Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:02 Bismillahirrahmanirrahim. Inna alhamda lillahi ta'ala nahmanuhu wa nasta'inuhu wa nastaghfiruhu wa na'udhu billahi ta'ala min shururi anfusina wa sayyi'ati a'malina innahu man yahdihi allahu falamu dhillalah wa man yudlil falahadiyalah wa nashhadu an la ilaha illallah wahdahu la sharika lah wa nashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu Amma ba'd Allah subhanahu wa ta'ala dan madad surat biz darslarimizda inshaAllah da'amit diramiz 0:33 Biz utken darslarimizda bazibir suralarda, tafsirlardan bazibir namunalar etken boldik. Qasas surasidan. Bunda biz mazlum muminin yuli haqida yapirdik. Bu sura, mubaraki sura, bizda bugungi wakiliyimizga judaham uxsha shikalligini kordik. Va Muhammad surasdan bazibir namunalar etdik. Wa bana shu surada biz Muhammad sallallahu alayhi wa sallamga irgaçtik. 1:02 Wa bu arkali biz manhaj, mumun kishini manhaji haqidi suz yurduk. Indiki dersimizde inshallah biz Yunus surasten bazibir faydalar olamiz. Yunus surasi, An'am surasidenkiyin, Mekki suralarini ikincisi boladi. Yani, Quran tertibi bu ice, birinci Mekki suralardan An'am surasi. Bu mubaraki surada, An'am surasta, Allah subhanahu wa ta'ala uzini tanistirgin. Yani, Allah, 1:33 kim ikanligini nuhayetda yaxshi bir uslublar bilan, Allah Ta'ala uzuni uslubu bilan bandalarga bunu tanitigan. Kiyin An'am surastan kiyin A'raf surasi kiladi. A'raf surasi kuddiki An'am surasini tatbiki ge uxseydi. Yani A'raf surasi kub misallar gigan, payganbarlar haqqida, payganbarlarga irgeshgan kishilar, wa ularga karshi chikgan adamlar haqqida. Allah Subhanahu wa Ta'ala, 2:01 bandalar qalblarda bir taqsil didi arabcada bir qayda xosilqiladi wa manashu qaydalarga bir misallar keltiradi an'am surasi xud dushunday qaydalar qoyilingan yani bu qayda allah rabbul alaminna adamlarga tanishtirishlik wa undan kiyingi suradi a'rafta ise unga misallar wa a'raf surasidan kiyingi kiyingi madani ikta sura keladdi anfal wa tawba suralari wa kiyingi 2:30 Mekki sura, ikkinci Mekki sura Yunus surasi bugungi biz urgana digan sura. Bu mubarak sura xam xud iki anam surasi gox shaydi. Yani Allah kim ikanligini tanishtiraydi. Bu in katta bizdi mammamiz shu. Unan kiyn Yunus surasidan kiyn Hud surasi kilaydi. Hud surasi xud araf surasi gox shaydi misallar. Yani peygamberlardi misallari, Nuh a.s. 2:57 va unan ki yingi peygambarlar, va ularga irgashkallar, va ularga qarshchqaw adamlar, oqobatanima bugan. Manusullarda misallari bilan, Allah subhanahu wa ta'ala buziga hidayat kursatar. Va makki soralarini agar buz tadabbur qilib uqidigan busak, bugungi hazir buziga shahidigan wakimiz, makkadaki quraish kafirlarini halatiga, usha arablardi halatiga juda ham uqshash. Yani bugungi waki, umumi halatda. 3:25 Mekke halatigi cüdeyim uxshash qaysi cehatten, Mekkede adamlar sanamlargiye butlargiye sighinaridi. Khacadlari busa butlardan suraridi, ushalaridin urtagi vastagilaridi. Bugungi gunda adamlar tuğrdan tuğru butka sacdaqima saham, buttan surama saham, lekin Allahdan bashkadan surashdigi xutdu ushalarida halatigi uxshaydi. Suyan ista Allahdan bashkadan suyanadi, Allahdan bashkagi, suresa Allahdan bashkadan, umutqisa Allahdan bashkadan umutqiladi, rizqini. 3:53 waqiyynchiliklerda Allahdan bashqa ge qarab qochaadi. Man ishu jahatu khuddu Mekke halatiga uxshaydi, bunu islak qilaytikan birdan bir yuli, yani Mekki ayetlarini biz uxbarisik, birdan bir yuli Allah Rabbul Alaminin tanishlik bulaydi. Allah Ta'ala bu masalani bizgi cuda ham acik wa wadih ayetlerde bunu bayan qigan. Inshallah biz Yunus surasitan bazibir Allah qadir qigan chalik, man ishu faydalarini alishlikke hareket qilamizi inshallah. Allah Ta'ala bu surada baslab etaydi ki, 4:24 A'udhubillahi min ash-shaytani r-rajim. Alif, la, mi, ra. Tilki ayatu l-kitabi l-hakim. Aqana linnasi ajaban an awhayna ila rajulin minhum an anzirin nasa wa bashirin ladhina amanu anna lahum qadama sidqin inda rabbihim. Qala l-kafiruna inna hadha lasahirun mubim. Allah Ta'ala bu surana bashlagandan kiyin. Ayti abdiki odamlargi qanaka ajablanish buladiki. 4:52 Allah Ta'ala ularga uzlarini icilerden bir peygambar yibarsa, odamlarini iciden peygambar kilib, ham mani qiyamatli qiyinciligiden, azab barligiden ogohlantrsa, va peygambarga irgechken kisilarga, ularga Allah Ta'ala tarafiden, Allah'nin huzurida sidik qadan barligiden ularga basarat birsa, shubettik kafirlar bunu korub, acigdan acig uyalmastan, bu acigdan acig sihir kudi isti. 5:21 Yani, Allah Ta'ala birde sawal bilan surani başlayabdi ki, Bu, adamlarga acablanishlik mi? Uzu acablanishlik nimadan boladi? Acablanishlik, asilga tiskariki gennarsak acaplanad adam. Asli bir halatka urgana lingan bose, usha halatka xilaf bir halatka iplasa acaplanad hamma. Hazir, masalan, koydan koy tukuladi, tuyadan tuya tukuladi. Agar tuya koy tukup koysa, hamma acaplanad. Yoki, aksi bu. 5:50 quydan tuyat qulisa, hamma acaplanadi. Likin, odamlarini oqahlantiradigan peygambar ki, sendi masi acaplanadik bunu? Bu, dalalat qiladiki odamlarini fitrati pusulib gitkani giyge. Uzi aslida odamlar Allah Rabbul Alamin ge ibadat qisriklari mas midi? Allah ta'ala ularini yaratti, odamlariga rizq birdi, ularini ishlarini tadbir qildi, hamma ishlarini Allah qildi, bunu ular uzlari tanolardi cumlatan musyriklari. 6:19 Lekin uzlari tan olgan halatlari da, ularni lekin halatlari faqat oqzida tan alishligi bub qoygan, lekin amali kurnishta haqiqi qalplardaki marifatiki qarisayiz, ularni qalplardaki marifati bunu tizkarisiligini kursatikalligi uchunam acaplani qaldi. Bu numadik enge bu. Uzi asli masalan, misal uchun, hayal. Insan uyalishligi asil bu. Insan uzi hayal, yoshlar, yoshballar uz hayalik bolaydi. Tugulgen peytte hayalik bolaydi. 6:48 Kin otohnesi unu hayalsiz qit tarbi eleydi baz urunlardi. Yuhatsizlikdi urgataydi. Hatta shu derece gece yuhatsizlikki barbqaladi ki, kin hayalik narsani kursi ajeblanaydi. Nima, nima, buduma qi gani? Ayal kishini rumal urab, nukab ura gali gini kursi ajeblanaydi. Nima qi yurtubu diyi? Uzi aslida yuzunu acib, saclarini acib yurgan ayal. Bu ajeblanaydi qidi. Lekin, tiskari halatki utbqalin gani qidan, budusa ajeblanaydi qib qaldi. 7:19 Hazir, məsələn, kupçilik, fitrati, salamat adamlarga, irkeq bilan irkeqli turmuş quruşligi mani, nikahlanişligi bu, acaplanarlı halit. Irkeq bilan irkeq turmuş quruşligi, bu, hiç nersage toğru kim edigen nersa, likin bundan acaplanmaya qaldı ular. Indi irkeq bilan ayol turmuş quruşligi, bu na toğru deseyiz, ular acaplanisa, nimaysa munkum basbunarsani? Dib acaplanişligi uxşagen, Allah Rabbul Alamin, ularga peygambar yubarsa, 7:51 Bu nima digan gab bu peygambar? Ni gab bu peygambar keldi bizi shakriyab didibam? Ajablan adami. Adam shungi am ajablan adami? Akana linnasi ajaban an auhayna ila rajulil minhum. Ularna uzlardan bar peygambar chqaligi ajablan adami. Yoki ular ajablan ishligi, uzlardan bar peygambar bugalligi. Uzi asli peygambar adamlarna icidan chqishkira imi? Yoki basqa bir malayikalardan, basqa bir mahlukatlardan peygambar adamlargi ikilishkira imi? Asil uzi adamlarna icidan chqishkira i peygambar. 8:21 Bunu ham shariyat bunu kursati yapti, ham vaqi, ham akil sunarsani taqaza qiladi. Chunki adamlarga yul basci bub, yul kursati digan kisi, adamlar unu nasil nasabiga qayl tanbirgan, unu amanatiga tanbirgan adam bolish girek. Unu tani digan adam bolish girek adamlar. Khudd sunarsa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamda ham mukammal halatda bardi. Ular Rasulullahini taniridi, Rasulullahini amanatini, u kishini, sidqini bilardi ular. Rasulullahke mani sunarsa, 8:51 ki, vahiy ki gennay ki, ular ajeblanish kirey masaydi. Rasulullah ki, vahiy yubarishlikden maqsad, an anzirin nas, odamlarna agahlantirgin, wabashshirin ladhina amanu, anna lahum qadama sidqin indi rabbihim. Iman kiltirgin odamlarga, basharat berin ki, ularga Allahnin huzurda sidq qadam bar. Wana shubaytda kafirlar echidki, qalal kafiruna, inna hadha lasahirun mubin. Kafirlar echidki, bu açıqdan açıq sihirgal bududu. 9:21 Mene bu Mekki ayetlerde eger biz tadabbur qilib qarasek, hazirgi kundagi bizdi muammamizni hici birey dikengi oxseydi. Sunucun biz bu surelerni kub oxsimiz kerek, tadabbur qilib oxsimiz kerek. Yani umumi halette bizge ola digen faydamiz, bizge qayda koyadi Allah Ta'ala. Bu qayda suki Allah ne tanisilik. Allah, sunucunan meni su surede hazir. O demlerge nimesib acaplanarlik digenden kin, mubasheretten, toğrudan toğru Allah Ta'ala. 9:49 إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ 10:16 illa min ba'di iznihi, birar bir shafa'at yux ki, Allah Ta'ala'nın izni den giyim buladi. Yani, bu mubarak surede, Allah Ta'ala rububiyyat masalelardan, in asasi bulgan masalelarda bizgi yaristiri biriyabdi. Uzu rububiyyat masalasi, Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin Rab ikenligi, hazirgi ketde muammamiz, shuki Allah'nin Rab va bendeni kim, Rabbini kim ikenligini bilmestigimiz. Allah Ta'ala'nin asasi Rabligi, üçde narsada bizgi korunadi. Birincisi, taqdir, 10:45 Taqdir, yani bu taqdir qilişlik, ham yaratişlik, bütün narsalarını cay caygi quyiş. Bunu biz qaynatda qorub, ham narsayan qoruşumuz mümkün. Allah yarabdi, Allah biri yabdi, Allah yağmur yaqdir yabdi, Allah uzimli ilerdi kukardir yabdi. İkincisi, şariyat. Şariyat tuzuşlik. Üçüncisi, şunye qora caza birişlik. Mubarak, bu sura, məni şu üçte narsana, bizge mukammal yaristiri birer. Harxil misallar bilen, harxil bizge, osam bugan düşünüb durgan narsalarımız bilen etel. 11:15 Asmanlar ve yerini Allah Ta'ala alt tükünde yaratdı. Bu alt tükünde yaratıcılık ki Allah Ta'ala'nın muhtaçlığı yok. Allah Ta'ala buğd isi eger bir lahzada buğb qaladı. Likin nige alt tükünde yaratdı? Buğ narsı hikmet bilen buğgenligi ve takdir ve tadbir bilen buğgenligiye dalalat buğnarsı. Alt tükünde yaratdı, sümme stava alal arş, kin arş üstüge kutarıldı. Yani Allah Rabbul Alamin aytadı ki, bütün mahlukatlarının in tipası arş busa, 11:44 Allah Ta'ala arshtan ham yukardi. Duniya patshahlari bar biz chunishimiz uchun, Allah Ta'ala mani arshti zikir kildi. Arshti uzu biz logatimizda chunarlik, yani taht digani. Patshahlari tahti arshti digiladi. Har bir patshah bar ki, onu tahti bar, tahtga kutarilgan kisi patshah digiladi. Lekin u patshah agar buyursa, onu buyurguga itaat qilinsa, u manada patshah boladi. Bu mese ismi patshah boladi, onu... 12:12 Odamlar da qalbide hem, wawakide hem, hichqina qayngi potshahligi bu maydi. Odamlar, Mekke müshrikleri da urde hem, hazirgi gulde hem, Odamlar, Allah Rabbul Alaminni, potshah digan manani çikarib tashaydi Odamlar. Allah rizq biradi, Allahni rahmatini, asarlarini hem ayogda kuramiz. Likin, Odamlar, burar da bir rahmat asarini tanamadi. Allahni rizqini kurib durib, rizqini Allahdan bashkagi nisbat birisdi. 12:40 Bütün kainatda Allah başqar etkarligini korub turub, Allahdan başqa ge baş koydu adamlar. Allahdan başqadan umut qildi. Hatta ki uşaq uchun bütün canini fida qildi. Wa halanki Allah Rabbul Alaminni qil edigin islari kainatda hamasi korub turub. Uşaq zat yaratgan, tadbir qigan, rizq biratgan, hamman arsani birib turub zat hukum qilib bir yurush giregmi, ya ki basqalar bir yurush giregmi? 13:08 Allahtan basqani buyrughini qilib, u shalarini buyrughi gititgan adam, tamamiy khuddi Mekke mishriklarini qilgan ishlarini qigin boladi. U buyrugu ki, kim bu ilishdan qati nazar? U bir shahs busin, ya bir basqa bir korun ishda busin, unu farki yok unu. Allah ta'ala mene su rububiyyat halatini mene su ushtan irsini bizgi bayan qilib iradi. Birincisi, taqdir. Bu taqdirini cigi yaratishlik, va sop kitab qilishlik, ham mene sani cojo ge qoyish kiradi. 13:37 ikincisi, shariyat bizge berishligi Allah Ta'ala'ni, və üçüncisi, mənə şu üçün ceza berishligi, mukafat berishligi, ya duzak bilen ta'at qimegenlergi, ya ki ta'at qigenlergi cennet bilen. Mənə şu ayette Allah Ta'ala Hz. bizge rububiyyat masalilerden bir qancasini bayan qaldi. Birincisi, silarini Rabbilerin, bütün Osmanlar və yerini altikunde yaratti, kin arş üstüge kutarildi. 14:05 Demek, Allah Rabbul Alaminni patshahdib tan alishligimiz kirek biz. Yaratuchi dib tan aldik, kin patshahdib tan alishligimiz kirek. Butun kahinatdi igesi yudabbirul amr ishni bacaruchisi dib tan alishligimiz kirek. Duniya patshahlarini, patshahligi, hammasi naqis patshahlig. Bugun patshah bubturgan adam, irtaga in qawmni xar kishisigaylan koladi, urtada birarita bir, hichqana qangi bir baskich bumestan turib. 14:36 Yani, patshakhlikke kuterlislik uchun, basqislerden, qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim-qasim. 15:05 Ey Allah'ım, mülk igasi, sin mülkni xaxlagan kishinne birasan, va xaxlagan kishinden mülkdi tartib alasan diyabdi. Allah Ta'ala mülkdi tartib alishlik diyabdi, tenzi'u, tenzi'u digani arab dili de suğur balishlik, yani agan peytte unu quludan ishtirse qamaydi, hatta mülkde asaradan umuma asar qamaydi. Guya ki, u potshamasde kurnib qalan, potshamasde hiç narsasi yogdi, bu narsani min kup misalini itamamani, yakinda biz uzimiz, kuzimiz minan kurgan narsa, 15:36 Mən Libiyani patshahsi bubu yurgan, qirqi yildan ziyad patshah bugan, qazzafiyni kurnisda, bunar san ociq, Allah Rabbil Alamin bizgi gursat qoydi. Hazir gece mən unu lavhalari barkurisiz mumkun. Odamlarin oyaqan takidi tipilib, xar bulib durib, shun dey halak bub kitdi shu adam. Qancha pullari baridi, qancha imkaniyati baridi, shahrige Allah Ta'ala shun dey bir baraka xayrini bir qoyganidi. 16:02 Hatta Mısır xalkı utib, Mısır xalkıda nitci milyon-milyon adamlar xizmətini qilardi, xizmətini qilardi, xizmətini qilardi, xizmətini qilardi, xizmətini qilardi, xizmətini qilardi, 16:33 Mənə şu padişah böyürgən böyürüqnə qilişligimiz bu asil bu. Allah Ta'ala nə mədisə mənşinirsəni bacarişligimiz bu asil bu bizge. Əgər şu asilini qimastan boshqa tomanya utilinsə, acaplanadiviz adam. Likin fitrat şu dərəcizde buzuluk gittiki, adamlarga Allah aytyabditsi acaplanab qaldi, niga aytaraykan, niga böyüraraykan digan savalbib qaldi adamlardir. Mənə bu fitratni buzuluk gitkarlikden boynu. Yudabbirul amr. Allah Ta'ala aytyabdiki ki, 17:03 Allah ishni tadbir qiladi. Yani biz bu qaynatda bul etkin ishlar Allah ta'alanin hikmati bilan bir sabablarga baqlab qoyildi, tohri. Lekin imanli adamlar bunge iman kiltiradi ki, tadbir ishlarini, bosqarishlik Allahni qolidi. Hatta birrar bir faristan qoligi hem Allah ta'ala birimadi bunu. Shunu chunam u ayatdan kin Allah ta'ala davam edayti yabdi ki, 17:29 ma min shafi'in, yani birar da bir shafatchi yukhki illa Allah nizni den kin bulad. Uzi shafatchi digani, bir ishte shirikchiligi yukh, bu ishte bashqar may digam, shirikchiligim yukh, fakat gapu utshi mumkun bugan adam. Patishahlar na alda da bu dunyada ki, patishahlar, harqan da adam na alda, patishah busin, basqa busin, shafatchi larini bir gapu utshi digi mumkun. Hatta shudaraji gechi utshi mumkun ki, patishah izin bermasi yam, onu shafati utad. 18:00 Yani bazibir patshahke utqizib qoygan adamlar boladi. Patshahke yaqin adamlar boladi. Agar patshahke etse ki, man shu adamge, min uchun tigin meyler shu adamge, disa bu shu adam, patshah unge yomallik qilemant siyam qilalmaydi kirey busi. Chunki bu patshahke yaqin adamna patshah kirey busi, bundanam qorkishligi mumkun. Yoki uyalishligi mumkun agar muruatlig adam busi. Unu kupchilik, yaksiliklari bunge utqoygan busi, unu yuzudan utalmaydi patshah. 18:28 illa Allah Rabbul Alamin bu naqimas. Biraqta farishta, biraqta peygambar, biraqta adam, Allah ta'alaga utkizb qoygan jayi yuk. Xalq bir-biriga utkizb qoygan jayilari kup, biz bir-birimizdan qarzdarimiz. Allah ta'ala etaydi ki, wala tansawul fadla baynakum, urtalarindagi fazilni unutmaylar. Har birimiz bir-birimizga yordamistigadi. Hic bu mese ta'utumuzu kutaradi, biradarlarimiz. Tugulgen günümüzde bizga kimi yordam bergen? 18:59 Unan ki in katta boyginimiz chak hanchak halqtan biz manfaat aldik. Atrafimizdak yar broderlerden, hammamiz birbirimizge muqtajimiz. Dua ge muqtajimiz, yardamimizge muqtajimiz. Yani insan barki Allah ta'ala mani shunday birbirige muqtaj qilib, adamlarina shunday birbirige bahalam qoyigan, hayat mani shubina yurad. Lekin Allah subhanahu wa ta'ala uzi, hichbir ishni qilishliyida birartta kishige birartta nasege muqtajimiz. Ushochunan birartta farishtahim, 19:30 bir artta adam, Allah ta'la'na aldida barib, bani shu adamna min uchun buldi, sin azablamagan diyalmaydi. Allah ta'la kimge razi busa, ushe razi bugan, Allah rahim qigan adam, nacat topadi, Allah rahim qimagan adamna, hiç bir artta adam, hatta shafat qigin qileman min, min uchun shunu shafat qiley shunu, min uchun shunge rahim qigin dib etolmaydi. Hatta Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ham. Bani shafat hadisida agar biz, 20:01 uzun hadis, shafahat hadisi, qiyamat günüde adamlar, mawqifde, qiyamat mawqifide, bir niqe min yil, man shujayda qab kitad, bir niqe yiller, uzaq zaman, yani, irkek, ayol, awalgiler, ahilgiler, hammasi jemlangan, yalangach halatte, man shujayda qab kitad, adam aleyhis salamdan başlab, qiyamat günü geche bugan adamlar, qiyinchilik judaham qattig, yani, halim nimi bolare kendigan, qurkinch, 20:31 Hatta adamlar bana shundakiyin, Allah Ta'ala kilib bizdi urtamizda hukum qisin, cennati ilardi, cennatki utkisin, duzakilardi, duzakki utkisin, hukum qisin, barib Allah Ta'ala ge kim eytadi shunu, dib, adamlar, adam aleyhis salamda aldi ge barishadi, ey adam, sen bizdi otamissan, Allah Ta'ala seni uz qolib ilan yaratti, ve cennatida seni turguzdi, sen bugungi halatimizi korib turibsan, barib Allah Ta'ala ge biz uchun bir shafatci bolib, 20:59 Allahtan ruqsat suren ki, Allah Ta'ala kilib bizdi urtamizda ajrim qisin. Buna atini faslul qaba didi, yani ajrim qilishlik. Adamlar urtasda hukum qilishlik. Shunda Adam aleyhissalam bundan uzur sureydi, min Allah Ta'ala ge asi bugan man, Allah yima digan miyvanin min yib koygan man jannatda, min bar miyman qorka man deyidi. Allah Ta'ala bugun shunday qazablengan ki, bundan aldin bunday qazablanmagan, wa bundan kin ham bunday qazablanmaydi. Silar Nuhka bariylar, u birinci peygambar, 21:30 Nuh kabar ila, Nuh alayhissalam gibara, Nuh alayhissalam uzur suri edilar. Musa alayhissalam, Ibrahim alayhissalam, Musa alayhissalam, Kin, Isa alayhissalam, bu peygambarlar hamalar uzur suri edi. Shunda Rasulullah no aldige kiliganda, Rasulullah itlarilar ki, bu ishti maylim min qilemendim. Ani shu cayda Rasulullah sallallahu alayhissalam, kamil ubudiyyatli kursati biradilar. Toqradan toqru barib, ey Rab, adimler urtasite kilib, hukum qigin, demeydi Allah ta'ala ge. 21:58 Rasulla eteplar ki, ki min barib arsi teyge sajda qilemen digil. Faakhirru sajida, sajda qilib usha jagi qilemen. Allah ta'ala minge usha pettaki tasbihlarini, Allah ta'ala qe sighinadigan bir kalimelerini minge urgatadi, hazir min ona etolmimen digil. Allah urgatadi, mene shun edigin, mene shun edigin digib urgatadi. Kin Allah ta'ala, pishanasin Rasulla s.s. qoyib durgan halatlarida, Allah eterekanki, ey Muhammet basini kutergin. 22:26 suraqin suraqin nar sayin beriladi, nimadi maqsisan diidi. Yani Allah Rasulullahga basini kuter dibi ruqsat birimad sayar, ruqsat basini kuter almaydilar. Yani baslarini sacdiga quygan halatlarida, mani shu halatta Allah Ta'ala ge siginib durgan peytida, Allah Ta'ala basini kuter, nimadi sayin birimad dibi, uzi ruqsat biraydi, basini kuter adi, nimaydi diganda, ey Rab, bandalani urtasita hukum qigin barib diidi. Mani bu Rasulullahni maqamun mahmud, 22:57 Allah Ta'ala va'daqiga maqamu mahmud shu. Bütun basaryatga bulgan Rasulullahni shafaatlari. Bu, adam alayhissalamdan baslap qiyamat günü geche bulgan adamlargi. Muminu, kafir, hamma üçün bu. Bu, faqat wa faqat Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam üçün berilinyan bu martaba, bu ikram bu. Yani, Allah Subhanahu wa Ta'ala bir adamga rahim qimaxchi busa, bu adamda dozaktan çikarib jannatka kirgizmaxchi busa, razi busa, 23:25 Rasulullah qe eytadi ki, mene shu odamga seni shafatchi qildim dib, bu Rasulullah qe bugan ikram, likin bu ikramdan aldin, Allah mene bu odamdan razi bugan. Biz mene shunar sani yaxshi qumalish digimiz kirik. Shafatdi ikdi temani bar. Birinciden, shafat qilin edigan odamdan Allah razi bulish kirik. Allah razi bumagan kimseden, umume hiçkim shafat qilin meydim. Bu acik ayatlarda, Allahni aldi da shafat, 23:55 hic kimni shafatu utmidi dilgen illa Allahni izni bilan utal. Allah izin bir iskirek ve Allah razi bul iskirek. Odamlarini suyen adigan narsasi, hazirgi gunda odamlarini in katta aldab qoyigan narsasi, kainatda Allahdan boska bir boskar uchi bar dey odamlarini qiliqi qarisiz, u tili bilan etmeseyim, halati sunu kursitar. Huddiki odamlarini itqadice, kainatda bir kandey Allahdan boska boskar uchi bargi uxshat amal qiladi. 24:27 Bu mese uyilab qarasa rizqini kim bir yabdi? Disa Allah bir yabdi. Allah bir yabdi dib, tili bilan etgan bilan, likin dil bilan, qalb bilan uyilaganda, rizq Allahdan kil yabdi. Banda qokhlasin, qokhlamasin. Bu dunya, bizgi aylik berturgan adamlar, bizgi yardan berturgan adamlar, qoklamay qoysayam agar birishligdi, birmiy mandib qasayam, Allah ta'ali basqa tomanan rizqdi eylantirib kib bir uradi. Mene şu narsi, bu bizdi imanimiz bu. Mene şu iman, mahkem, mustahkem urna isi agar, 24:57 Allahni yaratu uchiligi, Allah ta'ala'ni ishlarini tadbir qili uchiligi, va shafa'at Allahni huzurida, hich qindi Allahni izdinsiz fayda birmastigi, bu narsani mahkem, mustahkem qalbimizda agar urna shadigin busa, hich kim shariyat giygin peytte acaplenmeydi. Demek oldindaki acaplenishligi ularini Allah Rabbul Alaminini tanimaganligi uchun, Allah ta'ala'ni manishu tafsili ishlarini tanimaganligi uchun buldi. 25:28 Innahu yabda'ul xalqa thumma yu'iduh. Allah Ta'ala bu surahini davam edayti yabdi ki, xalqni, yani yaratishlikni Allah Ta'ala boshlegen. Yani bu qaynatli yaratishlikdi. Hamasini Allah boshdan boshlep, Allah yaratgen. Kiyin, manabun arsani, yana qaytattan qaytaradi adamlarin. Qazi bizdan aldan utgitgen, qanci adamlar, tuprak takidiyotgen, qanci adamlar, bular ta boshdan boshlep, akhiri gece uzimizem. 25:58 Irtiga ulganimizdanki yena qaytattan Allah Ta'alan aldiga trillamiz. Dima uchun trillamiz? Li yajziyalladhina amanu bilqist. Iman kiltirgan kishilarini Allah Ta'ala adalat bilan cezalashlig uchun. Mukafat perishlig uchun. Walladhina kafaru lahum sharabun min hamim wa azabun alimun bima kanu yakfurun. Kafir bugan kimselarga bosa, ularga... 26:24 Lahum sharabun min hamim, yani qaynab durgan sulardan ularga icadigan icimlik bar, wa alamlik azab bar, ular kafir buganligi uchun. Allah Rabbul Alamin, mani shu ayette, acaib bir bizga nuktalarini bayan qalaydi ki, iman kiltirgan kisilarini Allah Ta'ala adalet bilan cezalashli, mukafatlashligi uchun diyabdi. Bu, Allah'ni karim, Allah Ta'ala'ni, yani karim sifatini, asarini mani shu coyda koramiz. 26:54 Aslida qiyamat günüde buletgen ceza, mukafatlar bizli qiyen amalimizge yarasha bumidi. Amma kafirlarini qiledigen, ularga beriletgen azab, ularna qiyen amallarga yarasha buladi. Amma mumillerga beriletgen ceza, mukafat, Allahni fazli bilan buladi. Rasulullah s.a.v. ettiler ki, hicbir kisi cennetke usine amali bilan kiral midi. Hatta siz hammey Rasulullah diyishkende, ettiler ki, hatta minham. 27:26 Uzum, Allah Ta'ala min agar rahmati bilan min qamrab olmasa, cennetki kral mimandigallar. Likin ayatta Allah Ta'ala yataqdi ki, udukhulul cennata bima kuntum ta'malun. Cennetki kriylarsilar amal qigan narsalarin sababidan cennetki kriylar diyabdi. Yani Allah Ta'ala xutdi ki, odamlargi cennetde birilatgan nimatlarini manashu qigan amalin uchun shudib birilabdi, likin aslida bu baravaramaz bu. Bu, Allah Rabbil Alaminne, 27:56 karama, yani, sakhawati wa fazli. Amma kafir bugan adamlarga bosa ci, kafirlarga qiyamat gunuda icadigan solara, qaynagan solardan soberlar. Wa alamlik azabbar bi meykanu ya kufurun kafir buganliklari uchun. Yani, ularini qanchalik fisqi wa kufuru bosa, manashu fisqi wa kufuruna tafsilati qanchalik bosa, jazani azabdi tafsilati xunchalik bolari. 28:24 fī jannatī yatsā'alūna ʿanī l-mucrimīna mā sālā kakum fī sāqār. Cannatta mumillar mucrimlardan suray shāyarkin. Yani jannatta turgan adamlar mucrimlardan suraydi. Allah subhanahu wa ta'ala manashundi suraydiygan bir imkan qibirarikin. Jannatta turgan adamlar, Allah ta'ala hamamizdi shu ahladan qisin, kafir bugan adamlardan silar niga dozak qechitlarin, dib surayshisa ular edisharirkin ki, qalu lamnakum minal musallin, biz namazu qumak anikimiz uchun. 28:53 Wa lam nakun ut'imu'l miskin wa miskin ge ta'am birma gandigimiz uchun. Wa kunna nakhudu ma'al xa'idin wa biz dinni masxara qilib gapir birgan adamlar bilan. Shariyatka tizgarib bogan gapirgan adamlar bilan birga bogandigimiz uchun. Wa kunna nukadhibu biyomiddin wa qiyamat kunini biz yalqandigandigimiz uchun. Mana bu narsalarda tafsilatlari usha uchun dozakta qiyab biz. Demek, har bir qigan ishlari uchun dozakta ularga jaza barligini ular hisqilad. 29:23 Yani, məsələn, misal üçün eytəmiz, məsələn, qamaghana ge krib, nəmə üçün qamaldin, dib surəsə, min falon madda bilen yatib ben, dib məsələn. Sin nəmə üçün qamagda utrib sen, disə, min falon narsab üçün utrib ben, dib. Demək, kafirlər uzlarinin maddasını bilədi, ular. Hatta ki, maddan kafirligimiz üçün utrib biz, dib məsələn, tafsilatini etib birerekən, ular, biz namazu qoma geldigimiz üçün, miskingi taam birma geldigimiz üçün. 29:51 mene bu uchun, mene bu uchun, dib tafsilatini eytadi, qan ne bildi ulari tafsilatini, chunki ulari shu uchun kiubi atibdi ulari ge cezab ugan ulari ge, nege namazi qumadi, nege biskinge taam birmadi, nimega dinni mazhar aqib yurgan, Allahini shariyatiga tisgari gapirgan adamlar bilan birga boldi, nimega nimega digan sawallar bugan nanki ulari aqli acilgan, ulari bilmagan narsilarini bu dunyada agar kuzlari kor busiyam, u dunyada korgan, yawma izi yuafihim ullahu dinahumul haqq, 30:21 wa ya'lamuna anna allaha huwa l-haqqu l-mubin. U shakunda Allah Ta'ala haqiqi dinni ularga, haqiqi jazani ularga kursatadi, ular bilishadi ki Allah Ta'ala haqiqi rast zat ikan. Haq zat ikan ligini ular bilishadi, nikim biladi kich bolad. Yani ularga beriladigan jaza, jaza an wifaqa, muafiq, judaham, minasib jaza ikan ligini ular judaham yaxsi bilishadi. Demek, mana bu ayatta judaham bir acaib, bizga bir tafsilatlarini kursati fuyabdiki, 30:52 Kim ki agar Allah rabbul alaminni rububiyyat sifatlari bilan tanib, mene shun arsegi agar tulig irgeshmese, tulig irgeshmese, unu hayati ham, ahirati ham nimi bulishligini Allah ta'ala bayan qiliyabdi. Allahni rahmatini asarlarini kurib, unu gergise. Rizqdi Allah ta'ala birgin rizqdi yise de, u rizqdi Allahdiki tizgarin arsige ishletse. Tadbirini Allah qiliyatgenligini kurmese bu adam, ya ki kursa ham tanamese. 31:21 Odamlarina hazirgi gundagi in katta muhim hammamizdi gham get shurgan, hamma adamda gham get shurganlarsa, shu ishlarina tadbir qil ishlik. Guya ki bu yir tushki tadiyu kimdir ushlep turishkiri guni. Din dushmallari, shaytan ularini imami, va shaytangi irgeshken unu malaylari, kafir u munafiqlar, irtey u kic kinalar ishlep chikib, hatta mutfilimlar ishlep chikib, odamlariga harkil chubchaklar ishlep aytib. 31:49 yoshimizden gattamiz gece bizge sindir etgen narsay tadbirini Allah kimi ebdi Allahdan bashqani qol ededi gen narsayni chuntur makcik olaydi. Bunu biz bilib bilmestan qalbimizge, hatta yoshlarimizin qalblarige bunarsay singib qolaydi bunarsay. Allah ta'ala bunu Quran da bizge bayan qildi likin biz muammaq shukki Quranini chunmayimiz. Quran uzi manishunarsayni bizge bayan qilib iraydi. Aynixsa Maki ayetlar. Manishulardan biri haci biz urgen edige Yunus surasi. Bu surade Allah ta'ala 32:21 Bitte mana, yani, inna rabbakumu Allah, silarnir rabbilarin Allah fa'buduhu, ani shuzad ki ibadat qiyilar, afala tazakkarun, silar pandi nasihat omey silar midigan, bilib qiyilar dimi abda Allah ta'ala, afala tazakkarun, biz utken darslarimizda bayan qigandik, tazakkur nima, tadabbur nima, tafakkur nima, tazakkur digani, islatma alishlik, pandi nasihat alishlik, yani, masalan bir safarga chqibansi busik, 32:49 Ertage sefarga chik bitamin, balaq oga baramiz dedik misal chun. Balaq oga baris chun, xalmaq alish kirek, oga kirelik narsani alish kirek. Min alishdi unuttum, kin chiktim, shirigimdi kulida, xalmaqdi kurgen payetimda, ye min xalmaq omab ban. Digan narsa tazakkur digilad, arap dildi. Yani uzim qilishim kirek bugan narsani, min bilardim, liki unutku igan man. Niman edir kurgen payetimda, shunde isimge kila digan narsa tazakkur digilad. Allah ta'ala mani shujayda etayabdi ki, afala tazakkarun. 33:19 Demek asil Allah Ta'ala ge ibadat qilişlikini hemmi biladi buni. Bi şart, yani şu şarti bilan biladi ki, fitrati salamat buliştigi bilan biladi. Agar adamda fitrati salamat busa, Allah Ta'ala ge ibadat qilişkirek, Allah yarattimi, Allah rizq biriyabtimi, nige baska adam biriyorishkirek, baska adam bizge shariyat tuzu biriyorishkirek? Nige Allah bizge rizq biriyadi, Allah bizde yaratadi, Allah uldiradi, Allah triltiradi dib tanasegde, yuk. 33:48 Bu yuruqdu başqa adam qal ishkerik. Bu, kufrni aslisi man ishnerse. Kafirlarini in kafir bubketishligini sababi, Allah Ta'ala'nin shariyatiki kummasligi buldi. Dhalike bi ennehum karihu ma enzal Allah. Muhammet suraste bunu biz tafsiratini etkin edik. Kafirlarini kafir bubketishligini sababi, dhalik, yani Allah Ta'ala'yati yaptiki ularini kafirligini sababi, ular Allah nazil qigenler sani yoman korishti. 34:16 Yani, adamlarina muammasi shuki, shariyatti yoman koral. Shariyatti yoman korusligi harqil derece gece buldi. Kimdir bar, bunu acig etdi yoman korusligini. Min bunga tizkariman ulginimce man shunarsiga rushkile mandidi. Va koral kutarib chukti maydaniye, yukkile man shu shariyat didib. Kimdir bar, bazı cayini tan alib, bazı cayini tan amadi. Allah ta'ala man ishi, bazı shariyati tan alib, bazisini tan amagan adamlar uchun eytadi ki, 34:45 أَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضِ 35:16 Yani bunda iqigan adamlar ne cezasi? Yani bunda iqigan adamlar kimler ular? Shariyatti bazisi ge amal qilib, bazisi ge amal qimegan adamlar. Akramakumullah, masalan, hazır kupçilik adam, tabiyati bilan insolar cirkenadi. Masalan, cuçka gujdan hamma cirkenadi. Maytani yiyishlikden cirkenadi adamlar. Mumun bugan adamlar bundan cirkenadi. Insan tabiyati cirkenadi. Likin, ghibatten cirkenmaydi. 35:43 qibat qiliqlik haramligini biladi, xutdiki chochqa qochi haramligini bilganiga qaba. Lekin chochqa qochi dan jirkin amiz, qibatda hawas bilan huzur qilib qiladi adamda. Bira artabir adam yoxki illa qibat qimasa. Uja qibat qilatkin adamga, niga qibat qilib san bun dup sura sez, oziman bilmiman deydi. Chochqa qochi isanm da sez, yox yimeyman Allah asrasin deydi. Nima farqibar ika sun urtas. Demek bu Allah qaytargan ligu chun chochqa qochi dan jirkin mi abdi. 36:15 Bu, chochka gochdan tashlashligini sababi, tabiati onu yoman korgarligi uchum bulayabdi. Bu, Allah ki ubudiyyat uchum bulmayabdi bu narsi. Biz tarqigan narsamizdi Allah uchum tarqisik, qabul qigan narsamizdi Allah uchum qabul qisik, nafsimiz yoman korup dursa ham taslim busik, mana bu ubudiyyat bulayabdi. Hazir ki halatda, kup ciligimizdi halatimiz, shariyatdi bazisi agar tan olsik, tan ogan narsamiz Allah Rabbil Alamin dikilig uchummaz, 36:45 ozimizga tohru ki pqaqanlik uchun tanagan bu pqa meyli gunda. Tohru jannatki krislikdi basqa yuhullariyam kub didi. Mani bu sunnat bu, mani bu shariyat bu. Disa bu shariyati sunnatligini bilemenlikin basqa yuhullariyam bu barko jannatki krislikdi. Abadan agar manish narsan tanamasa, demek bunu qiletkin narsasi, bunu tanagan tamani napsiga tohru kiganlik uchun tanagan. Chunki Allah ta'ala itaydi ki, ya hawa, ya shariyat digan. Ya vahiy, ya hawa. 37:16 Fa illam yattabi'uka, fa'lam annama yattabi'una ahwa'ahum. Agar Rasulullah qeyti yabdi ki, agar sizgi irgesh mese ular, adamlar bilin ki hawasigi irgeshad. Yani, ya shariyat, ya hawai nafs bulad. Unu urtasda baska manzalati yox. Adamlar, shariyatgi irgeshgan adamlar, soqal qoyishi munkun. Baska bir amallar qilishi munkun. Lekin, caiki ganda, mana bu shariyat, bu Allah, bu yurugu bu narsadisa, sunu suni bilib durub, kurmay qivir. 37:46 Udkiti ursa, ribana haramligini bilir, ribabilan shogullani ursa, shunda davamiti ursa. Odam zat xata qiladi tohru, kamchiligimiz bar, hamamiz guna qilamiz. Lekin usha narsadan, isimizdan chqib, shahwatke birilib, bir gunax ishki qul ursak, Allah asrasin, tauba qisak, Allah taula taubani kiciradi. Lekin mumun bugan adamlar usha narsada, usha halatada davam itmaydi. Inna alladhina taqaw idha massahum ta'ifun minash shaitani tathakkaru, fa idha hum mubisirun. Taqwa qiladigan adamlar, 38:17 Demek, taqwa qiladigan adamlarga ham shaytan tarafidan bir vasvasa kilib, bir günahka qolurishligi mukud agen. Agar shundayi bubqasa ham, ular islaydilar, tazakkaru islaydi, fa'idahu mubsirun, shunda qalblari achilar. Demek, bana bu narsalar bizga Allah Rabbul Alaminin tanishlikden kin kilib chikadigan narsa. Inshallah, bu surani bizga hala davamibar. Qulasa qiladigan bosak, biz mana shu yolda davam etamiz. Inshallah, kin ki derslarimizda. 38:47 Inshallah uylemiz ki, bu narsadan biz üçün kette bir faydalar bar. Bizde, hayatimizde, mene shunarsa, agar qayda bose, asil bose, Allah Rabbul Alamin kim ikalligini yaxshi tanisek, anu ushenden kiyn, baska narsalar, amallar, shun üstüge qurulali. Hamme muammamizdi yichilişligi, Allah Rabbul Alamin ge taslim bulişligi bulali. Allah ta'alanı yaratucu, tadbir qilucu, şariyat tuzucu, ve cezabirucu dipten alışligi biz girik. 39:16 ilayhi marji'ukum jami'a, yani marji'ukum jami'a islarni qaytay digan larin, hamma larin Allah n'aldiga qaytay isli. Hammamiz Allah Ta'ala n'aldida turamiz, hammamizgi Allah Ta'ala bitta-bitta soq kitab qaladi itayi. Allah Ta'ala Allah ki yuliqqayn kundimizdigi bizgi rahim qisin, Allah Ta'ala darslarimizdigi davamin qisin, Allah Ta'ala urgan galarimizdigi amal qizisdigi uzu tawfiq versin. Subhanak Allahumma bihamdik, na shahadu an la ilaha ila ant, na astaghfiruk wa natubu ilayk. 39:44 صَلِّ اللَّهُمَّ بَارِكَ عَلَىٰ عَبْدِكَ وَنَبِيكَ مُحَمَّلِينَ عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامِ