Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. Salatu wassalamu ala ishrafil anbiya wal mursalin. Nabiyyina muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd. Inshallah, bugunge sqibatimizde insan ihtiyat bolisligi lazim bola digan bir hamal haqdagi yapir botamiz. Bu hambusa, baygamir s.s.ni tabirigi bina'an makhibu gen shirk. 0:29 bu uzmuzda ishtitla digan busa, riya, ya ki bu musa xoca kursan, xoca ishsin digan mazmun dindi. Buna mukaddimasi da uvala, ay tibuta digan busik, peyganbarlarina apgigan davatini mazmuni, bu tavhid bogan, yani Allah ta'alana yalgizlashlik bogan, hamda Allah ta'alaga ibadat qalishlik bogan. Mana shundan, 1:01 adam alayhissalamdan basda taa muhammad alayhissalam gece peygambarlar suna asimab ki yen buse elbet temani yeryuzide ce unchalik, hudasiz bugen adamlar unchalik kyobchiligini tashkilqimi idi. Lekin eme bugende hem insaniyati kyob kusmi huda, eki allah didimi huda didimi kainatini yaratkan didi. Lekin endi bunu baska tamallarinda shirkirtirgini taxdir demliykin huda bardib turib aytishadi. Lekin bularini 1:31 Bu suratdagi, hudani bardib iman kiltirishligi, ushe Allah ta'alagi ta'at ibadat qilishlikgi alib barmigdi. Bu Allah ta'alani ta'atini qilishlik, ibadat qilishlikgi alib baradigan narsi isa, tawhid digan narsa boladi. Tawhid digani, bu Allah ta'alani yeggeyi yalgiz dipdurib, tanishlik boladi. Allah ta'ala özini ibadatiga bizi chakarigan bosa, 2:04 mingi ibadat qiliglar digan busa, ibadat qiliglar diisliyden aldin, Allah Ta'ala buzmi qalbimizni, top narsilargi hatircam qoygan bankigin, mingi ibadat qiliglar dili. Bu, Allah Ta'ala hatircam qoygan narsilardan birisi, hamma narsani igaligi, Allah Ta'ala nukoludadir. Yeni, Allah Ta'ala hamma narsani igasidir. Ha, buran narsisadir boladigan busa, ham, Allah Ta'ala nukoludadir. 2:33 izni bilan sabir boladi. Ana ushange nisbetan, ana ushange asan Allah ta'la bizi qalbimizgi bergenden kigin, bizgi uxturib koygenden kigin, mengi ibadat qinigladi. Demek ibadat, ham man arsani igesi bogin, ham man arsani bashkarib kurgin, ham man arsa unu izni bilan gini boladigan, zatka gini ibadat qilislik, manashunasiga, demek layiq boladi. Indi insandi, ushe tavhidi, 3:05 zayiflashib qaladigan busi, Allah da'alani yalgazib gulishligi, Allah da'alani tanishligi, insanda zayiflashib qaladigan busi, ane undankin insan munafiq gulishligini başlaydi. Ya ki, bu mese, yengi raha suratda aladigan busik, günahlarini qalishligini başlaydi, baski nasilerden korkusligini başlaydi, Allahdan baski kimselarini 3:34 Allahni qoyib, basa kimselarini razi qilislikke, hareket qilisliyini baxdiyid. Manasundan insanda, usha iti vudkan, riya digan narsaniz manasundan kib shqadi. Adam riya qilisligi, demek u insandagi, tawhidini, yoki Allahda olan tanislikini, Allahda olan yaxsi qilislikini, zaiflasib qagalligidan, bu insanda, riya digan narsaniz, payda bulisiygi alib baradi. Bu yutta bir kanci. 4:04 ilimlər bar. Mənə etelik, düniavi ilimlər nab görə digən busik, fiziki busin, matematiki baska, həmə ilimlər busin bulət, Allah Ta'la'nı yaratkan neslilərin örgənişlik bulət. Allah Ta'la'nı yaratkan neslilərin istişləşlik ilmi bulət. Yenə bir-başka bir ilim bar ki, bu ilim Allah Ta'la buyurgan neslilərini örgən edigan ilim bar, bu şeriat ilmi bulət. İkinci bir ilim, Allah Ta'la'nı 4:35 Büyürgən nərsilərni, düzgəyitgən nərsilərni örgən ediyan ilim bu, şəriyyət ilim boladi. Bu, fiqh bolad, hadis bolad, Qur'an bolad. İndi, yenə bir, üçüncü bir ilim barki, bu, Allah Ta'lanı özünü beliçlik. Allah Ta'lanı özünü örgəniçlik, Allah Ta'lanı taniçlik, sifatlarını beliçlik. Allah Ta'lan Qur'an-ı Kerimini, üçten bir qismini, üçten bir qismini, özünü taniçlikke, 5:05 Qura'nda üçten bir qismi Allah haqda gebarat. Allah özün yaratganligi, özün isfatlari, yeki maghfirat qiliqligi, azabini qattigligi, gullas gelam Allah ta'ala qiladigan islarini, bayan qiliqligi, tahminan Qura'nda üçten bir qismigi igalligan. Ani, oşe nasilan Allah ta'ala bizge tazabur qiliqlikke, tefakkur qiliqlikke buyurat. Eger insan bu nasilanin haqda tefakkurini 5:33 9-ta tadigan bulsa, demek, Qur'an-ni 3-tan 1-qismini bekar qoygan buladdiydi. Demek, Allah Ta'ala bihidis ayetmagan, yeri asmallar da haqqada tafakkur qilisdikki. Diyo ki, utgan ummatlarini Allah qigan islara haqqada tafakkur qilisdikki Allah Ta'ala bihidis ayetmagan. Sababi, insan bu nasilarnan Allah Ta'alani qandayi qudurayibki iyi ikanligini biladi, Allah Ta'alani tanidi, manashundan insandi demek, vishaya qagan iktabilmi. 6:02 Allah mahlukatlarini tanishlik bosin, yuki Allah ta'alani buyruklanini bilishlik bosin, manay shun asrana qandi, samara nartige bilishligi, visho Allah ta'alani tanishligi baghiliq boladi. Indi bu ilimlarini ikite ilimli orginishlik, Allah ta'alani mahlukatlarini haqida bilishlik, bu etiotik dunyawi ilimlari bosin, Allah ta'alani buyruklanini orginishlik, bu narsi shariyat ilimleri boladi yon bosin, ikilas ham, 6:33 Insan maktablarda, madrasalarda oqishlikke muqtaci oladi, darslar, imtukallar, baska narsalargi muqtaci oladi. Likin, uchunchi ilmi, isi Allah ta'la'na tanishlik ilmi, insan, bu Allahi da madrasada urigana digan, maktab kibara urigana digan narsasi imas, belki bu, insan, ozi shugullana digan, ozi harakat qidib, ozi khasil qidishlikke intiladi digan, manashundi bugan ilimdir. Buna, quruk quna, 7:02 Mäktabda oturib, ki dersi oturib alim midi? Insan bu nersana icide özü kureş edigan nersi. Mənə şu nersana arkasdan insana Allah ta'lanı tanişligi, Allah ta'lanı qande-i zat ikanligini insana bilişlikke, insana özde xis qilişlikke, vöxe imana qaysi dərəcide insana ilma qilişligi küce itirişlikke, mənə şu nersolarga bağlıq boladi. Bizi bu dinimiz insanda hawai nafsiga tiskarikigin. 7:31 insanda hawayi nafsiki tiskarikigan. Masalan ayetelik, insanda hawayi nafsi xaxis istegini mi boladi? Xaxis istegi, masalan ayetelik, irtalabdi to shagindi yaddiydi. Deki, Allah yukiligan narsa isa, bu din isa, turib ibarat qigindi idi. Nafs isa insanda, kuzlarini xaxiligan naslargi qaraclikki, sunasigi ma'il boladigan bosa, mahram, no mahram bugan naslargi, haram bugan naslargi qaraclikki, nafs ma'il boladigan bosa, 8:04 Din isab u nasilarni tatlikke salib, ay taliki, u nasilarni, haram, u nasilarnin tiislikke, demek, din insandi macbur qiladi. Hu tishni dey, demek, agar insandi nafsige bu din togriki gandaydi, insandi nafsi ergesadigan nasani qilisligi din bogandaydi, beddeyichgani qangi na cennat, na dozax bogan bolardi. Cennat dozax bolisligini qizagibomaydi, shunki, hama insan 8:32 Tabiyyati iqalab yurur ediyanm bosa, hondi hichxana qangi imtiqalat sinaq digan nasi bo maz. Xunqun, din insanda tabi'atini tartibkisab turadi, tabiyyat insanda, lima eshi, hawai nafsi intiladigan nasilani insa, lima din o shalarga tosig berib insani togriyorga yollab turadi. Ana u shandan, man Allah Ta'ala itadiki, wa amma man qafa maqama rabbihi, wa nahal nafsi anil hawa, fa innal jannata, 9:03 qiyal ma'wa. Yani, kim Allahin huzurda turisliyidan qorqadigan busa, Allahin huzurda turisliyidan, xisab-qisab berisliyidan Allahin huzurda turib-turib, shundan qorqadigan busa, hamda, nafsini xaxis istagidan manqiladigan busa, bunday buyan adamni, cayi, aqibati cennat bolad dili. Demek, insan, agar, nafsini tiyadigan busa, nafsini, özünü, ki, xaxilidigan nafslerden insan tiyin, 9:36 Allah Daalani huzuru digi boladi gan, sab kitablarini oyla bishgili digan busa, albetda bu kishina akibati cennat boladi. Yana Peygamber Sallallahu Alaihi Wasallam etgirilar ki, keyis digan, yani keyis, zirek bugan, do akilli bugan adam, bu adam, nassini cilauni ushegan da, ölümden ki ingi hayat uchun amalkigan adam boladi digan. Nassini cilauni susturib, ahirat uchun, 10:05 ölümden kiyingi xayad uchun amal qilad digan adam bolad digan. Aciz busa, aciz boygan adam isa, nafsini, özünü xaxshige qoyib birganda, ana undan kiyingi Allah ta'ala ge, xaxhil arzularini qigan adam bolad digan. Bu digan nima digan, özü ibadat qimidi, yura uradi, nima nafsi xaxhilesi uchun asani qiladda, yana bu adam Allah ta'ala ge qib nafsilerini arzu qiladi. Cennet surlari kirisli arzu qiladi. 10:35 Bu adamni Peygamber A.S. aciz bogan adam dedi. Zirek bogan adam, aqilli bogan adam, shunday boladi ki, nafsini, cilavini sutgan adam boladi dedi. Demek, nafs insandi na tohru yolga yollarakan. Insandi nafs isa, tohru yoldan, çikarishlikke, harakat qilarakan. Mena şu iki de ortada bogan kureyş, Peygamber A.S. bir hadislerde dekiltirib ötkerler, biz indi, kitkine cihattan, katta cihatke, 11:05 qaytdiyik bu cihat e nefs bilen, nefsini istek, xaxsi isteki bilen küreclik cihadidi baytgallar. Yani kitkina cihat nimay? Kitkina cihat vurushtta boladigan cihaddaytgan. Katta cihat isa insan uz nefsi havasi bilen kürecligi. Mena shunasana shundi yi qalib bayanka genindi. Chunki bu cihatga cikiladigan busa, bir muddatda bir cikadigan busa, insan uzdigi boygan nefsi bilen kürecligi davami suratda boladdi. Shuniqum bayan basam bunu. 11:34 kət də cihad dəyib bəyankı gənd. Yəni, insanda qalbədəgi bəgən iman, qalbədəgi bəgən iman, əlbət də təshqariga amal çıxmastan ilaci bəmək. Insanda qalbədə qarar tapşdi qi, yəni, təshqariga içxana qangi bir alamat dirmastan qalbəgə qarar tapmı idə. Bu iman bəgən dəngin, əlbət də insanda içidə, daimi suratda, xarakat bolədi. Şundan aytsadi qi, 12:05 iskunat payit digi sakin bugan halat digi iman digan narsani ozi bomaydi. Iman barakan, o insanin isi da hareketi keeladi. Allah Ta'ala ayitadi ki, mene köp, Qur'an ayitlarida ayitkan, demek insallar iman keltirse, salih amalqsa. Iman keltirse, salih amalqsa, deyib durub. Ondan tashkar, insallar di mu'min adamlarini, sifatlarini bayan qigan payitidaham, mene şu, Allah Ta'ala insallarini qiladigan amallarini bir qancasini bayan qilib ötadindi. 12:35 Aytadi ki, demak iman kiltirgan kinsalarda, iman kiltirgan kinsalarda, aytadi ki, al-ladina amanu wa lam yalbisu imanahum bizolmin, ula eke lahum al-amnu wahum muhtadun. Iman kiltirgan kinsalar, hamda imanlarini hichkana qangi zulun bilan, aralashtirmagan kinsalar, yani imanini khalis ushabdirigallar, ungi hichkana qangi shrihti kiltirmagan, shrihtini kiltirmagan adamlar uchun, hakikattan xatircamlik, amanlik boladi, ular hidayetdigi boladigan. 13:04 kimselar bolad, dede. Demek, bi etdi, Allah Ta'ala faqat kini mu'min bogin adamligini aytibotdi ki, bu adamna xatircamlig bolad, dede. Qalb xatircamligi bolad, dede. Insanda aytisadi ki, salamatlig digen nasa bar. Hamda qalb xatircamligi digen nasa bar. Salamatlig bu, insan bir musibetke düşligiden amanda qalishligi. Buri musibet insangi yetmestligi. Manashun arsa demek salamatlig digilad. Amma amallig isa, 13:35 uşa musibetli özünü kütməslik bolad. Bu nərsə faqad kinə mü'min adamni özdə bolad xalasiyda. Məsələn, bunu misal bilan kiltiri utadiyan busi ikeləsinin artasdigi farq. Demek, salamatlik insan urantda bir musibetlən musibetlən məsligi. Bu insanda, bir insanda boli, bir insanda bo məsligi mümkün. Kafir-müslmanla farqa məsligi mümkün bu nərsə. Bəzi salamatlik, müslman giyəm naskilişi mümkün, kafir giyəm naskilişi mümkün. Bu az ağrışi mümkün, bu ağrı məsligi. Lekin, 14:05 musibatdi özünü kütüb yeseslik, bu ayin icideki bugan musibat boladi. Sunan ayisadi ki, kenbaqallikni, kenbaqallidan korkub yeseyikken adam kenbaqallikda boladdi. Korkudan korkub yeseyikken adam, korkugunu öz icidi boladdi. Musulman adamdaki, musulman adamdaki boladiyan halati, bu adam oxe, bugan Allah Ta'ala haman asti Allahdan debbilgenlenkigi. 14:33 həmən həsə Allahın izindən də bilgənləngigən, Allah xaxla gənlərsə boladi, xaxlama gənlərsə bomid digənləngigən, insallarda acali, həmən həsə Allahın qol digən də bilgənləngigən, bu insandı ungen isbeten halati başqa çaraq boladi. Şunu üçün, insan cür ad fayda boliç digi həm momin boygan adamda, ölüm Allah ta'alanı qoldi digənlərsə qarar top gənləngigən, bu insan ölümdən həm korkmaydi, oki başqan həsədən həm korkmaydi. 15:01 Bu adamda demek o şey amallik, o şey bu adamda özde boladi. Lekin, ölümden korkubi yaşaslik insan ölümi boladi. O şey ölümde özde boladi. Basam bar adam geytseki, o psibiraydan kin öleslip, eytadigan bolsa, o adam harkin ölüp diriladi. Bitti ölmeydi, bar qan ince merte öledi halki adam. Lekin, mü'min adam, ehti görüşümüm ki, bu Allah Ta'alanı qolde, insanlarınin brandasını qoldemez, bu ölüm. 15:30 iyyatdagi olesan diydin, buraydanki olesan diydin, briyildanki olesan diydimi, bu insanda, demek, uşa, bu xalibki ölümgi ogen qarashligi, demek, Allah Ta'ala bira digan acal, bura aytsa-aytmasa, demek, u insan, ölümden, ölümden rüzda, bilgen xalibde ölüm, demek, Allah Ta'ala bira digan nasil digan xalibde, köyünige tüguv atdurib, ki, neki insan, mene shun asabilen amalligi bolad digi. Boshka bu musulman bu megen adamlargi, Allah Ta'ala, salamatlikni birgani oleyken, amallikni. 15:59 Amallikini feqat kini Allah Ta'ala mu'min adamda bergen xalaz. Shunim için aytı ki, imanı hakikattan mu'min bogan, iman qi hiçkana qangi sirtta alnastırmagan adam, hakiki suratta amallikta boladi. Bular için amallik boladi. Dünyada hem ahiratta hem amallik boladi. Dünyada amallik bolisdiki bolar qalb qatircam negini veradi. Ahirattaki amallik isa dozaqtan, azaptan, başqa nasilalden amallikta boladindi. 16:28 Gənd nümələrinə ətkən də ki, Allah Ta'ala, Allah digə başqan əsrlərdən qoşib ibadat qiladiyan adamlərdinə barasdiysa, فَلَا تَدْعُمَ اللَّهِ لَهَا نَاخَرُ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ Seh, Allah bilan birgə başqan əsrlərdin qoşib ibadat qımagin, başqan əsrlərdin qoşib dua qımagin, unda azablanı uçlardan buqqalasan dədi. Azablanı, ahiratda azablanı uçlardan boliçtigi anıq, çünki müşrik boygan, şirk 16:59 Likin, bu duniyadagi azabchi, bu adamlargi, bu adamlar da, bu duniyadagi azabchi, demek, shirk kiltirgan adam, riyaqigan adamlar da, haligi Allah Ta'ala biradiyan qalb khatir camligi bumitda, bu adamlarna qalbdigi musibeti, azabı bu adamlar da, edirilmestan davam itadib, edishadi. Allah Ta'ala, köbçilik haqidaytadi ki, wa ma yu'minu aksaruhum, billahi illa wahum mishrigun, köbçilik bugan adamlar, 17:31 Allaha qe shirk keltirgan halatda iman keltirshaldir. Demi, adamlar Allaha qe iman keltirhadi, Khuda bar dhidi, lekin, bularini qeqqiligi Allaha ta'ala shirk keltirgan halatda iman keltirhadi. Bulardi qeqqiligi de shirk keltirhadi. Demek, insan Khuda özü ham manasani yaratad dib aytishi, yin özü kifaya qamasakin. Insan Allaha ta'ala qe iman keltirgan payidda, Allaha ta'ala bar dib, yaratta dib turiblamaz. Belki, Allaha ta'ala ham manasada yagana dib. 18:01 iman kiltirisligi, bu narsa zarrakan ki, mana shu narsa demek, fakat muminlarini uzlargi khas perilgan narsan sablonadi. Yani, Allahga shirk kiltirmagan halatda iman kiltirisligi, fakat muminlarini uzda buladi. Xristiyallar daxan, mana uzilar ma'lum, aksariyati bulardi, uch hudalikke, ya hudlardiyam, tishin goxshigan, bularam uzayidi, baska peyhamariladi, goxshin maqladib. Bu magan taqdari daxan, riyakilisligi bulardi bar. Likin, mana shu nasladdan xalibugan insallar, fakat kina, 18:31 muhaqiqi bir mumin adamlar boladi ki, bulardi, ulardigi qabi, nafsi bir azab, nafsi bogan qinalizlar, mumin adamlar da bomaydi. Ani indi biz asasi bogan özimizni, mauzuzmizi kiladigan busik, bu, makfi bogan shirk. Bir güni didi, sahabilar, dajjal haqidi munazara qiliyat olik, özimiz didi, ozara dajjal haqidi gepir oturganidik didi, kundi, peygamber s.s. qaldilar. 19:04 sahabalar n'aldiga. Aittiki, nima haqqa da gebre shesilar, deb sorigan, usun Dajjal haqqa deganda, min islarga, Dajjaldan ham, xatar qatta ra bugan naslan islarga, xabarini bereyim mi, deda. Ha, deb sahabalar, bereyin, digan payitda, aychishgan payitda, bayam-i asram, aittikallar ki, bu, Dajjaldan hasilar usun, xatar qatta ra bugan, min is, qorka digan nasla, mahfi bugan, shirk digan. Sahabalar sorashgan ki, Erasuslam, mahfi shirk, qandi boladi. 19:36 diganda o kuxa riadi gerlar. Bar adam, bar misal geltirib ayet gerlar ki, en peyambe asram, bar adam turatda namaz oqidi. Ha, basqa adamlar qarab turganligi uchun namazini qirayli qirishlikki harekat qiladi. Qirayli qilib oqidi. Basqa adamlar qarab turganligini belib durib, bu adam namazini qirayli qiladi. Yani bu adam namazini qirayli qirishligi huda uchunmez, basqalarini qorub turganligi uchun boladi, digib ayet gerlar. Buna peyambe asram misal tarikasita. 20:06 Diyo ki, bu misal adamlar dikib saldır boladigan nar sahqidi. Bu narsani misal giltirib ayetgallar. Demek insan bir amalini qiladigan bolsa, qaysi bir ibadat boygan amali bolsun, asasan riya qilisligi ibadatiye kiradi. Ibadattan baska nasiye kiradigan riya riya dibi itibar qilim miydi? Masalani dunyayi boygan nasiladda riya qilisligi insange zararki miydi? Masalani ayetini bro, kireshge barsa, bro, boksge barsa, bro, boshge baradigan bolsa, 20:33 qiyamat günüde 21:03 adamlarin ortasda hukum qilinadigan adamlar, 3 taifa adamlar boladi ki, bular ayn riya qigan adamlar bolad. Berinci dozakke demek hukum qilinadigan adamlarin arasta hukum baslanibdir, bulan dozakke hukum qilinadigan adamlar, musulman adamlar bolad. 3 taifa musulman adamlar. Bula birisi, bolib ham in kuzi koringen amalni qigan adamlar bolad. Birisi alimlar. Alimlar, qarilar bolad. Berincisi. Allah ta'la bularga, kilcha qiradi. 21:35 qiladi, Allah ta'ala bergan nimatini tan itadi, qiladi, Allah ta'ala bergan nimatini tan itadi, 22:06 sin, men uchun qigani yox bu nasilarini, belki adamlar seni alimakan disin, peki qarikan, zor qarikan disin, dip turib bu amallarini qigansan, singe bu geplar aytilib bugan su duniyada, sin mukafatini su duniyada, ushe maksadini alib bugansan, dip Allah ta'ala bu insanini, bu insanlarini dozahke, sesheslidke buyuraddi. Ikinci sayfa bugan adam, cihat qigan adam. Bu yam islamdiki in qizgi koringan amallardan bitas. 22:36 Bu yam Allah Ta'ala, shaybir, shu jahad qilib olgan adamna qilinadi. Allah Ta'ala bu niyam soriydi. Bu yam ay tadiki, bervadigar alim, seni yolinda jahad qildim, seni yolinda shahid boldim diganda, fikarilani acibsan, sen meni uchun jang qigani yok, meni raziliyim uchun qigani yok, baliki adamda seni zoraykan, kahlovanaykan, kusliyaykan, boshqaykan, debdurib jang qigansan, shu masadda, shu niyatta qigansan. 23:05 Demek singe bugablar ayitalib bugan duniyada, mukafatini alib boldin, singe dozax busin, dozaxga tashni edildi. Uchunch shaxs, uchunch tayfi adam, bular sahawatli bugan adam nab giladi. Sakhi bugan, ufak gigan adam nab giladi. Allah Ta'ala bungi xan bergan nimetlarini tanitbiradi, bu yam tanidi, xunchi bergan bayliklarini. Undan kin ayitladi ki, sin bu bayliklarida nima qigan adin? Diganda, xuni yollaringi, etkin yollaringi sarxda giman. 23:34 bu qigan man, bu qigan man, dib aytadi, shinde, Allah Ta'ala tam aytiladigi, yalgan gapardin. Sen, sakhiy agan, digan, adamlar shinde diisligi uchun, shinde qigansa. Sen, adamlar maktashligi uchun, shu amallarini qigansa. Adam nani, hoca korsin, qigansa munasalarini. Senge, bu gaplar aytilib boldi bu duniyada, demi, mikafatini aldin, dib, buni ham, dozahge, nesashligike bu yuradind. Mana, ushtayfib inq, islamit gözü görüngan, amallarini qigan adamlar, leykin, bular, 24:04 qudaq uchun amallani qudaq uchunmez, belki riyaq uchun qigalligidan dozax kaqqin qilandi. Gelti bular dozaxda abadi yuqab kitmeseyem, lekin bular uzu asli qigan amallari bilan, tor qiganda jannatda enk torin alisik girek bulardi. Lekin, niyetlarini basqa qigalligi uchun, ushi amalini qimadimaz qildi, ushinchi hareket qimadimaz qildi, biri jihad disro gitsin, biri ali ilimi urgensin, biri baligidan kitir sariflesin, lekin niyetlarini cindi basqa qiva ganidi. 24:33 Allah Ta'ala bularga ichqana qangi muqafatini bermadi, baliki buni aksinca Quda uchun qilin iskirey bu ganyarsani, Allah Ta'ala basqa adamlarin uchun qigalligidan bularini dozahka mahkum qaldi. Insan, eyteli bir misal kilitiradigan busik, bir adam bir payizga chikgan, payiz eyteli shuyuddan sida qolumga qarab kitiyabdi deylik. Bu insan payizga chikdi, sida qolumga qarab kitiyabdi. Insan yolda hata qiladigan busi, kamtilik qiladigan busi, basa qiladigan busi, 25:01 bu nesana çiniş mümkün, keçiriş mümkün. Zeykin, insan bu yaqa qetikkan payizan çirpalib, başqa tomanga qetaman didiyanmısa, bu insange qatliq ayvlanadiyan, iki insan qatliq hataqigan nasas saldanad. Insan tawhidda bobturib, Allahi ibadat qilib, ugun axt qilishi mümkün, ugun axt qilishi mümkün, bu nesalar köpünce keçirilib getiriladi. Zeykin, insan riya qiladiyanmısa, 25:25 Allahni qoyub turib, yonaliqini uzgayab turib, baski yonaliq ki otadigan busa, ya insallarini, ya ki dunyayi maqsaddi, ya ki bu mosa, shirk geltiri basa qaladigan busa, bu insangi qatliq hataq salanatdi, albati insan bu qigan cezasini, bu qigan ishini cezasini amastan qoymaydi, cezasini aladindi. Shundan, demek insan amallargi ihtiyat bolishlik gerek. Brand amalini qilisdi, ushe insan etelik qinaladi, ushe amalini qilislikki hareket qiladi, vaqtidan kecadi, boyligiden, soligiden kecadi. 25:55 Lekin, aqibatda ushe mukafatini tapmasa, ushe iligin maksadini khasilqilam ediyomusa, cidayi qatliq atinarliyi boradi. Bungi isa insani ozi sababchi boq qaladi. Sababini madan, hali ayto itgani baqis, digi ayto itgani mavzoyimizdi, baqisda itganimiz, insani Allah da'alani tanimasligi. Allahini bilginligiden artikca basqalarini ham bilisligini insani istabxakilasligi, basqalarini maktabini, demik insani. 26:22 shuna xalqilab qalishligi, eki dunyayi maqsadan xalqilab qalishligi, shuna isalar, dibi, insana riya qalishligi sebab bular iken. Yani, Peyamber-i Suranbar hadislarda keldir vaytada ki, insana Allahini yuzu uchun urganiladigan ilimni, Allahini yuzu uchun urganiladigan ilim, shariyat ilimleri. Shariyat ilimleri, eger Allah uchun urganiladigan, dunyayi maqsadan urganiladigan busa, yani, alimlar bilan talaslik uchun urganiladigan busa, 26:49 Yoy ki, torularda oturishligi uchun orgena digan busa, yoy ki, bashkalar bilan azigiharachligi uchun, bashkalar nazigiharachligi uchun orgena digan busa, bu adam cennatda hidini ham topanmaydi, cennatdiydi, palanca-palanca illik masafadan, kip turadi digan mazgunda etotikalla. Demek, insan qala digan amali, maksada uzgarib qala digan busa, niyata uzgarib qala digan busa, insan qala digan amali uchun salatmaz. Belki insan günah alishligi, 27:18 uqla diyan amaliga cennat mukafatmaz, belki dozax bilan, azablanib qalishligi ham munkum bolarikan. Mana shundan demek, insan harbitda qiliyikgan amaliga itibar qalishlig kirak. Riya insanda amaliga harxil orillarda kiradi. Riya insanda amaliga harxil orillarda kiradi. Agar riya basidan insanda amaliga kiradi gyan bosa, bu amali basidan tagidan bikar qilinadi. 27:44 taqidan su quyladi bu amaliga. Masalana ayetelik, bir adam, bir amalini, masalana namaz oquyo digam busa, yoy ki, bir adam, bir amaliga, bar hadiya qilib, immasilinan pul beri digam busa, sadaq qilib, bar hadiya qilib, imma qilib, bu nasadan, baqisidan basilab adamlarini, maqtasligini, maqsat qigan busa, bu insani qigan amaliga, hech qana qangi acir berilmidi, belki qattigi gunahkar boladi. Enti insan, ikkinci baskisi bar ki, bunda amalini huda uchun basladi. 28:14 xuda uchun başladda, lekin araga riya kirib qaldi. Araga riya kirib qaldi. Agar riya bilan kureshadi qan busa, riya bilan kureshadi qan busa, insange zarali yok. Cinki, shaytan aqiladda, bazda insan, masalara aqiladda bura insani sadaq qimaxchi. Sadaq qimaxchi da, xuda uchun qimaxchi, lekin, shaytan kilib aytadda, adamlar qorib turibdi. Hazir bersin, riya buq qaladda senda. Xun uchun, birmagin diyd. 28:46 Riya qazil birsin, shaytan qalad, qazil qalad, qazil qalad, qazil qalad, qazil qalad. 29:15 içkanaqa insange ortadakigen nasi zararkimi idi. Yeni baska golegi barki bunda insan bobtu dilik, o shidda, Allah uchun basla diyo, ortage riya kirib qaldi. U insan riya uchun amalam qip qoydi, lekin xuda uchun qip giliyatkanidi. Bunda insanda amalini tagidan bikarkimi idi, lekin acirini kemaytirib qoyadi. Chinki insan amalini basidan riya ge ornastirgani yox, belki insan iliyatkan, xuda uchun qiliyatkanidi, 29:45 araga riya kirib qaldida. Bu riya bilan kireshken busa, hich kaniqangi zarar birmeydi azirini tol qaladi. Leki insam bu riya bilan kireshmetda, belki buptidib qoyib birdi u riya geyem, bunda insani qileyken azirini kema itirib qoyaydi, ozay itirib qoyaydi. Suni uchon, insan buran tamalini qiladigan busa, niyati ki qarasin. Amalini qabili ukunlisdik, ikta sharti bor, shariyette. 30:12 Man kani yarju liqaa rabbihi, fali amal amalan salihan, wa la yushrik bi ibadati rabbihi ahada. 30:41 peyamber asrami sunnatiga mas bolish diga ikkinsisi visha qiliyatgan amalini huda uchun qiliyatga. Amal sharii bosa yu, riya allasha digan bosa faydaq mi idi? Ixlasdan qisa yu, uregin qiliyatga amali bidat bola digan bosa, buyan faydaq mi idi? Demek ki, gelasi bolish girik. Hem shariyatga mas gelish girik, visha amal qiliyatgan amali, hem Allahi quchun halis bolish girik. Ana vishan diga bugan payetda insanda amali qabul boladi. Aks halda isa insanda uziga shulchakigan ishiqi qarimastan. 31:11 Demek, özge, atlitaslana dəyəndəm. Peyamberi s-samdan bi sahabala soraygan peytta bar, adam, yani, soraydi ki, shunakamin, cihat qilaman didi. Dikin, buda uchun qilamanu, yani, özüməyəm kirsat qoyslidi halimə. Özüməyəm kirsat qoyslidi qim halimə. Bu nima bolad diganda, o shahadirga etgan ayatimiz nazil bagan didi. Yani, kim, yaxsi, Allahi yaxsi diyolu qaman dedigan bosa, qiliyakgan ishar ii bosa, 31:44 hamda xudaa uchun xalis busan, bashka masadladda bu masamdi qiladi. Çünçün insana m'aytiliq, m'anda macitgi gelisdi deyam, farq qilisligin a'yatmahchi, m'anda macitgi qiladiyan busa, macitgi qilisligi xalis qiladiyan busa, vasadan m'aytiliq, ilim örginisligi namaz oqisligi, bashki uchun masaddi qiladiyan busa, bu adam azirin toluq aladi. Azirin qanaqa har bitti boskiyan qadamigi bitadan azir aladi, hamda bitadan gunaxi qetiriladi. Har bitti boskiyan qadamigi. Yani bu namazdik oqigandi aladiyan azirdan tashqarisi 32:14 Yol olayka, magasin ki kir maqchib ol diyo, maqchid ki yam kirib otaman dedi. Bu adamda adir ozgi yarishi bolad. Tolog bomaydi, lakin adir qalad indi. Lakin adir ki yam aygan suradda bolad. Demek insan bir amalda qilay digan bolsa, indi insan maqsadi da birinciyo, maqchid ki boraman, debtur asa osan maqsadda maqchid ki xsayo. Yol olayka, indi magasin ki kirishdiyida ayta digan bolsa, uki lamchi, uchi lamchi bir masali geynanla digan bolsa, undi yam insan adir tologa lo verad. Lakin... 32:46 Məhcid, məgəzəngə kem ahqiyyə yöylələkə, məhcid ki, namazı qiyməndi izgəlmişsə, acir alad, ilikən azraq acir alad. Çünki məhsədi, toluq uşan asli qum bomadi. Bəlki, bu məhcid iki ləmci məsələ yaylanıq qaldı, bir ləmci məsələ yaylanganda toluq acir agen bolayaldi. Başqa amallarda həm qud tushuniydik. Insan qiladiyan amalini uşa birinci dərəcigi qoyisdik kirek, həni uşanda acirini toluq alad. Allah Ta'ala demek insanini, mənə bu dünyada 33:14 qaysibiri yahsh amal qilaraykin, qaysibiri gunah isqilaraykin, imtikandan qaysibiri otaraykin, qaysibiri otanmazdi ki, manash naslan sinashlig uchun insallan duniyada yaraddi. Manashun bilan insan akibatini ozu belidilaydi. Yahsh amal qilishlig bilan akibatini yahshlig qabaradi, yoman amal qilishlig bilan insal özün ozu akhiri malamat qiladi. Shundan, qulasa qilib aytadigan busik, elbette insan bu shirk bugan, mah riyab ugan nasladan ihtiyat bolishik kerek, hattanki riyab ugan narsa, 33:43 Dunyayi bugen nasildi, gerchi azeri buge siyam, dunyayi bugen nasillar diyam insarlar tamanda yaman kyorulad. Bar adamdi, dunyayi bugen nasildi, yardan birikken busayam, iskiliyikken busayam, leykin özini kursasiliqi chun qiliyikken busa, köpünce adamlar onu mensime itibark vermiyakoyaydi. Ha bu adam, kuzgi adammas, baska adammas deyib turib. Yani, bar adam bir yardan bir sayo, habigi... 34:08 üzünü görselçilik üçün, özünü oyla boşa qılip yordam bira diyan busa, şunu bile diyan busa, adamlar onun üçelik, nazarib sanqimi edi, mensimi ediyan bu qola. Dünyayı bu gençledi, gerçi ona azir nime ge alakasi bu meseye. Nekin, albette, shariyat bu genlase de, Allah Ta'ala harqana qangi çirikden, riyaadan, unu qiladiyan adamlardan, pakiligini ilan qigan, suni üçün insan ihtiyat bolishgiriye. Ihtiyat bolishgi üçün nime qiladi? Bayan-i belsiran, bazı dualargi yollaygan. Allah Ta'ala dan, yani, 34:36 bilməgən xalatda, shirk keltir qoqshligimdan, hamda bilgən xalatda ham, buran narsan shirk keltir qoqshligimdan, sindan panax surimandiyyan, mazmundagi ayatini, du'ani, peyamir as-salam urgayatgan, shunu köp ayitayardi, deb geladi. Undan tashkari, insan bilish gerak, shirk, bugan narsan ham aturu bilan, ham aqfi shirk bosan, riya qoqshigan, aqi shirk bosan, bur qasamichlik qoqshigan, hudadan boqshigan qasamichlik qoqshigan, belki qatta shirk bosan, 35:05 Allahdan bashkiga ibadat qilad, dua qilad digan, buda harqana qingi suratlari yaman narsiyikan ki, bu narsilar albatda insandaga tawba qimisa, ahiratda, cazage, layiq bolishdiyiga alib baradi. Undan tashkari, insan yana bilishkirek ki, shumchakigan amali bitda narsini uzu bilan habata bob getib qalad, kukki sawrli getib qalad. Shunasini demek, insan bilishkirek bu narsi insani ushe riyadan, uza bolishdiyiga sabab bolad. Undan tashkari, 35:35 adamlar di maqta'i insanda ish nasi qalib barimiyy. Agar ham adam maqtay digan busay, Allah'a razib umiyy digan busay, insallar ish nasi yardan birammiy qalib. Lakin adamlarini ham yaktirmasay, ola ki Allah yaqtira digan busay, u yaqtirmayan insallarini Allah ta'ala bir günü yaqtira digan qib qoyaydi. Qalbini yaqtira digan qib qoyaydi. Lakin bir insandir amalini qisa. Riya uchun qimaydi, Khuda uchun qildi. Lakin bashkalar unu maqtaydi. Bu nasini mi bolaydi, dib, Bayan Balsamda surashki. 36:04 adamı quda üçün amal qiliyabdi, lekin başqalar maqdiyabdi. Bu qana qasi bolad diganda bu, mu'min adamını cenneti beriladigan acirdan aldingi oxux xabari bu narsadi baytgan. Yani, bu narsa musulman üçün cu da yaxshligi narsadiyabdi. Yaxshi bugan narsadi baytgan. Ozu quda üçün amal qigyan, lekin adamlar onu maqtadi. Manab ayambay as-salam usun, sahabalar usun, ushi davridayam, undan kiynam masalan. Quda üçün amal qigyan, başqalar onu maqtaygan. 36:31 maqtashadi. Bu, o shimamun adamda aqiratda aldingi bolay digan adriyindi bunaysa, xabari bunaysa. Xini uchun, insan, maqsadini huda uchun qilay digan bulsayan, adamlar maqtashi mumkin. Dikin, maqsadini uzgaytrib, huda uchun qibastan adamlarla maqtasini alamayn digan bulsayan, Allahini qazabigi, goyli xubbalad, undan tashkari Allahiyan, u adamlarla berkin kip turi ahli adamda yaman qilay digan qoyadi. Ayt maqsib ugen nastadan, mashi nastadan ibaratidi. 37:02 Demek insan qiladigan amaliga shuncha harakat qilab, vaxtini saraflaydi, saligini, mablagini, boshka nasilay saraflaydi. Shundan qarash girek, niyat agar boshdan xuda uchisun bomayakgan bosa, un nasidan tiliş girek, tuqtash girek. Shunki nasilani faydasi yok. Bu nasilaydi, biz özmizda qiladigan qol, ihsanlar, boshka nasilar, maxsadi shunasi yukoyladi. Qamasek, adamlar gaparadi, adamlar gapirmasin didi. 37:31 adamlar yamalini bilan gapirmasi, adamlayi maxtasin, baxshaqsin digandimadi, baxshtan baxshtab shumaxsatdi qiladi, yoyki bu mese adamlar da gapibar, Quran ugu gen nanin butun bolad diqqayadi, ilim olgen gen nanin butun bolad diqqayadi. Bu nasilar hamasi ushe baxshtan baxshtab niyetti, nator qilin istigi sebab boladi. Yoyku nasilar maz, belki insan niyetini yaxsqili shkerek, Allah tala beladi ganlarsa insandi, niyetini baxshaq siyam, 37:59 Tuğrıq siyam, Allah bir olad. Faqat kina tuğrıqigan adam acrdan olad, no tuğrıqigan adam acrdan mahrum bolad. Subhanaka Allahumma wa bihamdik. Na shadu wa la ilaha illa antara as-safirika wa atubu ilayk. Allahumma infa'ana bi ma'allamtina wa a'alimna ma yanfa'una wajirna ilma.