Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. As-salatu was-salamu ala Rasulillah. Amma ba'd. Inshallah bugunge sqibatimizde Peygamber sallallahu alayhi wa sallam nabar hadislara haqqada qeblashibu tamiz. Bu hadisne Huzaifi raziyallahu anhu ruwayat qigan. Bu hadis isa qiyamatna kitik alamatlariga alaqadar bugan hadislerden barisi. Huzaifi raziyallahu anhu hayt edilar ki Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam minge 0:30 hadis eytib birgəndilər. Ikti hadis eytib birgənədi. Işlərdən bitasını gördüm, yəni, əşəndi eytilgən nasillarda vaqiligini gördüm, əşəndi sadrbo gənligini gördüm əzmə xayatımda, başqasını isə küsuturib mən, dibi eytgənə kəllər. Bizgi hadis eytgəndilər ki, amanat, bu, avvəldə, yəni, bu dinin avvəli də, adamlarni qalbini turiqə düşkənədi. Yəni, amanat, iman. 0:59 Bu nəsə əvvəldə adamlarni qalbige çöp uyutdi mahkem ornaşgan idi. Yeni adamlar cüdehəm amanatdar idi. Söng Kur'andan talim olisdi. Kur'andan örganisdi. Söng hadisten örganisdi Peyamberi Sallallahu alaihi wa sallam sunnatlari dan. Keyn isə Peyamberi Sallallahu alaihi wa sallam ene hadis qilib ayitlarki amanatni qan deyik utarilib kitkarligi haqqadak yapardilardi idi. Yeni əvvəldə 1:27 adamlarina qalbiga omanat, mahkam, iman, omanat, mahkam orinashkanda, un arsa, orinashkandan ken, olar Qurani orgin ista, hadis, sunnatlarini orgin ista. Ken, Bayam-i Rasulam, usha omanatini koterlip-ketishligi haqqda gapiriboddilar. Bayam-i Rasulam, demayk, usha omanatini koterlip-ketishligi haqqda gapiriboddilar, ayitlar ki, Adam bir uxlaydi da, bir uxlab turadda, omanatunu qalbidan, 1:56 ap qoyilgan boladi. Amanat unu qalbidan qalb qoyilgan boladi. Una asarati isa, utta bir daq qabi, davam bolib davam etad. Yani, toluq suratda aptashlanme ediyo, amanat unu qalbidan sekin-sekin, kiçayi bir asaratları, alamatları qalad, bilgileri qalad, azgina-gina. Sun, yana bir uxlaydi. Yana bir muddat utadiki, adamlarda, amanat ap qoyiladi, una asarati isa, utta bir 2:26 chok kebi, yani kitkina gina bir asarat qaldiradi. Hotta ayaqin izgi yumalat vargan, yushuru vargan, bir chok kebi, yani otta juchkunu kebi, dib ayitmuxsi, chunaka qorunda qaladi xalaz. Hali gini, chokunu ayaqizgi chukbetkani asrasini bir ayaqizgi otarilmaksiz, goyanki ayaqizgi asaratiyam qamagan suratdi. Yani, ju deyan bilinar bilinmaz asarat qaladi, bu bazda, bu korunmaydiyamdiyda. Adamlar masna qolib, geyim bir-birilari bilan, 2:57 bayqilib yotishad. Bir lirlar bilan sadu-sadqilib yotishadda, bir hant adam bu amanatni ada itmeyidigan buqqolad. Kin ayitiladi ki, polanch khabilada bir ishançliy bogan, bir amanatdar bogan adam barakan, dib ayitiladi. Bir adamga ayitiladi ki, bu adam kandayan bir akilli bogan adam, kandayan bir körnishi cechiraylik, cidayan bir sabir takatli adamakan, dib ayitiladiyo. Likin u adamni qalbida 3:27 imandan zarrachayam bomayda. Kuzaif aytadi ki, genin hadisin ayti buganla ki, aytadilar ki, menge bir zaman geldi ki, men onda kim bilan sauda satqiliyikken busam, bunge parvaqim astam. Yani, kim bilan sauda satqiliyikken busam, parvaqim astam, chunki hamasi amanetdar, amanetke vafaqili shayadi. Yani, amanetdar bu, narsasini ayibibisi aytardi. Ushe, sauda astam. 3:57 Qanaqa qercikeri boladi qanbosa, shun asilar gece aytib, nix qanaqangi begitmestan iso amanatlarina. Adoyetarlimin, farqqima astin, kim bilan saudakiladi qanbosa. Lekin, bu ette, agar musulman boladi qanbosa, musulman adamda islami, mingi ushun dekiliştigdan islami qaytarib durayazda. Yani, xiyanat qaliştigdan, musulman adam bosa, min saudakiladi qan adam. Unu musulmanligi, u amanatda, xiyanat qaliştigdan, amanatsizdigdan. 4:26 islami qaytarib turgan bolla, qaytarib turayrdi. Agar nasirani bolla digan bossa, xristian, yahud, baska adam bolla digan bossa, unu kiyingi muamilasi, unu qiyanat qilisi dan qaytarib turayrdi vidi. Yani, birmatda maski, ina muamilakilat dadan. Birmatda qiyanat qiladigan bossa, birmatda natura muamilakiladigan bossa, kiyingi separgisiya, unbola muamilakil me qoyladi. Qunusidan qorkib, demek, unu kiyingi hareketi, usha amanatini turayrdi. Musulman bolla digan bossa, 4:55 musulmandi, musulmanligi, yani musulman ekelligi unu amanatgi, vafaat qilisligi dan, vafaat qilisligi da undabdur ardiyidi. Amma indi bugun gunda boladigam musa, huza ifaydiyabdiyandi, yani shun devir payit boliboddi, bayanbazdan davrida, musa sahabalarina yahsi bugan davrladdi. Amma indi bugungi gunda digdi, yani uksi qeira qayti bergan da bu hadisti, min faqad kina balanchiyub, sancilar bilan savda qalaman xalas. 5:24 Balaanchib ssanchilar bilan gina, savda qalaman, yini hamma, yini savda muamalasini qalaman. Yini boz addan partin nasiq, tuvalisnik gidamaz. Bidda, brogi, sattiradi, aldi biddi qaladi, usna qalansilani, min balanchib ssanchilar bilan gina, qalaman, dibi etkani kallar. Bu hadisni, imam Bukhari bilan, imam Nusri Mikallari, eruvayat qigini kallar. Mene bu hadisti, demek, yukardige, min eti otilgan mazmundan, 5:53 shunarisa kurni turib ki, adamlarda amanat diganlarsa, awwalda buganidan kigan, mustahgan buganidan kigan, zamana otgan sari, gob halatlarda, gob horonlarda, zaiflashib vararikanda, hatta anki shun dibir payitib qalarikanki, adamlarda amanatdarlik digan, isfayat yoki amanatdarlik digan hulk, nayob, kamyob nasi gelanib qalarikanki, bu bilan, bir cayda, 6:22 bir isharaqilin ediyan adamlarni uzdigini qalariken xolas. Yenayti vytuldi, bir adamni tashqiq ornishidan, yudayam bir acaib, yudayam aqalli, boshka tabirtaqatli, yukşuna qangi bir akhlaqli edib ayitlariken, lekin bu adamni qalbide iman bu meseken. Iman xan bu meseken, amanat xan bu adamni qalbide bu meseken. Indi amanat xulqi haqidi, xunchi birib gebradigan busik, amanat islam xulqlardan bir xulq sablanar. 6:52 Awalda, ushe Adam a.s. apkigan din bose, birinchi nawbatta, ushe dinde Allah Ta'ala, yani yaxsh khuklarini ham bayankigan, adamlargi yaman khuklarini ham bayankigan. Bu narsa davam edifkigan. Da inki, mana Peyamber a.s. apkigan dinde ham, bu amanatke cidakette ahimiyyat berildiki, hatta inki, Peyamber a.s. bu barada bir kanchi hadislarini ham aytibutta, Allah Ta'ala ham bu barada bir kanchi ayatlarini nazal qaldi. 7:22 Demek bu amanatdarlik bizne, dinimizne, asasladan bitasasallanarekan. Allah talayi tadiki, inna aradna al-amanati alas samawati wal ardi wal jibal, fa bayna an yahmilnaha wa ashfaqna minha wa hamalaha al-insan innahu kana zaluman jahula. Yani biz amanatni yer asmalarga, ta otoxlarga kondalan qaldik. Bunlar onu koter sidan bastar. Korkisti, insan isa onu koterdi. 7:50 nadan edi, özgözü, zulum kulu uchi edidib bu ayat kerimada itiladi. Yani, birtigi amanatdan murad bu din mes'uliiyeti, din mes'uliiyeti, yaxs amalli qigallar cennitke bolisligi, aman amallar qigallar dozahke bolisligi, din amallariga amal qilisligi, bu narsalarini dağı toslargi, başkalargi insandan alning, kundalen qalingan peytidi, ular başda artisdi, lekin insan bunga razib oldu digi. Bu narsi, 8:19 insandı rukhlara bilan bugan, alaqada bugan, muamalada bugan bular. Yani insandı, mani insan bilan cinlar mukellef bugan, xalq laf sabdana dind. Bular yaxsa malkisa cennatga, ya mana malkisa dozahga bular. Hali bularda tellan istigidan adun Allah ta'la bashqalatga yahan gondaran qigana gand bular sana. Yani, kim ushe Allahna itkallar na adayta digan busa, mungi mukafat katta bulisdigi, cennat bulisdigi. 8:47 qem ada itmeydigan busi, unga dozax bolisligi. Bun arsada, basqa makhlukatlar qabol qolishmaganiga, istashmaganiga, lekin insan aqibatini bilmaganligigan, nadanligigan, donarsanib, qabol qolib aganiga. Shunu yukun, dima ge, bu, uzgi uz zulum qolu uchaydi, uz nadan indibayda, chunki insan tabiaytida shuna qan arsi var, insan uzgi uz zulum qolaydi. Qob narsalardi uzun faydasini bilmaydi, aqibatini yaxshligini bilmaydi. Shunu yukun, qob lab adamni, 9:17 musulman imasni gini, peki musulmallar diyim, gok cili gini, Allahni ibadatini bilmeyikin halatda, korisdikini sebebiyan manasindani ibaratdi. Yeni, ozi gozi zulum qiladi. Bu insan gaytadi ki, palan, palandaki amallarini qigin, palan yoldan yorgindisa, bu insan undan yormiddi, baski yolini tutadi, bu bilan ozi gozi zulum qiladi. Yaxsili qiliyab bende boylaydi, lekin, u adam yamalliki qarab, kitikken boladi. Nadalligi isa, insan gok yaxsiliyilani bilmi. 9:47 Olu tadda lankurlik qiladda. Bu omanat ay tuvittik usha haqlarna igelariga qaytarishlik, hamda ulariga rawa yaqilishlik. Musulman bugan adam albatda har bir haqna uzun igesiye qaytarishlik kerek bolad. Har bir haqna uzun igesiye qaytarishlik kerek bolad. Allah ta'layan bu haqda ay tadiki, Ad-dul amanati ila ahliya. Umumillar, silar, imaqlinlar omanatni igelariga qaytarishlik qilad. 10:17 adaydiylar. Bizde amanat diganlasi da, bittan asan ishlu qoyanmiz xalas, brodu, matrib tursun disi, ushin asan isaqla biyishlikni. Uyam amanatli bir tur e indi. Nekin amanatni hammasi mas, belki amanatni bir tur amanat digani yudiyemkin manada ishletladi ki, shariyatta, u manasta, hamina sikirat, Allahini haqlarigi amanat, Allahini haqlari biz uchun amanat, Allahini uzgi adaydiyishlik kerek. Shirk qilnishligi, 10:47 Allahdan baskaya qilnishligi, bu narsay, Allahgan isbatan xiyanat boladi. Allah bizga rizq versay, biz bashkaga ibadat qisik. Allah bizga shuncha nimetli versay, biz bashkaga onarsan ibadat yonaltiradigan bulsay, bu, Allahna haqqaga bugan xiyanat sablanadi. Bu tishinindik, bu dingan isbatan xiyanat var. Atanagan isbatan xiyanat var. Bashka musulmalargan isbatan xiyanat var. Demek, xiyanatna turlari... 11:17 köpəkən indi. Amanat iman alamatlardan birasasablaran, iman bilgilerden birasasablaran. Şunu üçün, Peyyamberi Asram zikarda eti otkan hadisimizde, awvalda insallarini qalbdarga amanat istirir. Amanat bilan iman, öz asliza bir mastardan, bir mänbadan kitbisqat. Şunu üçün Peyyamberi Asram ayitiblar ki, ahdi yok bugan adamni, amanati yok bugan adamni, imaniyem yok bolandi. Yani, unu mükemmel imani bomiz. 11:47 Imanı busi yam cüddi, yam cüddi yam zayf uqtidkan imanı boladi. Asda amanati bomagan adamna demek imani, hafasi bomaydi baytilgan. Amanat bu Allah Ta'ala bende geriz qanib bergan in qimmat baha nasilardan baras sablanadi. Bar hadisda itilgan agan ki, tuttu nasi barki, kimdi ushe nasi tapoladigan busi? Yani tuttu nasi barki, ushe boladigan busi? Tuttu nasi boladigan busi? 12:15 duniyadan başqan asasini qoldan bay bergan bosayam zarari bomayad digan. 3-4 tanas insanda bolay digan bosa, onu mukabildi duniyadan başqan asa amagan bosayam o adamga zarar qomayad. Birintisi, rastgoy bolishlik. Sidqul hadis, birintisi insan rastgoy bolishligi. Ikintisi, amanatini taqlashligi. Amanatini özini egesi uchun taqlashligi. Uchintisi isa insan qolqani yaxshi bolishligi. 12:45 Turintisi isa nukmasa halal borisligi. Nukmasa halal borisligi, yani halal, vak bugan nasolardan istimal qilisligi edib ekligin eka. Amanat, zirikub nasolarni uzi qialaddi bayti vittik, bundan ibadat amanati barki, o albette ibadatda qiliyekkende insan, bunda Allah uchun halis qilisligi gerek bolet. Yani Allahna haqqani toluq adayicligi gerek bolet insancin masligi. 13:15 Allah uchun xalis qilislik kerey bolaydi. Shunu uchun Allah Ta'ala uzu uchun xalis qilinmagan amalini, harqani qangi bu mesin, qabul qimidi. Harqani qangi çirayli bu mesin, Allah uchun xalis qilinmaydi, yon busa bu amal, Allah Ta'ala qabul qilinmaydi. Nimege ki, Allah Ta'alani haqqa bunda ada etilmadi. Quda uchun ada etilish kereydi, qilinish kereydi, quda uchunmez, qashq uchun qilindi, demek amanat zayi qilindi. Shunu uchun Allah Ta'ala uxe qilingan amalini. 13:45 qeboq qimeyde. Undankiyin, insan özdegi bogan cesadlara bar. Cesadlardagi bogan haqlara bar. Bu nasilarna ham adayiclik gerek bolada. Insana ham, shunin usun, insan özge zararberisligi mumkunmaz. Zararberisligi harxil yol bilan. Insan kolunu kese digan busa mumkunmaz. Buna qorigan adam cinnemadiydi. Özge zararberi yaptiriydi. Lekin, baska yol bilan insan özge zararberisligi. San sigarit chekib zararberisligi mumkun. 14:15 Ya ki, boshka nasi beri zarar, beri esligi mumkun? Bu yam, insangi beriladigan zarar. Insan, demek isina, haq, özünü, cesedini, ek saaliga da, haqqini adayitmayikan xosablanadi. Özünü, özügi, zulum qilayikan, özügi, özü, xiyanat qilayikan xosablanadi. Yera ondan tashkari, omanatdigi bugan, qoyilgan omanatladigi, bugan, haqqini adayicilik, berilgan omanatlarini gelirgi tapchiricilik. Elbette, insan bir omanatdi beradigan busi, 14:43 un egesige ushan li suratda qaytarishlik. Bungi qopinchi etibar berilmeydi, berilgan amanatni yaxs saklanmeydi, etibarsiz qaldiriladi. Yaqibom edigan busa, usha amanatni egesige soragan paytida vermeydi. Yani, u amanat tapdiri ishtatu varigan. Yeyip, unu nimada sakla digamisa, kutdashigan, eges sura edigan busa, ev, ishtatu varigudun, baskirigudun, amanat. Amanatni ishashlik mumkummasi illa egesin arxsatilla. 15:13 omanatni egesige qaytari beslik gerek voladi. Bu adam isa ushe omanatni qivanat qiriyan soblanadi. Yeni, gebtdigi omanat bar. Brogi bir sir daita digan busa, ungi vafa qilish gerek, omanatni cakilash gerek. Aytisadi ki, agar gebi sarkasin xalasis, tez sarkasin xalasis, brogi sir omanat dibaitsiz kifaya qilandidi. Brogi apirib turib. 15:42 shkimi qaytmeyin amanat dip qoysiz, o shigab testar qaladi. Nay, burtasan ki, o yuzzi qula yuzzi gelib eshtiladi ki, ustaqiyy kani, yanziz qaytgani adamam, hichkimi qaytmeyin sirkandi baytadi. Sunucun aychadi ki, amanat gobychilikki qaytilmiydi, amanatda sakli ediyan adam qaychikerek, amanat gotoram ediyan adam oza qaychikerek, mingi qaytiz, amanat qaytmingi. Amanat qaybidi mingi qaytmingi, iki amanat dib qaytmingi mingi, chunki, yanzi adam ozunu, xami ozunu bilit sayindi. Sunucun aychadi, yanzi bir... 16:11 Tekshir uqilishkaniykan. Qal satan ayollarda tekshir uqilishkaniykan. Nimi uchun ayollarda suru yatmiydiyishad ayollarda. Aksar ayollar bir kundan basitab 40-50 saat kechamiykin yallib siriydiykan, dimdi? Ashindanki 8-8 ucu cikisdi basitaydiykan. Bit diyarimta sendi unnanki saklap qamasa, ushinchi mundu tutkandanki en yakini yeri geytadi, yubalisi geytadi, pitasi mana adu odi, yishkin geytmendi odi. 16:41 Desa qat sizgayt yeppan. Qat sizgayt yeppan, shimgayt min didi, 3 daka dimak, chixoradi. Dimak, shimgayt min dib, biro qayt shiligi, usun u amanatdi, xiyanat sablanadi. Qey, ondankiyin, biro, yapir moxchoyla digiyom busa, amanat, dusizgaydi bayt shiki shatmash. Biro, yapir istan aldan, iyaq qarasa, iyaq qarab turib, özgi shikgin aytadigiyom busa, bilin ki, bugab amanat. Qayt shi amanat dibaytmisa, yan bu amanat olad, agar u adam amanat lomaygan digidi, u adam... 17:10 biyaqqara, biyaqqara, biyo ki, adamus kereyn deyib, alahida chakirib turib ayitmigan bolayrdi. Demay ki, u amanat sablanaydi. Amanat, u adamda özda billa qamilib ki, chikirig olaydi yendi. Diyo ki, u adamda öziga, diyo ki, bir payitdanki ayitish mimkun bolaydi. Ya, yani bir payitdanki ayitish digayniz, yani yoxshan muddata tukitigan bolsa. Ya, bazlar ayitaydi, yani Peyamber Salam, bilimadan soruydi, Fatima namis kereydi, Peyamber Salam baldiyikirigan payitda, keyin bir gapdi ayitaydi. 17:39 iqlaydi, undan kem bir ge peytadi, ulaqa ge eytadi, kül edi. Oy shanamiz sor yedi kem, Fatimunamiz ban dima, dedi, Peyamber Sulaam sizge, ulaqa sizge eytdi, gani, bir iqladiz, kem bir küldiz, dedi. Uksetidilir ki, yo, bu Peyamber Sulaamiz siri, hiç kim ge eytdi iman, dedi. Ken Peyamber Sulaam ofot etfitat. Ofot etfit katan kem, Oy shanamiz yana sor yedi, e, sizde barmı, də, shinda, Peyamber Sulaam eytkenizdi, sizge, dima, doqda, didi. Ha, endi eytsem, balo orad. 18:09 Yen d'aytsan bol ordi, chunki Bayan Basram ötsk etdi, chunki u aytsa bol ordi gapidi. O shib aytti d'aykin bom asti. Yeni, Bayan Basram aytti ki, o shun d'aytkandi ki, min yakanda va fati tukitamani deda. Dedi, rabbi ma eltis geldi, ya fati tukitamani ken, shun d'ay yagiladan deda. Ken aytti ki, min arkandan en birinci baruchi, 18:34 mingi eti olux, yir mindan keyin en birinci vakat eti uchi, duriyatim bolas. Dib aytti, keyin siz palandaka-palandaka bolishliyini aqlami hissimi, yani cennat ayarlarini sayidasi. Shundak kuldim, dibaytindan. Yani shib aytti, uksi bir yigilagan, yigilagan nisababi peyambar sonafati, bir kulgalligi, uksi peyambar sonamgi, birinci baradi, yani ergeshadi gani bolishligi, keyin cennat ayarlarini sayidasi bolishligi. Shur, dimiq, o vahti uytti, shundan, dimiq, amanatini dimakili baytadiyar, undan tashqari. 19:03 Başka amanat orinlariyan boladi ki, o adam ö tük etse, o isbi tük etken bose, agar zarar qimi ediyon bose, ona isan ayitliyye, mümkün boladi. Nekin, agar onda zarar qili ediyon bose, o adamgi aqir geci qoli ediyon bose, onda amanatlar ayitmastik gireyib. Huzayf raziyallahu anhu ayitadi ki, Bayan Basram bir geplarini ayitken, minisdilergi ayittim. Yeni bir geplarini ayiti o tük etken, agar ayit ediyon bose, kellam kitadiliyye, də? Yeni, mümkünmastiliyye. 19:31 Peyamber as-salam uqshini sariboganda, Peyamber as-salamda sariboganda huzayfa. Bazila geblarini aiclik gereg bogan geblarini, aici mumkum bogan geblarini uqshi geyin ruwayat qalib aitgan. Bazil Peyamber as-salam aiclik gerey bomagan geblarini uqshigi aitgan, deykin uqshi hic kimgi aitmagan, hatta wafat etkin gechi aitmagan. Yani u geblarini aicligi mumkummasin dibdurum. Shundi, demek, uzu aslida amanat aiclilmiy digan gebb boladi, boshqadarga, bazidan uzu vaxti otib bogandan kegin, 20:01 Unasiz, aytitlisigi zarar qimi edigan busa, un aytisa boladi. Lekin, asli aytikanimiz tik aytilmasigi gerek boladi omanatda. Indi omanatda samarasi bar ozgi yarisi. Omanat saklaslik, ozgi yarisi azirli inasa. Bura omanat birsa, sakla berindib birsa, omanat gapta itisa, unu saklay edigan busa alibadda, bu nasa azirlik bugan amal xosoblanadi. Allah Ta'ala awwala omanatlar bugan adamlarini yaxish gorad. 20:30 Amanatdar bugan adamlarini yaxsh goraydi. Cunki, nima gey? Cunki, Allah Ta'ala uxulqa buyurigan, albette uxulqa amal qigan adamlarini Allah Ta'ala yaxsh goraydi. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, peygambar bolislikiden aldin ham amanatdar adam bugani. Yani, halkin icide suimlik adam bugani. U kishini hamma amanatdar adam deyib hurumat qalayardi, amanatdar adam deyib yaxsh goraydi. Hattanki, peygambar bugandan kigin, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamdi, yalganci, boshqa, boshqa deyib eytisiyaridi, lekin, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam 21:01 omanatini sakilib, bir o omanatini qoyimak cibili diyan bursa, Bayam-i Basramgi taqsirib gitayib. Qer, shun dediyan taqsiribdiyab. Hattayn ki, Bayam-i Basram higiratga ruhsat berilgan paytida, bu kishi, özun ornlariga, Ali raziyallaha anhunu qoyib, bu kishinin uyun atrafini, adamlar öldiramiz, deyib, itisti turishgan bolaydi. Bayam-i Basram, Allah saala, bildiraydi bu kishige. Bayam-i Basram, uyun icidi, bulaydi, uyun tashqaristi, qaraqtlar turishgdi, öldirmak cibiliyishib. 21:31 Peyyamber Sıram Ka'iz r.a. a. a. a. a. a. a. a. a. a. a. 22:03 Bəyəmbə Əsram uxşu əliyini ordugi qaldirikken peyti də Ali r.h.h.gə bəzi nəsrlani ayçib qitadi. Bu ayitkellari dən palancini birgen amanati bar, palancayda, palancayda turbti, palanlarsa palanca amanati susanciga veraz, bu amanati palanciga veraz, də bu qixqi tayirlib qitadi. Bu amanatlar muşriqlarda amanati bolaz. Hattanki uxshan dikhturgen taqdiri də, bəyəmbə Əsram dgi bular, dəmək, ishanu uçanligini, yani ishançli qadam ekinligi qatdiq ishani shahridi. 22:32 Quranta naseyi xiyanatqima qenliginib bili shahradi. Xun degugan uxun, u kishige amanatlarini qoyib kitkanda, Bayamber Asulam Madinaya gidishdan aldi, aliyeye tavsirib kitkani, yeni, xu-xu nasilarini igalariye qaytarib belasin, ditdurub. Demek, insan amanatdar boli digan bulsa, Allah Ta'ala yaxish qoradi, awvalan, Allah yaxish qor gandankigin, uncallaram yaxish qoradi. Odamlaram hurumatini qoladi. Xini uxun, xun degibir bayitlar kib qoladdi, bayitiludi hadista, 22:59 balanc qabilade bir amanatdar adam bardib, yani amanatdar bugan adam cüddeyam nadir xale tup qalarekan ki, bu adam ishanshdiyib. Adam birt amanda amanatdar olchi, mümkün, basit amandan amanatdar, bu masi yiye mümkün, di adam. Nikin, hamat amandan amanatdar bugan, sifatki ege bugan, adam cüddeyam kem, cüddeyam as qalarekan. Yani, ushandi adam bolishi ki, harekat qalishi ili, chunki ushandi bugan qorunda Allah Ta'ala unu ki, quraq yaxsh qorada. Kin, 23:28 Ademlarla ortaslayan u bulan muamala qalishlik qita asan kicad. Gor adam bilan, adamlar kimi muamala qaladi, kimi muamala qimi qoyad. Sababi, bu adam amanat darmaz, xiyanat qaladi, asa birimi yidi, chozu yuradi. U bulan, adamlar olgan, ikindi da muamala qalishi mumkun, bomisa muamala qimiydi. Sabda muamala istiyam qimiydi. Diyo ki, baska muamala istiyam qimiydi. Agar amanat dar adam boladigan bolsa, adamlar do u bulan burga bogan muamala istiyam asan bolad. Ha, balanchi mi? Ha, bud. Xatirciyam bolad. 23:58 O adam qiyanatqı miydi? O adam raaya qiladi. Yeni xatir, usha adamgi nisbatan xatircam boladi. Yara undan tashkari, bu adam, adamlarini icide yaxshi zikiri bilan qoladi. Uro qepiradigan busaya, mu adamdi yamalligi bilasi, yaxshi zikiri tomani bilan qepiradi. Qutib gitgandanki yinami yaxshi zikiri tomani bilan qepiradi. O adamni iclidigan busaya, yaxshi tomani bilan iclisadi. Undanki yin, qiyamatda qiyanat qigan adamdi, bayraq beliradi. 24:29 arqastan uzun qul bayrak boqlab qoyladi, bu adamni xiyanatkar ditdiri. Xiyanat qiyan adamgi. Uxsani adamlar qiyamatda dar otanishib bilisadi, xiyanatkar budi adamdi. Demi, unu Allahi da başqalagi bilmiktiradigan bilgisi, alamati boladi. Amanatlar bugi adamni isa, qiyamat günüde, avvala bu adam mas'uliyatdan qutuladi. Çünki amanatda, xar bitdi amanatda özü gerishe, mas'uliyati boladi. 24:58 hə, birincidən bu adam məsuliyyətdən qutulət, məsuliyyətgə cavab berməyid, çünki adam əda etdi də, iki islamandan hər bitdə amanət üçün bu adam əzir alət, hər bitdə amanət üçün bu adam əzir alət Allah'ın huzurudə. Yenəmdən təşkara, bu adamdan Allah Ta'ala razı bolədi, həm də bu adamdan amanətini, amanətdar boliçtigi məmun adamda imanini, mükemmel boliçtigi səbəb bolədi. 25:28 Aytibottik, demek, hadiste amanati yok bugan adamini imaniyan bomildi. Demek, adam Allahgan isbatan xiyanat qisa, baska muslimallargan isbatan xiyanat qiliveradigan busa, bu adam barib-barib turib imaniham kitib qalarkan. Suni tunayitladi ki, usta narsa bar, kimda unasa tapiladigan busa, u munafq boladi. Alis munafq boladi. Eger bittas tapilsa, munafqliydan bir alamati boladib ayitladi. 25:57 Shuladdan bitasa, agar unga amanat tabshirilsa, ne qiladi? Qiyanat qiladi. Munafiqda alamati dibaytildi. Munafiqdi gani zaki imani zaif qib kitka adam. Barib-baribdur iman dedan acarab kechligi. Mümkün bugin adam qiladi. Shunin uchun, demak, adamni aslida amanatdarligi iman kilib ornaxadigan caigi ornaxadi. Asli iman kilib ornaxadi, qalbigi ornaxadi. 26:28 Taqvayam qalbda buladi, imaniyam qalbda buladi, amanatiyam qalbda buladi. Lekin, u adamni taqvaligini qatdan bilinadi, imaniligini qatdan bilinadi, amanatdarligini qatdan bilinadi, tashqi amalidan bilinadi, adamlargi qilayken tashqi amalidan. Una amali koshash turadi, u amanat, u adam amanatdarmi, yoyki amanatdarmasni, taqvalimi, taqvasizmi, yoyki imalimi, imansizmi, u adamni tashqi amali koshash turadi. 26:57 Xini uchun ayitildi ki, agar adam eytibar vermigdikan busa, sekin-sekin amanatuni qalbidan soğurlisti baxslanarakan, adam bir uxilab turadi, amanat qalbidan qotarlig edadi. Bu, buxilab turganda biz addi uxilasligimiz ayitilmigdi bidda. Addi, minay, yasub turadi yamisa, idtima amanat ucizizde yogub qomigdi. O shingi alib barucu adamda sabaplar boradi. 27:21 xiyanat yoli kir qoladi yamrsa, bu nasi da xiyanat qoladi, bu nasi da xiyanat qoladi, sakin-sakin, u adam amanat ka uman itibar vermidi, ya adam qoladi, na Allaha da haqqa da basin, na adamlar da haqqa da basin, barib-barib turib, bu adamla, ciiin deyib u gani nasi sorisi mumkin, sakin-sakin, u yansayim yu qoladi, barib-barib turib, qib qizil, dimiq, amanatsiz adam geylem qoladi. Bu adamla, tasqi qorinisdan, bazda judeyabir, zor, judeyam, akalli, basqa deyib qorisi mumkin, nekin bu adamla, itxana kangi bir. 27:50 qamanatdi, asaratiyan bu midi. Shunu yu chun insan, adamlarini tashqiq yorunishi bilan aldani qamatdik girek, belki u adamlarini qiladigan amali, u adamlarini kim ikalligini gursat duradi. Saldasi bosa, sakali boladigan bosa, yoki bomasi qolda tashqizi boladigan bosa, u taqwadar bolayar midi? Belki, liyan taqwasi zayi tashqidgan, yoki bir xiyanudkar, yoki munafiqsi qatadanan bolish midi. Shunu yu chun insan, 28:19 ilaci barice amanatdarlikke hareket qilishkirek, awwala amanatni Allahni haqlarini adaychisiden boshlashkirek insani, chunki insani, Allah ta'ala insani zilmestige amanatlar, haqlarini qoygan, Allahni haqqi, insani Allahgi ibadat qilishligi, Allahgi khaslap qilishligi, Allahni uzgi qilishligi. Allahdan boshkaya qilidiyon bose, ushe neside Allahgi khiyalat qiyan budi. Gela undan tashkari. 28:47 Ailaya qarashlik, farzantlaya qarashlik, buyam amanat soblanadi. Bu naslan zayiqla diyan busa, demayk amanatda zayiqigan soblanadi. Farzantlaya bi etibar bolusligaya. Diniga nisbatan, amanatda dali bolusligaya dinina haqlari bar, adamnazim nasla. Buyuriga masuliyatlari bar. Bu naslan adayislik, adayit meydiyan busa, buyam adamna xiyanak soblanadi. Suni uchun, demayk amanatdiyan nar suzu diyam kin yakan, unga tahminan dinina hamaskirarakan, suni uchun payamal samayitlar ki, 29:17 omanat yok, bugan adamni imaniyan bugaydi. Demek, u adam omanat, hamayn aslida omanat diyo qalidi mi? Demek, u azam aslida imanliyiman liyib aytmasin, mumum, samlamniyik u adamdi. Demek, baz zamallarda, bir payitlarda omanat tasayib getib qalar iken, bir payitlarda omanatli adamlar çalkib payib qalar iken, shnaqa bolib tarixdiyam shundi bubkigan, liyikin, mani xazirgi bugan payitda, adam buroge qarz veriyaniyam qorqadi. Sababi, 29:48 qarzga zhudayam etibar, bir xafsa gedib osa bir hil yuradi, uniyam alan mey yotaj, zhuda bir qinab boshakalib veradi, etibarigayam kimiydi. Sal bura adam chuzusayam, etsiki aki xarikatqil yapban bumi yapdirisa, bu adam demek, shunsa bola dendi. Buar botdur bermiydi, yoki, bermi aki qansayam parvaqimiydi. Bu adam amanatki xiyanak qizamdi. Qarzam insan zimnesliki amanat sablanaydi. Ha pul aliki qarzga osan, eki tavar qarzga osan, buyam amanat sablanaydi. 30:19 Shuna kangi demek, adamlar, khas satan, demek, bizi uzmizi, uzbeyi xalqini isi, yamunasini aciri gopayib itkani, bur muamili sifatlari da, yudayam qiyin, aldab satsiklari usunca, bur adam bilvasa buldi, yani, isi adam bilib qomasan, razlar dua qiladi, kor haridarini icratkani dua qiladi. Yani, men sateyikani naslam, aybini kormasan, apkir. Oda adanam soriyo disindiyani sadibdir. Shuna kangi daraziga, demek, adamlar, itibarishkani. Shundan, demek, kulasak ilvayitadiga musik. 30:48 Bu amanatni yuqalib kechligi sinad dini ilardan yuqatadigan barin cinarsa amanat bolad digan, sekin-sekin namaz yuqalad digan, namaz dikida barin shushu yuqalad digan, kin-sekin-sekin namaz yuqalad digan, azir payitda amanat kechgan, shushu kechgan, namazan tahminan kechgan etdi. Adamlar dikida namaz xallardi mada. Esif yida qidigam busik, nesit adam namaz yuqidin, uleslarimin, barmaman sanad izi qasib qaladi. 31:18 U shunchi musilman bar? Bermamansan edi ehtimal ashqa, cuddiyam ashqiri yok edi. Bashkalar indi ishi köp eken desa, hit shunishi mümkün edi, da ishi mümkün edi. Bekker gebleşe otur ishadi. Gebleşe yodur, bura adam nal kere namazan oku cikadi, da arad qadar namazan oku cikadi, bura adam gebleşe otur edi. Minkan edi bar? Haneler bar. Dersitan beyim ala boyi, haneler bar, isho peytani. Yerim saad, yerim saad, bir saad, içki firme ediyan haneler bar. Ozu haneyen bar bita. 31:46 jay namazı bilan anayan bar, haba adab ekiyosa u, bazda ekil u qaladi, basqa qanladiyam uqutsa. Yani, insanz oz axtarsa, qida uqutsiq niyati basa, uqutsa balo olad. Shuna xangi demek, atayn ki, namazam adamlarida arasta. U shudi gapirmaya qovarilik, degim, amanatam yu qalgan, ahir bar tur yuqata diganda seylal namaz bolad digan, ushe namazam adamlarida yu qaldi. Yandi biyaqa, qiyamatda, qayin bolishi yu qaldi. Shuni için, 32:14 qiyamat qatam boladi, dipaymla, surashkin payitda, agar amanat zayi qininse, qiyamat kute vergin, dibaytgan. Agar amanatlar zayi qinna diyonmisa, qiyamatti kute vergin, dibaytgan. Mani ushe, oda amanat zayi qiningen, payitlar indi. Bundanki qanchari bolada, quda boladi. Subhanaka Allahumma wa bihamdika nasiru wa lillahi illa antina as-safirika wa ratubu ilayka Allahumma anfa nabimu a'lamtana wa a'limna mayin fa'ana wa zidna.