♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersSesОллоҳ ёмон кўрадиган кимсаларнинг сифатиadmin·3 views·5 months agoИймон дарсларининг ушбу бўлимида Оллоҳ ёмон кўрадиган кимсаларнинг сифатлари ҳақида сўз юритилади. By: Шайх Абдували Қори Source: IslamHouse.com · Шайх Абдували Қори#Audio#IslamHouse#Шайх Абдували ҚориMetinbeta▸Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.0:02إِنَّ لَحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرُورِ أَنفُسِنَا وَمِنْ سَيَّآتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَذِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَ0:35darsimizde Allah Subhanehu ve Ta'ala yamankörgen kişiler kimler? Ve Allah Subhanehu ve Ta'ala yaskörgen kişiler kimler? Biz bu ikde sifatini evvelde Allah Subhanehu ve Ta'ala yamankörgen kişilerden başlayınız. Çünki kişi yamallikden saklanmayınca,1:10yaxshiliqini qilaq almaydi. Undan tashkara, yaxshiliq qiliqlikden ilgari, yamallikden saklanmaligi kerek. Sunin ucun, Allah subhanahu wa ta'ala yamankorigan sifatlar qaysi ki, biz undan saklanmaligimiz kerek, wa Allah subhanahu wa ta'ala nin yamankorisligiden saklangan bolamiz. Albatta, bu sifatlarinin yaxshi yaman bolisligi,1:40kishilarinin ulcagu da bolisligi kirigimaz. Brantadir yeryuzudagi kishi uzini yaman demigdi, ve uzini yamallik kirigatgan kishi de bilmigdi, ve uzini Allah yaman korigan kishi demigdi, madami ki Allah ki ishanken bozdi. Lekin, uzi Allah yaman korigan kishi masmendib durub, Allah yaman korigan kisilerden bolisligi mumkun. Sinin usum biz,2:15Bu öl çoğunu özümüzin tarazımız bilen ölçemesligimiz kirik. Belki, Allah subhanehu ve teala yamankörgen sifetler qaysi ikerliginden ihtiyat bolmaligimiz kirik. Iman Bukhari, Abdullah ibn Abbas, ten rivayet qiladlar ki, Abdullah ibn Abbas, radiyallahu anhu, Resulullah sallallahu alaihi ve sellemden rivayet qiladlar ki, Peygamberimiz sallallahu alaihi ve sellem hitdilar ki,2:45mulhidun fil haram, wa mubtagin fil islami sunnatal jahiliyyah, wa talibu damin ri'in biwayri haqqin liyuh riqa damehu. O damlarnin Allahke yamun kurilgani üç qisamdir dedilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam. Birinsa, haramda ilhaq tuluchi, yani haramda tayiluchi Allahni,3:16qime digan narsasini qiloochi. Wa qil digan narsasini qimoochi kishi. Haram, Allah subhanahu wa ta'ala, en muqaddas qilgan joylerden bari. Mani Ka'bi mu'azzamaga bargan urinza ilhad, yani Allahni hududini faymal qilgan kishi, Allahki en yamankuru qenksidi. Suni usun,3:47Haramga bargan kishi daim ham gunahtan saklanishligigan mamur boligan goxsagan, haramga bargan vaktida özini Allahni hukmiga kattidbur muqayyat qilishligga urun baliga kirek. Allah qaytargan narsolardan qaytishligda judahal özini mahkamishlashligi kirek. Ikinsi, cahiliyat yolini Islamda talakbul ucikishi. Islamda bilir.4:20Müsliman bolgandan kigin, khususan cahiliyyat baskishi yashagandan kigin, islamni sapiga utkandan kigin, yena cahiliyyat yollarini talaplu ucikishi, Allah ki yaman korulgan kishidir. Misal kulu etkinimizde, cahiliyyat yollari giyi qayskiran. Islam yoliye karama karsi bolgan yollar, hamasi cahiliyyat yollari dir. Misal, milletçilikke davat kiliştik.4:54Milletçilik, İslamgeme, belki milletçilikke çakrişlik. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem, layse minne, menda'a ila asadiyyeh dediler. Yani milletçilikke çakirgen kişi bizden mest dediler. Yoinki, vataniye fikriye, çakir uçkişe. Yani bira bir coyde yeşegenlik bilen birleşlik. İslamda birleşedigen nersi akidedir. Sahih akide asaside insanlar birleşeli.5:26Agar ki, liddasi yerlin mashrifida bolsa xan, ikkinsi yerlin mağribida bolsa. Amma vataniyya, bir joyda yashagalligilan birlashlik, bu huddi hayvanlarinin bir korada yashashligilan birlashligilan farki yodur. Bundan keri pishmedi ki, bir joyda yashayatkan kishilarini, birlashmatligi keri pishmedi. Bir joyda yashaygan kishilar birlashadi, akida asasida. Birlashish vasitasi, islam akidasi dolmali.5:57shirkke chakirgen kisi. Islam keldi, shirk ketti. Shirk amallariga chakirgen kisi, cahiliyyet yoliga chakirgetgen kisidir. Islamda cahiliyyet yollarini talap kulu uch kisidir. Allah Subhanahu wa Ta'ala ge en yaman korilgan o 3 detayibani ik jimsi shidir. Niyahat. Cahiliyyet davrida navhagarlik. Yani, birar bir6:29musibet yetgen bulse, ya odasi, ya onasi, ya biral karindasi wafat tilgen bulse, shu adam, butun sifatlarini ayititirib yigilashlik. Tavusini cikarib, sifatlarini ayitib birma bir sifatlarini, belki yox sifatlarini ham koshib ayitib yigilashlik, bu cahiliyat yorlaridendir. Islamda shundi cahiliyat yorlarini talak kulu ucikishi, Allahki en yaman korilgen adamdir.7:02Timsallar, yani, har hildir suretlar, shakillar, heykellar, shularini koyib, sanedaniye ya baska bir cayyib koyib shundiye kilişlik, bu cahiliyyat yollarıdır. Bun dinarsalarini islamda qabul kiliyendenki yingenet bunu talab kilişlik, Allah te ingaman kiliyegen kisilerdendir. Amin afsuski bunu muslimallardan kiri, muslimallarinin düşmelleri yaxshan daşadi.7:34Sunin ucun, muslimallarimin uyu ge, harxil bir islam ge, ane shindi cahiliyyet yolu ge, sabab gola digan narsalarini cikarilganda, u su narsalarini qirayli gozal suratda cikarilisligi bulan, u narsalarini satib alib, in khanadanini torisiye koyib koyisligi, manabu narsa bu cahiliyyet yollariiki, hammalari butlarini in yaksicayla koyib olisgini.8:01Canlik və nərsələrinin şəkilləri, bu nərsələrinin, bu qoyus, bu dynasi cahiliyyat yoludur, əgər ki, u harqan deyim, mədəni tarafdan gelgen bulsaqan. Qayzi bir insan, cahiliyyat adatlarını küçeytirishligini maqsat qiladiyan bulsa, Allah ki, en yamankorilgan adamlardandir. İkinci yamankorilgan adam, nohaq bir kişinin kanını talab kulu uçkişi, unu ham kanını tökşdiyi için.8:33Müslman adamni qanini tökçilik mümkünməz, məgər üçdə suretda mümkünməz. Birincisi, xax turmiş qilgen ir ya ayar. Turmiş qilip durub, fahşe bilen şugullengen bulsa, turmişi bolib durub, fahşe bilen şugullengen bulsa, ıslambini qanini tökçilikini halal diydi.9:05islam cezasi onu tasboran qilib oldiriladi. Badaninin haram bilan lezzetlangan hir bir badanini den u lezzetlangan, haram bilan lezzetlangan badanini tasbilan uriladi. Ve halak bugunca uriladi. Su hukumini patva qilib dirilgan kisi birinci merte tasmati diriladi. Ve mumun kisi suzerde xazir boliganda islamini buyurigidib unga9:32taj atisligi, rahamdilligi dib ataladi. Agar bir kishini musulmalligini davakil turib, bir kishini uldirgan bolsa nahag, kisas alinib uniham qani tokilisligi halal boladi. Ucunsi, diniden vazgechgan murtad, musulman bolib, Allah saklasin, musulman ailada bolib, musulman boligandankigin, islam hokmida, islam hokmi barba bolib turigan vakitte,10:02islamdan özünü qaytgalligini ilan qiyan murtab bosa, musliman boturusun dindan qaytgan murtabni kona halal isaplanadi. Demek, xazirgi, sifat birinci, Allahki in yaman korilingan adamni, uxta taifa ikalligini Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan bana rivayat qilindi. Ikinci sifatdigi kishilar, imam-ı tirmizi,10:32جواب الرَّزِيَ اللَّهُ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمُ دَارْ وَأَيَدْ كُلْ دَارْكِ وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ السَّرْثَارُونَ وَالْمُتَشَدِّكُونَ وَالْمُتَفَيْهِكُونَ11:02al-mutakabbirun. Mingi in yamun kurilgani ilar dedilar. Ve minden qiyamat günüde minden in uzaq bulgani ilar, maziliste sarsarlar dedilar. Sarsar, bu, gepiris adabidan tashkari cikib etkin kishilar. Yani, aqziga nime kisi gepir organ. Mala yani, bilan hayati tolgan. Val-mutashaddikun, kizib geflarini aqzini toldirib,11:36rafke uxshatik gapirgan kishilar. Mana bu adamlar mindan in uzab adamlar, mingi in yamankorilgan adamlar dedilar. Va mutafaihiqlar dedilar. Sunda ashablar sorasdilar ki, sarsar, mutashaddiq diganlarini bildik. Mutafaihiqlar kim? Deb soalkilgallarda, ashablar soalkilishgallarda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki, mutakabrlar dedilar. Mana bular in mingi yamankorilgan adamlar dedilar.12:07Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bir kishini yamankur neydiler? Megar Allah yamankur geldigi için yamankur ediler. Şunun için Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ge yamankur iligen adamlar, Allah ke yamankur iligen adamlar. Bol geldigi için yamankur iligen. Allah subhanahu wa ta'ala Kur'an-ı Kerimde La khayra fi kasirin min najvahun illa man amara bi sadaqatin al marufin al islahin baynan nasih.12:38adamlarini maqbid ya khas toplanishlarida köpüde yexsilig ol. Magar, shu toplanishta bir sadaqatka buyrug ose, shunde yexsilig bar. Birar bir toplanib, birar bir sadaqat bilan, bir yexsilig kiliyoli deyib toplanisligde manfaat bar. Ya bir ma'ruf iske buyrug bose. Shu bir toplanisligden maksad, shari'at buyrugan narsaga bir buyruladigan bir sohbet ose. Ya inki,13:09adamlarini ortasini islah koliçlik üçün toplanirgan bosa, xunda yaxçilik var. Bundan baski köp toplaniçlarda yaxçilik yok, brotherlar. Hayattigi bu toplaniçlarda, bu nazarga tashlasiz, köp kisiilarinin toplaniçlari yemaq, iqmaq üçün boqlayan. Brar, bir ceyda xas toplaniç boladigan bosa, fakat bir yemaq, iqmaq boqlayan yan. Manabungi toplaniçlarni köpüde yaxçilik yok. Xunun üçün,13:40Bazibir xaftadik toplanishlar, vashun gorxigan toplanishlardahan, biz xas toplanishtib adaymir sunan. Sunda, brar bir yaxshilikki buyuridiyan bir narsani tashkil qilinmasa, undi toplanishlarni kofid yaxshidiyon. Bu, sarsar. Yani, kof gapirishlik uchun, ozi haqikatta ham, gapdib, bir düzulgan ki, gap, kuru gapdan baska narsan yox digan gorxigan. Yani, bunaka sarsar, kof gapirishlardahan, basta bir manfaat yox digan.14:11Belki, en yaman korulingen adamlar, sarsarlar, kub capirib, shunaka, manasiz suzlarini kub capirgen iskilar. Un oldige, bazı toplanishlar tashkil bugenki, islamdan tashkari toplanishlar bular. Lekin, su xazirge, kub yaslar, fakat bir toplanishligden maksat, fakat bir kulishlig uchun toplaniladi. Bitik kuldiradigan adam, ham alniy chunga, maash agan, qal chunga uchgan toplanish.14:40Undan tashkari qib toplanishlar bal ki, Allah ma'n qigan narsalar, istihmal qilinla digan toplanishlar. Bularinin hamasi ma'fiyat toplanishlardir. Kibir haqqada biz azgina toh talibet maligimiz. Qerek ki, Allah kibirini, mutakabir doygan kishilarini yaman korarakan. Rasulullah yaman korarakanlar. Ozlaridan en uzaq doyan adamlardir.15:08və üzlərgi in yaman korulingen adamlar sular diyatlar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam kibirni, uzlarnin hadizi mubaraklar di shundi taribladlar. La yad khumul jannata man kena fi qalbihi misqalu habbatin min qibri. Jannatka qalbdan, qibirdan bir dancha, qaysi danbosa xam. Bir uruq, yadi uruq ham man arsani uruqi qiqiq oladi. Qub tatta bir daraqlarnin uruqi ham qiqiqini boladi.15:39Bir uruq miqdarida qibir qalbida boligan adam qalibcaq baglayabdilar. Demay qibir qalibda boladigan darsaygan. Qalbida bir uruq miqdarida qibir boligan adam jannatki kirmayibdilar. Sinda birkişi eddilar ki, faqala ronjul inni ronjula yuhin ban yakuna sawbuhu hasanan wa na'luhu hasanan. Bazı birkişilar bar ki, libasini cid-i gozal bolishligini xoqli edin.16:11ayaq qiyibini, qizal bulishligini xoqlaydi, shi qibir mi, deb soradlar. Azhablar bir suzde isteler, tasirlan ishadlar. Shunde, faqali innallaha cemilun yuhibbul cemal, al-qibru batarul haqq wa bantun nasib. Allah qizaldir, qizalligini yaxshkirad, dedlar. Yani bu qibirmaz, dedlar. Qibir, haqqa unamaslik, dedlar. Ve, odamlarini ayiblaslik, dedlar. Odamlar, ayiblanislikki, hit sazavar bulmaydigan sifatlar, ayiblaslik.16:43bir adam artıqçı azgın, bir adam pastak, bir adam noca, mabunasi bu iqtiyar bilan baganmaz, mana bu sahalar bilan adamlarine kemsis kibir dediler. Agar bir kisi haqni kursa, irgeçmese, mutakabir boladi. Agar ungi hücca zahir osa, bunda taslim bomasa, mutakabir boladi. Demek, mutakabir bagandanki Allah subhanahu wa ta'ala oga yaman korulgan adam gaylanadi.17:13Agar odamlarini kamsitse, sadir eziyot kanimizdi, bazi özini aqilli sanagan nadanlar bar ki, Allahini huzurida oli tabakada bolgan infallarini kamsitse. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hadisi mubaraklarda, Rubba ash'afa aghbar, zi timrayni madufu'in bil ablad, lav aqsama ala Allahi la abarra.17:43saç tozigan, iski capanliklar barki qimray indib, iktar libasini, yazgi vaqishki kimi ham libasi iski, darvazdan aldigi kisi bra min sitmastan unu sürüp tashlaydi. Kir gizlmaydi, yani bazir caylargi kir maksibisi kir gizlmaydi. Shunaka adamlar barki, Allah ki qasam icib, hıdaya shu, shunu qibir indib qasam icib, qasam icib koydimdisi Allah unu yalgan cikilmaydigan zatlar dedilar Rasulullah s.a.v.18:14Yəni, bir anı, məsələn, libasını, addiyiliqi bilən kəmisliçlik, bu, kibirdir. Ya inki, unu həlaysi ötkən sifatlarımız, özünü ixtiyarıdan, tashkarı bolgan sifatlar bilən kəmisliçlik, bu, kibirdir. Demek, islav adabı şu ki, birar bir kişini biz ayiriləməslikimiz kerek, məgər birar sifat bilen, məgər Allah şu sifatla unu yaman kurgam dosa, biz ham şunu, şu sifatla unu ayiriləmalıqımız kerek.18:44Bu shariatni buyrugini tamagen kishini Allah yaman koradi. Biz ham yaman kormaligimiz girek. Amma, mesele, baze Allahna makhluq qatiden birar bir kishini, hazirga itiningin sifatlar bilan, ya inki duniya isini yaxshi bilmagenlik, addi sabdaligi bilan, ya inki unu mertebesini bir ali bolmagenligi bilan kams kislik,19:07bu, Allâhü subh'anahu wa ta'alaga mutlaka qurbet xasil bolmaydiyan bir amaldir. Bunda ispat bar adamga, Allâhü subh'anahu wa ta'alaga qurbet xasil bolmaydi, bir adam. Üçüncü, Allâh zalimlerini suymaydi. Demek, bu, münas, nas, zalimlerini Allâhü subh'anahu wa ta'ala suymaydi, zulümlüme. Birinci, şirk. Şirk, enkette zulüm.19:38Bu zulumli qilgan, shirk amalini qilgan adamini Allah yaxsi qormaydi. Bunda shak shubha yox. Allahni peygambarlarini icabat qilmashlik. Allah tarafige davat qilgan kisilarini icabat qilmashlik. Ular bilan, budun ularga karsi cen kilişlik. Yonki ularga düşmalligini tikilashlik. Allah tarafige davat qilgan kisilarga.20:06Buladna Allah ta'ala zalim dira. Hayganbarlarga kafirlara itdi ki, biz sizlarla yerimizdan çıkar varamiz, yor biz yolimizda qaytasilar dira. Allah subhanahu wa ta'ala ularga vahey kildi ki, zalimlarla albatta halak bulamal dira. Demek,20:37peygamberlarni yunini icabat qilmastik zulumdir. Shaytange ita'at qilishlik, zulumdir. Qur'an-ı Kerim'da, وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعَدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخُلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانِ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلَا تَلُوم21:06inna dhālimīna lahum ʿadhābun ʿalīm. Yāni, shuyurde Allāhu subhānahu wa ta'ālā, şeytange ita'at qilgən kishilərini, inna dhālimīna lahum ʿadhābun ʿalīmdi qadiriyat. Allāhna ayatlarini yalqan dişlik, ma'udhu billah. Faman azlamu min man kattaba zi ayatillahi qosa dafa anha. Allāhna ayatlari tilavat qilincanda, Allāhna ayatlarini yalqan dip,21:33Undan yüz ögürgen kişiden köre zalim bırak kim diyat Allah? Zülümdendir. Allah subhanehu ve ta'ala düşürgen hökümden başka höküm bilen höküm kılıçlik. Qayzi bir kişi Allah'ını hökmeden başka höküm bilen hökümse, unu körünçlige, kandey bolçligiden qatiyn eder. Zülümdür. Allah bularini, zalimlerini yaxşı qörmey edir. Allah yamankora digan isver, Allah düşürgen höküm bilen höküm kılmazdiydir.22:05Qur'an-ı Kerim'de, وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ Allah ke, kizibna nisbatlash. وَمَنْ أَظْلَمُ مِن مَنْ اِفْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِهِ آيَاتِ22:35Allah subh'anahu wa ta'ala qe qizibni nisbatlashliki qiradi, Allah haram diyan nasani halal diysh, wa halal diyan nasani haram diyshlik. Wa na qur'ani garimde, wa la taqulu lima tasifu alsinatukumu l-kaziba, hatha halalun wa hatha haramun, li taftaru ala Allahi l-kazib. Allah ki iftiradib bu ayatta yafiliyata. Allah subh'anahu wa ta'ala qe, Allah saqlasin khususan ahli ilimlarna,23:05Azgina bir ayat hadisten bir nerse bilgan kisilarini, Allahni ayatlarini manasidan baska mana belislik. Mana bu nerse han Allah subhanahu wa ta'ala ge, qizibni bostan qalislik cumlasiye kenal. Qala tashdaru bi ayati samanan qalila min ayatlarini asburga satlayiladigan ayatin tersiri de, ahli kitablar özlerinin Tauratu incilini özlerinin raylariga qarab turib burub getganligi ucin.23:35Meni, və şun bilən, sultanlar aldıda ya başkalar aldıda bir mertebegi irish-valisligi uçun, ularinin rayiqi qopal qilvetkaniyizda, də qidraq qabir bilayitkaniyizda sultanca tafsir qibergalligi uçun, meni ayatlarini azgila pulga satmayla lidi Allah Ta'ala. Allah Subh'anaHu wa Ta'ala tigirilak qoygan hududladan tajawus qilisligi zulumdur. Akide, ibadat, tashri'a, shariat kanunu, akhlaq,24:06bu sahada Allah bir qigara qoydi ki, u qigaradan uchlikke biznin haqqimiz yox. Kim bundan tajawus qiladi jan bolsa, zulum qidi. Allah zulum qi jallabda yaxsh qormaydi. Wallahu la yuhidbu al-zalimin. Tilka hududu Allah, mana bu ayat, tilka hududu Allah talaq haqqida qigan. Attalakum marwatan fa imsakum bima'rufin aw tasrihan bi'ehtan. Yani hudud, harbir nasada hudud var.24:38Ailawi hayatta bir hudud bar. Allah subhanahu wa ta'ala mahrini acraliyatkan vaqtta almaslikke hudud koydi. Manashu ayat tozdi da, Dib birda ayatna shu ayattan ki inkeledi, hudud koyi koydi. Ailawi, birga nikahlanishlikde hudud bar. Acralishlikde hudud bar.25:07Mənəsi hududlardan zikir qilindən orinda, filke hududullah, fela ta'taduha, wa mən yata'adda hududallahi, fahu la'ikehumu zalimun, dedi Allah Ta'ala. Ailevi hududni özide, başka hududlarini koyin, siz sakin bagan, siz üyde zoravan bagan, ailevi hukuklardegi, suyerde sizi gefiz gef boladigan orinlardegi, su orinda,25:35Menə bu cəyde etilgəlligi başqa hududlərdə qarşiliq həmbo nədi? Lekin ailevi hududda qi, siz xakim, siz üyde. Menə bundi orinda, filke hududullah. Menə bu cəyde etilgəlligi başqa hududlərdə qarşiliq həmbo nədi? Menə bu cəyde etilgəlligi başqa hududlərdə qarşiliq həmbo nədi? Menə bu cəyde etilgəlligi başqa hududlərdə qarşiliq həmbo nədi? Menə bu cəyde etilgəlligi başqa hududlərdə qarşiliq həmbo nədi?26:01Lekin Allāhu subhānahu wa ta'ālā, vallāhu lā yuḥibbu z-zālimiyyat. Mənə bu ciddi insani taqva saklamasa, başqa heç nasi saklalmayda. Başqa yerdə qarçilik qiçilari bilən yengiliş mümkün. Amma ailəde, siz xākum bonib durgan ailəde, unda hududlarni rayiqlişlik, Allāh qalbiga taqva bergan qiçilargaginda nasib boladi. Havagi irgaçlik zulumdur. Allāhini shari'atini qoyib, havagi irgaçlik. Fa illam yastaciyi bu leke,26:32فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَاهُمْ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ اتَّبَعَ أَهْوَاهُ بِضَيْرِهُ دَمِّنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ27:02Mənə bu nartıxan zulümdən zülməsdendir. Zülümdendir, Müslüman kişini maskaraqlı külüş, özünü ixtiyarıdan taşkara bolgan isfatlar bilan onu, kulu bilan isharaqlı külük, şunlay külüşliyik. Allah subhanehu ve ta'ala mənə, həmməmizgi ma'lum, ya ayyuha alladhini amanu, la yazxar qovmum min qovmin asa'in yakunu xayran minhum ayatini ahirida, wa man lam yatub, fa'ulaikehum zhalimun, dedi.27:30Allah subh'anahu wa ta'ala yaman kurgan isbatladan bittase yaxsh kormeyde kufr. Wallahu la yuhidbu kulla kaffarin atin. Fa in tawallaw fa inna allaha la yuhidbul kafirin. Kufr bu, Allah subh'anahu wa ta'ala kufrni wa kafirlarini yaxsh kormeyde. Kufr insanna cinayatsi olib barada. Sunim yusun ham kulla kaffarin atin deyib Allah ta'ala atin bilan isbatlayabda.28:02Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, la tarji'u ba'di kuffaran, ya dhribu ba'dukum rikaba ba'd.28:24kafir bolib qaytik etmeyler dediler. Kimlerge? Ashablarge etdiler. Su ashablarinin usti de shundan tashvish kildir. Ashablari ki, mallarini, canlarini, din yoli de harf kilarlagan ashablarga shundi ixtilab kildir. Ixtilab bu raylardegi, sikirlardegi, istihabdegi ixtilabmazdır, aderler. Ixtilabdi ki, bu mesalan mazahiblardegi ixtilabmaz. Amma, butunli bir-birge karama qarishi bolibket edigan ixtilab,28:53Rasulullah s.a.v.sini kufuriga alib baradigan yulini, baslamati ikalligi isharakilib, la tarji'u ba'di kufaran yadribi ba'dikum ripa'ba ba'dizda. Allah subhanahu wa ta'ala ixtilafi ki, hazirga itigan ixtilaf, ki giriftar dolgan halklar Allah'nin rahmatiden mahrum ikalligi isharakilib. Wa la yazaluni muqtalifina illa man rahima rabbi.29:21Muqtalib, i.e. ixtilafda qalish qitadi, Allah'ın rahmati bu yallar müstafnad idi. Demek, ixtilafda qaligan kisilar hammasi, Allah'ın rahmati dan mahrum ikalli gishi arakili yabdi. Allah subhanehu wa ta'ala tajawuskar kisilarini ham yaksikor masligini bayan kildi. Innallaha la yuhibbil ma'atadin. Tajawusnin suratlari kultur. Birinci, tajawus, islam cihadide ham,29:52Allah subhanahu wa ta'ala cihadını farz qilgen bulsa, siz farz qilgen cihad dili taca'unuzda hamman kildi. Taca'unuz qaysin? Yani, Allah özünü yunida, cenkilişlikke büyrgen orunda ha, وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْقَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يَحِيُّ الْمُعْفَدِينَ Özü bilen, Müslmanlarga cenkiliyen kişiler bilen,30:20Allahni yol edecan kilişlikke büyürgen orumda ham tajavuz kilişlikden man qalda. Tajavuz, bu nerse cihab qilmestlik degeni mest biraderle. Cihab Allah subhanehu ve ta'alanin tarzi, su cihabda ham muslimallarinin tarixiga nazar tashilansa, hususan sahabeler, sabiillat cihablariga nazar tashilansa, birar talari tajavuz kilişmezde. Ozu harbir amalda mashrib olgen nersene haddiden tajavuz kilişlik ham.30:49tajavuz cimlasi qiladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam duada wa taharatta tajavuz qiladigan kishilar na habarini dedili. Yani shundi adamlar qiladiki dedili. Duada tajavuz qiladigan wa tahur, taharatta ham haddidan tajavuz qiladigan kishilar qiladi dedili. Misalkili etkinimizde duada qi tajavuz haddan tajkarib oligan uzun dualar qibarishlik.31:19Benzi bir münasabatlarda, u mesele istisqa, yamgirtalak kliş, vahakaza katta bir ijtimalarda, bunda uzun dua klişler meşrub ogan, lekin dami suretta uzundan uzun dualar klişlik, boliban bizi tarablarimizde draberler çob meşrub oluk etgan. Harib bir adamda bitadan dua kliş, ishidegi, ishidegi hamma.31:45qanim aliyub, bitadan da'a qilarish, bu da'ada tajawus qili shay'iham, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bir qawmlar keledi ki, da'ada haddidan tajawus qiladigan dedili. Taharetdigi tajawus ci ki, mashrib olgan nasradan ot qetishlik. Uchmetda kolini yuvishlik sunnatmi, uchmetdadan kop yuvishlik, bu xilafi sunnattir, bu tajawuz dekiradi. Hatta inki mas'alalarda shubar ki, bir kishin kolini yuvgan vaqtta,32:151 metta yuguslik, chiganaga gese, yuguslik, chiganaga blan koshib, tarz bola digan bolse, 3 metta yuguslik sunnat mi? Endi sunda yugdi ki, 3 metta yugdum mi, 2 metta yugdum mi? Digan fikir bokkase, su 3 metta yuganligini, fikirini alip toqtasin. 2 metta bolsa, bolsen ki, 4 metta bolmasin. Xunki 4 metta yuguslik bidaz. Suni xun, hacavuzdan, sun cali saklanishlikke, qahalar su masalalarini chigarganlar ki,32:48Ular fi Islām rūhı əsāsıda, shu tajāvuzdan man qiyallar Rasūlu Llāh sallallahu alaihi wa sallam dir, shunasarim baxringa. Allah subhānahu wa ta'āla ḥarāl qilgan tayyibatlarna ḥarām qilişlik. Bu qan tajāvuz. Ya ayyuhalladhīna amanū, lā suharrimu tayyibati ma'a ḥallallāhu lakum ayatidankigin wa lā ta'tadū. Innallaha lā yuḥibbu l-muʿtadīn. Allah ḥarāl qilgan tayyibatlarna ḥarām qilniyiladi.33:22Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam tayyibatlarini, bizi dinimizdaka tayyibatlarini halal qilgan din yox buradilar. Nasaralarini dini. Ular tarqi dunya qilib, butun dunyadan vaq qesib, yaxshi sirin ta'amlarini yirmasini bilan katta darajat xosil qiladib qindiriladi. Hatta inki, mani tariqta nasaralarinin uzaqda yakin tariqidi. Maksuzbur ularinin teshvalarini.33:52Ongil yuunmagalliglari zikir qilmadi. Huza oga qurbat hasil qilamandi, ongil yuunmagalli. Ularinin yolla alip gelgan, ozlarinin ixtira qilgan yollari da, bunu Isa aleyhis salam bunda edini alip gelgan maslar. Uxi Allah subhanahu wa ta'ala tarafidan Islamla alip gelgan. Hancalik yuunmasa, hancalik nabzak oluk, hancalik avqatladan ozini, shirin avqatladan baslar kensari, suncalik qurbat hasil qilabdi qintirladi.34:22Allah subh'anahu wa ta'ala m'ana buyurda, Allah sizlergi halal qilgen tayyibatlarini haram qilmeyler, haddilerden oşmeyler. Allah haddiden oşgen kişilerini suyimeyledi. Innahu la yuhibbul musrifin. Israf qiluclarini Allah yahsh qormeyler. Allah yaman qorgen isbatlerden bittesi israftir, broderler. Ya bani adam, qulu ziynetakum, inda kulli masjid, wa qulu, wa shrabu, wa la tuslifu. Innahu la yuhibbul musrifin.34:51Yīçke, yīçke Allāhu Sibihānahu wa Ta'ālā buyur edib. Lekin, israf quli qaytardi şimdiden birgə. Və israf kaliməsini Qur'ānî istilahta ifsad kaliməsi bilən barabarlaşdırdi. As-sa'īdu billah, wa lā tuti'u amra al-musrifīna alladhīna yufsidūna fil-ardi wa lā yusliḥūn. Tāqidni qarim ki, israf qilgan adamdan, tasabdan başqan atasadirgu meydi. Wa lā yusliḥūn israf undan atasadirgu meydi.35:22Allāhu Subhānahu wa Ta'ālā Qur'ān-ı Kerim'de ṣirāf kaliməsini tabzir manāsibu l-anḥam ifādalad. Wa ṣirāf kuluqçilārinin shayṭānni brādarlari dila. Wa ātizal qurbā ḥaqqahu wal miskinā wa-bna s-sabīl. Wa lā tubaddhir tabzīrā innal-mubaddirīna kānū ikhwānash-shayātīn wa kānash-shayṭānū lirabdihī kafūrāt. Yakın qarındaşlarga ḥaqqını utin, miskinlərinə ḥaqqını utin, misafirlərinə ḥaqqını utin, ṣirāf q35:51Hatta haqmi otayatgan orunda ham israf qol isliglanman qaldi. Hatta inki Islam özü degi bar narsani bir isligni ham israf dedi. Özü degi bar narsani Rasulini huzuriga alib kilgan, hana bar imkaniyatini alib kilgan narsani ham israf dedi. Leki malum bir orunlardan baska orunda. Abu Dawud, Cabir, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, din aldilarda otirgan edik.36:22Bi mislin bayabati min zahab. Bir txum chabogam tilla nalib cildi. Bir kishin. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam min huzurlada otirgan edi. Shunda ya Rasulallah, asabtu hadha min madinin fakhudhaha fahiya sadaqatun ma amliku qayraha. Fa a'rada anhu. Summa qala misli zalika min qibali yaminihi, fa a'rada anhu, summa min yasarihi, fa a'rada anhu, summa min khaltihi, fa aqadhaha sallallahu aleyhi wa sallam.36:52fahazafahu biha, falaw asabadhu la'awja'adhu aw la'aqaradhu, wa qala ya'ti ahadukum bi jami'i ma yamlik, fayaqulu hadihi sadaqatun, summa yaq'udu, yastakifqun nasa, xayrus sadaqatin ma kani'an zahrihina. Ya Rasulallah, min manashu alib gelgenlarsa, bir kandan taptim, bunu alin sadaqa, bundan başkanarsam yu meni, bar tapkenim shudir, birdir.37:21Shunda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bas tartla yuz yugurdilar, on tarafladan kelibam shuna itti, çat tarafladan kelibam shuna itti, ham hasta bas tartla, yuzlar yugur vardilar. Orga tarafladan kelibam shundi, bunu alin bundan baska narsam yob, bar narsam shudir diyar. Anca carahatla qoyadigan daracada qazak bilan otdilar. Va itdilar ki, sizlarini bitdilar ilar, bar narsasini qab kiladida.37:48Bu sadaqa dedila, ki ya adamladdan muhtaq bolib, ya nabir nasi sorabotiradi, his nasi xamagandan ki dedila. Hatta inki Rasulullah sallallahu alaihi wasallam manabu orinda israfini, özini bar narsasini xal, vericligini israf dedila. Çünki bu biz biyerda, bunu çinişligimiz için bir kişi hana bar narsasini verib korisgeri. Verib korigandan ki özde muhtaqliy bolibda,38:17onu koter almaydi. Koter almaydi da, onu bradan bir mersesorashlikke muhtacilik qaladi. Un muhtacilikden kore, bar nersesinin aclaq kusmini birib, muhtacilikini bildirme geldiyabdadi. Bral bir kisi etiraz bildirib qalishligi munkin ki, Abu Bakr raziyallahu anhu, tabu qazatida hama nerselerini alib keldilir, etiraz bildirishligi munkin. Abu Bakr raziyallahu anhu, tabu qazatida alib keldilir,38:44Agar Abubakr r.a. yir ahlin imaniga tapkaslansa, Abubakrni imanu balant geladi digandila Rasulullah s.a.v. U kisi bersalarxan, biradan kegin muqtasdiyilani bildirib sura digan kisi masidila. U kini usun da jawab bersik, tohriba segirik, vallaha anam. Innallaha la yuhibbu kulla muqtalin faqur. Pakirlan uci, mutakabbarini Allah suyni edin. Bu ayatini...39:15Awalida, wala tamsi fil ardi maraha, inneke lan takhriqal arda, wala tabluqal jibala tula, shu ayirxan zikir qilmadi, yani Allah subhanahu wa ta'ala takhirlani uchi mutakabrini yaxsh qormasligini bayam qiliyabdi. Innallaha la yuhibbu kulla mustalim fakhurmana, suri lukman da ham qiladi. Wa ibadur rahmani alladhina yamsuna alal ardi hawna, yani yukarda yurganinda qirilib yurmagen,39:45Digan ayat zikir kilingen, yani bir özüde mütekabirlik bilgisini kurs etmesten yurislikke harekat kilma olub girik. Rahman ta'alanin bendelari yirde ahiste yurisat edib Allah subhanehu ve ta'alan maqda yabdi. Ma'li dunya, hayati dunyani Allah subhanehu ve ta'ala oyin külgi ziynat ikalligini bayan kılib. Oteladda fakhirlen islikke sabab buladigan narsalar ikalligini bayan kılib. Allah subhanehu ve ta'ala bundi fakhirlen uci.40:15shundi isfati kishilabna yaxsh kormi edi digan bayangali yabdi. Imam-u Tirmizi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan Abu Hurayla ribayata asasdaki yaltirgallar ki, layantahiyanna aqlamun yastakhiruna bi abaihimu alladhina matuhu, innama hum fahlu jahannam, aw layakununna ahwana ala Allahi minal ju'al, alladhi yudahdihuhul khuru bi anfihi.40:45Inna Allaha Ta'ala qod adhaba ainkum idbiyyata al-jahiliyya wa fakhraha bil-abaa wa innama huwa mu'minin taqiyyun al-fadirun shakiyyun annasu kulluhum banu Adam wa Adamu khuliqom inturabin. Odamlar ajdadlari bilan fakhirlanişliydan tilişadi, yani ölüp getkan ajdadlari bilan. Ular özü cehannamdi kömürü bolgan, cehannamdi kömürü bolgan, yani41:15Dimsiz otkan ajdadladilan fakhirlanislik mumkummas ekellegi gey shaura boli yabda. Yangi Allah ka bi itibar bolisada, bitda burni bilan tizayni harekatlanitirgirgan, joal digan butun gongititirgan kongoz bar, anasindan hamd itibarsiz boli kichari. Allah subhanahu wa ta'ala sizladan cahiliyyat yollarini sizladan ketchizdi. Yani otaldilan fakhirlanislik bu cahiliyyat peyli bu.41:46Hayatda iki taifa var. Taqvali mumun, ya inki badda, pasiq var. Odamlarinin hammasi, Adem aleyhis salamla avladi, Adem aleyhis salam kibraqdan yaratilgallar. Kibir haqqida biz marabun arsani ham bir uylak koymaligimiz kibir, braderlar. Imam Bukhariyidi rivayetlari, Imam Nisa'yidi rivayetlari, Abdullah ibn Umar, raziyallahu anhu dan rivayet kilingen, Rasulullah sallallahu alaihi wasallamdan.42:18shu hadis sharib bar ki, baynama rajulun mimman kana qablakum yajurru izarahu minal xoyala, khusifa bihi, fahuwa yucalcalu fil ardi ila yawmil qiyama. Bir kisi sizlerden ilgarigi bolgan kisilerden bir kisi, ozimin lebasini takabirlikden yerde sudrab yurardi, bunu yerge yudgizildi, yerde o day qiyamat kece yerge kirib varab edildi. Yani, bu lebaslarini,42:50yerdə südrəli qyrədiqən dərəcədən libasnə kiyişlik, bunarsə, takabrliqdən bolsa. Bazlar bu hadisini sharxadan, əgər takabrliq mahsadi də bolsa, çük kibirge kirazni gəllər. Bazlar bolsa, mutlaka etgəllər. Şunun için, libasnə yerdə südrəli qyrədiqən boliçligdən ihtiyat bolmanıq girək. Bu, bizi tarabimizdə koprak, məsələn, uzun libaslar kiyilmə gəlligi için,43:20Mənə bu nersi uzullibaslar qiyilmə gəlləyiçin, başqa qiyimlərni xam yerge tige digan boliçlikdən ehtiyat qilmə alıq qereq. Çünki hadislərni zahire şunu kursatadi ki, Abu Hurayri dila ayetlərdə mənə,43:49qimini yirgi sudira biyurgan kishini korganlar da, ayitlar ki, peygambarimiz sallallahu alaihi wa sallamdan Abu Hurayra radiyallahu anhu hadisini rivayat qilir, peygambarimiz sallallahu alaihi wa sallam etkarlar ki, Allah ta'ala qiyamat günü libasini bataran, yani kibran, batarul haq, yani haqqu namasli, kibran libasini sudiragan adamga qarami ededigan hadisini okudlar.44:16Qibroqsi qaytlarida bataran bolgallig icin bazilar hadisini bataran kalimasi bolmagallar naxam, huyalar kalimasi bolmagallar naxam sinca qayt qilib, qibir maksadida bolgallig ki hama pulisadi. Sinin icin bu narsani ihtiyat pulisdik ki, agal ki qalbida qibir bulisadik ki, ihtiyat pulisdik ki harakat qimali qerey. Bir de yana bir narsani hama itib otisimiz qerey ki, peygambarimiz sallallahu alaihi wa sallam ashablarinin bittalari marakada...44:47Muqtal, yani qibir bilan yurib bariyat oda. Aytlar kisinda, inna hadhihi misyatun yuqli zahallah fi qayri hadal maqlin dedilar. Manasi yurish dedilar, Allah yaman korgan yurish, lekin su orundan baska yerdabosa dedilar. Ma'raka, tafurlar bilan bulgan ma'raka da, odan uzini nahayabda qibirana qislik, yani qibirmas dedilar.45:16Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala yaxsh qormaqan sifatladan bittasi xiyanattur. Qiyanat, biz maali davlatka qiyanat qilişlik dedik qibras çunamiz, çünki bizi xayatimiz qibrağım maali davlatka bağlanib qalgallig ocaq. Baraz bir qishi amanat qoyan buza, çünki qiyanat qilişlik, qiyanat dedik çunamiz. Toğri, gu ham qiyanat, lekin qiyanat manasinin hamasi mas bu.45:45xiyanat manasini bittesidir bu. Agar bil shige amanat koylingan bulsa, shi amanatki xiyanat kylgan bulsa, xaqifatda Allah subhanahu wa ta'ala bundi xiyanatcini xoqlamaydi, yan yaxsh görmaydi. Xiyanatladan yana bittese, Allah subhanahu wa ta'ala saqlasin, hammamizgi shini insaf qilishliginan, hammamizgi shi davrkiygan da nasib qilsin, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ayitlar ki,46:17ala isabatin wa fihim man huwa arba lillahi minhu faqad qana allaha wa rasulahu wa jama'ata al-muslimin. Agar bir kishi, bir jama'aga bir kishini amil qilib qoyse, lekin shi jama'ani ikide undan kore Allah razi boladigan raq adam barligini bilib turib sinriye qilse, qarindashligi sababli mi? Ya inki brar bol tanishi sababli mi?46:47ya inki birar bir mali davilatini köpligi sebebliyimim meyle, Allah razi boladigarrak bir adam turib, bir cemaage bir kishini amil kilişlerge rehber kilib koysa, Allah ka rasulige ve muslimallar cemaafiye xiyanat kustu dillar. Ana biradirlar, islam amirlari xinçalik, mana bu xiyanatdan islat bolish kallar. Birar bir xalq tarafiden, shikayat bir amirden bolib kalsa,47:16kusuzan Umar ibn al-Khattab r.i.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y.y47:49Yani maaş, har aynik maaşni, yanki yirlik maaşni acilatilgan vakitda, Usama tibni Zeydke köpraq acilatdilar. Xinda, Abdullah ogullari soradilar ki, nime sebet bilan, minden u kxini artik korib, maaş acilatdiyiz, dedilar. Bunin sebebi, dedilar, seni dedin, bu kxini dedesiden kore Rasulullah ki suyumliymas edi, dedilar. Bu, Usama, dedilar, senden kore,48:20Rasulullah ki suyumligidi, dedilar. Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallim, nesini hamadan yaksikaraman, dedilar. Oda elbette farzandi yaksikaradi. Lekin Rasulullahin muhabbetini, ozimi muhabbetini artikaraman da, sunin ucum digi kib maasaciratim, dedilar. Mene harbir sahalarini, ashablarini texsirib korilse, mene shingi amal qilish gerladi. Chinki, Allah razi boladigan roh adam turib. Boska adamla amal qilishligini,48:49Аллаху Расулуге, вә мусульмарләр цамаашиге, ғиянат билдір ішкәрләр. Мәнәшә әмәнәт нән, асмән үйр, әрка болу сүрәс бираз өзә. Мәнәшә әмәнәт нә, асмән үйр, көтәршлігдән, қорсты. Аммә, инсан көтәрді шің. Бұны, мүмін, инсан, қалбидә, иману, бүтүң49:20Mufassirlarinin aksarlarinin tafsiri, tawhiddur. Manasib tawhid, amanati bar. Su amanatini buzgan kislarini Allah s.a.v. yaksikormeydi. Yani, qain bolgan bu kislarini Allah yaksikormeydi. Wallahu la yuhibbu mufsidin. Fasadci kislarini Allah yaksikormeydi. Fasadnin en kessese,49:52Allah'ni yolunu tosliyidir, biraderler. Çünki Allah'ni yolu bilen, salahiyyat var fabulada. Allah'ni yolunu tosken adam, yollerini tikslesin, daraflarını kökördürsün, bu adamı biz tasaç edib edeyim. Biliyol işimiz kireki, Allah'ni yolunu tosturub, heme cayda, tilla bilen, sübd-sübd-sübd eteyen, biz bunu nusiddiyimiz. Allah yaş görmegen kişilerdiyimiz bunu. Meneşir sifatdan, biz uzaq bulmaligimiz kirek.50:22Çünki Allahni yolini, evvela undi alem kurulmaydi, Allahni yolini, meselem, tost durub, undi dünyada ki albuna qay qorkem alem kurulmaydi bu adamda. Kurulgen dexem, İslam yogboturgenligi için malum bir vakt gece böyle kuruladi. O kurulgenligi, içi çirip qalgen, meselem, üstünü boya qoygen deygen, başka meselem verdi. Allah musiblerini yehsi qormaydi. Muslih dertini bileniz ki, Allahni kitabini mahkem...50:54ishlat amal qilgallar, namazni barka qilgallarini muslih dimiz. Qusridlarinin yana bir turu bar ki, zahirlari da,51:19salahiyyatla torna da, wa salahiyyatla dava kula da. Fakat salahiyyatla gina imas, belki biz adamladini islah kiri yaptiz deyib dava kula da. Bular özü nubsidlar bular. Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la shulardan qoishlikden sakbatsana. Wa idha qilalakum la tursidu fil ard, qolu innama lahlu muslihun. Ala innahum humul musliduna, walakin la yash'urun bana. Shu ayatta mana biliyatigi özlarni muslihmiz diyabda.51:47Allah Ta'ala ta'qid ilan ulal qasadci diyati. Havagi irgaçlik bir qasadnin bilgisidir. Agar havagi irgaçlik bulsaqan, bu qasaddan başqa rasad olmeydi. Ijqilada Allahni iltsi bar. Bililer ki, agar bu Allahni iltsi Rasulullah sizlerge...52:16irgesh qoysa, xalaq bulaslad. Allah subhanahu wa ta'ala yamankorgan sifatladin gittase, al-aladdul khasim, inna abqadar ricali ila Allahi, al-aladdul khasim. Yani, aladd bu, qattik khusumatlik ishe. Bir darsani khusumatni cide qattik qilad. Allah subhanahu wa ta'ala obi, in yamankorgan odan, khusumatni qattik bolgan odandir.52:47Nahayatda bir xusumat cencelkesh bolgan adam, özünü ayitkanini qilemandib, cencelni qop qolgan adam, bu, Allah subhanahu wa ta'ala qe en yaman korulgan adamdir. Bazı bir xusumatlarda insan fakat u haqni isten çikar qoyib, özünü ayitkanini, xusumatini qat qola digi, özünü gapini qalib qolish digi.53:13Bu hadis darslarimizda kub utkan bu saham, shu urunda, urunda ibu qan sunuqimiz. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan ruwayat qilinjan hadista, bu umama ruwayat ili aqlarkin, Man taraka almira'a wa huwa mubutinun, buniya lahu baytun fi rabadil jannah. Wa man taraka huwa huwa muhikkun, buniya lahu fi vasatihar. Wa man hasna khulukuhu, buniya lahu fi a'lahar.53:43cancal khusumattan vask etse, özü batil qil. Yani, özü nahak iken, hakikatdan nahak munazara qiliyat, cancal qiliyat iken, shu özünü batilligini bilib cancalini toqtatsa, canlatin paski qismida unga uykuruladi. Kin bundan vask etse, özü haq notturib. Qaradi ki, haq özü. Lekin, o, haqqu namedi yan adam. Shundi özü unbilan cancal qiliyini toqtatsa,54:11jannatnin urtasdan unga bina qurladi. Kimi khulqi gozal bolsa, jannatnin alisi da unga bina qurladi. Yani bundan bura, baska aqlaqlari ham islamci muvafuq boyan bolsa. Qayarda bir janjal boladigan bolsa, shundan ozi beyhude janjallar bolsa, undan qach kirey. Hidayat,54:39qad bolishkandan qigin qadamladinin adashligi adash meydi. Hidayatsa turigan kisilar adash meydi. Magar, adashligini belgisi qiki cancal berli qoladi. Hamazi cancal kash boli qoladda, qab talasiz, masin qab giriftar qoladda, sunbilan Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin haq yoldan adash qeciyadi.Tüm metni gösterYorumlarHenüz yorum yok. Faydalı bir düşünceyi ilk paylaşan siz olun.