bilen sabit buganligi, Allah Ta'ala Quranda, fasallili rabbika wanhar. Rabbin uchun namaz uxigin ve qurbanlik qigin. Mene şunu uze, mene shariyette sabit buganligi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam qurbanlik qildiler, ikte qochqarini shakhlik, ikte pichilgen qochqarini suydiler digin. 4:24 Demek bu narsa Rasulullah qigan, wa bunga tariq qigan, sahabalar qigan, ummat icmaq qigan narsa qurbanlikin. Buna fazlada aynan muayyan munchi sabab bolaydi digan narsa ki, mese ham, salih amallardan Qur'anda bu narsa maqtalingan amallardan bolaydi. Bazi hadislardaki qigan, innaha matayakum ilal jannah, qurbanlikis larda jannatka manib kera digan ulawlarin bolaydi digan. Hadis bu sabitmas Rasulullah s.a.v.dan. Amma adamlar buna ruwayat qilishadi, yani jannatka... 4:54 namazlarim min qurbanliglarim 5:23 Qurbanlikke suyladigan hayvanlar, nimalar suyladi? Qurbanlikke shu Quranda etilingen samaniyate azwaj. Quranda samaniyate azwaj diligin sakiste tur narsadan suyladi. Yani tuyani erkek ayali va malini erkek ayali bu malgi camuslarim kredi. Bu Pakistanlarda ya ki misir diyarlarda bar camus digan, malgi oxshagan bir hayvan. 5:52 O shaniye mal hukumide bolaydi. Rimayki, tuya irkegi ayali, malda irkegi wa ayali, qoyni irkegi wa ayali, ichkini irkegi wa ayali. Manay bolor, qurbanlik jinside qilinadigin narsalar. Bundan boska narsa qurbanlik qigaligin sundatda sabit bomaygin. Ibn-i Hazm, rahimahullah, toq suyib qurbanlik se bolaydi diganigin. Yanyi, bundan masiqa, inna muazzinan, daha bi muazzin. Dib khabar, dib ruwayat qigaligin. Inna muazzinan, 6:23 yani bilal daha bi muazzin bir muazzinni qurballi qildi quraz edkin yani quraz muazzin muazzin muazzinni qurballi qildi soyib digib yani muazzin di bilal da edkin ikinchi muazzin quraz da edkin bu numasi sanadi talif digidi sanad ulamalari yani talif digidi sabitmaz umma yuq qadiz bu Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam na qisqasib racihte qurballi qilni digin darsay manshus haqistan darsay maslam bir kishi kiq soyib qurballi qileyim mi 6:51 qurballiq qilayim disa, demek u bu meydi. Hatta qancha qimmet baho qurballiq qilayim, bu meydi qurballiqki. Çünki qurballiq cinsi də mən düşünersək yiyin. Və bularini yashi, qurballiq qilnə digən nümələrini yashi, musinna boliçlik girik. Yani musinna. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etgellər, la tazbahu illa musinnetan, faqatki də musinna bugannar sani soyla, musinna nümə. 7:19 Musiina digani Arabdinda saniyya digani digi tuyani 5 di tuldirib 6 digi utgani. Irkeg ayalda farki yogu. 5 di tuldirib 6 digi utgani. Molda 2 di tuldirib 3 digi utgani. 2 va 2 den yukari, yani 2 di kamil qigan bolish gireg. Camusam şu moldi chekdib pitar. Va içkide 1 yaş di tuldirib 2 digi utgani bolish gireg. 1 sene, 12 ay utgani bolish gireg içkide. 7:45 Qoyda bol etken bosa, iki xil rova etkegen egen, qoyda altı ayligdi tuldirib yittinchi ayga utkene, vabunan kattalara degilgen, vabaz rova edilerde qoyan qottu ichkidey birdi tuldirib, deki raciha altı ayligdi tuldirib yittinchi ayga utkene bosa qoyda bol uradi. Kiyen bunar silardi soyilengende, tuyabilan malda yittida adam shirik bolishligi mumkul, amma qoyda bosa bittida adam soyadi fakat. 8:15 qoy bir adamga utadi. Lekin qoy bosan, usha tuyani yittidan bari, maldi yittidan bari bosan, bir ahlibaytda namadan suysa budur adi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkirlar, masha ahlibaytda namadan, masalan har ahlibayt, masalan men uzimni ahlibaytimni namadan bitta qoy suy ebban disa, usha ahlibaytda da xotillari bosan, farzantlari bosan, kim bosa shu uydu namadan. 8:41 Amma harbir adam uzini namiga suya mandib suysa, onu ziyani yog insha Allah. Mani bu yoshlari torsda. Va ayiblerden salamat bulishliki kerek, usha soyladigan mal, ya ki tuyani ma busayim ayiblerden salamat bulishliki kerek. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ettiler ki, qurbanlikte turt xilini suyu bumaydi. Yani, chulag busa, chulagligi anig busa suyu bumaydi. Va kuzi kur busa, kurligi anig busa, ya ki arca kuzi giley busa da, 9:11 qilayligi anig busa, yolida togri yorolmidi gyan, darisada busa, vayana arrig busa, suyagi qurib kitgan arrig busa, vayana kesal busa, kesalligi anig bugan, kesal busa, buniyan qurbanlikke suyu bumidi dilgan. Vay indib shundan chikadi qur busa, umman bumidi. Ulamalar manishlardan qiyasla bay chikgan ki, agar aybi zahir busa, bumidi. Aybi zahir, masalan, qulaqi qirqilgan busa, qanchasi qirqilgan busa disin, shum, odamlar qaraganda, qulaqi qirqilgan nasi gyan bu? 9:40 qulaqi taqidan qirqilip gitgen busa bomaydi, domi qirqilip gitgen busayan bomaydi, yoki tishi chup qoygan busa masalan, umman ogozda tishi bomasa, qarib qoygan bulan, ogozda tishi yox, uyan bomaydi, wa shaxsingan busa masalan, agar shun shaxhi unu ayiblay digan darajida busa, bomaydi, likim Allah alim shaxhini sanishligi unga ayib soblanmaza kerekdi goleyimim Allah alim, qurbaligdi wakti, qurbaligdi wakti uza asli soyish namazdan qiyin bulan, 10:09 Agar kim namazdan aldin qurbarlig su isa, u guzh buladi qurbarlig bu midi? Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam addilar ki, bu kini biz qurbarlig kini bacara digan birinci ishimiz, birinci ishimiz namaz u kislig bilan basiliyimiz, dedilar. Namazdan kin, kin qurbarliglarimiz suyimiz. Shunda bir kisi kivi addi ki, Rasulullah, min bir qurbarligimdi, namazdan aldin suyib qoyib man agam. Diganda, u suyigan narsayin guzh uchum bulibdi, bizni nusuklarimizdan, yani qurbarligdan hich narsay maso digan. 10:39 Demek qurbanlikni vaqdi, haid namazi uxilin gendan kiyn suilinadi. Unu vaqsi su. Agar kimda kim haiddan aldin su isa, u guzh boladi qurbanlik bu midi. Misirde shunaka adamlarda adat baridi, namazdan aldin su yadi baz adamlar. Bu narsa xata bu, qurbanlik bu midi. Oddi bir guzh boladi, sadaka qib tarqa tadigin busa buluradi. Kin qurbanlikdi vaqdi, qachan gece su isa boladi. Bunda ulamalarda ixtilafi var. Cumhur ayinmalara chiken ki, qurbanlikdi vaqdi haid günü vahaytdankin iki gün digen. 11:09 Hayt günü, bunu imam Ahmad wa imam Malik, imam Abu Hanifa rahimahumullah bu cumhur ayinmalar atishkanki waqti hayt günü wa hayt tanki iki gün. Yani 10-ci, 11-ci, 12-ci zülhücca günleri. Wa imam Shafi rahimahumullah atikallar ki qurbanlikdi waqti hayt günü wa unnankin uch gün, ayyam-i tashriqta okhir gecadigin. Ayyam-i tashriq zülhüccani hayt tanki iki uch gün yani. 11-ci, 12-ci, 13-ci gün emkira imam Shafi'ni. 11:39 Umam Shafi'i rahimahullah, man shiqabde etkerler, Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam, ayyamu tashriq, ayyamu aklin, wa shurbin, wa zikri Allahi ta'ala. Man shiqabde etkerler, bu ayyamu tashriq, yish, ichish, wa Allahum zikir qilish kullara. Yish, ichish diganil digan, demay ki, hayt u shangeche dawam itaad edib. Wa bazir ruwayatlarda, wazab hi indibbam kigen, uniki u ruwayati sahibmas bu. 12:03 Demek bunda uzu xilax bar cumhur ayinmalar etken raylari qurbanligdi. Ahirgi vaxti qurbanlig kunu va undan kiyin iki kundigan. Imam Shafi'i rahimahullah qurbanlig kunu va undan kiyin uch kundigan. Uzi ayam tasriqni tugash vaxti demetkin digendar. Kiyin qurbanligden qassobke isinarsa beri bomaydi. Agar kimda kim qassobke shu qurbanligden bersa, u qurbanligde otmaydi. Qassobke beredigan bursa, qassobke alaqa da pulber iskirey. 12:33 Hatta teresini ham, qurbanlikte teresini ham satibumaydi. Satibumaydi, satibumagandan kiyn, unu bir kishiga bersa, sadaqa qilib, yuhadiya berib, bir kishiga bersa, unu ogan adam satuvarisa, buluradi kiyn. Agar terilerde bir kishiga, masalan, terisini bersa, manisun, terisisi bersa, unu olib durub, unu satsa, buluradi. Odamlar satibumaydi digandan, unma satibumasa kendib chunib qoladi. Bu, xata chunishligi bu. Qurbanlikni, terilerini qigan adam satalimaydi. 13:02 Amma unu bir kisi ge birgen bosa, u ogan adam bunu sotsa bulurad. Harqalay, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkallargi qasobge qurbanlikden hech derse birilinmedi gelder. Man shi etkallari uchun, demek bu xalis Allah uchun, bulishlik uchun. Ki, qurbanlik uchini taksimlashlik doğrusu da, sabit bir hadiste bir kursatma kim egen. Qurbanlik uchini taksimlashlik de, bazı ulamalar bunu uchga bulib. 13:27 fəkulu minhə və at'imu l-qani'a və l-mu'tar 13:56 bunda bir nesani bilisimiz kirak ki, shariyatini hikmati bar. Qurbani qilisiden uzi hikmati nimah. Birinciden, Allah Ta'ala ki, insani uzi taqvasini kursatishlik biladi. Allah ki, taqarrib qilislik, su, canlik, suishlik bilan, Allah ki, bir ibadat qilibimiz biz. Yelida bir merta qilinadigan ibadat bu. Manishi ibadatini qilib, xuddu haciler soch aldirib ibadat qiladi. Mani bu narsiyan, bir ihram kiib ibadat qiladi, mesele hacik ebor gelir. U shendi, qurbanlikler qilib turib Allah Ta'ala ki. 14:25 Qurbanlidi taksimlaslidi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamda sabit bir sunnat anigh birinama kimigan, shulchiran bundagi yaksisi odam uzun ishtihadi bilan, uzu bilib tarqati uradi. Lekin bir narsani kozaldiga kildirish kirak ki, qurbalik qildi digani, soyib hammasini uyuqaq qirb qoydi digani masbib. Yani biyagdaki odamlarga bu camiyatta Allahin shairi korinish kirak. Allahin shairi bu ibadat buliyabdi odamlar, guzh busa bu guzh qaydan kildisa qurbalik qilnibdi. 14:53 Dib adamlar, mən uç narsayan, mən ibadat quli abdi, Allah Ta'ala qe shumilan taqarrub quli abdi digan narsalar korunin adi. Kin, musafir kishi qurbanli qilişligi caiz. Musafir adam qurbanli qise bulur adi. Ki, yash bolani namiden qurbanli qilişligi jam caiz. Bunda bir man qili ucu narsay yuk. Amma yitimdi maladan qurbanli qilişligi bulay digan bose, yitimdi maladan, agar urfte, şu yitim, şu yashtaki adamlar qurbanli qile digan bose caiz. 15:25 Amma u yashtaki odamlar qurbarlig qilib urfti odamlar taniligan bomasa, yitimli malini bu talafatki itkizishki ox shaydi, chunki unni niyati yox qurbarlig qilishlikki, unni maliden qurbarlig qilishligi toqribomaydi. Allah halam bu narsagi yitimge namiden qilishligde, yitimli maliden qilinze agar uja urfke balig bu qoladi. Kin mayit kishinli namiden qurbarlig qilishlig, bu narsada mayitli namiden qilishlig, 15:54 Kupchiri ahli edimler bunu buladi digan agen. Kupchiri ahli edimler meyyitdi namidan qurbanlik qileshligdi. Ushe sawabini shungi bagislib qisa buladi digan agen. Kin yena odaplardan biri qurbanlikte semizini tenlashlik. Biz yukarda ayetde etkinimiz kabil, Lanyena lallaha luhumuha wala dima'uha. Bu sizler soygan qurbanliklari, gujlari, qanlari Allahki itibarmaydi. Lekin sizlerden taqwa boradi digan. 16:21 Allah-u ʿalaym, mənə şu qurbanlik haqqadagi bazı bir nesləri idi, bazı bir kemçeliklər buse, savallar buse, bunu kin savallar nimaqilib etemiz inşallah. Allah-u ʿalaym, həməmizdi mənə jundi günlərgi hidqisin. Allah-u ʿalaym, ibadatlarına, Allah razı buladigan bacariclikke Allah-u ʿalaym, tavfiq birsin. Subhanakallahu mabihamdik, nashhadu an la ilahe ilahe ilahe, nassaghfiruka, natubu ilayk.