♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersSesҚуръони карим ҳақидаadmin·4 views·5 months agoШайх ушбу суҳбатда Аллоҳ таоло осмонда тушурган самовий китоб ٍ Қуръони каримга иймон келтириш ҳамда бу китобнинг фазилати ҳақида сўз юритадилар. By: Абдуррофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Абдуррофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдуррофеъ АбдулкофеъMetinbeta▸Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.0:00As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:22Adetde ili sohbetimizin başlayisdan evvel biz Allah subhanahu wa ta'ala'nin gozal isimleri huali isifetleri bilen ushbu majlisimizden mubarikli majlislerden kilişliyini. Tarqalişliyimizde isa Allah ta'ala'nin ilim halaqalarini qidr-i gurucu farisiteleri bizlerge karate, ey Allah'nin bendeleri, indi sizler orneylerden tura oriyinler, o halangi sizlerlin günahiyinler indi kicirilindi digen majlislerden kilişliyini sorab sohbetimizini başlayimiz.0:52Allah subhanahu wa ta'ala ge bi adad hamdlar bulsin, iman asaslari babida barayatgan silsilawi bu macirislarimiz, Allah subhanahu wa ta'ala ni payganbarlariga churgan kitablari haqda bolayatganidir. Wa bu payganbarlariga churgan kitabnin ahirgisi,1:20və bu ümmətnin şərəfi və faziləti xsablənmiş Qur'an-ı Kerimgə biz ala hıda bir məclis əcirətçiliyimizni həm vəde birgənliyimiz üçün ütkən məcliste bugün inşa'Allah bu məclisimiz Qur'an-ı Kerim və Qur'an-ı Keriminin bəzi bir icaz möjizəleri və Qur'an-ı Kerimni1:47uqishlik, adablari haqida insha Allah tohtab uqishlikke hareket qilemiz. Allah qadir qul yuniki. Qur'an-ı Kerim bu iman keltirishlik bu kitabga ham wajib bolgan amallardan bittesi xisaplanadi. Agar insan Allah subhanahu wa ta'ala tamandan qirilgan barji kitaplarga iman keltirseyu, lekin Qur'an-ı Kerimga iman keltirmay digan busa,2:18bu kishinin imani iman xisaplenmeydi. Taurat wa incil igalari ham Tauratga wa incilga wa undan awvelgi zabor wa bazi sahifalarga ham iman kiltirodi. Lekin Qurangi iman kiltirma ganliklari sababli, ular iman igalari bolishmadi. Ular kafir istimali bilan, ular2:46manashu lafzi bilan istimal qilinaldi. Wa ularga Qur'andagi bazibir wa'ada wa wa'idlar ularga tanbih babdan berilindi. Shun içinhəm Qur'an-ı Kerimga iman keltirishlik bu, mü'min kishinin imaninin asaslaridan bittasi xisaplanadi. Qur'an-ı Kerim nima? Qur'an-ı Kerim bu, aleminin Rabbisi bolmish,3:17Allah subhanahu wa ta'alanin kalamidir. Imam Azam rahmatullah aleyh, özinin fiqh ul-akbar kitabida, huwa kalamullahi laysa bi makhluqin deydi. Qur'an-i Karim Allahnin kalamidir, Allahnin makhluq-i imas deydi. Wa shunin deyik, Qur'an-i Karim bu ummatka khasqlı birilingen,3:45ni'mətlər ki bu ummət mənə şu ni'mət bilən başqa ummətlərdən əvzəl qilənəldi. Qur'an-ı Kerim nəmə? Qur'an-ı Kerim əgər ki insanləru, cinlərinin həmməsi cəmlənişib, Qur'angi uxşeshbiran bir ayet, ya inki sure, ya inki kitab, halik gelişlikke xadir bolmey digən kitabdir.4:10Qulla in ijtama'atil insu wal jinnu ala ay ya'tu bi misli hadal Qur'an la ya'tuna bi mislihi walaw kana ba'duhum li ba'din zahira. Ayting, aytingi Muhammad aleyhissalam, agar ularnin insanlaru, insanu, jim taifasinin hammasi bu Qur'angi uxshashbran bir kitab alikkil uchun jamlansalar ham, bungi uxshashini alikkil olmaydi.4:37qur'an-i karim nima qur'an-i karim bu imsanlar uchun dunyada zalalatdan najat qachan unu uqib amal qilimse insha Allah mawzu babida buni bayan etib otemiz Allah subhanahu wa ta'ala itadiki yahdi bihillahum man ittaba ridwanahu subulassalam5:04wa yukhricuhum minad zulumati ila nuri bi iznih, wa yahdihim ila sirati mustaqim. Qur'an bilan Allah subhanahu wa ta'ala, unin togri yoliga irge shkanlarina, uzi hidayetlaydi. Wa Qur'an bilan Allah subhanahu wa ta'ala, insanlarina, nuriga, zulumatdan nuriga cikarada uzinin izni bilan, wa ularina, haqiqi togri yoliga yollaydi. Bu ham nima bilan? Qur'ani kerim bilan.5:34Qur'an-ı Kerim, nima? Qur'an-ı Kerim, Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, imam-ı tirmizi ruwayat xilgen hadisde, Ismatun liman temastakebihi, wa najatun liman ittaba'ahu. Qur'an-ı Kerim, Qur'an-ı mustahkem uşleyen, mustahkem uşleyenden murad, Qur'an-ı uqib, unge amal xilgen kişiler, gunahden sakla uqi, bu,6:02Allahnin kalamidir, dedilər. Və şunindik, unge yeri yeşkenlər üşün, necahtdır, dedi. Kur'an-ı Kerim, ne feqat insanlar. Belki Kur'an-ı Kerimni iştip durub, cinlər həm iman keltirgen kitabdır. Cinlər, Kur'an-ı Kerimni iştip durub eçtiki, seyzi billah, inna sami'ir, ecaibdir Kur'an-ı Kerimni iştik, iştik, dedilər. Kur'an-ı Kerim, nime? Kur'an-ı Kerim,6:32Walid ibn Mughira birinci ishqan waqtada ishqanikanlar ki, Wallahi, inna lahu lahalawa, wa inna lahu latilawa, wa inna a'lahu lamusmir, wa inna asfalahu lamughdiq, wa inna hu ya'lu wa la yu'la alayhi diganikan. Allah ki khasam ki, Qur'an da halawat bardir. Allah ki khasam ki, Qur'an da bir özigi khas halawat bardir. Allah ki khasam ki,7:01Qur'an-nin asasi bu boshqalarga miwesini biradi. Tagi esa nahayatda mustahkem, Qur'an kundan-kunga ali bolavradi, Qur'an-dan buran bir zat ali bolalmaydi digan ikanlar. Qur'an-i Karim, dar haqiqat, Allah subhanahu wa ta'ala tamanudan yubariligan, mojda ikanligini, bugungi kunda, kechegi kunda, imanimiz,7:31Kamil ki, irtengi kundi ham insafli bolgan gayri dinlar ham bu kitabga tembirib qytadigan kitabdir. Chunki bu kitab yalqiz Allah subhanahu wa ta'ala tamandan nazil bolgan ve ozi tamandan saklangan kitabdir. Hosh, hadir biz bazibir hali imanga kirmagan, lekin Quranini dars qilib gorib, Quran Allah tamandan nazil qiligan kitab ikanligiye iqrar bolishgan,8:01bazibir yevropalik alimlarnin geflariga toqtab otamiz. Mustashriq Sido ozinin Arab diyarlardagi tarix kitabida Quran haqqada shundaydaydi. Alquranu jami'un likullik ususul akhlaqi wal falsefa. Quranni biz shundayday bilamiz. Quran akhlaq, falsefa, fazilat, vayaxshiligu yamanlik nima ikanligini.8:29Asiyalarini, narsalarini, hakikati, nima ikalini yine hammasin uchundurub bergen kitab, bu yalgiz Quran-i Keriminin ozidir. Bu, nin ayetleri Muhammad aleyhis salamga, Quran ayetleri Muhammad aleyhis salamga, oysa zamanda nazil bolsa ham, bugungi asirgece yaraqli bolgen kitabdir, dib, ulari Quran-i uqubdurub ozileri,9:00Yana, bir mustashiqlardan Jassun Karman ayitadi ki, bu fransiyalik mustashiqlardan xisaplanadi, Quran-i Karim dinnin asasi manbayidir, wa unin dostoridir. Bu, hakikatdan ham, hadirgi zamanga yaraqli boligan kitaplarinin bittas xisaplanadi. Wa shonindik, yana, stanfas,9:31Bu, ingilis wa arab qamosinin muallifu bolmiz istanfas eytadi ki, Qur'an, insanlarnin kolida, Allah ta'ala tamanadan jonatilgan, yalgizgina saklanib qalgan kitab, bu Qur'an-i karimdir, deydi. Ular, bu Qur'an-i karimdan faydalanishe uradi, madami ki, Qur'ange amal qilisselar diganikanlar. Dar haqikat,10:00Qur'an-i Karim, unu uqib, amal qiligan kishlar uchun, dunya wa ahiratinin saadatiga sebab boladigan kitabdir. Allah subhanahu wa ta'ala, Qur'an-i Karimni nurdib nabnadi. Fa aminu billahi wa rasulihi wa nuru alladhi anzalna, wallahu bima ta'maluna khabir. Allahga, wa unin iltsiga, wa biz unu nazil qiligan nurga, yani Qur'anga iman kiltirin.10:30Allah sizlər qılıbdurgan amallardan xabardar bulgan zattir. Demek, Qur'an-ı Kerim nurdir. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamna ham, Allah subhanahu wa ta'ala nurdib namladi. Qadi ja'akum minallahi nurun wa kitabun mubin. Dar haqiqat sizlərga Allahdan nur wa aciq aydin bulgan bir kitab geldi.10:58Allahnin özü hem nurdur. Allah subhanehu wa ta'ala, Allahu nuru semawati wal ard. Allah asmanlaru yerinin nurudur, deydi. Demek, Peygamberimiz aleyhis salam hem nur bose, Allah subhanehu wa ta'ala hem nur bose, bunun keyfiyyati bizlergen majhur. Lekin, kitabi hem nur boladigen bose, unu tilawat qiligan, unu uqigan, va unga irgeçgan, emal qiligan, xiler,11:27Qanchalik bu nurga hasil boladi. Wa bu nurdan qanchalik bahraman bolisadi. Qur'an-i Karim qalblarga wa jasaddayi barca kasalliklar uchun bolgan shufadir. Allah subhanahu wa ta'ala bu haqdayi dedi ki, Inna hadal Qur'ana yahdi lillatihi aqwam, wa yubashirul mu'minina alladhina ya'maluna salihat, anna lahum ajran kabira.11:57Bu Qur'an, Qur'ange irgeçkenler üçün hidayetdir. Və bu bilən, mü'minlər Qur'anını uqib, unge salih emellerini irgeçtiri etgen, Qur'anını uqiyetgenige emel qiliyetgenler üçün, kət də acir və mükafatlar barliyi haqda xabar bir uci kitabdır, deydi. Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an-ı Kerimini bizlerge uqishlikke buyurdi.12:27Qur'anna uzinin qanun qaidasi, tajwid qaidasiya asasan tilawat qilin. Allah subhanahu wa ta'ala uzinin bandalarin makhtab turub ay tadiki,12:55Allahnin kitabini tilawat quluqilar dek durub birinci, Allahnin kitabini uqiyatganlarini zikir qiliyabdi. Ana undan ki, yin namazni barba qilganlar, va biz rizq qilib bergan nimatlardan kiqi yu kundiz, ashgar va makfi infaq qiliyatganlar, hicam ziyan tapmay digan tijaratni ular arzu qiliyaddi. Dar haqikat,13:24Qur'an-ı Kerim mö'cizəsi kündən-küngə insanlər üçün özənin Allah tamandən çürülgən isənliginə kürsətib barmaqda. Qur'an-ı Kerim'nin mö'cizəvi orinlərdən yenə bittəsi, insan Qur'an'nı oxuyen səri, insan Qur'an'nı oxuyis gelədi.13:46Biran bir merte, insanlarnin biran tesi, umrida ellik il, altmish il namaz okiyan kishidan, agar siz har namaziznin har rakati da, kamida bir merte Fatiha surasini oqisiz. Siz ellik il, altmish il, har kini, bish vek namazda, kamida yigirme merte banki proq bir kinde okidiz bunu. Zirk qaldiz mi, diseyiz?14:13zirkkenlik haqidagi gapni siz awwelen bar birinci askenligiz haqida u kishi eytadi. Zirkishlik diganlarsa ularnin hayaligi ham kilmigan. Amma insanlarnin tamanidan tuziliyatgan gaplar chi, bu bir kushkni eytishlik uchun kamida unbish adam, ya inki undan kufrak adam awara boladi. Bu kuyini bittesi chalgan, bittesi...14:43buyaqdan unu dastalat turgan, bittasi shirini yadgan, qoyin ki, unbextan adam, unbexta yan ki, undan ziyadaraq adam, bir koshiq chikhishligi uchun avara boladi. Lekin, bu koshiqnin halawati, müminlargi Quran bergan iman, Qurannin halawati chalik, halawatini birincidan beri almaydi. Ikincidan, sal vaqit utkandan ki, koshiq insanlar, tamanidan qabul qinimmey koyadi.15:13Bu khushqa insanlar zirk shadi. Va sunin uchun ham har yili, yangi yangi khushqlar, min afsuslar borsin ki, yangi yangi khushqchilar chukup turadi. Bu ham Quran insanlari taman eden,15:33Yazilib qoyilingen kitab imas, belki yalgiz Allah subhanahu wa ta'ala ahirat gece insanlarga dastur qolib jonatiligen kitab ikanligini bizlarga yakqal kursati biradigan dalillarinin bittesi imas mi? Paygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, imam-ı ahmad özinin musnadida, abu sa'idin uxudri radiyallahu anhu dan ruwayi xilya hadista, bizlarini Quran uqishlikke targib edib,16:03Anna rajulan sa'ala Rasulallahi sallallahu alaihi wa sallam al-wasiyyata fa'usahu wa qal, iqra'u al-Qur'an fa'innahu ya'ti yawmal qiyamati shafi'an li ashabihi dedilad. Ber kishi paygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ge gelib, wasiyyat qilishligini soragamlarida, Qur'an ni uqin, chunki Qur'an, Qur'an ni uqib, unge amal qilijan kishilarga, qiyamatta shafa'at qilib kiladi dedilad.16:33Kinji hadisda, hadis isa imam Tirmizi da, hasan darajyasi dagi hadis, an Abi Hurayra ta anna Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam qal, yaji'u sahibu al-Qur'an yawmal qiyamati fayakulu al-Qur'an, ya rab, Qur'an igasi, yani Qur'an igasidan murad, Qur'an na xah yaflagan, xah uqigan,17:01Xa ixtib turib, ane undan geyin amal qiyan. Ixtisayam amal qiyan, uqsayam amal qiyan, yaxlayam busaham amal qiyan. Qur'an-i Karimnin manabu iqyasi qiyamat kunu da kiladi. Qur'an unga itadi ki, ey Rabbim, bunu bir libas bilan kiintir didi. Unga karamat taj basiga kidiriladi.17:31Qur'an yana itadi ki, ey Rabbim, yana ziyada qil deydi. Shunda, karamat libasi ham bunge qidirladi. Sunla itadi ki, ey Rabbim, deydi Qur'an, indi bundan razi bol deydi. Kin Allah subhanahu wa ta'ala bu kshidan razi boladi. Wa unge itil nadi ki, iqra, warqa, uqi verin.17:56uqiyan sariz darajayizan kuytarila vursin indi jannatda deydi. Warat til, kama kunta turat til fit duniya, tilawat bilan Qur'anini uqi verin, huddu dunyada tilawat bilan uqiyan izi uxshash, sizgi haribir ayatida bir hasana ziyada boladdi deydi. Khattabi ayataydi ki, Qur'an dagi, Qur'aninin tazilatida geligyan bazibir asarlarda,18:26Cennetnin dərəcəsi nəhayətdə uluqdur cennetnin özü dəgi dərəcələr həm. Lekin, əgər Qur'an egesi kemlə digən bosa, Qur'anını oqi verin və əşə dərəcələrde kütərlə verin, deyilədi. Əgər kim Qur'anını to'lıq yadki alib, unge əməl qilə digən bosa, bu cennetdəgi ali dərəcələrge yetədi. Dər haqiqat.18:56Qur'an, insanlar uçun, mene bu tepedegi, Qur'anning faziletleri haqedegi, bazibir ayet ve hadislerge gene tohtadik. Lekin, tepede zikir kilingen, heme Qur'ange berilingen faziletler, unu uqib, emel kilgen kişilerge gene berilingen edi. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, keme sali,19:26Masalu l-mu'mini l-ladhi yaqra'u l-Qur'an wa ya'malu bihi qal utrujjati lahu ta'man warihun didilad. Qur'anu uqib Qur'anga amal qiladigan mu'minin misali utrujja miwasiga uxshashdir. Utrujja miwasinin xushboy boyihan bar,19:53wa nuhayatta lazatli taamahan bardir. Wa ka masali mu'mini yaqra'u al-Qur'ana wa la ya'malu bihi ka masali tamri lahu taamun wa laysa lahu rayhun didilar. Qur'anu uqib unja aman qilmayan qishinim misali khurma yoh shaydi.20:24Unin mazasi baru, lekin, boyi hidi yox dedilar. Demek, tipada zikir qilingan hamma ayat wa hadislarinin hammasa ham, Quranini oxub qoyishlik, Quranini ishtibla qoyishlik geymaz, Quranini oxigenden geyin unge amal qilishlikke targib qilingan urunlardir. Payrambarimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin ashablari,20:53Bu babda hammamizga ham namuna bulgan urundati. Umar ibn Khattab radiyallahu anhu Bakara suresine pirt yilde yad aldilar. Lekin ibn Abbas radiyallahu anhum ayitadi ki, ularinin adetlari dedi, yani sahabalarinin adetlari, bish ayet yadlaganiden kiyin ushangi amal kulmacini ki, kiyin gi bish ayetini yadlamastilar dedi.21:23Umar ibn Khattab dengese midi? Yok, Allah saklesin. Ular pakdir dengese idan. Lekin ularnin amallari, Qur'anni yasleganlari dengin, uxangi amal qilib, bu Qur'an qiyamet kundi, menin faydam uchun hüccat bolsin, zararim uchun imas digan tashvish, haqiqi tashvish ulardizdi. Qur'anni yasleganlari dengin, amal qilgani dengin,21:52qingi ayetni yadlashlikke ular ötishar iti. Bu, Quran-i Keriminin faziletleri haqqida berilingen bütün ayet ve hadisler, Quran-ni damlani alip gelib bir uqt qoygenlerge digeni yok. Quran-ni ayi yilda bir xatim qilib qoygenlerge digeni yok. Belki Quran-ni uqib unge emel qilgenlerge degilingen. Inshallah, mene bu,22:20Qur'anni tilawat qiliqlik adablarigi ham insha Allah vaqtimiz yetkunca biz hareket qilamiz soqtaqlikka. En birinci Qur'an oxiqlik adabi bu insanda ixlas bolmaqla yegerek. Qur'anni adamlar ho palanchini avazi qirayliyda, juda oxiyamda ham mani lal xaldiradi da deyishlik usunmaz.22:47Ya inki, adamlar min qari disin digan niyette ham imas. Belki, Quran Allahnin kalame. Quran uqi digan bosan min Allahnin kalamini uqi yapman. Wa Quran min bilan Allahnin arasi dagi arqan. Qachan unu uqib, manalarini qishinib. Ana undan gin amal qilsan Quran minge, hayatinda ham, ahiratim için ham saadet boladi digan niyet bilan bu.23:17xalislikni, xalis niyet bilen Qur'anini okumakliyi qerek. Mena uzun hadis, bu hadisini imam Tirmizi, ibn-i Hibban, hakim vabashqalar, imam Muslim hami ruwayatmigyan, Allah subhanahu wa ta'ala, agar qiyamet kunu boladigyan bosa, bendalarini arasida hukum çikarmakci boladigyan bosa, vahar bir ummet halin nima bolarikindib turgan vakitda,23:46yin awalgi qisab qitab qilna digan kishi, rajulun qad jama'al Qur'an, Qur'an-ni yot digan kishi bolarikan. Mana bu kishiga, biz hadisini qisqartirib eytemiz, bu kishiga Allah subhanahu wa ta'a etedi ki, fayaqulullahu ta'ala lilqari, alam uallimuka ma anzantu ala rasuli, min uzimning payganbarimga,24:16nazil qiligam Qur'anini sizga urgatmadim mi? Faya qulu, bala ya Rabbi, bala ey Rabbim, balki urgatudin, deydi, nimetlen tan oladi. Aytadi ki, bunga nima amal qildin, deydi. Uqigeninga birinci boliyafgan sawal, nima amal qildin? Aytadi ki, kuntu akumu bihi ana'an layli van nahar, kisi u kundiz Qur'anini uqirtim. Shunda Allah ta'ala aytadi ki, kazibda. Yalgan ayti yapsan,24:46fereçteler həm yalgan etiyabsan, belki sin insanlar palancı qarı da dip etiçlik üçün, insanlarnin makta u alkışıga yetiçlik üçün qıldin, və dünyada niyətinge yaraşa alkışıqna alıb boldin, didi, və cehennemga ulaqtıriladi, didi. Va, acaba, Qur'anni netce yiller mabeynida yot algen, və,25:14Qur'an uqib insanlar aldida alqish olib, cennetnin torini asa shukishi ola digan dib insanlar aldidagi bir unuange yetgan adan, qalbi Allah uchun bolmaganligi uchun cehannamga birinci ulaqtirliyatgan zat mene bu Qur'anini uqoyan, lekin khalis Allah uchun amal qilmagan kishi bolyabdi. Ikinci, bu Qur'ange bola digan adab,25:46uxiyan ayetlarinin hammasiga qadir bol goni qe amal qilixtiktir. Mana bu amal barisi min afsuslar bolsin ki, bugungi kunda bizda yuqalib haliyatgan amallarinin bittesi. Kobciligimiz Kur'an uxishni bilamiz. Kobciligimiz Kur'an uxiyatgan orinlarda Kur'ani ishtamaz. Lekin,26:15Amal xiliş isə bu köpçilikimiz, undan həm köprağımız, axsab qaliyyatkan amallarinin bittesi. Üçüncü, Kur'an okş adabları, taharet bilen Kur'an okumaklıktır. Çünki Allah subhanehu ve ta'ala, la yamassuhu illal mutahharun, Kur'anını taharetli kişiler yine, pakize kişiler yine Kur'anını üşleydi diyabdi. Bu yerdə Kur'an okşilikten murad,26:45bu, Qur'an mushhafna, Qur'an-i Karimni fshaf turub, uqshlikdir. Ana undan ki yingi adaplardan yena bittese, Qur'an uqhiyatgan kishi, in qirayli libasini kiib uqshlik ham, mustahaf xusaflanadi. Kinki Allah subhanahu wa ta'ala, ya bani Adem, khudu zinatakum inda kulli masjid, ey Adem farzandlari, sizlar har bir ibadat aldi da, bir,27:15uzinlarnin kirayli zinatinlarni alinlardir. Bu yer dagi, inda kulli masjidni baz mufasirlar namaz digan bosa, bazlar ibadat digishgan. Mutlaq, muqayyaddan, yingil raq bolganligi, va yaxshi raq bolganligi uchun ham mutlaqligi chakalnid, albette, Qur'an tilawat qilish ham bu ibadattir. Paygamberimiz sallallahu alihi wa sallam,27:45Qur'anini tilawat qiligan har bir ayetiga maz, surasiga ham imaz, belki har bir harfiga kamida untadan hasanat biriladi, dedi. Xu orinda Qur'ani Kerimini mucizavi orinlariga ham bir tohtab otamaz. Asilda ki bu muqaddimada zikir qilnishliyi kirayti.28:16Qur'an-ı Kerim-nin möczəvi orünlərdən yenə bitdəsi, Allah Subh'anahu wa Ta'ala Qur'an-nı nazil qilayətkən vaqdda, xazirgi vaqdga oxşesh adamlar, uşa vaqdda həm, hey, bunu tokumə, toku agən digən gəflərni həm eytişartı. Uşəndə, Allah Subh'anahu wa Ta'ala insanlarka inqbaşida eyti ki,28:43xich bomese Qur'an dey bitte kitab kiltirishlikke buyuridi. Ular qadir bolshi almedi. Lekin, geflardi da davam itishkaniden keyin, Allah Ta'ala keyingi xitabide xich bomese Qur'ani Kerim degi onte surani kiltirishligge buyuridi. Amma ular bungi ham qadir bolshi almedi, wa qiyamet gece,29:14Bittte ayetni həm keltirishlikke qadir bol shalmaydi. Qayqambarimiz sallallahu aleyhi və sallam dövridə shir yazishlik nahayette avcige çıqqanidi. Shairlikni avcige çıqqanligini şun dey ular tasvirilashadi, hatta ikde ayal birbiri bilan ul shifqalarigan bosa həm, birbirlariga ushe shir bilan jawab keltira vurgandiydi.29:43zamanda, Peygamberimiz s.a.v. shirini toqtata digan Qur'anini alib geldi. Ushe vaqtta, Ka'bega, in Ka'be atrafiga, in yaxshi shirlar yazilib qoylardi. Bu Qur'an haqida, geplar kopeyib gitkenden ki, yin, Umar ibn Khattabnin, nihayetda, qazabi qozib, inna a'tayna kalkal sar, ayetini yazib qoydi. Bu ayetnin manasi,30:14Nuhayatda, insanlar uchun addi tuyilişligi mümkün, lekin, ərəb tili qayunun qayidesini bilgən və unin şirinligini bilgən kişi uchun bunun qadrı zər qadrını zərgər bilər digingi oxşesh özüyexas qadrı barıdı. Şairlərinin yoxşe vaxtdagi, məshur şairlərinin bittesi irtalab kirdi də, innə atay nə kəl kəlsər.30:43Hādā laysa min qawli l-baśar didi. Innā aʿtaynā kā l-kawthar, bū inṣān la nīngyafi masdib ay tuwar ʃliginu, uziḥan payqami qaldi ay tuwar janana. Allāh Subḥānahu wa Ta'ālā am yaqulūna aftarā. Qul faʿtu bi aʿshri suwarim mislihi muftarayātin wadʿū man istataʿtum min dhūni illāhi in kuntum sādīqīn. Yaqī ulār Qur'ān nu tuqwa jandī shadimā. Ay tīng.31:12Ayytin, ey Muhammed aleyhissalam, ular, onta mana shunday sura keltirsinlar ki, wad'u man istatatu min donillah. Bunda Allahdan başqa öziynlar qadir bolgan, yardan bir uçilani hammasini chakirinlar. In kuntum sadiqin, agar yafinlar rast boladiyan bosa. Kinci arayetteham, am yakulunaftara, khulfa'tu bisureti mislihi, wad'u man istatatu min donillah, in kuntum sadiqin. Ular,31:43Qur'an chalik kitab ham keltirish almadi. Ular, onta sura ham keltirish almadi. Kin, Allah hix bu mese indi, gafin lardan toqtamadinar, indi bitta sura keltirishike buyurib, ya ki ular yana, bunu bohtan toqva yanda isyadimi. Eytin, fa'atu bi suratim bimisnihi, bitta sura keltirishsin ki hix bu mese. Wad'u man istatatim min donillah.32:13Allahtan bashqa xahlagal yardamkinlani indi chakriynar kumaklasisin, inkuntum sadiqin agar gafiynar sadiq bosad edi. Bu ham Qur'anning Allah tamandan nazil bolgan inkatda mojzevi amallarinin bittesidir. Bu ayetlar nazil bolganiga 15 asir otdi, lekin basariyattan bran bittesi Qur'ani karimcalik uyada tursin,32:42sureleri uyadatursin, bitte ayetini kiltirishe almedi hem, ve kiltirishe almaydilar hem. Bu hem, Qur'an'nin mu'cizelerinin bittesi. Allah subhanahu wa ta'ala, hemmemizde hem, Qur'ange bugen imanimizini ziyada qilsin. Qur'an'ni uqib, unu, qurup uqib koyadigan, kisilerden qilmesin. Abdullah ibn Mas'ud etgenigen, Qur'an'ni qurup uqib koyadiganlar,33:13ularinin tillaridan Qur'an hali halkumlaridan uyagigi utmayan diganikanlar. Allah bunda ilardan bol qalishniyi uzi saklasin. Hammamizi ham Qur'anini okub ungi amal qilishliki Allahum yasirisin. Vaqtimiz yekunlari qalganligi uchin, biz bazibir Qur'andagi adaplarini insha Allah khutlada davam ittiramiz. Bazibir sawallar varit bu ganikin, shungi toqtayim salas.33:42As-salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Wa alaikum as-salamu wa rahmatullahi wa barakatuhu.34:12Qur'an-ı Kerimde, Yengi, Qur'an-ı Kerimde, Isa aleyhis-salamni, qurma daraxti tayyida tuğliyanliyi haqda, bizladda, malumat biriyan Qur'an-ı Kerim. Ular, özgertirilgan özlarinin kitablarida, Isa aleyhis-salam, arca tayyida tuğlingan digishgan. Bu arcalarini qoyisligan,34:43Undankiyin yanigi qar babalarini qilishligan, Isa a.s.ni goyayinki qar baba shaklida shakillat, ana undankiyin yanigi arsani koyib, bu tuğulgan kunni nishanlashdir. Musulmanlarinin bayramlari nahayetdi kub. Musulmanlarinin bayrami, mana iki eid, eid-i ramadan, ramazan heyiti, ve kurbanlik heyiti, ve cumakuni,35:13və tabi'in və sahabələrdən gelgən qaidə, kulli yu'min la naqsi illaha fihi fahu a'idun lana, Allahga asi bomagyan künimizdin həməsi biz için bayramda içkin olur. Çünçün həm bu, musulmanlarnin özünün bayramı həm özlərge yetib qoşadi. Əgər ayal öz yeri bilan yarashqisi kelmey, öz üyige ketib qolsa, ketişke səbəb yerinin unge yaxshi mamula qilməsligi və ailesinin boşka,35:45bakaqan masligi va irini ata-anasi hamda. Bu uzun sawallarini ozimizgi yorsinlar. Ayan u bilan arti yashaygisi kirmesi, irinin rohsarsiz kitib qalgani uchin Allahnin lanati unge boladima, iri tala koymagan bolsa. Bu ham agir masalalardan bittesi, yani ayaninin ozinin turmus ortaqi bilan yashaygisi yuq. U yi kitib qalay digam disa,36:14Bu ayal Allahdan qorqanligi uchun, yuy digan, bu turmux ortaqani ruqsatsiz cikalmaydi. Bunday halatda ayal bu mahkamalariga ozenin erzini yazgani erzali. Bir kunini bilgilat Palo Oqlusa boladi midib. Bu ibadet xisaflanmay digan bose buni, ibadet turkumiga kirgitmay digan bose boladi. Amma ushe kunini yiyishlik shardib,36:46yukla digan busa bunda bomaydi. Mesalan peyshanba kuna uyda falov bomasa, uyda janjal bolaydi, yanki uyga arvahlar kimaydi, yanki sabli bomaydi deyishlik, bu bomaydi. Bu ta'am mesalasi irkin, lekin unu xasla qoyishlik bu bizgi qaytarilgan. Agar abdi halatda bolayora digan busa, bu bolayora, yani unu ibadat sanamay digan busa. Cunki biz dunyawi amallarda irkinmiz, ibadat amallarda irkinmesimiz.37:16Allah uva ulin Rasulinin kursatmasiga muhtacimiz. Shunalliga. Assalamu alaikum, Damla wa alaikum assalam. Kulgilik narsalarini kurska wa eskiska boladi mi? Har xil kulgilar tini yuzirda gidibdi. Kulgilik narsalar, agar shariatimiz dairesidan tashqarida bomay digan bolsa, boladi. Pagambarimiz a.s. ham sahabalar bilan hazirilashgan, hakikat bilan hazirilashgan. Masalan,37:48Bir günü Peygamberimiz aleyhis salam aldıda bir yaşikette bir kifse sahaba oturuyanda Peygamberimiz aleyhis salam cennetini gepirtirib eytken ki, cennetke challar kirmeydi diyan. Hakikatten hem cennetke challar kirmeydi, çünki challar, yashigitler yashide ve sifetide kiradi. Bu yerde bizden dua talep bulushibdi.38:13Amin. Alhamdulillah wa salatu wa salamu ala rasulillah. Allahumma taqabbal minna inna kanta samilani wa tubalina inna kanta tawabir rahim. Allah subhanahu wa ta'ala barcha bimarlarga uzu shifa bersin. Farizant bermeyatganlarga Allah uzu farizant bersin. Qarizlarini utalmayatganlarina Allah subhanahu wa ta'ala qarizlarini uzu utesin. Man bu musafir bolub turgan bu akamizam.38:39Allah subhanahu wa ta'ala nima niyyat bilan dua qilaya qitgan bosa, hamma uzu wa uzu razi bola digan amallarda uzu Allah subhanahu wa ta'ala bu akamizda ham razi qilsin. Wa dünyawi wa dini muammalarini hammasini ham uzu yitsin. Allah subhanahu wa ta'ala barchamizga tijrik, hatir, cemlikni uzu ata itsin. Ey Rabbim, biz sendan...39:06Peygamberimiz s.a.v. nima yaxshilgin soray diyan busa, ushe yaxshilgin soraymiz, və nima yamanlikdən panah soray diyan busa, biz həm panah soraymiz, və bu seferge çıxay etkənlərim, Allah s.a.v. seferlərini, özü hefsu himayesi bilən, imanı bilən, qaytib gelişdiki Allah s.a.v. özü nasib eylesin. Ular hajdan, analardan, yangi tuğulgan dey, günahlardan keçib,39:32keçirilgen halatda qaytib geliclikni həm Allah subhanahu wa ta'ala nasib etsin, və həm namzihihəm keynci illər bu baral meyakkanlari həm bariclikni Allah özü nasib etsin. Subhanaka Allahumma bihamdik, ashadu wa la ilahe illa ant, astaghfiruka, atubu ilayk, wa sallallahu alayhi wa sallam, fayri falki muhammad, wa ala alihi wa sahbihi ajma'in, bi rahmatika ya rahmati rahim.40:02Man yahdihillahu falamu dhillalahu wa man yu dhillil falaha dhiyalahu wa ishhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lahu wa ishhadu anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu summa amma baad. Dar haqiqat, Qur'an-i Karim uqshlik wa uni adablari babida sohbatimiz yurarikan, Qur'an uqhigan kishi awalanbar uzu uqmakhliyikirayt.40:30Çünki İslam buyurgan amallarinin hamasi insallarinin ozyga buyurgan. Peygamberimiz aleyhis salam, iqra ul-Qur'ani dedilar, Kur'anini oqinlar. Ayetde hem varat dili il-Qur'ani tarti ila, Kur'anini oz orniye verib, haqqi bilan oqinlar. Yani, tajvid bilan oqinlar diyabdi mene bu orinde. Çünki üçün hem İslam,40:58başqa dinlerden ozgarib turadigan orne, insanlarnin hamasini ham bu insanlardagi amicilik, yani ilimsizlikni kotarib, ilimni alib geligan din, bu islam dinidir. Cinki islam gelisligi bilen musulmanlarnin hamasi ham ozu oxidigan ayetlarini bilisligi uchun ular ilim almaqlikleri keregidi.41:26O ilimnin əvvəliyəsə, Qur'an-ı Kerimini oxşilik. Min əfsuslar bolsin ki, bu, biznin ümmetimiz, keyngi davrlarda, Qur'andan üzülük qalışlik üçün, bir qancha səbəblər boldi. Ökse səbəblərinin bittesi, biz, Qur'an-ı okuyan vaqtda, onun manalarını çürüşlikimiz şart eməz.41:50Unik manasi, Allah min yozige biladi, yozige khostir digan naturi kincalar. Belki Allah subhanahu wa ta'ala Quran-i Karimini bizlarga nazil qildi, biz unu oqib, tadabbur qilib, ana undan keyin unga amal qilmaqligimiz uchindir. Imam-i Ghazali rahimahullah eytadi ki, til tertil bilan, tilawat bilan til oqidi. Zihin isa,42:20unin manalarini tafsirini bilib duradi, qalib isa mav'izalanadi diginikam. Sunin uchun ham, tayganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallam, nuhayetda ashablarini Quran oxhishlikke targik kuldi. Ashablarinin biran tezahem ilimni bilmayan ashablariden hichbiri, haq duradgar bosin, haq tijaretchi bosin, ularinin hammasi Quranini oxhishdi.42:50Insanlar bilan özinin arisidegi yalgizginan matin bakuot bolgan arqanu Quranidi. Bugungi ümmetgaham, bugungi kunda berilingan bu ümmetgaham qalingan yalgiz narsabar. Uhan basa Quran-i Kerimdir. Kim Quran-i Kerimli okupturib, unga amal xiladigan basa, bilsin ki okiyatgan kelamlar bu Allahnin kelami, qiliyatgan amallar Allahnin buyrugu dir.43:18Şun için həm Qur'an, uqib, unge amel qilgen kişilər üçün dünyada ve ahirette necattır. Dünyada türli fitnelerden ve qiliyetgen emelinin həmmeze həm bir qattıq hüccet üstüde berpa boliyetgenliği üçün necat, ahirette ise Qur'an, Qur'andan yüz ögirgenler üçün yüz ögirilgen vaqdda Qur'an bu kişiye kilit turub şafaat qilişliyi bilen necattır.43:48Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, iqra'ul Qur'ana falaa ta'kulu bihi shay'a dedilar. Qur'anlı oqinlar, likum Qur'anlı bilan bran bir narsani yiminlar dedi. Mena bu hadisten ham biz ya malum boladi ki, Qur'anlı pul tapışlık mənbəsi qılıb alışlık ham natoğru yol ikenliği.44:14Belki Qur'anini halbir kisi ozu okumaq li ikirik. Qur'an okilingan vakitte mungi amal qilislik ham, xah okigan kisiga, xah ishtigan kisigan talaf qilingan amaldir. Dar haqiqat biz, kub bilmay bu amallarini qildik. Mene bu saatte, ve mene bu orinda, cuma kune de, Allahnin uylari bolmis bu maccitte,44:43Allah subhanahu wa ta'ala tawba wa istighfarlarimizi qabul etib, bundan qeyin, qiqi u kundiz oxigan kitabimiz, Quran-i Kerim kitabı qilgan bolsa. Ey Allahnin bendalari, Allah subhanahu wa ta'ala qeycasi, özinin kolini yeyedi, kundizi günah qilganlar, tawba qivalisi uqin. Kundizi hem özinin kolini yeyedi,45:12Qur'an oqqishinin adaplarinin yena bittesi, Qur'an oqqilingen vakitte, Qur'andan ma'izalan islikdir. Hasan-ı Basri, özü bir ashablari bilen oturingen vakitte,45:51Dostlari bilan oturigan vakitda canqadilar. Su alip gelib berishlikni soradi. Su iskani dengiyin yigla vardilar. Iya, nima uchim yiglayatsiz digani da, min Allah subhanahu wa ta'alanim, wana da ashabun nari ashabal jannati an afidu alayna minal ma'i aw mimma razaqakumullah ayati isim geshkanda yiglabib vardim diganikan.46:22Yani, bunin manasi, qiyamet günüde cennet ahilleri dozah ahillerini körədi. Dozahda türgen, cehennemda türgenler hem cennetda türgenlerini körədi. Hayatu boyi zulüm qılib ötkenler, mezlumlar özlerinin zalimleri qeysi orunda türgenliklerini körədi. Allahnin azabige uçurigen kişiler hem Allahnin evliyaleri qendey nimetler bilen nimetlen yetgenlerini körüptürüp,46:52ortada anca munca sawal jawablar boladi. Sawal jawablar bolgani dengiyin, cehannam igalari indi ular dozakke çolmasligini, va u yerdagi nimetladan hech brandasini tanaul kulanmasligini bilgani dengiyin, hech bomasa eytarikanki, cehannam igalari, cennat igalari, hech bomasa bizga,47:20bir sudan uzatuvar inar derikyan. An asidu alayna minal ma'i aw minma razakikumullah. Qiyin umid yana ularini, umid tolkunlari hix bomasa rizqvantir yana narsadan, bran narsana rizqvantir vibar inar derikyan. Rizqvardan bir vibar inar derikyan. Yox, bu orinda ularga na su berladi, na undagi nimetlar berladi, mana bu ayat,47:51isimge çiçkən vaxtımda yiglib yibardim digan ikanlar. Umar ibn-i Khattab, Umar ibn-i Khattab kim? Umar ibn-i Khattabni Peygamberim s.a.v. ikan ki, siz köçənin bu başıdən kirsəyiz, şeytan u başıdən qaçib nərgi məhəlləgi ötib getədi digan kişi. Umar ibn-i Khattab bir künü kəsəl bolib, bir ay geçə ornidən tur almaya xaldilər. Hatta u kşin ziyaret qılgı uçilan köpeyib getdi. Kəsəlinin səbəbi,48:18Allahnin azabı küsligi anıq ikanligi bolgan ayatni oxigan dengiyin kasal bolub qaldi. Dar haqiqat bizlar ham, kub ayatlar tılavat xiliyatmiz. Kub ayatlarinin manalarini çunib otiyatmiz. Alhamdulillah, bugungi kunda, har bir luqat igasini özinin luqatida tercimasi bilan Quran bar. Lekin biz ma'i zalaniyatmizmi?48:44Allah Subh'anahu wa Ta'ala həməmzə həm Qur'an uxiyan vaxtan maw'izalan ediyan kişilərdən qılsən. Ey Allah'nin bəndələri, mənə bu sa'atda Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamga pıfrah salatu salamlar eyteylik. Allahumma salli ala Muhammad wa ala alihi Muhammad kama salli ta'ala Ibrahim wa ala alihi Ibrahim inna kamidun majid. Allahumma bariki ala Muhammad wa ala alihi Muhammad kama bariki ta'ala Ibrahim wa ala alihi Ibrahim inna kamidun majid.49:13اللَّهُمَّ عَيْزَ الْإِسْلَامُ وَالْمُسْلِمِينَ وَدِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِينَ وَاحْمِ حَفْزَةَ الدِّينَ اللَّهُمَّ يَا رَبَّ الْمُتَّضَفِينَ نَجِّن مُتَّضَفِينَ فِي الْعَالَمِ اللَّهُمَّ يَا رَبَّ الْمُتَّضَفِينَ نَجِّن مُتَّضَفِينَ فِي الْعَالَمِ اللَّهُمَّ يَا رَبَّ الْمُتَّضَفِينَ نَجِّن مُتَّضَفِينَ فِ49:44اللهم جعلنا ممن الذين يقال لهم وارقأ وارتأ ورتل كما كنت ترتل القرآن في الدنيا اللهم صلي على نبينا محمد وعلى آله وصحبه ومن اهتدى بهده إلى يوم الدين برحمتك يا أرحم الراحمينTüm metni gösterYorumlarHenüz yorum yok. Faydalı bir düşünceyi ilk paylaşan siz olun.