♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersSes39- Абу Бакр розиёллоҳу анҳу сийратлари давомиadmin·3 views·5 months agoУшбу дарсда қуйидаги нуқталар баён қилинади • Биринчи Халифа (раҳбар)ни танлаш маросими қандай кечган эди? • Халифани нима учун Қурайш қабиласидан танлаш лозим бўлган? • Саҳобий киромларнинг раҳбарликдан тақво қилишлари; • Саҳобий киромлар Абу бакрнинг қадрига етишлари; • Дин ишларида пешқадам бўлган инсон дунё ишларида ҳам шундай бўлиши лозимлиги; • Абу бакр халифа этиб сайланганларидан сўнг халифалик мансабига лойиқ ҳақ – ойлик ажратиш қиссаси; • Мансаби кўтарилган инсон Абу бакрдан ибрат олсин, оддий инсон эканлигини унутмасин! By: Шамсуддин Дарғомий, Абдуллоҳ Бухорий Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Абдуллоҳ Бухорий#Audio#IslamHouse#Абдуллоҳ Бухорий#Шамсуддин ДарғомийMetinbeta▸Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.0:01bismillahirrahmanirrahim alhamdulillah salatu wassalamu ala rasulillah wa ala alihi wa ashabihi wa man wa ala amma ba'ad assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu imam ibn al-jawzi rahimahullah sifatu safwa kitablar da abu bakr as-saddiq radiyyallahu anhu sirat laraman dawamit tarib etadlar ki zikru khilafati abu bakr as-saddiq0:38Abubakir Siddiq radiyallahu anhuni xalifaliklarinin zikri, shubri, bayani dheb boshladilar. Indi utken darsda, isiladi bosa, Abubakir radiyallahu anhuni fazilatlari haqidi, va mishangi ta'luqli bazibir ruwayatlarini isilab utilgendi. Indi bugun xalifaliklarini zikrikli yaptilar, tarixchi sirat.1:13ilmizagi bulamolardan nakil qilib etidlar ki, Abubakir r.a. qayqaman s.s. ufat qiganlardan kin bayat birildilar, ushe 11-ci hijri yilda, rabi-il awal ayinin 13-ci kuniga torqigan, bazilarda 14-ci, ulas rabi-il awal ayinin ortalarda buladim, 11-ci hijri yil.1:47ibn Abbas , Umar ibn Khattab . Rasullallahu sallallahu alayhi wa sallam wafatqigan larda Ali ibn Abi Talib wa Zubayr ibn al-Awam Fatimani uida utirishkanda. Yani aksaryat muhajirlar Abu Bakr as-Siddiq2:19raziyallahu anhunu aldilargi tuklanib turishkan bolsada, Ali wa Zubayr isa Fatilanin uylardi idila. Amma ansarilar bolsa, Bani Sa'ida, Saqifa visha mahallasida, hammalari tuklanishib, ansarlardan bir amir tayin qilamizda maslahat qilish etkan ikan. Shunda min Abu Bakirga ayittim ki,2:48Amma muhacirlar tupilanishib, Abubakir bilani yigilashib turganida ayittim ki, Ey Abubakir, yurin ansari bradarlarimizi aldilarga barilik dedik. Maksadlari barib xalifani tayinlash. Kim xalifi boladi? Barchi musulmalarga bit tarahbar boladigan sahabi tanlash masalasi. Shu maksadda barishti. Ansarilerga,3:21Yol olib kitiyatkanimizda kitiyat, yaxshi adam ilan koristik yolda kitiyatu. Dab maqtab yaxshi adam dab ut kitiyatdilar. Indi bular ham u shay'a ullu halam ansarilerden. Ansariler nima qilishiyatkanini, habarini aytisdi da, kin bizdan sorasdi. Ey muhacirlar, qayarga qarab kitiyafsilasilardi isdi. Shundi biz aytitik ki, biz...3:50ansarilerden bugan bradarlarimizin aldirariketi yappizdi ishti. Sunda ular ikide yaxshi insan cevab qilisdi ki, ansariler aldiga barib, utur mesilaram ulu uradi, ular uzdar kilisadi diga manadi, silar uzilarini iciden, muhacirlarini iciden bir rahbar tallab ushingi bayat birsilar ansariler uzu kiladi diga manadi ittilar. Sunda,4:24Men aittimki, Umar Mukhattab edi et ebtilar, men aittimki, Allah ki qasam, albatda ushe ansarilarin aldiga baramiz, baramizik, bumidizik, baramizik, turdila. Hamamizki birlaşib, birgelashib, muhajirlar, hammalari birge barishti. Bani Sa'idi, Saqifat Bani Sa'idi ge barishti. Bu Bani Sa'idi, ushe ansari qabililerden bir kismi, ushe kisminin mahalalari de tublanishti.4:55xarasek ular hamma ansarilar bir jayda totlan tushkanakan. Ular hammalara bitta adam atrafda uralib turushbdi. Kimakan u adam? Rajilun muzammal korbaga uralib utqaz qoyushkanakan adam. Adam qobligidan kim bodib suradan yaxqoramay? Xinda bu kushi Sa'd ibn Ubaada dert jawab balisht. Sa'd ibn Ubaada.5:32Ansarilarinin in mashhur rahbarladan bira. Aws wa Khazraj in katta rahbari ikite bogayn. Aws bir qabila, Khazraj bir qabila. Iki olaryam Ansarilardar. Aws rahbari Sa'd ibn Mu'az bogaynlar, Khazraj rahbari Sa'd ibn Ubad bogaynlar. Ulan icide Sa'd ibn Mu'az obrolari balan roqdi. Sa'd ibn Ubadini, Sa'd ibn Mu'azini,6:08Avuslar ham, xazirajlar ham xumatqin shahid. Ustu ham aqilli, zakavatli, sabirli, xikibatli insano dillan. Amma olekin u kuxu, qazatil ahzabda shahid bugillan. Qazatil ahzabda, xanda qazatida yaralanib, kigin usha yaralini tasirdan uxotqigillan. Amma shunan kin, kim qaldi? Sa'din Uba da rahbar, inkatda rahbar qaldilan.6:37Bu yerda ansarilar toplanishib, shu bazilara Sa'd ibn-i Ubadaga bayat veramiz dixat, bazilara qoshqa fikirde bulishib turishgan bugan. Shunda Sa'd ibn-i Ubadanin adiyo korpegi oraq qoshganligini korib, nima bukti bu kishi geyadib soradim? Bu kishi kasaddi ishti. Kin biz usha ansarildan yanige otirdik. Avmamiz borib otirdik. Otirganimizda ansarilerdan birilara xutuba qilishib gun tikdorib gapirdi.7:12Allah ta'la qe hamdu sana ayitib, amma ba'd, didi. Biz, Allahnin ansarlarimiz, İslam laşkarlarimiz, sizlar ey muhacir, muhacirler cemaasi, sizlar ham bizden bir cüz silar. Bizge qarashli bir adam silar. Bizge kili qoşili gen silar, diyabdi. Indi bu rahbarlik masalistis silar, bizda şu rahbarlikin ap koymok ci silar.7:57qeyn qeyn qeyn qeyn qeyn8:35Abubakir Siddiq qat'i qarar qarar qarar qarar9:13bil ardımda murasax tur ardımda. Wa halanki u kishi menden kore halim raq, menden kore khurmatli raq, posarar ham dekin bazda qatq, sal qatq gapiradigan qadadlar barda. Qatq qamaz qat'i, haqiqat, haqda bilgarlardanki qat'i turarlad Abubakir Siddiq. U shajahatlami atyatqan. Yendi tur ban gapiramanda ganimda Abubakir otar didlar. Alarislik, shashmey turin didlar. Shashmey turin umar didlar.9:48Fikarihtu an uqlibahu. Abubakr xafakalib, qazablarini kitir qoshtan chitlandamillar. Qigin Abubakr raziyallahu anhu turib, ansar wa muhacirlar oleda turi qapardilar. Ansar ilargi qtab qolib. Wallahi ma taraka min kalimatin a'jabatni fi tazwiri. Illa qalaha fi badihati. Abubakr qaparganlarda, min icimda tayarlab qoygan, uzum yaxshkorgan suzlarna,10:27Tark etmestan hamasini cudahan bir addi suratdi, tabi'i suratdi gapirdilar. Man qizishib turudum indi qatli gapira mandigam naroda. Churayili gapilan tayrlab qogandim, uzim yaxsh gorgan sudban indi gapira mandib turudum. Abubakir, soxmay turayim, uzim gapira galardan ki, menden kore Churayili ra uslugdi gapirdilar. Dib maqtiyatina. Menden kore Afzar Raq, men bilmagan gapilar bilan,10:56Ben bilmagan ayat hadislardan getirib gabardilam. Qudi ham qirayli bir gozal maviza qibirdilar. Qigin aqrda hamma Abubakirgi xulaq salib, tasirlanib, haqiqatdi chunib yetisiyatikamdan ki, etdilar ki, indi etedigan suzum, dedilar Abubakir radiyanlarim. Sizlar, ansariler, ozlariniz haqqida zikir qilib otikan barcha yaxshiliklarga sizlar seza var.11:29xaqiqatdan ham shu yaxshiliklargi ega bugan yaxshi insansidar. Ansarilar judahan byuk yaxshi adamlar didilar. Wa lam ta'rifu l'arabu hadhal amr illa li hadhal hayyi min Quraish. Lekin vaziyat boshqa cha. Arablar, Arab qabilalara bu rahbarlik masalasi da Quraish qabilasiga razi bolad xolas. Quraishdan boshqa.11:58Boshqa qabiladan adam rahbar boladiga musa, arablar munga razbumistan fitna qaladda. Moshan chun, Ayqa Musasallam al-aymmat min Qoraysh didlar. Qorayshdan boladda rahbarlar didlar. Namaga ham qabilalar Qorayshka razbuladda, boshqasiga razbum idi. Chunki didlar, arablar icida en abrolisi, en yaxshi joyga12:31qorayish qabila qorayish qabila qorayish qabila qorayish qabila qorayish qabila qorayish qabila13:00shularga en togur, en yaqin nasab shu Quraishishke. Shu jihaddan hammasi Quraishishke taslim bagan arablar. Shunin chun shu Quraishdan sayanashkere. Biz qiziqayatganimiz yok, muhacirlar. Bizdan bosundad qiziqmimiz. Lakin vaziyat shunu taqad oqilad, Quraishdan bolishkere. Bu masan fitna uqetadad, tushunturdlar. Indi bu bir sabab. Kinti sabab, dini sabab. Dino, diyanat jihaddan13:32Hayqa Mansoh Salamga in yaqin bogan, in kup jan ku yidurub Islami qizmat qigan, hayqa Mansoh Salam in amanatdar, in ilimli, in hikmatli da maqt qigan, adamlat tur ganda, ad-dirag sahabilar, ansarilar, masalan, rahbar bolosh digi, ham bir jahattan, dini jahattan tur kemiyida. Afzal ish mas bo. Afzal ish, in afzal adam.14:02O shayn chun dedilar, sizlarga min, mana shu iki ta adami bitasiga bayat birishi iliga ma razi man. Man fikrimi o saylar, mani maslahatimi qabul qisaylar, mana shu iki ta adamdan bitasini tanlaylar. Umar bin Khattab tanlaylar, ya ki Abu Ubaidani tanlaylar dedilar. Kim gapir yapti? Abu Bakir gapir yaptilar. Ya Umar'i tanlaylar, ya Abu Ubaidani tanlaylar dedilar.14:31Umar rivayet qil etdilar. Umar shun rivayet qil etdilar ki, Abubakir shun dedil, a xutban a xurda shun dedil, qoshib qoydil. Quz xutbalari cidil curayli boli dimaqt etdilar, et etdilar ki, shu gapirgan mavizalarin icidi, faqat kini shu suzlari yokmadi mangi. Umarri tanlaylar digan suzlari yokmadi. Chunki edi etdilar, Allah ki qasam ki, meni boynim kesilib, günahlardan salamat bolib, qata qilib qetsam, shu meni yashiro, xabi...15:02Abubakr dek, byuk inson bar adamlar icide, meni rahbar qat tayinlani xidan kore, meni Abubakr bar joyda amir bolish bolish boliganan dan kore, uldiri bi boliganan afzal, meni ax Abubakr dek, byuk inson aldi, uzim rahbar bolishlikni umuman xoklamastan. Deki Abubakr shun ne didi? Shun gablari okmadi manga? Yadi Abubakr mashi omarga bayat veriylar, ya ki Abubay digan lari?15:32Qandi qlib Abubakr dey byuk insan tur ganda men rahbar bolishm munkund, men tasawuqlami man illa antagay yarunafsi indilmabd illa ulim aldida, ulim keganda nafsim uzgarib qawasay indi bilmadim. Lekin man shu xalatda etaman deyabdilar. Abubakr bar adamlari qida men rahbar bolishm, men tasawuqlami man. Indamkora manga ulim yaxshaya deyabdilar.16:00din lari, taqvalari kucildi gidan. Demek, Abubakir raziyallahu anhu xutbalardan ki ingi etkin sozlari shubuldi. Qurayishdan bulishkidi xalifa. Qurayishdan bu, misal, didilar, fitna vuket edi adamlari, shun turiblar. Uzi aksariyat sahabilar bilish edi, ansarilar ham aksariyatlar bunu bilish edi. Shunichun, uzi ansarilar ida ittifaq bulmiyi masla'at qiturish kendi.16:28Yeni, sa'adun u badaga bayat birsik, dabdurishgan, kimga bayat biramiz dabdurishgan, ixtilab hubdurgan. Ansarilarin u izilarini icide ixtilab hubdurgan. Shunde muhacirlar gelishgan bu yolda. Ushe ixtilab bunbe qedar atqiladdi icilarida shu, yaa hu muhacirlarini icide Abubakir bar, Umar bar. Hamamiz bilamiz ku Abubakir, Umar da'in dib, Abubakir, Umar da'in paygamarimiz bu yolda, on qol ikide wazirlari hubkigan bular. Digan sahabi ila buga Ansarilarin icilarida.17:00Qigin ansarilerden yana bur boshqa bur adam turub khutuba qildi. Qaytti ki, min bu masalada in ahkimatlisi man, siyasi masallani yahsh chunadi qan, min man. Bizden ansarilerden bur amir bulsun, ma ili silerden muhajirlardanan bita amir bulsun. Iki ta amir sayinlili, digam fikirdi qiqardi. Lekin bu torqe midi? Hadislargan yam qarshi bugam. Faka sorallagad, shu sababli,17:30qab qubay kit, ibu tuğurga midiku dupur inkar qiyallari çıqib. Vartafa atil asuat, awazlar kutarla boshladin. Hatta xashiytul ixtilaf. Ixtilaf fitnaga aylan kit qalishidan qoqtun liyatdilar. Faquldu, shunda Umar ayitiyatdilar ki, ubsot yada ikaya Ababakir. Qolizi berin e Ababakir, nensiga bayat beri edildi. Qigin, Ababakir qollarini oxtilad, razilik bildirilna bayat verilishka.18:02Mim bayat berdim, ey muhacirlar, ey adamlar, ham yilar bayat beriyilard, chakrdim bayatka. Abu Bakrga bayat berdim, vahama muhacirlar bur awazdan bayat berishti, vahagyan, hama ansariyilar ham turib bayat berishti. Chunki hamalar bilishada, Abu Bakrga fazilatima. Fakat hazir peygambarimiz wafat qogallardan kin, dahshatli xalatda sal, adam dahshatka chushkanda bazda, biladiga ilmiyam izdanchi qoladiku.18:29Abubakar vayadda ki, rasullaha s.a.s vafat qiganlarda ya Umarga vayad verilar, ya Abubaidaga vayad verilar, dedilar.19:00Shunga bero, shundan tahsirlarib, Umar raziyallahu anhu, abu Ubaidaga bayad bimaqchi bolilar. Mammas abu Ubaida bola qasum, mumsan, digangab utkandayin, walla halam. Shunda biring, abu Ubaida qoliz biring bayad birey. Ixtilab, mumsan, tezra xalqilayli digan masla bogaynda. Uzo abu Bakr afzalda blishadze. Uzo jayiz shariyatta, masalan, afzal adam turganda, sal darajas pasra adam busayan bayad birey jayiz kuliki.19:28Bundan kura afzal raqo, elbatta afzal adan qa bayad yoshkiraq. Yani bete caizlik cihatin itibarga ola fitna uqid qamasino, tezra bayad veril xalqil ili digan nuktay nazardan, Umar raziyallahu anhu abu Ubaidagaya aytik kordilar, abu Ubaidagaya aytik kordilar. Qani sizga bayad dirili qo misam, razi nisiz shunga digan derda, shunki sizdi paygamarimiz nima didilar abu Ubaidana. Aminu hadihil umm. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam abu Ubaida raziyallahu anhu na,19:58Manashu umatning en amanatdar insani Abo Ubaida diganlar. Ushe amanatdar ishanchli adam bu diganliklar uchun, buna kupchilik soxabilar bilishadi, Abo Ubaidagi shu jahattan tola ishanch hasil boladi bayat biramizdi ishti. Shundi Abo Ubaidagi umar shundi diganlardi, Abo Ubaidagi umargi qara qayttilar ki,20:29İslamiya kirganimdan beri, sizdan bu naqa hata qorma gandim. Qandi qilb minga bayat bire siz? O halanki, sidani icilada Abubakr Siddiqdi insan busa. Faniyat nayin. Qur'anda faniyat nayin dilgan insan boz. Abubakr. Qandi qilb bu adan turib biz bayat veramaz? Qur'anda faniyat nayin dilgan. Yani, iki tane ikinkisi dilgan.20:59Abubakrda ikiti adamda ikkentsisi ziydiyan, yani, xayirda, gharba bikinib otirishkanda, hijirat qilishyatkanda, gharba faqat kina Rasulullah bilan Abubakr bagan, boshka ichkin bilmagan. Qur'anda ham zikir qilinyan, ikiti adam ikkentsisi Abubakr ray ishara qilinyar. Yani, Qur'anda zikir qilinyan adam bu. Faqat kina Peygamberi uzu bilan birga, yalgız.21:28qarda eyn sharafli, abroli martabade utirgan birga. Ich kimga nasib qimegan bundaqa hijiratda, Abubakirde payganbanimiz bundan birga hijirat qili, koshqa ich kimga nasib qimegan. Qur'anda zikir qilingan bu, hatta digam nanada, qande qili shun, Abubakir turganlarda mange qande qib bayad veraman disiz? Bundaqa hata izi kormeganmim, islami kirganimden beri, mansiz tani ganimden beri, bundaqa hata qigeniz kormeganmim, didilar.21:58Hullas, Abubakiri in afzal sahabi ikenliklidi, shubha yogidi, hic kaysi bu sahabinin iclidi. Fakat, ushe musibat borski chuken payittis, bazdi, odan nima qilis birmi qolad. Ushe cihattan azgina ixtilaf bulib, kigin, hamalar burawazdan Abubakirga bayat verisdi. Ali ibn Abi Talib, radiyallahu anhu, etedilir, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, ufat qiginlidi, kim rahbar burarkindib qaradik.22:29qaylasak Rasulullah s.a.w. Abubakir r.a. namazda imam qilib tayinladilar. Namazga otisga Abubakir otisanda buyurdilar. Rasulullah deyik zat Abubakirna din ishimizda bizga, din ishte ishida, dinimizda bizga rahbar bulishga, imam bulishga razi buldilarma, biz indi bu dunyayimizga ham22:57shu adammi razi mizdi isht, shu adammi imam qilishke razi golemiz, duniyawi ishlarimizdayam, shu Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam badami ki dinde takdim qildilarimi, duniyadi demek indan kura awlara boladi, shu adam imam bolishligi. Dib, Abu Bakirri takdim qildik, didilar, Ali raziyallahu anhu. Bu qabbi, xuddi shu sozni, Abu Umar raziyallahu anhu yam etkendlar, boshqache lafizda etkendlar,23:32Raziyehu nabiyyuna s.a.s. li dinina afalan ardahu li duniyana. Rasulullah s.a.s. Abu Bakirna shu dinimizga bashlik iman bolishiga razi boldilar. Akhir biz duniyo ishlarimizga razi bomizmizmizma shu kishina bashqarishiga digam. Umar r.a.d. nam shu rubayat kigam. Ata ibni Sa'ib rahimahullah etadilar.24:03Lammastu xilifa Abubakir asbaha ghadiyan ila suq. Inde biyada Abubakir r.a. qanchalik zahidliklari və uzlarini pexanat yerilari bilan rizq tapishki harakat qilishliklari xalifalik mansabı bu kushiga itkanday salbi tasr qimaganliki haqda. Etiyabdilar, Abubakir r.a. xalifa qilib tayinlangan kunun irtasiga.24:39bazarga chix kitatkanini kordi, korildi. Wa ala raqabatihi atiwabun yattajiru biha. Bu inlarga bir qancha, bir necha koyinliklarni kotarib, shu koyinliklarni satish bilan, tijarat qilash bilan, shugullanish maksadida bazarga chix kitdilar. Yolda Umar wa Abubayda uchiratib qayaqa kiti hapsiz, ey Rasulullahnin xalifasi.25:10Ya xalifata rasulillah, ayna turid? Qayaqqa barmahchisiz? Dib surasht. As-suqq? Dib jawab buyurlar. Bazarga? Bazarga barmahchiman. Shunda tasna'u ma'aza? Qadu ullita amral muslimin? Muslimallarinin ishini sizga tapshirildi. Siz muslimallarinin ishini zimmanizga yuklandi. Muslimallarinin ishi siz zimmanizga yuklandi.25:44Shunday halatda, musulmalarini masuliyyati boyningizdi bole turib, siz nima qaliyab sizdi? Siz, yani, bazaage chqib, uzizi ishiz bilan shugula nasimi? Ab yada musulmalarini ishini kim qiladi? Rahbarliyini kim qiladi? Shunday, Abubakir jawab qoldilar, fa min ayna utaimu iyali, ailemni, bala chakamni,26:12qayardan baqaman, qayardan ta'am lantraman, ularga qayardan aqatab qibiraman, pul tapmasam, uzim rizq tapmasam, xarakatxumasam. Shunda ularga Abo Bakirga Umar wa Abo Ubaida aittilar ki, en taliq hatta naf rizalaka shayan. Bu rahbarlik mansaboga yarashi sizga vazifa, shu vazifa ingizda, ada etishingiz uchun biz nasiba ajilatishimiz kerek sizga dixit.26:48Sizgi aylik deyimizmi, aylik aciratishimiz kerek, sizgi nasiba birishimiz kerek, xalifalik. Man sabirini, musulmallarinin ishi bilan mashugol bulishliginizi mukabirada, indi sizgi shu khizmatiz uchun, aylik bali chakayinizgi, azgini busi, am rizq tapishiz uchun, birinashda aciratishimiz kerek, baytil maldan. Diyisdi da, Abubakir bilan birge, inayki, Abubakir yetalab, musulmallarini toplashib.27:18jamuat, ahlil xallu al-aqid, ahlil shura, maslahatçilarni toplashı, katta sahabilarni, ansariyi və muhacirlarni toplab turub, katta rəhbarlarni, maslahat qilashıb, xar kuniga yarimti qoy birijliyini ittifak qilashıb, xiniq ittifak qilashdi. Abubakir utirib, banshiyarida rəhbarli iqsin, həm muxtajlar shukşiyiki imrajat qiladi, uzini muxtajligini shukşidan kilib.27:49ozige yordam soriyidi. Bu kushi qiyin qaraylar maslahat qilishi qirayi busa, maslahat qiladilar, yordam birishi qirayi busa, yordam birallar, shu ishlarinin khizmatlarini qilishi icun bu kushi sutta utirishlar qirayi. O shangi yarasha biz inakin biyodan haq qilarini, haq ajadishimiz qirayi, shunge kanche birayliyikda maslahatilashib, yarim tokoyi kilishti. Har kunu yarim tokoyi biradigan bolishti. Yani yarim dirham disayan boladib orda.28:18ik yunga ber zilham yani. Wa ma kasuhu fi rrasi wal batan. Yarm toqoygi kilishti da ki yin bosh, boshini yam ber ilik, qarnini yam ber ilik dabdurub. Yani, maslahat la shishti, shinda, aw bakir, yaw man gashuk, yarm toqoy boladik, kireymas boshqadad, boshqa artqcha, narsik kireymasdab, qabil kumadilad. Yana boshqa bir ruwayat tikiladiki,28:48Lama waliya Abu Bakr il-khilafata qala ashabu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ifridhu li khalifati Rasulillahi ma yughnihi fa qalu naam buraduhu idha ahlakahuma wada'ahuma wa akhada mithlahuma wadahruhu idha safara wa nafakatuhu ala ahlihi kama kana yunfiqu qabla an yustakhlaf. Fa qala Abu Bakr razit. Abu Bakr khalifalika tayin lanyan nankin.29:18Rasulullah s.s. sahabalari maslahatlashit ki, Rasulullahnin xalifalariga u kushini beyhacat qiladigan bir nasibanı ajarat eylar indi, diisht. Shundi, aha, shundi xilishimiz kirey, dib, dib, nima biremiz, kanchi biremiz, dib maslahatlashikanda, huydagi narsalarimiz ziki xilisht. Orenciden, usudagi kimi, yirtilip getse kimi,29:49Un urniga, yan kiim alishga, shubaytil maldan aladi, haqqa bar, shunga deyisdi. Kiyin, safarga chikish kirey bosa, halifa, safarga chikish kirey. Safarga chikish kirey bosa, safarga chikadigan markabini alishga haqqa bar deyisdi. Kiyin uchuntisi, uzini ahli ayilasiga berish kirey bogan nafakasi. Khuddi, xalifa bulishidan aldingi halatda.30:19qanday nafaq qilardi, xalifa bulishdan aldin, addi bir insan bugan payetidi qancha ishlatardi ailasigi, qancha birardi, kunugi qancha aqati yi ishardi, qanday xalatdi iz, sunci yashab gildi bana, 60 yoshgechi, 60 yoshgechi yashagani, xalifa bulishdan aldin, orta xalatini qand alamizdi, ushi orta xalatini binaan, xalifadan kinam, ushi orta xalatini yashishgiri, qanday bugan busa awal, sundi nafaqasini,30:50kereyli sarmayasini su baytilmaldin ala da deyisdi. Shundi albaqir razulani maili, shungi razi man diyodila. Ozu kereymas digan, uzun pul tapiman diyatdilar. Mangi aili kereymas diyatdilar. Fakat pul tapishilar, uzlarini, ailelani, baxish bilan awara bukasilar, biyada musulmanlani ishidin azgini calib qalishlari munkin. Oshin chun, tuyla aciratish, vaxtlarini aciratishlari kerey bulib. Shundi bu.31:22Abubakir r.a. ishqi qana çixtilar yana, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat, uzlar xizmat,31:57Uzi zi qinavar yap siz? Gapirganlada Abubakir jawab qildilar ki, qaçin sizim? Sizam, Ibnil Khattabam, yani Umar bin Khattabam, ikka u ilar mani aile bala chakami ishiden chalqitme ilar, mani aile bala chakami baxishchun ishlasin kirey, ishtan koyme ilar mani dib, uzilarini, ailelarni uzilari baxishki harkat qilarildi. Yana bir rivayatta Abubakir raziyallahu anhu, uzilarini,32:29mahallalarga qoy mallardan, tuyalardan soqib, sud soqib gelib, mahalladagi adamlarga suddar qataridilar. Xalifa buganlardankin, osha mahalladagi qizladan mutasi, indi bu kush xalifa buldilar bana, indi bizi hawlimizga sud ap kemiyilar indi, xalifalik bilan awarib qolallar, deb aytibdi.33:01Shugab Abubakir R.I. istiqaldilar. Shunda ayatilar ki,33:32akhlaqumni uzgartir basligini umid xalaman. Awal qanday xulq ilan, xulq ilan gyan bulsam, uxanday bulib davam itishkiya xarakat xalamandidla. Faqana yihli bulahum, kin uxak halifa bugan lalardan kin ham sutlarini soqib kilib biraridla, oki biraridla.Tüm metni gösterYorumlarHenüz yorum yok. Faydalı bir düşünceyi ilk paylaşan siz olun.