Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. As-salatu wa salamu ala ashrafil anbiya yuwa al-mursalin. Nabihina muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd, davam etkiliyikken, aftalik dersimizde ge, insha'Allah bugingi bol ediyan ma'zoyniz. Insan hataliyden, haqqa tisqayçlige, yeki tuğurlikke, tisqayçlige deygan, insha'Allah ma'zoyniz. Elbette, insanlardan, 0:29 talab qalmadi qanlarsa, bu, hata qeçliyden xali boliçligi mi? Çünki insanda tabi'ati da bar, hata qliçligi, hata qarligi. Buna, mənab, hadis-i sarafda hamay tadiki, e, melsan, kullu ibn-i Adama hatta, insanda, harbir insan, ya ki, harbir insan farzan, adamalistan farzanlari, albette, hata qiladi, mekin, o, xaril hatta'in, at-tavabun, mekin, hata qliçliyanin in yasdi. 0:58 tawbaqili usilardib, faym-i as-salam aytadib. Demek, insandib etta, etmahchi bugan naslamiz, hatadan saklanib qalisligi mas iken, belki, hata hamma na ham, hammadan ham sadir qalisligi mimkun, ha, insan öz bilan birgi bosan, hata digi, ya ki, baski insallar bilan birgi bosan, ya ki, Allah bilan birgi bosan, asasi muhim bugan nasi, usha hatasini aniligin dengigin, tez digini qaytisligi boladi. Un muhim bugan nasi. 1:26 Yeni, insanda tabiatida hataqilishi, gunaxilishligi mumkum bugan gedallat qilidi gani mana hadislardan. Bayam-i Rasulamda etkani hadislari. Agar sizlar, Allah ta'ala, gunax ishtiqimi diyan bu sinlar, Allah ta'ala, salimkirtigir, baski gunax qilidi gani adamlari naqil etdi, kin, ular gunax qilib Allahdan istighfar sorishadi, Allah ta'ala, ularini gunaxini ketiradi, edib, etkirli. Bundan, insanda, gunax qilishligi gani hataqilishligi kitishmidi, belki, 1:53 Allah taala yaradiyyan mahlukatlarini arasda ginax qimi edigan mahlukatlar batla tarisdilar. Bunlar ginaxda hali bugan temsilardi. Ginax qilisligi munkum bugan mahlukatlari bu insallar bulan cillar buladigdi. Albit taayti utkani mizik insani tabiatida xata qilisligi bar. Lekin, en muhim bugan nasisi, usha xata yoki ginax qidi qiyadigan basi ushi nasidan qaychligi. Bu orinda mana ayat karimalarini ham islib utamiz. 2:21 Allah Ta'ala taqwadar bugayn timsilarna ham adkanda, alladhina iza qa'alu fahishatan awa dhalamu anfusahum zakarullaha fastawfaru li dhanubihim amayafiradunu wa ilnallaha wa lamisuru ala ma fa'al wahum ya'lamoon libkiladi. Yani, taqwadar bugayn timsilarda Allah Ta'ala bayankigan orinday tadika, agar bulardim rantalara günah isni xibqay digan busa, yani qatta bir günah isni xibqay digan busa, yani bir munkar bugayn islani xibqay digan busa, 2:48 Ola dharroh Allah Ta'alan islashadda hamda qigan günahlariga, tawaba qalishadda, tizdagana qaytishadda. Bular, rushe günahlaridan bilgan halatda, günahlarinin usta bilgan halatda naqqiyam turib amayidilardir, kiradi. Demek, insanda tabiatida albatda barakan günahkar bolishligi, yaki bomisi insandan hataligla sadir bolishligi. Indi, kopintik yoradigan bosik, insallarini tabiatilara harxilbo galligidan, 3:17 Baz insallar bar gunax qigan islari, ularini gunaqtan qaychlikke siz undab qaya diyon musa, bazilari isa gunaxlarda makkam suratda turu alib, hatdanki bu nasasi xusumatlarga isa alib baradi. Bularda mana misal tarikasta ala diyon musik, munafqalarini geltirgan payita vayda xasima sajargi payita da munafqalarin tabiatida, agar ular xusumatlasib, bura olablan cancaylasib qala diyon musa. 3:44 qatastan itrafq qumasliq, belki ular qipraq, zorovanilik yoyluqa tuketxiligi, yani qacirlik yoyluqa tuketxiligi. Bu, munafqilaniq statida zikir qalingan. Bugun, hayta digam, demek, mazo imiz kitamallama, barisi, insan günahidan qaychiligi bole digamlusa, ikintisi, insan naturi tasarufatlardan, yoki, qatanilerden qaychiligayndi. Günah hamilerga ma'alum, bu, 4:12 Allah Ta'ala ge asilik klişlik insandı. Bu asilik klişligi, esirik bilan boladi, miniyo ki, başqa qanıqa günahlardan boyuqsigidan qat inazar. Hikintisi, xataykerli boladi qanbisi, insallarini o zarab rizimlergi boladi qan. Muamilalardegi insandı xatalik yol boyuqsigdi. Gerçi bu nasi, günah-günahmati. Bosa hamendi. Insallar demek, günahlardan haqqi qaytisligi tohsig yapir yota digan bolsik. Albatda, 4:39 hadislani keltirvirti insallarini tabiatiridime günah qalishligi bar. Lekin insallar asosan ullardan talab qalindinlarsa, qachan bu saham te suratda haqqa qaychligi. Buna köplab suallar tariqasitahan keltirishligimiz minkun. Amrubnu Camax digan sahabilardan barisi otadib. Bu kishi Madinada yashigan ansarlardan. Birinci peygamba salisindan Musabni Umar radiyallahu anhuna Madinaga muallim davatibiz yönetikan tayitlardib. 5:09 O kish gelib Madini shahrida davat iskatma alib baradi. Bunda, an chiminchi adamlar musulman boladi. Halat Ayambayarsqan qimastan daryil azin cunatiladi o kishi. Sunda, Amrubni Camihni farzantlari, ailelari musulman boladi. Niki, o kishini uzi, yoxdikidan isibutlarga, qingan halatda, özgalliga uchun, mishilar bilan birga, ibarat qilib haladindi. Sundankigin, farzantlari ailesi cekib bu kishini. 5:39 yangi dingi davat qigandi, qoqishi aqiri ma'ilimin oylak qorimani ditdi kin, qoqishi özini ibarat qiladigan butiiga varqidurib, yapiradi. Yani, sin oza xabarin bar, yangi peygamberli davat qigan adam kipti, odaq ibarat qilisti kech aqiri yapdiyo, singi ibarat qilasini dimi ayti yapdi. Xu torsti buran, sikilin bosa, muldirgin ayti dimdir, yapiradi. Inda ma gandanki bir midit turatdi, bu misi kin jawab birasandir, ditladi. 6:07 Usta aqili bir muddat yuradi endi. Bir muddat yurdi yandankigin, ohraligini, caqimayikalligini qorikturib, usbaytda tarzantlari ham bundan bir faydalan mahcub olisadi. Bir kyniki chastasay, pabchiktulun ahilat fani qitaslagi varisadi, usayib, gutuna abarturab, yani ittas qizuak, qazabilani, boshakli artiliyini qobqayali, yani bir esh kyniki chastasayini alchiktaslasadi. Ohr ki, u adam xiladi ki, qoylarit tur aytadi. Sin agar uzyeni laqilomlayikken bulsin, undi, 6:37 boynigi qilishni asqoy kirkiz etdi, suziyni dushmanladidan simbilan himayi qovagindi. Hiyari qaytqisi, ona qarjantlari nimaqigandi, ulganytdi, baqalabdi, rabarabdi, ahalqidi, sisi suaradi. Qon qabgili o axiri qorgandanki inaytadi ki, ingar yin dushindi, itbilan birgay boladigan, neki o yuzdan bir zarani qaytar almayadigan, lakhludu dimaq ishinarsa huda, yini hudaliki yaramiyidi. Deptiri o axiri keyniki musulman boladi. Muzisaldi kiltirmali günizdan sabab, ademlar 7:07 Nahaqlikdi yurib turib, har qanqa aqli, boska nasilargi, otkur bugan taqtari daham, ushe nahaq bugan nasisina aynlabiye tamnud. Bu ber tamallama. Gulardi mana etelik, peygamber s.s. davridigi misiyilarini ob qiradigan busik, bazilara aynlab turib qaytmagan, bazilara aynlamiye turib qaytmagan. Aynlab turib qaytmaganlari, bu adamlarini qirub, qadiyatida usiribiganlari, qasratan hadirgi zamanlari daham. An Abu Talib, radiyallaha anhu, ob qiradigan busik, 7:36 Bu kishini Peyamberisvam davat. Bu kishi Peyamberisvamda haq dindeykeligini ham bildi. Ettisiz, haq dindeykeligini Peyamberisvamga etti ham. Lekin, özünü batildan kis ammadi. Bu haq dindini tabo kulib, haq qayt ammadi indi. Ahiri, dozah cek etti indi. Peyamberisvam davrda ham. Mene, abu cahil busun, eki bashkalar busun, Quranda, 8:00 Allah s.a.v. ayataydi ki, nahnu a'limu bima yaslami'una bihi iz yaslami'una ilayka wa hin duhumna juwa iz yaqulu zalimuna intattariyona illa rajulam mas'hura diyan ayataytaydi. Biz bilamiz mishriklarini kilib turib, kitasda kilib turib, oysa Qur'anda ijtiketisatda fayamil s.a.v. okayikdani, kitasda cikib oqayadil qishi qaban aldi da. Suni kilib ijtiketisayaritda, yolda birbirzina yuluk shuqayib, onyanda birbirinim alamatqan shayarida. Yani, hijalat ulusib, yundi kemiyimiz biyikdiyadir. 8:29 xamasi nimeyki gelligi ma'lim boganidi. Uxnaqa qilib, bular bir nece marta takral-takral qilishgan. Bu, ayat-i ma'lidan maqsad, demek, bular haqqni bilmagan mat bilgan, lekin, haqqa qayt shiddiqe, ya urolu, ya ki shaytani nafsi, ya boshqa nasilari bularini yol qoynagan. Köprat bulardagi haqqa qaytmaganligini sada di, abro manisab martabasi boganidi. Abu Talibxam hud tushu sababidan, abro martaba sababidan demek, hingi, bu islam dini qaytmaganidi. 8:57 hindi, ab qiradiyan basik, xaqqaqaytxilik bu arasda, yudu qib, uvalgi alimlarini, xaqqaqaytqanligi, oshkar suratda, mana, abu hasan, ash'ari, rahima Allah, bu qishi, hatta inki, mana, mu'atazili taifasdan buladi, mu'atazili taifasdan, bu qishi, ahla hadislarga, allas yurub, bilardi, aqhari mu'atazili taifasini batilligini bilgendenkigin, 9:20 jumada khutba qalib, usina hatada bu gandigini ashkar aks turib, yin hatadan qaytganigini ham ashkar adamlarga ilan qaladi. Yani bu bilan u kishini hich nasasi kamayini idi, belki aksinca u kishinin derejasi mahayibda yin ahim iksalik itadindi, yina mashkurlashib, bashkuk itadindi. Yani adam bilish gerek boladi ki, bazda, ginah ishiyo ki, din bu arasta qatali da boladi yambilsa, bilib turib yurmasi, kinki bilib turib yurmasi, ya munafqilani ishi boldi, peki olsa, 9:48 nisiblari dunan uzamiga adamlarini isib ozimdi. Lekin, kökçili adamlardigi, hazirgi payitdigi, xaqqa qaytmasigini sababi, xaqqni bilmaganligi damaq midi? Kinki xaqqi bilmaganligi dimaq, xaqq, buda asgar suratda xammi yuqqa ilan qilindgen, bayan qilindgen, kim rubani haramligini bilmigdi, kim arani haramligini bilmigdi, kim boshka darsilarini haramligini bilmigdi, adamlar tahminan biladamitdi ikin, hu nasilargi qaytmayitganligi diba, boshka nasilari sabab bol yaddi, xaqqni bilmaganligi midi? 10:18 Belki ularini ya mansabda, ya iki mal duniyasi, ya bashkasi shundan tosukali etdiyinda. Shundan anlara yachirgi, qaisi bir kimsani mal duniyasi, agar haqqa qachqidan tosa diganmısa, bu adamda, otgan immaktiga qarun, qarun, bilasilab, Musa a.s. davirdigi inkiyatda bayi badaulik buygan, adam buygan. Manashungi uxshashligi bar. Qaisi bir adamda, qar mansab abrusi, agar haqqa qachqidan tosa diganmısa, bunla, hir aundi uxshashligi bar, chunki uyan, 10:46 Fir'aunan bilgəndə, haqqı, haqqı, ətkəndiməsini bilgəndə, sinə üçün, Allah Ta'ala Qur'an dəkigən, وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْطَنْيقَنَّتْهَا أَنْفُسُهُمْ Bular inkar qilişiyabciyulikin, anıq suratda qalbi bilan munasigi ishan ishadi, bilishadi. Allah Ta'ala kimligini həm biladi, musalison, taygambarliginan bilishadiliyikin, bular inkar yetişiyabciyidir, turib, ətkəndi. Sinə Fir'aundan nukşashligi bar dili. Ikeləsini həm, aqib 11:15 Qarunun neyse, yerini ozige Allah Ta'la ittirir, tasdagan indi. Bular, demay, haqqa etsigden tozgan, haqqa etmaganligi olar tabapligindi. Kini yukun, insan, hana Qur'an-ı Kerimde Allah Ta'la ettadigi de, insallargi mihirban bugan halatda, Allah Ta'la kunduzgunda kolini acadi, tecidda insan gunax qigan busa, ushe gunahadan, tabiba qalisdigi uchindi, ushelarini gunahlarini tecerisdigi uchini. Allah Ta'la kunduzguni kolini acadi. 11:44 Allah Ta'ala keçik payit, qolunu açib qoyadi, tümdizda insallar günah qigan bulsa, ursana günahini tabaqil isli gyan ediridi. Allah Ta'ala inkiyon edlirgan. Hatta inkiyiladir o etalda Allah Ta'ala taristalarga etadi. Qayisi bir insan günah isli qiladigan bulsa, taristalarga, agar bir yahshi o musilman adam bulubigan bulsa, yazmadi. Bir muddat qoyub birgin ihtimal qaytar. Yali insi un yazit durub, bu insandi, yana buca hataqigani, bina baski tabaqizani dini yazganlan kori, birdanigi, 12:14 agar tawba qala digan busi, tawbasini hiyazgin, yani ya usundan qayta digan busi qaytgan hiyazgin digib, Allah Ta'ala bir middik tarisdalarini qoyb qoydi, yani titipiri iladib, ayital digib. Yara ondan tashkara, Allah Ta'ala, agar imsan qayta digan busi, gunahlardan qayta digan busi, Allah Ta'ala, u gunahlar qancalik bolishigdan qatmi nezar? Mena Qur'an-ı Kerimdiki iladiki valladini, la yada'una ma'a Allahi ilahe nakhari. Allah Ta'ala bulan bergelikse, hudalargi ibadat qala digan, yani sirk geltira digan. 12:42 Odamlar da nohaqtan öldiradi qan, yani, musulmallar da nohaqtan öldiradi qan, hamda, izna qiladi qan odamlar. Shundaydi turib edki, wa mayyaf'aldal qiyal qasama, kim mwala shuklami qiladi qan busi, jiriqatliq azalti yuliqaddi edi. Lekin illa man tabi, kim ki tabiqsi, ushe qigan islaridan, hatto inki shirk busin, gunox kebiri busin, boshkasi busin, usindan tabiqla qiladi qan busi, illa man tabi, wa amana, kin imaniyana mustahkem qiladi, yahshamallari krisadi qan busi. 13:12 Allah Ta'ala u bəndəni qıgən yaman günahlarını qılıb ötkən sirki bozsun, cinası bozsun, boşqası bozsun, əgər yaxşi xtomanıq özgər yaxşi əməllərini qıladigan bozsa, illa eke yubaddillah səviyyatil xasanayat. Allah Ta'ala u bəndələrinin günah işlərini yaxşilik işlərigi aylantırb qoyabdi. Esi günah işlərinin Allah Ta'ala yaxşi əməllərini aylantırb qoyabdi. Qaçan iki insallardan için Allah Ta'ala tabani qizadigan bozsun. Qigin ikin, demek, insan qaçan günah. 13:38 qal ishqidan qatdi nazar, mabada oza aslida gunahlardan tiilganlik maqul boladi. Nucunaliga, qibdiyat sahasi yamaytadi ki, amamdan qesal boli darislarinan kuru aslida qesal bonusu aldin agani yaxshira boladi. Sinti, soqlamligi yaxshi boladi. Gunax barasda hamot uxu, gunax qilib tabaqigandan, insan uxu gunaxki oca aslida kirma galligi. Allah ta'ala haramqi galligini bilib tiilishligi maqura boladi insangi. Demek bu, gunahtan qaychlig ishi boladi yammusi. Endi, insan hataliydan qaychligi. Hataliydan qaychligi. 14:07 Bizi adamlarinin tibri orta suyu bu ilan muğla digi mu'minlar da. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam adamlarinin tabiatini, akhlaqlarini bir dolar da istirqalib aytlarla. Adamlardan bazilari boladi. Qazabi tez boladi. Hamda qaytishligi tez boladi. Tez digina qaytadi. Qazabi tez geladi. Hamda tez da qazabidan qaytadi. Bazilari qazabi sekin boladi. Qaytishligi ham sekin boladid. Bulard en yaxshi. 14:37 qazabi sekin bola diyo, leykin tez qaytadi gani dedi. En yamani, qazabi tez bola diyo, leykin qazabi sekin qaytadi gani dedi. Demik, adamlarin tabiatin aqt. Adamlarin tabiatin torxil bola diyo, qazab qala diyan adamin tabiatin. Qazab qigandi, bir danigi adamda qazabi qozgat qetishi munkin. Bunda, ya qazabi tezde qaytadi, ya qibomasi, sekin qaytadi gani. Ikinsi, qazabi bazda adami aciqi kemiydi, qazabi kemiydi, leykin, 15:09 qazabi qigyan faytida, yuda sikink eladiyo, sikink igyan da tez qaytadigan adam bar, bu, gunun en yaxshi adamlarina qazab qiladigan adamlarina, en yaxshi qabiyati adam diba. qazab anchi min qeykemi edi, lakin qazab qiladigan bu sahan tez qaytadigin isamda. biyo ki, unsa qazabi sikink eladiyo, yuda sikink qaytadigan tabiatin aittiginda. manashu qazabiga, özü keb txikishlik sababi bar, gin aqabati bar qazablarinda. qazab ki keb txikishlik sababi, adamlarda ortasda yux sumatladan buladi. 15:40 həmdar xataqi gəndi gəndi gəndi bolad. Ya u taraf, ya bu taraf xataqi gəndi gəndi bolad. Gəndi öshan arsegi, qazab qilin gəndi, qazabdi, özümüzde hamaytada qazabdi gəndi aqil bitabdiydi. Xini yukun, tayxamir suresinin hadislarda qazab qima gəndi baytgalli. Qazab qima gəndi gəndi gəndi, insan əldit, qazab qima gəndi gəndi gəndi, insan tabiatadan qazabda apta shashdi qin, qazabi kemiydi gəndi, insanda özü yuk. Lekin, qazabi keliyad insandili, özünü basishi münkun 16:09 insan, yena bir xatali gini atgiradi gyan, buski gahan bihitte, insan, qazabi gigin paytida, dimak usandan, tez degina, masanan, tez gigin, baz adamlan tadiyat tez geyladi, lekin, tez kaytisligi, bihitte, o adamin incazik zarar kimi edi. Lekin, baska adamlarla, kertsi adamlarla, gari, bu nasi qiprah fatilalani oradi gyan busa, o adamda hurmatin shirib qoyishmikin shal, nasi qeqchilani orad, pirtanki, uzeciq qol oradi gyan busa. Lekin, agar qazabi gelib, 16:38 sikin qaytadigan busi, bunasi insandika burak qalbida adawad digan nasani geltirib shqarib qoyali, basqa adamlargan istata. Chunki, qazabigigan adam usbaytdi basmastan davameti yuradigan busi, hundanki, shaytaundan nuxayti yah suratdi faydaniladda, u insandi qalbida u shardinlariga adamgan istatan goyub yamanlilarini hayallantirib ushingi hareket qildiradi hamadda. Demek, insallarini tabi'ati, adamlarini tabi'atlari barxilmaz hamasi, 17:09 ha cidikib, xaxil bolar iken. Likin, uxi, tabi'atdi insan elbetda haqqa, yaqib omasa, nato rizgidan, toorlika, qaychlika, imkyoniyati bolmaydimaq, elbetda imkyoniyati boladib. Fakat kina insanda uzdan cindik, cihad, nafsi bilan cihadqanishlik kerek boladib. Nafsi bilan kureclik kerek boladib. Cindik kina kibrini, yaqib omasa, nafsa amiyatini sal, shilab, cizginli, uxab turishlik kerek boladib. Bu narsani, məsəlen, ab kurecgan basik, 17:38 Bayghamat s.s. də qaylilari də, somatlar bo m'asmidi, zancallar bo m'asmidi, ayallarini ortasda bo l'aridi, sahabalarini eyni ortasda somatlar bo m'asmidi, bo l'aridi m'asmidi. Abubakir bilan, kumar d'ortasda eyni innatda afzal budi adamlari, ortasda bo m'asmidi, albiddi bo l'aridi ortasda eyni insani tabi'yati bilan, aliyayti utkani mizdik, qatbi günah qalishlik insani tabi'yati bar bo gyan, mersi bo gyan dik, hata qalishlik gyan, yani hata qalishlik günahtan basqan arsa. 18:06 dynis hataqil, günah hataqil isdiygen, insallarinin ortasi, natur muamilani sadribuq qal isdiygen. Men, Abubakir ila Umar da ortasi da bugen kayitlaridi. Hayisi biriden utgen busi, tez digene qayt isdiyge. Abubakir raziyallahu anhu, misalab goredigendisik, Umar ilan, bashkalar ilan bugen orundi haq. Bir günü, ibrati boli digen nisda, Abubakir raziyallahu anhu, uzini qandashladan birisi gi, daim infaq qittir ardi, infaq qittir ardi. Lekin, u adamda yamalli qaytadi, bu adamda. 18:35 yamalli qayt qenliye, Abubakirin qizlari, oysan amizni, tukmatina ayirilashidi, bir, izzlarini, bir yakan qandashlari, xalabay chasimikini, shiro qetib qalabi. Shundi, Abubakir ayitladiki qasami shukturib, Allah qasan ki, indi, ne, bungi, ne qalib yurganizimi, shunki qaytlami, ne qalib yurganizim, qaytib qivimendirimi. Yani, o, yet cizligi shukurgani deyikish qalib, qendi, qizini, munaqtlari blan bir yoko shukurib, zinada ayibladib, oliva adlinasi d'ayiblagan yox. Shundi, Allah ta'ala ayat q 19:07 wa laya atal yuli qabdi minkum, qas sa'ati, qiladan imkanati bugan, minkiligi, bayiligi bugan kimselar, baxilli qimasan muhazirlarga, musillarga, qaynali qoyan adamlarga, yardan birisi qizadim. Qisilar, yaxshqir mi qisilarm Allah ta'laslar ilahi iladi qetirisi gini? Zib ayat qishaydi. Bu, Abu Bakrda qigan ishti orsir, ishti ayat. Shundi bu qisha, hal aqhru ayatdi ismastan turib bu shay, Allah ta'la, 19:35 yunnaxani kechirishta xalimi isbarmi diganda, ee Rabbimiz, albiddi xalimizdi, albiddi xalimizdi, ham qasamigiye keffarat dola da, ham imsaq qilisligini gerisliggine baxhbadan, saliyu adamda. Yani, Abubakir betta, demek, xan narigi adamda qigan, nar fasi taniqa bojistan qati inazab, lekin ayatda Allah Ta'ala demek, u shimdiye qilisligi yaxshimasti digana bayam qigandan ki, u kishi dar oda, xatastan, Abubakir qaytda. Abubakir gezi macib olmasi donasini betta ushlig. U kishi, 20:04 iqtiyari, ustahabi boygan amalda qil etkani deniz. Lekiyon shendan tiil odu, sababi tiil galligi, sababi ahali adamda hataqqi galligi bo galligi usun, Abubakaram un gochak ishtirib, qimimandib qoydayimda, Allah Ta'ala onarsanir. Silar, diraq qibay silar mi? Silar, natorish qibqoy mu, silar, ma Allahi qay nisbatan? Allah silar di kechiray diyo? Goy ki, silar, Allahi asna qibqoygan baydiladir kechirish digin hali mi, silar, mi? Silar, bro qay nisbatan maranti amalda qibqoyay digan bosa, silar, kechirniyman diyar, silar? 20:34 Allaha yam üçna qisim misliyagani sibetan? Sibar yaxsh qirmaysayam Allaha naya kechirishdiygin diganda? E, Allaha qidi albatda halimizda halimizdiyb, Abakir r.a. huvurunda qayttilari. Bundayam albatda dizgi, ibarat diganda biz, boro, vaynda bu kishi boro yaxshli qiri yurgan adamadan yamalli kitinda qaytti, bizdan ayqili bazda biz yaxshli qiri yurgan adamdan nasi? Bizdan ceqbatin bugan adamdan yoyki, aksin ce bugan adamdan bizdibir hatali gola diganmursa adam, ista hatali gidam qayt onmayata diganda. 21:04 Ayşanamizi üzün kümdaşlar bilan bugan orta skege, dide küb kümdaşlarla orta gardabir kilişma uçullar bugan, bularda ham. Lekin, bu bugan kilişma uçullar bulardi soğrusda, soğru bahadirisi dan qaytarmada ham. Zaynab anamiz soğrusda eytgan peytlari di, zaynab anamizdi, məsələn, ikeləlari nasil nasabli ayladan bulishgan. Zaynab anamiz tan, kimi tayyam edislamdi, zaynab anamiz qamdaşlardan, bugan yaqan qamdaşlardan. 21:32 Ayşe anamiz, Abubakirde qizlari buganib. Özgerisi kelesniyem, cemiyetdigi nimesi buganib. Mansabda mandalam obrosi ansi buganib. Shunde, ikelesni ortasi qebraq dimet khusumadlar buganib. Lekin, shunde Ayşe anamiz etadi ki, min özü zeynabdan gore, yaxshligi qebraq buganib, hamda Allahdan taqwa qilu icraq, tohri gapiradigan, qanda shushiyini alaqalarini qiladigan, sadi qasikadda buganib, ayalini kormaganib. Özün enda etgini da khusumadlisi. 22:00 Da'a ini, nima qaladigan, gelishima qidi qisadir boladigan adam ilikin, mana shun arsa, ayishanamizdi u doğristi, bahabirsidan, doğru bahabirsidan tosqamadi. Belki bar bugan nasana aittdi. Adamladdi qopinca cindi yaman qoradigan adam bosa, fakat yaman taban atadi. Ya bu adam, yaman adam, unaqib, unaqib, yaxqigini botilli istan shqaradindi. Yena insanlar, masina ortalarda hatali buqqaladigan mosa, hatalilardan qayt masligi, hulani kattabir nimetladdan mahrum buqqayadi. Bu mashiqor hadis. 22:30 hə, düyşən bəykynə, fəyşən bəykynə, Allahın huzurgi əmərlərdə qətariladə, bu shəkündə Allah Ta'ala bəndələrini, günahlərini qeçiradə. Lekim, iqtidə beribiblən husumat məskə, mü'min adam, dəy nasib qaladə? Allahın keçiricdigi dən mahrum qop qaladə istabdə. Xündə aytiladik ki, palanc-palanclarini, günahlərini qecimədiyndib Allah Ta'ala qe aytilgəndib, hə, gullarini qop qoylar, hatta uydulari qelixiyosin. Həni, oralardə qayqibillardir, hata uyd 23:00 ane ondankiyin, ane ulardi, ketir shiginaytdi, ane basqa bir vayr titilay ditiyin, ulardi en yasdi salamdi bir-biriga basligan, ane hata, hatasini itiraf diganlankigin, ane özini sal tasaraq ali dikilasi bir-birinan, xaysi biri baslib, yeplasib bir-birinan kilis kita diganmisa, ketirniyibu kita diganmisa, en yasdi, ane sahabam ushin kita da, ane en yasdi ushi buqqalad didi. ane adamlar dortasda albiddi, hayatloganlankigin, özgiyarishi kamsilik boladi. 23:27 Bir-bir bilan kelish maqili boladi, min aqibiddiyi, yaqini kitabu Bakir bilan, umar da ortasdiyan, bu bojan, lakin, hayatini qaridi qanmasik, bu kelish maqili gularda hayatini hii qaniqa bir-bimasta ijab hasidi qati hasar qamayan. Na bir-bir gadi isbadan yaxshidi yabda aqishqigidan, na bir-bir gadi yaxshidi yi munasibatda qorishqigdan, muamala qarishi hii qansistan, bilan gulad toshq qamayan. Hat sayin ki, Awab Bakir raziyallahu anha kitik kanda, umar da vasiyat qitikdi. Yani, agar shu adamdi, shu adamdi, uzimdanki munasibdir bilaman, agar 23:56 xalifalikke, shu adamda sayliylar, shu adamda, uzimdan kiyn, shu orundi, munasib toriyatdan deva itkanda, adamlar gelishib turib, bular da saylaskin indi. Demek, insandiye bir-birgi bole diyan hatalik, o shibaytdi özde, ali bayamda asram geltirib otkanladik, insallarna qazabli bole diyan in yaxsi, qazabi tezde kele diyo, sekin kele diyo, dekin tezde kini ketib bole diyo. 24:23 Bu, ishi bir-birgi, bir-adar, bulgulgan adamlargan ismatanam. Ansi-misiqi, bir-bigar azabqi meydi. Dekin, azabqi gyan payitdi, en tes qaytaliyon, yek tesirin, bilmabtiz, yeki, bu misi, salamu alaikindi, dene baxshiqin, muamalasini torlaq, tet orananda. Hadislarini birda kelar iken, Allah Ta'ala ge, en zirkansiliy bulgan adam, an adamlar iski en yamani, aladdil khasim, yani, xusumat, zidi qatti bir xusumatlashib, janjalish viri, diyo adamlar. 24:51 yani, hın qimman qalsiz qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi 25:19 adamlarga yaxli qigan, adamlarga sindiqan digi muamilasini qilishligini yaxhi qiradigan bisin, ushindiqi muamilani qigan, agar banta bar hatali ishqib qaladigan bisin, orqastan yaxhili amalini qigan, unasi yukitadil. Qeyki bo mese, bar anta ortada bir qilishma qirib oladigan bisin, sin borslagin, ushindiqi qilishma qirib oladigan bisin. Bizi top tarxibatlar qiradindi. Sababi, demik, adamlarini bir camiyatta, bir garigi boradar bogan xalatda ushid qirishligindi. 25:49 Undan dashka, insan hayatini yaxsh amallar bilan, utgiza digan busi, qanakhi kamtili boli digan busi, ushundan tiz digini tabaqilib, tiz digini qayta digan busi, Allah Ta'alan albid di huzuriga borgandi, atdanki qabr daxam, insan geyulqa digan narsasi. Hadisladik iladi, insan qabrigi qoyulgan ninti, beshvali ver suratda insan qabrigi kiradi. Minsini tanimadin, kimsen yuzin gida, kusay kandini, alati yaqom digaykan. 26:18 yaxshlik xabar bilan ki, ya adam buxshi isan digandish, maqamiyy etseni, en yaxshli iladi qigan amalim anlayin. Allahi qasam ki, Allahin ta'ati dhi dhe tez edin, Allahin ta'ati yashashli u chanidin, Allahi qaqsi boli qidandan bahat öziyin tar tar edin. Allah ta'ala singi yaxshli iblan muqafat qasim digi. Buna aksidi, baz insallargi, demek, qunit bujan suratda qirib baradi, isimde ilayt edin. Sin, qizimdan maqayib qalir. 26:47 Qorkun shi suratdi qililsin, yani yaman xabar atqililik can adam yoxshi isansin, kimsen digani min sim yaman amallari ilan, qin Allah Ta'ala nita'at edan sus edin, hamdi gunahlargi nahaidda shashgan edin, Allah Ta'ala seni shun bilan qamali ilalda cezalasini diptirib eyt edin. Yani, baz imamlarini qabili gelisi edin editi, haq bu arasda, axi dunbol viruxligin, haq ilida dunbol, brolargi ilgasi viruxligin, batilina haq bugan yolda, 27:15 bashboli yurisliyibden kore mingi yaxshiraadib ekti. Yani, na tohru, batil, hata bugan nasiladda bashboli yurisliyibden kore, haq yoldi, bashqalardgi yirgashi busiyam, yani bashqalarddi arkasta musayim yirganligi mingi yaxshiraadib ekti. Yani, buham, yunay hatdanki haq, na haqliyida bashbogen takdiri da ham buna sudsan, qaychlik, lazimligin uqtaradib ekti. Insan, qachan, gunax iskilib qoyadigan busa, elbette, ushe qiyamatini eslesin. Xinti, gunaxlariga, 27:45 Mäkkəm turvala digən adamlarga, yəni Mäkkəm turvala digən adamlargan günahki bilib turib, günahli gini davam eti ora digən adamlar. Günahli gini qaytmı ediyan, günahli gini bilib turib, günahli gini ora digən adamlarga. Təyhəməsələ səlləndi, vayl bilan, buaqı gani kallar, vaylul lilmusriyn alladini yusriynu ala ma fa'li wa ham ya'lamun, yəni Allah Ta'ala günahini keçirish digini bilib turib, sün stihbara itmestan, yəni günahli gini ora digən adamlarga nifibat qasim digi. 28:15 Günah işlani qiganda, belki ushiq ishidi, günahigini bilgini menkini qaytmetdi, belki qaytmestan, tabaqmestan yuru oradi, menkini turu alib, bilgini qalatdi, ushiqlargini ushibat bulsun diganidi. Musulman bugin adamdi sifati, günahini ishqilib turub, asiyaya qaytisigli. Sayyam b. As-Sulam, Abubakar r.a. hu, bilan urtas qibigin shubatda itadlar ki, bazmoni, dimiq adamlar günah ishqilirgin busi, Allah s.a.v. tabaqsi kechiradi, ziyana qaytar uqsayani kechir oradi, ziyana qaytar uqsayani kechir oradi dig 28:45 yani insaam bir günahs qiladigam bursa, yani Allah ta'ala qe tawba qiladigam bursa, ki, mabado, yani tawba qilislik dimal yigani, özü tawba qilislik, insha Allah da halisa qaytib qimi mendi ishligi, yani qaytib qunasligi mat, belki, qaytib qimi mendi, özügi, bir qas qilisligi, qatiyyat qilisligi, manay shu narisi, dimak, özü tawbasigi qabul boshligi sabab boladi, yani, bi gun qilori ittigi, yani, bi gun tawba qilori ittigi qororoman di ishligi, bu tawbanı shafi'e kirmeydi, bu tawba digilmi, taw 29:14 qadir qigan busi, qarvadigar olin silikib qoydimdi, indi, qimeyn ushinasani, dedmizgiye, bir muddat usiyan bir qatiyatidan qasmana qiladigan busi, bir sadiqani, Allah tali ushi qabibasini nisanda qabolquladi. Gerchikiyn, bir muddatdanki ushi ginaqti qaytib qoysayam indi, chinki u, qayruqtiyari suratan alqastan qaytiligan boladi indi. Baz adamlargi uxsha masid kerek, qazi ginaqtan qaytmesinissi, yanaqsan yanaqib qoyamandadi, yani, tajge barmesinissi. 29:42 ya bir yoyli naqiliyli, qiyin bir barib naqiliyli məndiydi. Insan Allah Ta'ala qi dha'imi surati tawbaq istiri. Bu tawbasi, yini, insan belim edi qaçan kechiliygini. Nekin, uysa tawbasi, gunaqdi demek, kechiliyqiliygiye sabab boladi, hat-tanki yahsh amalgi alenqiliygiye sabab boladi. Bazi insan, uzu bilmigan halabdi, amallari ham habata wuqqit qamigindi. Neki, Allah Ta'ala insandi yahsh goredi. Simani, bir hadisti keledi, Allah Ta'ala bendani tawbasi da. 30:11 shumdey khursam boladi, bende tawba qaladi canbosi, Allah Ta'ala shumdey khursam boladi, hatta inki, bar adamin zal qeltiradigi daimaqan, bar tahra, bar adam tahraga shiqaq, tüyasi ozu bilan barga boja, xamma azuqqasi oysa tüyasinin usta boja, haliga adam tüyari gitikkan baytda, bar shemal boqtir, baxqoqtir, haliga tüyasi haqqet qaladi, xamma yogi ket tali adamdi, quruk ozu qaladi, tuya ma azuqqati anas dian usta boladi, usta buxarad, 30:40 qarib maqigan payitdi ahiri qatib qab qaladi, qersigandi. Qez ona quxinca qarisa, qiyasi qeli ushtitirgan boladi. Bu adam qantali xursan boladi. Hayatdan bu tulli umid tuzgan, lekin qorib desisa, yeyri asmoyin sqimi ediyan darisi zubqitadi, Allah taala shumdani qoray, bende stawiba qala digamulsa, Allahi qayta digamulsa, bundan qoray xursan boladi. Min deyadkanda, Allaha gandama, dinmizdam deyadkanda, bendeni bu incalik tawibasi xursan bolisiga. 31:10 eki Allah Ta'ala bəndələrə ge, nəhayətdi mihriban, insan bir qadam Allaha ge təslihsa, Allah Ta'ala on ge iki qadam təslihdi, insan bir qaricrsa, insan Allaha ki qadam bir qaricr ediyom busa, Allah Ta'ala bir zira yuradi, bir zira yursa, insan Allah Ta'ala bir qulaq yuradi, Allah Ta'ala insan ge, agar yurib kesemeyin, yurib varaman digi, demek insanla az din narsib olay ediyom busa, Allah Ta'ala onu gidik etdi, orimda qiradi, hattanki insan, baz halsar da kiladi, az gini gini bir narsib sarf qilay ediyom busa, Allah Ta'ala on ge, Allah Ta' 31:40 ikeli koli bilan alib, e on koli bilan alib, sizlar huddi naudani, kiyani balasini, atdi balasini, kandiy avayilat kattay trastilar, huddi shunaqa yoqibolmizan insan, boyanki, dar nauday ikadigan busa, qancali bir sul quyib tararish qiladi, Allah tari insanla qiladigan amalini, shunaqa, qopayi taribna qiladiki itiba qilib, hatta onki taqmi salib oqitab, insanda azgana qiladigan, dini uchun, qaqin, boyan, isyayin. 32:10 Demi, Allah Ta'ala insallardan shun shalik uzga tarsiliki harikat qaladi, demek insallar faqad kina ushandan yuz ugerishligi, ya cahil bugalligilay, qadi, nafsaniyat yol qalmi, ya baska busta, dunayi guzay tariblami, qigandizgan bulay. Sin isin, insan Allah Ta'ala guzgur, qalba qazgiray. Hatta inki insan guna xubariyay ki yox, qaymariyusulam, edarilarinin harkin yuz marti xtihbaray qalam. Allah Ta'ala guzgur. Uksin, guna xubarligilay ma, nixin? 32:39 Bizdehəm uyqumuz, qaribiyammuzki, günah. Yo, günahishqili iqqanliqimizden, yo yaxshishqili iqqanliqimizden, sarz macibu geynsaniqini iqqanliqimizden. Suyunsun, dibayq, Allah Ta'ala ge, insani kök taqayta digammuzsa, albette bu nasasini xayatu beham samarasini köktirayda. Bu tishindek insallaniyam, ortasda hatalik, bashqoqqala digammuzsa, birgurga qaytab, hatasik etiraf etab, köykiyomuzsa, taniqa bir usudlabilan bu sahami arasini islah qilay digammuzsa, albette, hulaynishlariga Allah Ta'ala. 33:09 barakatlik ver edendir. Buging dersimizin hulasasi shuydi, insan qaytishligini, nahakligini, gunaxini itiraf, gunax digan busi, gunaxini itiraf cildirib qaytadigan busi, Allah Ta'ala ayitadi ki, benden belibdi, onu kechiradigan Rabbisi bar ikalnigini, e, onu gunaxlarini kechirdim digi. E, hud düşindik, insallar birgullargin usbatan hatali, guna toruslar qitay digan busi, 33:37 Elbette, bu nesadan hal qaytlik kereg olayt, tayin ki, biradarligay sakrat turisliyik. Hamda, etu etkanimizdik, ularini birin qaytli, birin borsliyik yonmisi u shanisi, en yaxsisi bolaydi, oki sahablarini en nisadam abdik edaymdi. Manashumilan, demayk, ham camiyat, bir-birgi biradarlig istisqat turilaydi. Hata hamalikta, hamadan sadr bolisliyik mikil, gina ham, hamadan sadr bolisliyik mikil. Allah yataqi bakalad yonmisa, qanik yordik, Allah talaq hancalik dandami. 34:05 Tawba qidi xursan boluq qilin. Allah ta'ala günahlardan həməmizi baxirat qıxsin, yulahlarimizi qecirsin, hatayrlarimizi Allah ta'ala uzurlar qoysin, yulah qiladigan, musiq-i tawba qiladigan, haqqa qaytadigan, həmde oralanmizi boladigan, ta'ken qillarini həmber-birimizde qecirini boluq qilki Allah ta'ala həməmizi yasart qisin.