نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:03 Bismillahirrahmanirrahim. Inna alhamda lillahi ta'ala na'ahmanuhu wa nasta'inuhu wa nastaghfiruhu wa na'udhu billahi ta'ala min shroori anfusina wa sayyia'ati a'malina. 0:34 Al-Fatiha. 1:03 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'ga hamdlar busin, hana shunday ilim majlislarini nasib qiganligiga. Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la kimni yaxsh kursa, unga iman biradi, unga ilim biradi, uzini tanit qoyadi. Bunu kup majlislarida takrar va takrara itamiz, chunki kup takrara itishlik, malumatlarini qalibga sabit qiladi. Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'ni tanishlik, in ilimlarini sharaflisi bu. Biz kimge ibadat qiliyabimiz? 1:31 Bizni Rabbimiz qanaqangi zat. Allah subhana wa ta'ala uzini kitabida uzini tanitti. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Allahini tanitti. Allah ta'ala tanitishlik bu shariyatini in katta mavzusu buldi. Bani shun arsadan kilib chikib, Allah subhana wa ta'ala yukin hamdlar busim biz Allahini tanishlik haqqida ders bocladik. Allahini tanishlikni in katta yuli Allahini isim sifatlari orqali tanishlik dedik. 1:59 Allah Ta'ala'nın isim sifatlarini orqali tanişligde biz asosan bu isimni manası haqda baskılamiz. Va u isimni, u isimden çıqadigan manalarini, qaynottaki asarlari, unu naticalari, qaynotta biz qayni kura bilamiz uşini sani. Meslin Allah Ta'ala rahim, Allah Ta'ala'nın rahmatini qaynotta biz qayni kura bilamiz. Bunarsa bizgi ilim kasp qiladi. 2:29 Mani shunar sani yaxshi bilgen kishi Allahni yaxshi tanigidi, Allahni yaxshi tanigin kishi insha Allah fitnaga chumaydi. Bizi in katta baqtimiz fitnadan xoali bulib shu hayatta Allahka yuliqqan peytta salamat qalb bilan, salamat yuz bilan Allahka yuliqqishlik. Bu narsa cuda katta baqtibib. Kin uchuncisi qande qalib durub uşa nima ge Allah ta'alani 2:57 shu sifatladan kilib chika manalariga qande yitishamiz. Yin muhumi shuzi. Yin muhumi shunarsa. Masalan, Allah Ta'ala'nin rahmati nima? Unu bildik. Kiyin rahmat asarlarini nimalar da koramiz biz? Unu urgandik. Kiyin Allah Ta'ala'nin rahmatini sabaplarini? Qande qilib turib biz Allah Ta'ala'nin rahmatiki irishamiz. Nima qisa Allah'nin rahmatiki irishan? Mani bu muhum ilim bu. Bugun biz urganadigin... 3:24 sifat, Allah Ta'ala'nın isimlerden biri, al-hadi ismi. Bu akta biz, başqa derslerimizde yapir ganidik, lekin, insha'Allah bu tertibde, yana bir sohbat qilisliygini, xungi lazimdi bildim. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala'nın hadi ismi, Qur'an'daki gyan, wa kafabi rabbika hadiyan wa nasira, Allah Ta'ala uzi hidayatli uchidi gyan, hadi ismi bilan gyan, hadistlerde, cidakub burunlarda geyil gyan. 3:53 Allah Ta'ala'ni al-hadi ismi. Allah Ta'ala'ni isimlerden bu. Hadi'nin uzu manası yul kursatu uchi digani. Lughatda yul kursatu uchi. Meselan bir kişi bir yergi kitmaksı bulsa, yuldu bulmasa, xayn ney baramandi bu sura seyiz? Bu adam sizgi yul kursatadi. Mena bu siz uchun hadi bulan. Allah Subhanahu wa Ta'ala'ni yul kursatu uchi ikanligini biz qanday bilamiz. Allah Ta'ala'ni yul kursatu uchi ikanligini biz bunu turtda 4:22 qanday qanchalik ikalligini qamilligini chunishligimizgi alib kilad. 4:52 bihacat manaz. Bir manazsak, adamlarina unga hacat chadigan, maqsud zad digani. Xu manani qancalik qobligini bilisek, kin u isimni qancalik kamalga, qancalik mukammallika dalalat qiganligi chqadi. Hadi ismini biz torta manada chuncligimiz munkun. Birincisi, Allah subhanahu wa ta'ala'ni hidayati, umumi hidayati. Buna hidayatul ammadi iladi. Bu, 5:21 hidayat bilan Alla subhanahu wa ta'ala butun yaradgan halkini hidayatladi butun halkini canlilarini yam, jansisilarini yam hayvanlarini hamasini gapiradigan tillik tillisis hayvanlarini hamasini hidayatladi yani Alla subhanahu wa ta'ala hayvanlarini yaraddi makhluqatlarini yaraddi wa unge hidayat birdi sabbihisma rabbikal a'la alladhi khalaqa fasawwa walladhi qaddara 5:51 Allah Ta'ala uzini pakilab etadi ki, Ali bugan Rabbini ismini bilan ismini uluqlagin, sabbih. Yani Rasulullah ka buyuruk bulayabdi ki, tasbih, Allah Ta'alani bertce naqisliklerden pakilagin, u Allah shundeyzad ki, khalaqa fesawwa. Allah Ta'ala yaratdi, va yaratkanda ham barkamal qalib yaratdi. Hic bir kamchilik koymadi yaratkan peytta, bir artta adam, 6:20 Allah Ta'alani yaradgan narsasi da, mana buyuru bunday bulish kira gidi, ya bu saydi, edib etolmeydi. Allah Ta'ala eddi ki, qaragin sin, Osmangi kuziyni qaradgin bir kemchilik top olasamma. Yena qayta qayta qara, seni kuziyni qarcap qaytib kiladi uzin nalikin bir kemchilik top olmeydi. Odamlarini, maslamalillahi ilmasalul a'la, odamlarini yasagan narsalara, 6:50 Maslanan, 50-ginchi illerde yasagan masinalari, hazirgi kundiga kiptirib, nimi buqqala yapdi? U shabaytdagi qarilingan texnikalar, hazirgi kiptirib, bunday korigan qodam kuladigan nar sabubqagan. Yey shuna qabuganakan, miltiqlarini korsayaza, masinalarini korsayaza, indi hazirgi kundagi texnikim, haliyana bir 50-gi illdanki nimi bulaydi? Allah bulaydi. Yani, texnike bu insan yasagan nar salar. 7:18 Aldillari katta katta telefonlar bugan ya gapirganda ligi simlik telefonlar bugan. Hazirgana qangi bul yapdi masalan. Rojlanis bul yapdi odamlardi. Likin Allahni yaradganligi ushe peytti insani, odam aleyhissalamini Allah yaradgan peytti shunde yaradgan. Ushe odam, hazirgin kun gechiyem, mani shunde odam bukir yapdi. Doğru shakili sinar kitganligi bar. Likin bukammalligi ushe ushe. 7:48 Ushe shashqalaqli gi ushe, ushe insani khuluqi ushe. Allah ta'ala insani nuhayat derece de murakkeb qib yaratkin. Odibir pashshani oseyiz, odibir cumali o, Allahni makhluqatlaridan erzimas dib uylagan narsamizi qalib, unu tikshirib korin, tikshirigan adam lal qaladi. Buna yarat uchisini qigan ishige lal qaladi. Hatta ki, bir zarraca narsaniyam, xalq hammasi jemlansiyam yarat olmaydi. Bir tamci suni osmandan chur olmaydi. 8:17 Mənə bu, Allah Ta'ala'nın yerətkənligi və barka malkı kənligi. Allah shundayi zat ki, uz ulçadi həmən arsani. Yani, cay caygi qoydi. Həmən arsani ulçan bilen yerətti. Yir yuzuna qancha cayi su bolishligi, qancha cayi kroglig bolishligi, taqlar qancha bolishligi, chullar qancha bolishligi, shamal, istighlig, savughlig, butun kainatta boletkin ishlarini, takdirini Allah qildi. 8:46 Şu cümleden insanın hayatını həm Allah Ta'la ölçəb qoydi. Tuğlişlik kanunlarına Allah Ta'la tuzb qoydi. Anan qanladi tukuz ay bala şakillanadi. Tukuz aydan kin u bala tuğladdi. Tuğlgandan kin u usib kettab oladdi. Usib kettab ölçlik üçün Allah Ta'la ma'lum bir qaydalar, qanunlar qoydi ki, usib qanunlarda yürme ilacı yok adamda. Həm mabud damandan Allah Ta'la'nın qanunlarına buysun adi. Alladhi qaddara fahada. 9:14 Allah Ta'ala hidayetladi, yaratkan narsalarini yaratladi. Tafsir ulamalari bunda harkil geplarida etishkan. Lekin, manalar birbirige yakin judiyem. Allah Ta'ala uzi yaratip durub, hidayetladi, masalan hayvanlarini ham masini yaratip durub, qandi qilib tiriqchilik qiliqlikke hidayetladi. Hayvanat olamini kursik, bunda biz acib bir acayibatladi koramiz. Hayvanat olamidi. 9:44 Terekchilik qilişliqini ur getdi Allah Ta'ala. Hayvanlarga au qilişliqini kim ur getdi? Ular cemaat bub au qiladi. Meslan shiirlar, yirtqiç hayvanlardaki ursegen, nuhayat derecede bir aqillik odam bilmeydiygen ishlerdi biladi ular. Barturuk ovunu qayirdan ursegi qilişliqini cüdeyim yaxshi biladi. Şun deyib ishlerdi tutadi ki, hareketlerigi qaraseyiz, nuhayat derecede bunge hidayet barligini odam bilib duradi. 10:13 Ya ki, çumalini mi dun ge, misal kilişimiz mümkün ki, huk gepremiz. Hakikati, çumalini uylari, ularini maskenlari, ularini halatlari, odam acaplanar digan dereceda bir hidayatlik. Qur'anda Neml suresi var. Xunda bir çumalini, gepirgenligi tohristi, Allah ta'la hükay qili biradi. Suleyman aleyhis salam askirlari bilan, kit edigin peytlerde, çumaliler vadisi gibar qaldi. Çumaliler vadisiden uytis peytide, bir çumali etdi ki, 10:43 ee chumalilar jamaasi maskanilar inge kriylar. Demek, chumalilar jamaasi diganlan, chumalilar bir jamaat bolib, hamasi bir-biriga itaat qilib, yashili digan bir-makhluqi kalligi chqadi birdan. Wa ular geplashligi chqadi. Ular uzige khas bir geplar bilan geplashali. La ihtiman lakum sulayman wa junuduhu. Sulayman bilan, unu askarlari slarini baskitmesin, ki im baskitishligi da uzurini ema eti qoyyabdiki, odab bilan. 11:11 bilmestan bas gitmesin. Yani, agar bilse, ular bas meydi digani. Hatta ki, chumali bubturib, yaxshi guman qirayabdi Suleyman alayhissalamin askarlarigi. Hazi bizda mumillar yaxshi guman qirayabdi birbirigi. Albatdi, yoman guman bilan yapirla. Mani bunda, uzu chumalini halatiden Allah ta'la bizgi oda berib qoyayabdi ki, bir kishige guman qigam payetimizde bas gitmesin digandi, bilmestan bas gitib qomasin. Agar bilse, bas meydi digani. 11:38 Mənə shuham çumalilarini qanchalik hidayati barligi çıxadi. Ulargi kim urgatti askarlar ki gen peytte uyge kirp turishligini? Kim urgatti? Allah taqala urgatti. Asalarini, alatlarini, məsələn qanchalik azirgi kundi ilim ruazlangan sari bu dünyavi ilimler, bunu siri asarlari qoçilib orayabdi. Asalarini uyelariga qaransigam, altı burçayli qilip turib, bir xil həndesa bilen diametrik bir shakilda kuradi ki, 12:07 unu oltu birchek qilib quradi bir birige agar yumalok shakil da qigandaydi orada ochigcoy qolayridi. Yumalok shakil tur birchek shakil da qigandayim iciden ochigcoylar qolaydi likin oltu birchek shakil da qigandan kin umuman ochigcoy qomaydi. Va unu yasashti uslubini kim urgatdi? Nimadan yasashtigni? Insan budayqib yasolmaydi. Hatto ki icige asalini tuldirigandan kin usluge mum bilan qobleydi uze qobleydi gen mumi 12:36 Boşqaca bir güllardan olib giladi ki unga hava utup duradiga asalga. Uzu asal quya digan aliga tishiklarini nimasi, uyaçalarini hava utmay digan mumlardan qilarayga. Ustuga yapa digan mumini hava uta digan qiladi. Kim urgatdi unga bunarsalarini? Asalarini qilatgan islar ulardi potshasi buladi. Hamamiz bilamiz bunu. Malikasi digdi, u shalarini onasiz soplanadi. 13:04 Unu ular hammasi humay qiladi. Atrafi da daim humay qiladigan asalarilar oldidan cilmastan yurarayken. Ushe kattasini yanidi. Avqatini tayarlab oldiga qib qoyadi. Unu uzin vazifasi bar. Har kunu u ona arı ushe uruq qoyishlig uchun. Bir yarim mingta, uchi yarim mingta qechi uruq qoyarayken bir kundi. Agar uyda yurub isqizib getse, bir zirikse, tashqariga chqibir bir suat aylam kilarayken. 13:34 Eylengendeyim, atrofida arilar bilan birga chikarayken, arilar bilan bir guzi chikmazayken. Dayim himayada avqatlarina aldiga tayarkim apkibir koyrayken. Irkeq arilaram kirek u urqachilmasin, u ona arini urqishliki uchun, unu qachirishliki uchun, irkeq arilaram kirek. Irkeq arilar u ischi arı bomaganligiden, ular asal apkibaydi. Ular asal apkibaydi, ular ishlamaydi. Ular da yiriga avqatini ischi arilar apkibirirayken. 14:04 Vazifasini qilishlik uchi ularam. Oldiga obgib tayyarla berarekin, yiyishkin. Kin ular yiyiken, ular da vazifasi, shu ona arini qochirishlik. Ona arini qochirigenden kin, ular kerek umey qosa, ular orlar kin unu cikarib haydo vararekin, irki garilari. Chunki ular hayvatki xalal beradi. Yoki bomasa, uldirib desarekin. Yoki cikarib haydo vararekin. Mana shun chalik tartib borki, arilarini uza asli ari, 14:32 5 haptay, 7 haptay gecay esaydi. Bir küllig bugandan basilab, xizmat qilisti basilaraykin. Bir küllig, ik küllig, üç küllig arilar, aliget tughulgandan kiyn, ramkelarin tozalasiliy bilan shugullanaraykin. Kiyn, kiyn, kattab olib, kattab olib, ahiri 20 küllig bugandan kiyn, haqiqi ischi bolishlik numasika kutarilib, biyaqo uchib isliyili. Fidayilig bar unda, shuncalig bir güllardi barib, tapib. 14:59 qayrda bir gul bosa qelib uzini shirigilarini ushi joygi boshlab oboradi. Kim hidayat ladi chimalini, ushi nimanini, asalarini? Agar uyasini sunu turgan joydan, agar yarim qarish joydan cildirib koyu, tomashak qitursayiz, osmaninan uchib gigan ari sunu dey teishigini aldiga chushmastan, yarim qarish biyokka iski joygi chushadi. Sunu dey katta yukmilenki iladi, ushi yukmilenki gigan peytti, kuddu samalat qoyngan dey ushi joygi gigib chushadi. Sun chalik darajadi, 15:30 Bitte nukhtagi qib chiuradi hamasi. Bitte nukhtagi qib chiuradi hamasi. Bitte nukhtagi qib chiuradi hamasi. Bitte nukhtagi qib chiuradi hamasi. Bitte nukhtagi qib chiuradi hamasi. 16:01 Hatta onu raksini kursatib turgan adam, agar adam bir-biriga chunstursa, 15-20 minut kitad digidi. Liki ular malum bir saniyalarda chidi kursati beradi, kin ushe kursati kishi bilan arlar chqib u bargan joyga baradi. Aniqta u baradi ushe guldi digidi. U shirga barib, asal alib gelib. Alib gelis diyan, dikar ki masay kin ushe, asalda aligandan kin, onu ikide qarni bolaykin. Birinci qarni di, asalda ala ikinci qarni uzini hayatu chun shleykin. 16:30 Birinchi qarniga gullarda asallaran oganna ki, kila kekinche qarnida ishlo bihirib kilarekin. Uchib kiliste ushe ishlo bihirib turib, tay yorqibab kilarekin. Olib kilib, suni yuyasgi kilib turib, hali gini, Tugkana ishkardaki arilar istiboshlaydi, unu qayta ishlep, asal qilishlikke kirishad. Mana shun chalik bir dakiq bir hayot kiti yapdi ki, unu bilib hayran qaladi ki, odam kim urgatdi ularga binarsadar. Cumalilarga uyqulishliklarni, 17:00 Avstraliyada bir cumalilarda bir vadi lari barayken, uzaqdan korygan adam, odamlar yashayaddi boylayken. Bir qancha metr balantlikke tepege qorayrayken, paslari paske qarib uyu kolib qitarayken. Tepasini uzdan chqadigan bir suyuqligdan bir uylarini qilaraykan ki, bitondan qatliq boylaykan o. Urupsindiripan bomaykan, undan suyuqligan suam otmazaykan. Xuddu qasir shaklida uylar qilari. Kim urgatda olayriga masinar san? 17:30 Hayvallarga kim hidayatladi bunu? Yok ki, adamda uzun etin. Odamlar da mani suni texnikalarda islip cikar islikke, kim hidayatladi? Allah hidayatladi bunu. Allahdan boska bir hidayatci yuk. Allah ta'ala uzu boskarib, bu koinotta hamme buletken islar, su cumladan biz mani sun hidayati cidamiz. Bunda mumillar, kafirlar hamme kiradi. Bu hidayat, hidayatul amma digiladi. Dikganciliglarga, dikganciliggan isti urgatdi dikganlarga. 17:59 ticaratchilarga ticaratda urgatda, Allah Ta'ala. Onan qanadan tughulgandan kiyin imish garagligini balacilar qayrdan biladi. Ali Kingur'un balacasini kursayz, tughulganda bir tishqani balasdiyib tughulara ki, yirga tughulgandan urmalab, onasini ayaqdan urmalab urmalab cikib, aligi xalita chasiga kirib, imib ushidan getta bulad. Kim urgatda unga, shunday tepegi qalib cikish garagligini? Yo ki, hayvanlar, yirtqis hayvanlar uzun balasini yib qoymaydi. 18:30 Agar tishlip kutaramandisa, mishigdikur seynizem uzun balasini tishlip kutaradi, shiirlar, yulbarislar, balasini albaqi kutarib, ticiroqcayga alibar quygin peytdi, shu agirtmey tishlaydi bu shayni. Ham yana en quleycaydan, boynadan shunik tishlip kutarib yuradi. Mani bu, Allah ta'alanin hidayati bu. Bu hidayatni, hidayatul ammadi iladi. Bu birinci hidayat. Bunda, butun insaniyat, butun hayvan, bunda malayikalarim kiradi. 18:58 maxluqatlar, canlik, cansiz, hamme narsage Allah Ta'ala hidayatini birdi. Hatta usimliglaram kiradi bu hidayatke, Allah Ta'ala unu yulini kursat qoydi hammasini. Mane shu yul bu içi yuradi insollar. Hic kim urgetmeseyem uz-uzdan, odam maqil narsiladi urgenadi. Hazirki kunda shun shalik narsage Allah Ta'ala hidayat birdi ki, hic odamda aqli, bavar qomidigan aqil lal qaladigan daracadi, utirgin coizdi, duniyani narki basdaki odam hazir gapimiz bim olali istibutur uradi. 19:28 qancalik derecedi bu hareketlarimiz havadan tizlik bile yiti bari abdi, bu qablar qandi havada tizi yiti bari abdi, mana shunge kim hidayati verdi bunge? inson manishlar san qilip cikdi, likin insonge hidayatini Allah verdi, wa biri abdiyem, bu hidayatil ammadi iladi, ikinsisi, manishlargi qiradi, inson azalarini hidayatiyem shunge qiradi, inson azalarini hidayati, 20:01 məsələ, avqat digən peytimizde, til uzige xos bir haraket qiladi. Və odam icidaki azolari, shu avqatini yutib, unu hazim qilişlikde bol etkiyan ishlari, hammasi ushi Allahnin hidayati bilan boladi. Bir orta, aza agar uzini ishin qimeq ose, insa ushi peyti yiqiladi birdan. Kuz, Allahnin hidayati bilan kuradi. Hatta ki, soçlarini ushligi hama malim bir muqdor gecik usadi. Soqol uzgen peytide malim bir muqdor gecik usadi. 20:31 u uskenden uski tur meydi. Ahir gece uski tur meydi. Mesan, kipirigam, qosham. Allah Ta'ala hidayat birgence hareket qiladi. Insan azalari ham mesi manishe Allahni hidayati bilen. Bu hidayatini atini hidayatil amma diladi. Ikinci hidayat, bu hidayatu dalaladi iladi. Bu hidayatil bayan, hidayatil irshad dipam etinladi. Allah Ta'ala adamlarga yul kursatdi. Bu hidayatil bayan, 21:01 peygamberlarini wazifasi buldi. Peygambarlarini Allah Ta'ala yubardi, kitaplar tushurdi, mani shu hidayet bilan adamlargi yul kursatdi ular. Peygambarlar yul kursatdi, mani bunu bunday qisayn, bunday buladi, bunu qisaylar bunday buladi, dip turib, hatta ki hacatxanada, akramakumullah, masalan hacatxanada utirish adamlargi qi kursatdi. Ukhlesh adami dimizmi, oqatish adami dimizmi, muamala qushni bilan buladigan muamala, irxatim bilan buladigan muamala, otaanagi buladigan, 21:30 dostlar urtasda buladigan muamela, hamma-hammasini, batafsil, his tersi qomasni kursatdi. Allah bilan buladigan muamela, ta ki insan, mene shu hayatta, agar shu qanun bu yuche yeshese, hic qachan ziyan kurmay digan buldi. Yani, waman itteba'a hudaya, falayadillu walayashqa. Kim agar mene hidayatimga irgeshse, hic qachan adeshmaydi, wabaksilik gochuramaydi. Falayadillu walayashqa. 22:01 Demek bunu shartdi, odan baxtili bulib, yaxsi yasasligini bitte kefalati, Allahnin hidayatiga irgasligi. Hudayi, Allahnin hidayatiga irgasisik, togri yuramis. Hic qanday adasligi bumidi, hareketlarimi zayik itmidi. Bu dunyada hem yaxsi yasasligimiz, ahiratiga borgini hem, inshallah ahiratida hem hidayat buladi. Mani bu uchun, bu dunyada Allah ta'alanin hidayatiga irgasligi girik. Bu hidayat peygamberlarini, ve peygamberlerden kin, 22:30 Allah Subhanehu wa Ta'ala'ni qadari bilan qiqadigan alimlar, peygamberlarini izdaşlari, mirasxorlari, sahabalar, tabiillar, imarlar, davatchilar, alimlar, mana bular shu hidayatini davamcisi buldi. Ular Allah Ta'ala'ni izni bilan, Allah'ni qadari bilan adamlargi halal, haramli kursatari. Mana bunga hamma ham irgecmedi bunu, hammamiz bulamiz. Allah Ta'ala mana shu coyda imtihangildi adamlardi. Kim xoqlasa bunga irgecdi, xoqlamagan adam bunarsegi irgecmedi. 23:00 Hali inshallah bu mauzuga kiyn raq yana bir boshqaca raq bir kuz qarash bilan qaytamiz. Hazir hidayatdi turunu chunturamiz. Berinci hidayat, hidayatul amma. Demek bu umumi hidayat. Bunga hamma narsaga bugan Allah Ta'ala'ni hidayati kiradi. Ikinci hidayat, hidayatul dalala. Hidayatul irshad. Yul kursatish hidayati. Hidayatul bayan dipam ayitilnadi. Yul kursatish hidayatidi gani. Uchuncisi hidayatul tawfiq. 23:28 Hidayat-ud tawfiqta Allah Ta'ala tawfiq birgen hidayat. Bu, mu'minlarga nasib qıldı. Kimge ki Allah Ta'ala eger tawfiq birse, uşa adam tuğri yöldge kirdi. Kimge ki eger Allah Ta'ala tawfiq birmese, u adam tuğri yöldge kiralmeydi. Yani, bunun qanun qaydası bar. Inşallah, min şuna itmakçımen, hidayat qanunu, bu, kimge Allah Ta'ala şu tawfiqni biradi, va kimge birmeydi. Hidayat-ud tawfiq, bu, şunay narsaki, 23:57 Allah subhanahu wa ta'ala qud di ki bir kishini quludan uchilab tartib bir yirga obar qoygan di mi? Aslin arsani turgan caydan min qutarib, beqa alip qoysam, bu isin arsi qigan yox bu? Min sunu alip qoy yapim, mana bun yox shaydi hidayati tawfiq. Allahni hidayati bu insonge Allah tarafidan veriladigan katta bir in'am, katta bir fadil bu. Allahni fazli bu. Bu un arsi kimgen as qiladi? Hidayati tawfiq kimgen as qiladi? 24:26 Allah'nin hidayati, hammege hidayatil bayani birdi, bunu Fir'avinyen bayan qildi. Fir'avinyen shun dey kette zalim bulgen, diktatir bulgen, min Rabbil alamin men digen Fir'avinyen, in kette peygamberlerden ulul azim bulgen Musa a.s.ni cun etdi Allah Ta'ala. Wa belkim hidayatke yur qalar, unda uzur qamasin dib Allah Ta'ala unge tamami bayan qildi. Unge mucizelerini kitme kit kurs etdi. 24:55 Musa alayhissalam unga yuzma yuz barib gapirdi, bura orqala ham yishtirmadi. Barib turib unga yuzma yuz gapirdiler. Açk chasigi haqni bayan qildiler. Fir'avundan hüccat tamamen gitti. Hatta shu derece geçe bardi ki, ic iciden Fir'avun anq bildi Musa alayhissalamni haqi kalligin. Buna Allah ta'ala uzi Qur'anda itti ki, Laqad alimta ma anzala ha'ulai illa Rabbus samawati wal ardi basair. 25:22 wa inni la adhunnuqa ya Fir'aunu mathbura Musa a.s. Fir'aun giyatkan ki, ey Fir'aun, sen manashiyun arsalarini Allah qilayatkanligini bilib turbsan hazi iciciyinen. Ben sene halak bugan adamdib kor turbban digan. Yani bu turistak yetisda sene halak bolay sandi. Fir'aun unu anag bilardi ki, bu haq iqanligini. Khud toh azirgi gundayin manashiyundayin. Haq rawishan bolaydi bir kun. Haq rawishan bogan payitda insan tanlaydi. Ya hidayatda yurishti tanlaydi, 25:53 ya hidayatdan yuzu qiradi, bana xu peytta insani imtikon noktasi qiradi. Xu peytta insani ya utamandik qirqiladi, ya utamandik qirqiladi. Agar da zalalat yuli niqtiyorkisa, bana xu zalalat yuli niqtiyorkigan peytta, Allah Ta'ala unu uzini nafsiki topshirq qiradi, bu adam shubilani hidayatki yurmaydi, agar min yili yasasiyam ki hidayatki yurmaydi. Wallaha alem bunarsani, xuddiki Nuh aleyhis salamdi qovumi hakida Allah Ta'ala ittiki, 26:22 Inna hu lan yu'mina min qawmika illa man qad aman. Sina qawmindan iman kiltirgan adamlardan tashqari boshqasi iman kiltirmaydi. Falatabta'is. Yani, Nuh a.s.ga Allah ta'ala etki buldi ularla qigan islari bilan hech siz bir qayghurmayn. Ularga, Nuh a.s. davatda kamchilik qildilar mi? 950-lik il davat qildilar. Davatda birar bir kamchilikki yol quydilar mi? Bir irinib, masalan, masalan, 26:52 eb bugum min damalaman mendib turib damal ishkun qildilar min Nuh a.s. paygambarlar da damal ishkunu digan narsabubagan hidayatda ular qawmina laylan wa nahara hatta ki chasiyam kunduziyam dawad qiganlar inni da'autu qawmi laylan wa nahara summa inni da'autuhum jihara min ularna ashkar gapirdim wa asrartu lahum israra ularga bitta bitta lab maqfi halatdaym gapirdim tahsir qisandib 27:21 Ashkar ham yapirdim, irtay u kich, bir yilmaz, iki yilmaz, illig yilmaz, yüz yilmaz, iki yüz yilmaz, toqquz yuzi illig yil davat qildilar. Toqquz yuzi illig yil davat qildilar. Hatta qovmu shu derezige cebar qaldi ki, agar bir bala togul etgen bosa, isini tanegen bosa, olib kilib turum, Nuh a.s. di korsat ardi. Oglum, mani shu adamdi tanev agin, bu adamlarda ayni tadigan xalq dushmani bu. Bunga irgash qoymagen, dip, vasiyat qib git ardi. 27:51 shu uchiram Nuh a.s. addilar ki, wala yalidu illa faciran keffara, ularin tughulgan balalariyan bari facir kafir balalarda tughub qaldir biti abdanmaz diyan. Hatta ulub kit etkin lariyan, vasiyatlari Nuh ki irgech meylerdi bu vasiyat qib ulub kitkin. Yani ulardan uzur kitdi. Hidayat shun calik bayan qilindi. Wa amma thamudu fahadaynahum, fastahabbul ama alal huda. Thamud qawmini biz hidayatladik, 28:18 Allah Ta'ala iti yabdi ki, Samud qawmini biz hidayatladik. Ular kurlikni hidayattan ular abzal qoristi. Kurlikni ular ama zalalat yolini hidayat yoliden abzal qoristi. Fa akhadat humus sa'iqa. Ani shundan kin ularini, Osman'dan keladigyan bir bakriq awaz keldi, uşa shundi uşlub koydi hamasini. Yani ularga hidayat ociq ravshan boldi. Muciza soroudi, Allah Ta'ala ularga muciza berdi. 28:48 Salih aleyhis salam ge etsit ki, sin peygambar bul etkin, busay bizge mucize kursatkin. Nime kursat eydisa? Ular eytisit ki, xayali ge ki genner san sorosh kirik? Qarab turub, men taxti iciden katta bir tuya cixin didi. Yani taxti iciden tuya cixmaydi uza adadda. Salih aleyhis salam dua qildilar, Allah ta'la cebat qilib turub, taxti iciden kuzlarini al didi, taxti yarilib, katta bir, nuhayatda katta tuya cixin. Yani u tuya hamiladar tuyaydi. Cikib ularini al didi, balala gendi iladi. 29:19 Sütü nahayatda kupidi. Hammasiga sütü yitardi. Saqib icib, ular shundan faydalanadigan bur tüyaydi. Akhiri qiliske ishtab peste, mani shu tüyani su idiler. Fa aqarun naqa wa ataw an amri rabbihim. Ular tüyani su idiler. Yani, shun calik derece gece, odam zalalati, shun derece gece bardi ki, ularga hüccat tipkigen narsani, uldirdi khuttu hazirgi kunde, ey qomim, Allahdan qorqiylar. 29:48 Allahke ibadat qiyilardib durgan adamlardib qemab, uldir etgan xalq qox shaydi. Aynan ularga hidayat uchun giygan tuyani, ularga bir Allahni tani tislik uchun muciza bugan narsani, shunu suishdan basqa narsayga unamadi ular. Ad qovmi nima buldi? Ad qovmige Allah ta'ala Hud a.s. digi bardi. Ularini Allahni tani cdirdi, ularini hidayat qildilar u kishi. Hicbir narsa ularga makhib qomadi. 30:20 Ular kibirlanib kitkan adamlaridi. Gawdalari katta katta pohlaman adamlaridi. Khazirgi kunda ularini suyekilari topiliyabdi. Yani u shalardiki buse, ot qabilas chalik, ular allati lam yukhlaq misluha fil bilat. Allah ta'ala ita'adi ki, unday adamlar hichbir shahrilada yaratilmagandir. Yani bud gani culeyam katta bakvat adamlar bugan. Yani on, unbish metirlik adamlar. Nuhayatta katta bakvat adamlar bugan. 30:49 qiyamat günüde, bazı peygambarlar turaraken, bir uzi, bir ummeti yuk turaraken, hichkim yuq aken, irgeçgenler. Bazı peygambarlar yuhana da bittek kris turaraken, shu bir adam iman kiltirgen. Bazı peygambarlar turaraken, bir uzi, hichkim yuq, ummeti yuk. Yani uze peygambar davat qimegen mi? Ya hikmatlik davat qilolmegen mi? 31:18 Odamlarga davatdi yitgiz olmagan mi? Nime kemsiligi bugan onda? Yok albette, Allah ta'ala birgan ularga ilimni, ularga gayratdi, shacaatni, bayanini birgan, ular irti yukish tuxta mey davatkigan. Lekin Allahni tawfiqi bu maganligi uchun hidoyetki kimadi? Hidoyetki kimadi? Mani Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan birga yashagan Abu Talib nimi buldi akibati? 43 yil Rasulullah bilan birga. 31:47 qarib 43 yil birgi yashadi. Rasulullahni haqiqi sadiq kishi ikanligini, saliq kishi ikanligini, Rasulullahni gapi dini haq ikanligini, ic iciden bilardi Abu Talib. Liki yuz ugirdi. Hidayati tawfiq bomadi unga. Hidayatil bayan kiregice boldi. Hic narsa unga makhibib qomadi. Amma bilmey turub adashgan odamlar boletgen bolse, ulardan umut qisa boleriken, hidayatke kirganligi kup korininga ulardi. 32:18 Abulahab, Abu Talib shu jumladan, Rasulullahni amakilari, Abu Cahil, Umayyat ibn Qalaf, Manabular, Utba, Walid, 32:49 bular iman keltir madi bular. Lekin sanagliq adamlardi bular. Alikin aksar xalki iman keltirdi, chunki ular awam jahil adamlardi. Haqq ularga rahushan bolyan nankiyin iman keltirdi. Amma yahudlar gul etkin busa, yahudlar ular anq bilishardiki paygambar chqadi, u paygambar manishu khurmalik joygi hijrat qiladi deb, madinagi yaqir rox joygi kebtur biyashab turgan, shu paygambar keb qoza, biz bilmiya qo meylik, shu paygambargi irga shamiz. 33:16 shunlan binasi buqqomayli gidib u shirgi qiygen otobolar ular. Hidayat istaborgen u shirgi. Lekin ular kullerden hic burkun uylashmagandi ki, bu paygamber Ismail auladiden chikhadidib. Ular Ishaq auladiden chikhadidib uylashayardi. Hic ula xayaligi qiymagan ekin, qiyin kursalar ular Ismail auladiden chiktiribdi paygamber. Baribdirib, kattalar, yahudlarini kattalar, Rasulullah bilan geblechkende, anig bilgen Rasulullahni paygamberi karligine, 33:45 uzlarini kitaplarda yazilinyan peygambar shuk shiikanligige hic qinik shak shupa qoymaygan. Mana shu joyda, shun dey haqni, chuk kusige ciktiglar. Bil dey haqni. Shirigiye qarib turib nima qilaymiz diganda, shu mu disa, shu digan. Ushe kitabdaki adam shu mu diganda, shu digan. Nima qilaymiz diganda, ulginche dushmanche qilaymiz diganda. Shunu chunam yahudlerden un atrafida adam iman keltirgan. Unta atrafida. Qoganlari hamas kafir bolib getdi. Lekin ular bilgin qovmadi. 34:16 Ularga hidayatil bayan, tamami bayan qilinyandidi, ular kitab ahliydi. Ularin payganbarlari ocik-ocik etbitkanydi. Bindan kim payganbar kilaydi, ularda kitoblarida Rasulullah sifatlari baridi. Sadaqani yimaydi, hadiyani yiydi, uksini shakillari mani bunday bolaydi. Dib, ham maqsidatlari etilinyan, aynan usha etilinyan narsada Rasulullah s.a.v.di korunturkdi. Aynan etkin joyga hijirat qilidilar. 34:46 Ushe waqtta ismuhu Ahmad dibkigan Ahmad Muhammad bitta ism ularda. Ismlariga chaytalingan. Falamma ja'ahum ma'arafu kafaro bihi. Ular bilgan narsalara ularga kilgan paytta, ular kafir boldi. Demek, hidayatul bayan ularga boldi. Lekin hidayatul tawfiq ularga nasqqimadi. Nima uchun hidayatul tawfiq nasqqimadi? Xob, hazir tortinci hidayatda itaylik ki yana qaytamiz bunga. 35:14 Turtinchi hidayat bu jannat ahlini jannatka yullash wa duzaq ahlini duzaqka yullash hidayati. Allah ta'ala bu ayatda itayabdi ki iman kiltirgan wa saliq amal qigan kisilarini Allah ta'ala imanlari bilan hidayat laydi. Bunu tafsirida ulamalar ikiti qabda itishgan. 35:41 Bazı mufassirlere çikenki hidayetleydi, şu dunyadi, tawfiq biradi. Yani imanlari bilan Allah Ta'ala ularga tawfiq biradi. Bazı, ulu aksar mufassirlere çikenkenki ularini hidayetleydi, digani, yani qiyamat günüde cennetke ularini yullarini korsat qoyib, kiylar kiylardib, faristalar ularini ularini joylarini korsatadi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ettilerki, silarini bittilerin, cennetteki uzuni uyuni, 36:07 shu duniyadaki uyuni tapi barganinan kore yakshiroq tapi barad digildir. Cennetdaki hazir, mese kim uzuni uyuni barisda dashi bitad? Prantogda mid kurgan mis, uyun qaydiyganin, buradan sora burganligani? Bu hidayat bu, mese uyunimizi tap barisdiyganizam hidayat. Agar Allah Ta'ala hidayat bermese, uyunimizi tap olmazdi. Yani Allah hidayat berganlig uchun, hatta hayvanlaram uzuni uyuni tapi barad. Hayvanlaram, mese mallaram, yayla oda bakilgan mallar qishta qikiri varganinan kin, 36:35 həmmə mal uzunu uyuyge burulib, burulib, burulib, uyuyge kirpiti uradi. Kuylar kirpiti uradi, uzunu qurasi kirpiti uradi, mallar həmməsi iyishegen, uzunu yotadigan cayiga bar uradi. Bu hidayat bu. Allah Ta'alani virgen hidayati. Odamlar uzunu uyuyge, kic bugendan, həmmə uyuyge bar uradi. Mənə bu hidayat qiyamette, cennette, shundiye, adam uzunu uyuyni bilirikin. Allah Ta'ala nasib qisin bu hidayatni həmamizgi. Cennet ahli, cennet kirkirgenlenkiyin, 37:03 وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لَا أَنْ هَدَانَ اللَّهُ 37:30 faris talar kilin kilin, mana sisi cayiz, mana bur caylar dib aytsa xuddi ki adam uzunu uyge kiribar kendi kiribar urad. Bu hidayat Allahni hidayati. Xuddi ki yosh bali qandi onasini imislikke hidayat topi yapti, xuddi bura urgat koy gendi. Qandi hayvanlar balasini ketta qali yapti. Tukumlarini ochibisqislikke qandi, tukumlarini ochibisqislikke kuslarge qaraseyiz, masan toguni tukum basisike qaraseyim, unu hidayatige adam heran qalar. Tukumni malim bir gradisite usulab dursa ki, unan cuze cikadi. 38:00 U sha siqligdi biradi u tukum basayitgan kirk toq. Ham u sha tukumni aylanitrib turish girek. Bil joyda bas tururisa qoygan tomanin parakta u qoladi u aylanitrib turar. Tum shukumnan patlar bilan tukumda aylanitrib, aylanitrib, aylanitrib turar. Shun chalik aylanitridiki ham a joy bir xil siqdi biradi shungi. Hatta ki u shandan bir joja bub chikar. Unu jojanikin ham masin atrafini yigib atrafige bitta ona toq. 38:28 niçta cüce higirmata gece, cüce oaçib çıxse, uxəlarda hammasini sanagı bilan hammasiga qarab yorari. Biroar narsiga krip kitmasligi uchun ovas qarib, doyim ovas qarib yorari, uxa ovasiga qarib yorari kisi cüceceler. Tinimsiz ovas qarib, kim berdi bunya hidayatdi. Kim urgatdi bunya ovas qarib qirayligini. Asalari, masalari ge, ari qoçkendim ayetilinadi ki, ona ari uzdan ovas qarib kitadi, atrafidaki arilar unan qoçk kitmasligi uchun. 38:57 hidayati kim verdi bunga? 39:28 bayan hidayati bilan peygambar yubardi, u peygambar hic narsani qaldirmayi bizgi bayan qibberdi. Hatta aqridi Rasulina S. Haccatul Wada'di, hamma adamlarini yigib, Arafatda turgan peytlarida, min silergi yitkizdim mi dedilar? Ha diganda, Allahumme fashhad dedilar. Allahumme fashhad. Qullarini Osmani qilib, kin xalqini ustugi kursadilar. Allahumme fashhad. Uzin guvah bu, manimi yitkizdim, min vazifamni qildim. 39:56 U shenden kin Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni vazifalari tugari. U shenden kin Allah ta'ala ixtiyar birdi Rasulullah ki. Ixtiyar birdi ki, qiyamat kece umur bireyim mi sizgi? Yo ki, meni huzurim gi kitasiz midim. Allah ta'ala ixtiyar birganda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam Allahini aldini ixtiyar qildi. Yani in kamil halatdi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ixtiyar qildilar. Bu, Rasulullah ki birlingen hidayati bu. Allahini hidayati, Allahini tawfiqi bu. 40:25 Rasulullah itkilar bir bendeni Allah ixtiyarlı qildi. Uzini huzurdaki narsani aldi bilan, və unu qiyamat kece bugan umur, shumanada itkallarda, u bende Allahini huzurdaki narsani ixtiyar qildi diganda, odamlar cumad Abu Bakr yigli varda u shimdi. Yani, Abu Bakr r.a. bilgandilar gi, bu adam Rasulullahini uzleri, və Rasulullah s.a.v.gi ixtiyar birilingen, Rasulullah Allahini aldini ixtiyar qigin. 40:54 Demekki Rasulla sasrim kitadi. Yani Rasulla ishlarini qili bulgandan ki, wazifati guyagandan kin, Rasulla sallallahu alayhi wa sallamdan bu ushtigadi. Yani Rasullahtan kin qiyamat kece bu hidayat qaladi, buladi, buladi. Agar biz bu masegan bu hidayat buladi. Bu dinni davat qilivcilari, alimlari bu masegan hidayat buladi inshallah. Likin bu hidayati kim unu tapib olaladi, kim busa kur bulib durib bu hayattan ufki turadi. 41:23 ilim alib qaliylar, Allah ta'ala ilimni bir kiçada shunday suhurib ap qoymaydi, lekin ilimni kitishligi, alimlarni ulishligi bilan boladi. Agar da alimlar ulsa, ilim kutarlib kitdi digani, Allah ta'ala ilimni alishligi, bu alimlarni uldirishligi bilan boladi, kin alim qamagandan kin, adamlar uzlariga cahil basliklarina oladi, kin ular ilimsiz pato biradi, uzlari yim halak boladi, brovni yim halak boladi. 41:52 Mani shundi kun qib qabastan aldin urgan qoylar, bu hidayat sabaplarini alisligimiz kiribiz. Inshallah bunu kin radig yapiramiz. Demek hidayat turqil bolad. Hidayatil ammah, bu butun ham manarsegi bulgan Allahnin hidayati. Bungi kiradi adamlar, hayvanlar, ham manarsegi kiradi bu hidayatki. Allah birdi bu hidayati. Ikinsi, hidayatil dalala, hidayatil bayan, Allah ta'ala bayan qildi. Bunu peygamberler orqali. Qitaplar nazil qilib, Allah ta'ala bayan qildi. 42:21 Uchunchisi, hidayatut tawfiq. Bu, faqad kina Allah yahshkura digan, Allah uzu nasib qigan, muminlargan nasib qildi bunarsa. Inshallah, manishi maslisti utirgan kisilarini hamamizga Allah ta'ala uzunu tawfiqini bergan. Allahni tawfiqi uchun manishi ki utirib biz. Allahni tawfiqi uchun namazuk yap biz. Kim agar namazuk etgen busa, zakat ber etgen busa, ruzat ut etgen busa, hachqil etgen busa, Rabbim Allah dib yurgen busa. 42:48 qanday qilsam, Allah mindan razi bulat edib yurgan bosa, buxursan bosin ki, Allahni tawfiqi bungan asbigan. Mayli Allah Ta'ala unu dunyada baylik birmagandir. U baylikni qanchi qanchi kafir adamlarga Allah Ta'ala bir qoybti. Kafirlarga bir qoybti. Allah Ta'ala ittadi ki, walawla an yakunan nasu ummatan wahida, laja'alna liman yakfuru bilrahmani li buyutihim suqufan min fiddah, wa ma'arija alayha yadharun. Agar da adamlar hamasi fitnilani, 43:17 kafir bub kitcliki buumagandaydi, Allahki kafir bugan adamlarini, uylarini, shiftlarini tilladan, kumishdan qilibir ardiy digi. Shun calig daracada ularga duniyani bir ardiy, dekin adamlar bir da qurbdurub ye, bularga shun calig duniyo birilgan, bir yaxshiligi buumasa birilmaydi dib uylab, maftum bubdurub, adamlar fitnagi kit qomasin dib durub, ulargan qinclik bir qoydiy digi. Asnida ularga masinarsilardi bir segin bulardi. Chunki bu duniya utkinci bir duniya. 43:47 ḥaqqiqi ḥayat u wa inna dara al aqirata lahiya al hayawan law ka'nu ya'lamuan. Agar bilisal harin, aqirat ḥayatu bu ḥaqqiqi ḥayat. Bu dunya utkinchi ḥayat. Bu dunyadan utkitamiz hamamiz. Bizdan aldinkilar utti, bana fayqambarlar utti, sahabalar utkitti, undanki yinkilar azir geccha bizdan yaqin ginada bizdi qimizdi yurgan adamlar utkitti nasibasini alib. Bizham u shandi birkun tarix bu qalamiz hamamiz. Wa ḥaqqiqi ḥayat bu aqirat ḥayati. 44:17 Manashu hayatta kimga agar Allah subhanahu wa ta'ala bu dunyada tawfiq birgan busa, shu adam hakiki yudgan adam bulan. Ani shu adamla Allah yakhsh kuradi. Manabu chunchi tawfiq, hidayat, hidayatid tawfiq. Turtincisi, jannat ahlini, jannattaki Allah ta'ala birayatgan hidayati, wa duzak ahlini, duzakke buladigan hidayat. Turtincisi, uxshurul ladhina zalamu wa azwajahum, wama kanu ya'buduna mindun illa, 44:45 فَهْدُوهُمْ إِلَى صِرَاطِ الْجَحِيمِ أُحْشُرُ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَجَهُمْ Zalim bugan kimseler, yani kafir, müşrikler, münafiqlerini, ve ularını, ularını, cüftlerini, şirikleri, ularını, ahilleri, uzlarıya uxşagallarını, hammasını yığıp, ularını cehennem sarı hidayet deyler, yulleyler deyabdi. Demek cehennemde ularına hidayetlenadi. Bi'satil hidayet, yani bu qande yoman hidayet bu hidayet. 45:14 Yurbi qasin jayin yabarqaya mandib faristalar, unu qiyamat kuna turganan kiyn, duzakke unu qiyadigan jayiga hidayat lasligi, bu yoman hidayat. Yani bu turdunchi hidayat, cennet ahlini cennetke, duzak ahlini duzakke bugan hidayati. Kiyn, biz azir hidayatil bayan, və hidayatil tawfiq haqda gapirdik. Hidayatil tawfiq Allah ta'ala tarafidan beriladigan hidayat buldu bu. Hidayatil bayan hammaga beriladi. 45:43 Allah Ta'ala həm mənə hidayetlədi, həməge bayan qildi. Likin, tawfiqni kimge biradi? Mənə şu nukta haqda yapirmakçımız. Allah Ta'ala bu hidayetini Osman'dan saçib, adamlarınin basige kimdi, basige cüssə, tawfiq uşengi nesib qiladiga nersax qoymadi. Bu hidayetli tawfiq, bu Allah Ta'ala qalbide hidayetke, yuruslikke intilişi bar, bugan adamlarınin qalbini bilib, uşa adamlarınin qalbige Allah Ta'ala tawfiq birdi. 46:14 Allah Ta'ala ayetaydi ki, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, amakilari Abu Talib ulyanda, kafir bu ulyandan kiyn, Rasulullah xafa bolib yigladilar. Yani, shun caliq Rasulullah ki, yaxsiliq qilib yurgan adam, hidayatdan binasib bu kitkanligige atindilar. Shunda Allah Ta'ala Rasulullah ki, ham ilim birib, ham ukshige taziye bildirib, ham tambih birib, etki inneke la tahdi men ahbabte, walakinna Allahi yahdi men yasha. Sin, 46:43 ey muhammad s.s. uzin yaxshgurgan adamini hidayatli olmeysan, ya ki, sizi rasullaha qeyti yaptiga ki, siz uziz yaxshgurgan kishini hidayatli olmeysin, walakin allaha yahdi men yasha, allah uzu qaxhligan kishini hidayatlaydi, bu, tawfiq hidayati, wahu alamu bil muhtadin, mani shu cayib, bizgi yawaz etmaksib ganyimiz, allah ta'ala kimni hidayatki yurishligini bilaydi, demek, allahni hidayati tawfiqi bulishlik uchun, hidayatil, 47:12 hidayatil bayonya irgashlikke odamni qalbide intilish bulish girek. Agar shu qalbdaki intilish barligini Allah bilse, qullardan tortib hidayatke kirgisi bitaydi. Allah nas qilaydi? Uzi uylamagan joydan quligi kitab bir qayadi unu. Uylamagan joydan bir ilimli kishini nas qilaydi unga? Bilmagan narsalarini urganaydi. Uylamagan joydan kimlardir unu quvup, haydab, bir hidayat buladigan joyga haydab apkib qayadi. 47:39 Ouz qachib giladi dan kiin, kiin kiib durub, hech qigan ishtab bagan dan kiin, itch qizb giti, bitta kitabda uqib, usha bilan hidayatlan qit qalad. Bir, qandayda bir sabab bilan, quli qa chushb qalishligi mumkun. Buna qanarsilar qob bugan. Buna qanarsilar bir shaykh ayeti beri abdi, bir umar digan yigit banan geblashtim digidi. Hidayatki qilganimga yitday, sakiz ay boldi digidi. Soqalar qoygan, judayam iltizamda ki bala. 48:07 Men hidayatimda bir qissasi bar sunu qal hisayiz birgabir birey didim diyim. Nima bugan didise, shirigim minan bir shaharga barib turib bir buzuq uxti qilishlik kiregidi. Kin kitlik birgi kit amiz diganda, men nimadir bu buxtani qaldim diyim. Borolmaya qaldim. U kit di kiti kitkinche, telifondak yablash kiti yapdi. Bir joga toqtadim, nasha sotu aldim, aligi nasha olay digan jawimizdan, gey onvantliyi narsasini sotu aldim dib etdi diydi. Ha addayi min shumilan birgi kit almadimdi dip bin. 48:35 maşinastan muzika nawazı qilbi atuptu diydi. Ha yana kitdi kitdi, yana davam etib kiti yapdi, bir satladan ki yana telfan qilbi yapdi, min bir joygi kildim, dama bu turpin, birgi kimadi inda zor bulardi, eya attayn simbilan birgi kit olmadimdi, yana azraqdan kit telfani ciriladi, dima qildi diydi, xunraq bollu, kutarsan basqa bir adam gapri yapdi. Si, umar misan? Ha umar man nimeydi, bu adam tani samimit telfan iyasani. Ha min dostin boladisi, u dostin azr maşinandim asminden avariye bollu da azri qilbi atuptu, uzda yok. 49:05 hali qe masinadam muzike awazi qibi atibdi didi. Dostimda awazi qibi atibdi, min nashe aldim, umar xayr dasan, muzikani balant qidi, bakribi atibdi, uzni bilmidi didi hali qidi. Ushe gapiminan, ushirda can birdi didi. Shun nanki min kuzima cildi bardik, ushtur sat tankin barib, uli khanadan, uli khanaya qo ilgan ekin, uli khanadan ab ciktidi ustimizdi didi. Ushan yonida minan bolishim kere qidi aslin da didi. Likin Allah Subhanahu wa Ta'ala uzi hidayetladi. Allah qalbide bar busa, 49:36 Allah hidayatlar ekin. Bir, Masihi yigit gapir bir yabdi. Masihi bugan bolan uzu eti bir yabdi ki, u Masihi dinige davatchi bugan ekin. Masihi dinige davatchi bugan ekin. Bir kini incil ukub otirib, otirib, haligi incildaki gaplarga qalbi qanukm egin. Osmani qarabdadan kin, ey Allah, agar sin haqqatdan mawjud busay, minu hidayatladib ettim, deyin. Agar haqqatdan bar busay, minu hidayatladisam, uzumna uzum shuneyi sajda ki qilganim bilmik oldim, deyin. 50:06 namaga onday bolida bilmime, sajda ge yeqildim, kim bildim ki bu sajda qilislik musulmanlar da bor, u ilimli adam bogan, u zini dinini biletgen adam bogan, Allah ke shun chalik qattiga yol vargan paytida, Allah ta'ala shun dey ta'ufiqini berdi, uz-uzdan sajda qilib, shun yeqil gani bilmye qaldim, bildim ki bu islam dini haqi ken, shubayette islam ge geldim digi, haliga adam 15 yil bogan islam ge ke gani digi, nahayette ilimli bogan, u zini dini da juda yaxsi urgen gen. 50:35 Demek, Allah Ta'ala, wa huwa a'lamu bil muhtadin. Hidayatki yurucilarini Allah huz biladi. Bu mese, hidayat uchun, hidayat uchun. Hidayat sabaplari kamil bulishligi munkun ekin. Likin qalbde hidayatki yuruclikke bir intilis bu mese, u fayda bermes ekin. Abu talibki iman kilitirishligi uchun nime itimasti. Bir narsani bilmi qaldi seyiz, Rasulullah bilan birgi. Biz azir Rasulullahdi bir kushimizde kursa gidib, hama misawas qilamiz. 51:04 Bir korib qasak edik dişimizde, bir koristek Rasulullah bilen, hamamizde arzoymiz, toqrum? Alikin u birgi yashadi Rasulullah bilen, korib bilib turardi Rasulullah nuhalatlarini, ve iç-içiden his qilardi Rasulullah hakikarliklarini. Diki, nige iman kiltirmadi bu adam? Hakka yurgisi kimadi şu adamdi? Demek, vahuwa alamu bil muhtadin, Allah Ta'ala uzi hidayatki yurucilarini biladi. Agar sizde hidayatki yurucilikki qalbizde uzi hidayatki intiliş busa, 51:33 Allah Ta'ala albette hidayetleydi. Kerey buysa, shun dey uje sacdege qarib yiqilgeniz bilmik olaz. Nasib qiladi Allah Ta'ala uze, bir hidayatçilarde nasib qiladi, birgesizge shirigiler nasib qiladi. Mani bu narsay bir muhim nukta. Kin, ahirgi etmaksub ugen narsaymiz, hidayatni sabaplari. Hidayat azir biz etdiki, bu Osmaninan saciladigan bir tenyamaski, kimin basi gecisi aladigan. Hidayatil bayan bu bugan. 52:04 hamma haqq raushan bu bugan. Likin kim undan nasibadar buli abdi? Illa man rahima rabbi. Kubchilik adam zalalatda mi? Kubchilik adam hidayattan bi nasib mi? Shunchalik derece de hidayat bayani achilib gittiki, bitte hazir ki man shud telefonni icidi, hamma hidayat bar. Hamma narsa bar icidi. Hadis disizmi, tafsir disizmi, hamma ilim bar. Likin zareceyam ilim u adamda qalbi qikirmaydi. 52:33 Uqish yox, kitab uqish yox, istish yox, davatdan uqilishlik yox, hamman arsa vasitalarda, kitablarda, maktabalarga kirin, yarlari bir kitabdi kursay, qalbimiz rawishan bub gitaridi. Kitabdi kurgan payetde, shkuddi bir tilla tapogan adamdi bulardik. Leki, hazirgi payetde, kitablarda qadriyam adamdi qalbiden dushqal yapdi. Kitabdi kurgan payetde, aldirlari, masalim, kitablar, quranlar, varaklarga, aligi, suyaklarga yazilgan bugan. 53:02 suyaglarga, tashlarga yazilgan bugan, kurgan adamini qancha azizlagan, ushani uxigan, bir-birga uxitgan, shamdi nimalarda uxigan, aydi yariglarda uqib, kitabganli qilishgan, muhabbat bugan ushani uxislikki. Lekin, hazir bizda muncalik yarigliglarda yasayabimiz, ham mani telefanda shundi oches, Quran bar, Quran-i ba'mi desa, bu maktab kitadi, bunda falanchi qarniki bar, pustanchi qarniki bar, falanchi dey uxigan, pustanchi dey uxigan, birar tazini bir martim uximagin. 53:32 Uzaqlash qitib qalim, ne bunarsadan? Hidayat sabaplari bar. Likin u shani u shlashlik yox. Mani sunucun, hidayat nasib qilislik uchun, biz hidayatka qarab yurushimiz kerek. Bu uchun birinci orinda biz qilisimiz kerek buganlarsa, Allah ka dua qilisimiz kerek. Allah ka dua qalaylik ki, Allah ta'ala uzi hidayatlasin. Haqqatdan surasay ki, Allah biradi. Biz haqiqatda haq nimeykenligini uzimiz, aqlimiz bilan, tapkiganimiz yox. Allah ta'ala uzimiz bilmegen halatimizde, 54:01 shundi aldimizgi tecladi, ushe narsalardi shundi aldimizgi qimmat baha bir narsalar acilib-acilib gidiyabdi. Bu narsa cuda katta nimat agar hisqisay boni. Dikim, bu nimi qum boli yabdi bu? Agar qalbimizda bir hidayetke bugan muhabbat busa, bir intiliq busa, Allah Ta'ala yena ziyada qiluradi. Wa yazdadal ladina amanu imana. Imanli adamlardi yena imanini Allah Ta'ala ziyada qiluradi. Ihdinas siratal mustaqim. 54:30 xar günü sureyimiz biz, xar namazda, xar rakatida, ehdina siratil mustaqim, siratil mustaqimga bizne hidayat lagin, likin shu sureyliqimizda xalbimiz bilan sureyliq bar. Nima detkarligimizda uzimiz bilib sureyliq? Allah ta'ladan hidayatini sureylimiz kirik. Allah ta'la hidayatini hammege veri urmaydi. Bunu biz azi korumudur, biz vaqidi. Qancha qancha adamlar, duniyani turtdan bir adami xitayda boletkin buse, nima ge ibadat qilayab dichiblar? 54:58 Man shu adamlar ulib gitse shushdurshde, nime ge ulib git yapdi? Unan ki, yin mani Hindistan ahlin alin bit ge ibadat qil etgin. Hindistan bilan xitaydi khushib agar oda min sanasek, oda duniyani yarime getin kiladi. Nime ge ibadat qil yapdi? Mal ge ibadat qil yapdi, mayming ge ibadat qil yapdi, pul ge ibadat qil yapdi, haykelceler ge ibadat qil yapdi. Shubilan umru utib git yapdi. Deki Allah subhanahu wa ta'ala, Allah ta'ala imanli kishilarini uzi hidayat deydi inshaAllah. 55:28 Bu, birinci urunda biz xilishimiz kerey bugan narsay. Ikinchisi, hidayatni sabaplarini ikinchisi, hidayat sabaplarini uchilashligimiz kerey. Hidayat sabaplarini uchilashligimiz kerey. Bu, hidayat sabaplarini uchilashligidi biri, ulamalarini yaqinige kilishlik. Ulamalar bilan birgi yurishlik. Ulardan faydalanishlik kerey. Ilimli kishilarini agar bir kishi korib qosa, bilib qosa, ilgarlari ilimli kishilarini ijigiden odamlar kitmegen. Hatta ki, amash, 55:57 ayinmalardan kucuk bokqan ekin, nimi chundin? Shaqirtlarni quduris uchun. Bizar buganligidan, uyudan chikalm egin, ishigdi otsisa adamgi urul egin ishig. Tula adam tur egin, chigganin qolida daptar qalam, shaykh hadisayti birasizdik. Qoch, min charchagan, ma vaqtim yoxdosa, shaykh qoch dibaytladi baz qur egin. Sho hadisayti biras qimill etm egin. Oqru bizar bozargi barishkireyik, bir tiriqchiligi bulaydi, baska bolishki yur guzm egin. 56:25 akhiri keyin kuchuq ap qib baqib turib, yugurib yugurib kuchuqdo qo uxdo urgatkan aqyan. Keyb qasa kuchuqdo ap chiqa aqyan, qo uqar aqyan. O yul atilgan aqyan ki yurib qitar aqyan. Sho dala zi qechab arlingan. Hatta kuchuq olgan da aqyan aqyan, mat alladikana ya'muru bil ma'rufi wa inha anil munkar. Amru ma'ruf qil aqyan, nahi munkar qil aqyan, narsa olib qaldan aqyan. Hatta ki kuzi aciz buqqa qanda, amasdi bir shagirdlardan bittasi, 56:54 Canazada, shaykh men sizde xala siz yitalab yoray razı bolin digan, canazadaga qabristonga chikisda mayli digan, u yitalab yitalab adamlar qabristonga gitgan, bu qishlaqtash qarsiga basqa qabkit qoygan man. Shaykhta obargan, yitib kildigmi desa, yok, yitib kildigmi yok, bir cega obargan. Kin qayrdamiz biz desa, siz azi shunay coydasiz ki, men sizde qaytara qitmasim, siz topolmaysiz, qabkit asiyada digan. Niga qabkildigmanu diganda, beni qolumdabda dabdar turbtu, shu tulginche hadis etas. 57:23 shu toladi kiynsiz qeytar obar qoyman, wey badbaq bu ushti qimaygin, wallahi digan, daptargi ay tasman shun digan, qasami chkin, olaji yok, uzunigam canini saklash kiraygin, otir diganda hadisi atisdi boshlaygin, hadisana fulan, hadisana fulan, daptar tolgin, daptar tolgin nankin, qin bir shirigi eti qoygan ekin, yolda, ali qi daptardi shirigi beri vargin, ap kitkin zindib, qin ozi gitalab, shayiqti uygiya qalashkinden, uydakilarga bagirgan, chkiylar, man onu qoldan daptar nab qoylar digan, 57:51 etkene kenki daptar kitdi digan. Daptar kitdi digandan bu mese belib qoy sinne etken hadislarim hamasi yalgan hadislardisa, siz yalgan etisda Allahdan qurqasiz digan. Rasulullahdi namig yalgan etisda Allahdan qurqasiz, biyaqi qadir jemman digan. Xu derece de ulamalardan faydalengin. Likin qani az bizde ulamalardan bir surash yox, ilimde urganislik yox, mani bu narsab bizde hidayat sabaplari turub turub, u shayndan faydalanmasay kattabir narsalardan qurqab kitamiz. 58:19 Bunarsa hidayatli sabaplarini alishimiz kirik. Birinci urunda Allah'tan surashimiz kirik. Allah Ta'ala itaydi ki, Ey adamlar, kullukum daallun illa man hidaytuhu, fastahduni ahdikum. Ey adamlar, hamalarin adashkansilar, illa kimdi min hidayatlasam, uje adam hidayatta buladi, mindan hidayat suraylar, min hidayat biramandigan. Hidayat suray yapmiz mi Allah'tan? Biz Allah'tan hidayat suraylik. Bahtimiz bu ara hazır, elhamdulillah triqmiz. 58:49 Bir nafas bu semtirigimiz. Mani shunde hidayat sorib qalilik, ihtimal, bundan kiinki bazı bir urgen genirsamiz, bizni ahirat günüde nacat tap turuvarar bu shinerse. Biz bilmimiz hali nacatımız nime deyikenli gini. Mani shu için ilim urgenisimiz gerek. Ilim, Allahni sunnatlarini urgenislik, kauni sunan busin, shar'i sunan busin, bularini urgenislik, bizgi ahiratda nacat tapishligimizdi gara u bu nersi. Demek shunersani bilib turu fursatdi, 59:17 quldan boyberishligimiz, juzakatda bur yudquzishlig buladi bu. Ikinchiden, Allah Ta'alaani kub zikirqilishlik. Bu yan bur sarablerden, Allahni zikirqilib, bu yan uzu yukarda Allahdan sura esdi uzu tafsilati gi kiradi. Dayim Allahni zikirqilib, Allahni zikirqilib, Allahni zikri bilan qalblar khatirjan buladi. Taqwadar kishlar, agar ular shaytani yuli gi kirib qasa, agar shaytani wasi wasi asa bilan bur, 59:47 Allah ka maasiyyat isli qilib quysa, ushe peyti zikir qilad digan. Demek zikir qilislik, odamga haqna och varadi. Yani taqwa qiyilar, Allah ta'ala silarga talim biradi. Intattaqullaha yaj'allakum furqana. Agar sila taqwa qisaylar, Allah ta'ala silarga haq bilan batilin urtasini och biradi. Hazirgi kunda fitnalar zamanida yeshi yapimiz. Hamma odam dabdirab yurgan peyti, bizli kuzimizni Allah och quysa, qanday katta bakbo. Bizli qatirjam qilib quysa Allah ta'ala, 60:17 mumin kisi, haqiqi ilimli adam, xatircan boladi. Mumin kisi daim xursan boladi. O, chunki Allah ki qarab yulp ki tetkarligini boladi. Agar shu yulda, shu toqtasa harakati, Allah ki ducar bolisligini boladi. Mani shundayi xatircan bolsek biz, ane shundaki ibadatlarimizde lezzet boladi, namazlarimizde lezzet boladi. Yena sebaplardan biri, Quran uqishlik. Quran uqishlik bu, Quranini tadabur bolan, taamul bolan uqishlik. 60:46 qirana uqishlikke kullik wazifasi bar masalin qirana uqidigan kullik wazifamiz bu narsalar bolish qirek hamamizdi 24 saat wakti qidi bur qirana uqishlikke rabbimizdi kelamini uqishlikke waktimiz barmi qirana uqishlikke wakt bu mu etkin buse agar demek biz hidayetdan an chesitdan qogen bolamiz qirana uqishkirek bu qirana tadabur bilan uqishkirek inshallah qirana uqishlik tadabur bilan uqishlik bunu adablari haqidi inshallah kilicegdi 61:14 darslarimizda inshallah gapir butamiz. Yene sebablerden biri namaz uqishlik. Namaz uqishlik. Namaz, kup namaz uqishlik. Bu namaz uqishlik bizne hidayatimizge sebabci buladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ettiler ku, a'inni ala dharika bikasrati sucud. Yani, sizne, ey Rasulullah, min jannatta birge bolishligini sorayi man. Minga sunuz Allahdan sorayi bireyin. Jannatta birge bolaylik. As'aluka murafaqataka fil janna. Jannatta birge bolay. Diganda sahabiye etki, bu mese, 61:45 bu nga kup, sajda qib, bingi yordam birgin didilad. Yani Allahdan sajda qilib, Allahdan kup, nomazu kup suralishligi, bu yam Allahdan suralishligi, hidayatda sabaplarini ushlashligi bulan. Va yana, axirgisi, bu uza hasli axirgisi maz, min mazlisimiz tukib qagenli gichu axirgisi dimen, hidayatda yuradigan, hidayatka sizni baslayadigan shiriklargi hamrahbulishlik. Usha muhiddda yashashlik. Uzini amniyati uchun, uzini khatir camligi uchun, 62:14 Hidayet mazlislarini tashlab, hidayet mazlislardan, hidayettaki kishilardan uzaqda bolib, uzin ismini yan boshqadib isimlab, dunyada khatircam yurishlik uchun uzaqraqca barib yashab, xalktan uzaqraqqa, ilimlilerden uzaqraqqa barib yashagan adam, judakatta yutquzishlikde yutquzib qayadi. Bunu tajribadan korup durbimiz. U ham uzi da, ham ailasi da, ham farzantlari da. Adam hayatta dimi uchun yashaydi? Biz hayatta tins yurishlik uchun yashamiyamiz ki? 62:43 Allah ki abid bolislik uchun yeseyimiz. Bizde Allah Ta'ala dimi uchun yaraddi? Abid bolislik uchun, ibadat qilislikimiz uchun yaraddi Allah Ta'ala. Demek ki, şu ibadatimizgi yordan beri etgen doslaridi yoniden kitmaslik girik. Ushe doslerden fadilaniq girik. Ahli ilimlerden fadilaniq girik. Toğru sabaplardi uchlesh buladi. Likin sabaplardi zalalat yolige barib uchlanilin midi? Tinch yuray edib turib, qayagdaki kufur joylarige barib, kufur bugan islerdi qilib, kufur gugan joylarige ballarini birib, 63:12 o shalarda talim alishlikke birib, alhamdulillah min tinch yuribbaan digan adam, bu hidayat sababini ushligan adam bomaydi? Agar bu adam adash etgen bosa, uzdan uzu qapa bosin. Uzdan uzu qapa bosin. Kochage, tashkarege, soğuk baytade, yupun kiyn bilan çiqib durib, kasal bosa, kimde qapa bolaydi bu adam? Terlep durib, su ucib, uzdan uzu kasal qigan adam, uzdan uzu qapa bolish gireyik bu adam. Allah ta'ala manashundi qanun ustu diyaratdi. Hidayat sabablarini ushligin, 63:43 Allah Ta'ala sizge hidayat-i tawfiqni inshaAllah biradi. Allah Ta'ala hidayat-i tawfiqni Osman'dan saciladigan dirhamda iqimadi. Kimdi basi gecisa ushingi nasib qilaytkin qib. Unu hidayatini istegan adamlarga Allah Ta'ala biradi. Allah Ta'ala uzu biladi kim hidayatki yurusligini. Allah Ta'ala uzu faydali ilim birsin. Allah Ta'ala hamamizgi tawfiq birsin, hidayat birsin. Allah Ta'ala mani shundi nurni, haqni bizgi kursatsin. Uzga yuli qampaytda. 64:11 xaqiqi salamat qalb bilan Allah qey ula qeylik. Subhanaka Allahumma wa bihamdika nashahadu wa la ilaha ila nastaghfirika wa natuhu ilayk. Salillahumma wa barika ala abdika wa nabiyika Muhammadin alayhi salatu wassalam.