Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:01 Salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Karibu ntena katika sehemu ya pini ya kipindichetu na kumbuka tunachambua hadithi ya Ibn Abbas radhiallahu anhumah kwa mba mtuma sallallahu alayhi wa sallam anasema idha dubi ghalihabu faqaditahur. 0:37 pindi ngozi tapo safishwa basi itakuwa mtaharika. Na kabla ya kuelekea katika mapu mziko, tulikuwa tumeanza uchambuzi wakiluga. Sasa neno dubiga, neno adibahu, tulisema ni ibara anizalati rai halkariha ni kuondoa harufumbaya warutubatu najisa, 1:07 na unyevu unyevu wa umajimaji ya najis kutoka katika ilingozi biste emale la aduia kwa kutumia madawa au bie gairi haa au kwa kutumia vitu vingine kama maganda ya baadhi ya miti au majani ya baadhi ya miti. Hii ni tarifi ya dibaghi katika Tuhfatul Ahwadi ya Mubarak 4. 1:35 Ibnu mandhuri ilifriki anatupa faida ya hikitendo. Anasema hikitendo cha kusafisha ngozi hichi maazi na kuwa nidabaga. Muthari yaki unezo kusema yadibagu, au yadibugu, au yadibigu. Yani wasumi wa swarfu anasema bitathilithi alaini. Ainul kalima na eze ikawa na fataha yadibagu, au ainul kalima ikawa na thuma yadibugu, au yadibigu, yani ikawa na kasara. 2:05 Kwa maana hamesafisha kile kitu. Hile ngozi. Na masdari yake ni dabagan au dibagatan au dibaga. Na anasema adibugu, adibagu, adibaga, adibaga, mayu dibagu bihiladimu. Kile kitu unachotumia kusafishia ngozi. Yawe madawa, yawe majani au maganda. 2:34 Kinaituwa adibugu au adibagu au adibaga au adibaga. Yani mayudibagu bihil adim. Ni vitu ambapo hutumika kusafishia ngozi. Ni uchambuzi waluga katika lisano al-arabi ya Ibn Mamburi al-ifriqi. Katika madatu dabaga. Ama al-ihabu. Imekuja al-ihabu kwa maana ya ngozi. Izaadubiga al-ihabu. 3:04 Aljildu ni ngozi minalbakari, ngozi ya ngombe labda pia naituwa dibagu, alihabu, walganami, na kondo, yani kondo na mbuzi pia ngozi yao, walwahshu, na wanyama wengine atawanyama wakali, malam yudibag, mda wakua haijasafishwa inaituwa ihabu. 3:33 Na jamu yake waljamu ulkalil ahiba. Jamu ukila ni ahiba, yani ngozi zikiwa chache na zikiwa nyingi ni uhubu au ahabu. Pia kwa mujibu walisanu al-arabia bini manvuru. Kwa mba al-ihabu ni aljildu min albakari walganami walwashi malam yudibagh. Ngozi kabla ya kusafishwa inaitua ihabu. 4:01 Iwe ya ngombe, mbuzi, kondo, na hata wahish kwa mana wanyama wakari wale wama polini. Na jamu yake, kuna ile jamu ukila na jamu ukathara. Jamu ukila ile ambao inaonesha tatu, labda mpaka tisa, na ngapi ya ukumi. Ile jamu ya uchache inakua ni ahiba. Ni ngozi katha, na kama ni nyingi sana ni uhubu au ahabu. Uni uchambuzi wa Ibn Mamburi katika lisano la araba. 4:32 Ama neno tahara, anasema bifatihilhai wathamia. Unaweza wakasema tahara au tahura. Kitukikitaharika tahara au tahura. Walfatuhu afsuhu. Kusoma kwa fataha tahara ndiyo ufasaha zaidi kwa mujibu wa maneno ya alimamu nnawawi. Na unaweza wakayapata katika sherhe ya muslim. 5:01 Au katika. Aounu ilmabudi shire ya sunani. Abi Dawoodi. Kwenye hili hadithi. Ayuma ihabin dubig. Fakadi tahor. Ngozi oyote tayo safishwa. Basi itakuwa ni tahara. Na anasema. Ukisema tahara ya tuhuru. Au tahura ya tuhuru. Tuhuran au taharatan. Wa rajulun tahir. Au rajulun tahirun. 5:33 Uchambuzi pia walunga ni tahara ya tuhuru. Masdari tuhuran au taharatan. Na mtu msafi msima rajulun tahir. Mtu ambayo po tahara hana najis au rajulun tahirun. Atuhuru na kithul haydi. Atuhuru ni kinyume cha haydi. Kinyume cha haydi ni tuhur. Pia atuhuru na kithul najasa kinyume cha najis. Pia lisano alarabi. 6:02 Ndiyo ambayo inatupatia uo uchambuzi. Almuhim, tuende katika fiqhi ya hadithi. Hadithi nasema ngozi yoyote takayo usafishwa faqadhi utahura. Katika shara ya saimuslim, imamunayo rahimahullah, anasema wanawachuoni wamiktilafiana kuhusiana na kuisafisha ngozi. Na kwamba jie ngozi itakuwa ni halali kutumika na matumizigiani. 6:33 Au haita halalika ngozi ya mfu. Ngozi ya mzoga, myama ambayo umekufa bila ya kuchinjwa au umechinjwa kinyo mena utarachibu. Kauli saba za wanawachuoni kusiana na hii ngozi ya myama ambaye amekufa bila kuchinjwa au umechinjwa kinyo mena utarachibu. Sotaka tujue tuneza tukaitumia vipi. Kauli saba za wanawachuoni zinakuja. 7:04 Kawli ya kwanza, wanasema, yetu huru bidibaghi jami'u juludi ilmaita. Illa alkalbu wal khinzir, illa alkalba wal khinzir, wal mutawallada min ahadihima. Kawli ya kwanza, wapu baadhi ya maulama wanasema, kama tumisha fanya dibaghi kwa kutumia dawa au majani, madawa malumu, tukasafisha ngozi, zita taharika ngozi za wanyama ote. 7:34 Ispokuwa mmbwa na ngurue au mnyama aliezariwa, huku mzazi wake mmoja akiwa mmbwa ama ngurue. Ikawa wamechanganya na mnyama mwingine. Pia kawuli nasema, ngozi ikisha fanyuwa dibagi. Yawa nyama wasio kuwa mmbwa na ngurue, itakuwa imetoharika nje na ndani. 8:03 Na wayajuzu steemalu filashia ilmai awali abisa, kwayo itafaa kishiria kuitumia kwenye vitu vya kumiminika kama maji na vitu vingine, hata vitu vikavu kama kuwanikia vyakula na vitu vingine. Na kawli hii nasema hakuna tofauti kati ya ngozi ya myama anaeliwa, kishiria na myama asieliwa. Yani ngozi ya chui, ambaye haliwi, ngozi ya myama gani. 8:34 Almuhimu asiwe mmbwa au ngurue. Ini kawuli ya muanzo ambayo inasema kwa ufupi kwamba baada ya kuisafisha yungozi. Kama siya mmbwa na ngurue au mnyama aliezaliwa, akitokana na mzazi mmoja kiwa na mmbwa au ngurue. Ngozi za wanyama wengine zikisha safika, zitataharika inje na dani na itafaa kuzitumia katika matumizi mbali mbali, hata kutia vimiminikwa. 9:04 au vitu vikavu, au kutandikia uka salia, wa hakatha na masala mingine. Na hii ndiyo kawli ya al-imamu shafi ya rahimu Allah, na inanukuliwa kutoka kwa sahaba, yani pia ni kawli ya Ali ibn Abi Talib na Abdullah ibn Mas'ud, radhiyallahu anhumah. Kawli ya pili, baadhi ya wanawachuoni wanasema, 9:28 Ngozi ya wezi kutuharika. Hata tuki isafisha vipi. Ngozi ya mzoga haituhariki kabisa. Yamnyama yeyote yule. Hini kawli nanasibishwa na Umar ibn al-Khatab. Na ibn Masudi na Aisha. Na riwaya maruf katika riwaya mbiri za Imam Ahmad. Na niriwaya katika madhib ya Imam Maliki. Radhi Allahu anu sahaba. Wa rahim Allahu anu la imma al-alam. Kawli ya tatu. 9:58 Inataharika ngozi ya wanyama ambao wanaliwa, si vinginevyo. Baadhi wanatua nasema wanyama wano uliwa, tisheria. Kwa maana wanyama wasi uliwa, kama lelelele, sijui mmbwa, huyongurue, sijui lichui, simba, ngozi zao haziwezi kutaharika aslan. Kwa manewazi tabaki kuwa ninagis, wabitali, sakua zifai kuzitumia. 10:29 Naini kawli ya alimamu la auzae, imamu ahalishamu, na abdullahi bin mubarak, na abithaur, na ishaqa bon rahwe, wa somi hawa wa hadithi, rahimahumullahu rahmatanwasia. Kawli ya nne, inasema, yatuhuru jamiu juludil maitati illa alkhinziri. Ngozi za wanyama ote, ngozi za mizoga yote, zitataharika, ispokuwa ngulue peke yake. Ngulue ngozi yake, hakuna namna ya kutaharika. 11:00 Hata tukisafisha pipi na hii ni kawli ya Abu Hanifa al-Numanu bin Thabit rahimahullah. Kawli ya tano, ngozi zoote zitataharika baada kusafishwa ila zinataharika nje tu siyo ndani. Kwa maana nje ya ngozi kutataharika lakini kule ndani kule. Kuliko kuwa na nyama kule hakuwezi kutaharika. Kuna zo katumia juu ya ngozi na siyo ndani. 11:28 Na hini kawli ya imamu Malik. Ndo kawli marufu kwake. Na anasema kwa kuwa ndani ya itahariki na taharika nje tu. Kwa hiyo hawezi kuitumia katika maia ati kutia vimimini kwa kama maagi na nini. Lakini unazo wakatumia ya abisati. Wakatia vyakula vikavu na nini. Na wakaitumia nje na siyo ndani. Na huu ndio mtazamo wa madhabi ya imamu Malik. 11:56 Kumbuka mchanganu huu moja kwa moja katika shere ya imam muslim ya shere ya imamu nao ya sahihi muslim. Kaulia sita, yatuhuru ljamiu wal kalbu wal khinziru zahiranu wa batina. Kuna batina na uchua na usema ngozi zote zinataharika. Hata mbwa na ngurue zinataharika baada kusafishwa. 12:22 Na hii ni kawli ya Dawoodu Zahiri na wanawachuoni otu wa madhibu ya Zahiria. Na pia ni kawli ya Abu Yusuf katika wanafunzi wa Abi Hanifa. Rahimahumullah. Kuna kawli ya saba ya alimamu Zuhuri. 12:40 Kwa mbea nasema, angozi uneswa katumia, hata isipo safishu, angozi ya mzogo uneswa katumia, na ini kawli ya ra marjuhu mbovu mbovu, ni zaifu mnu. Kwa mbea nasema, angozi uneswa katumia, hata isipo safishu, angozi ya mzogo uneswa katumia, na ini kawli ya ra marjuhu mbovu mbovu, ni zaifu mnu. Kwa mbea nasema, angozi uneswa katumia, hata isipo safishu, 13:08 Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.