خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi Rabbil Alamin. As-salatu wa salamu ala Sayyidina Muhammad wa ala alihi wa ashabihi ajma'in. Amma ba'ad. 0:31 Surah Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga Madinay Munawwara'da nazil bugan. Ayatlari 18 ayattan ibarat. Xabarlari izbar, vissizlarga, shukun gocha, tafsirlarini, manalarini yetkezgan suralarimiz asasan Makki suralardan ibarat idi. Makki suralar, Makka'da nazil bugan suralar, muamil musulmanlarini asasan dini itikadlarini mustahyanlaşga. 1:00 Allah Ta'ala qe bugan imanlarini quvatlan trishka qaratilgan. Kufraq, etxad, dinu diyanat, ahirat, qiyamat, sav kitab, cennat, dozak, etxad qe ta'aluhi bugan mas'alarini bayan qilishka qaratilgan bugan. Amma madani suralarda isa, madinada nazir bugan suralarda isa, anan shu iman etxadlari mukammal bugan, adamlar qindi xalda bolishlari, 1:28 lazim ikanini bayan qigan suralardan ibarat. Ibadatlar, marasimlar, dini islamini siarlari, bular qindi bolishi kirak. Momin musulman bogandan kigin, insani dilida iman, etqal, qarar tapgandan kigin, o adam qindi halda bolishi lazimligini bayan qigan suralar, bular madani suralar, madinada nazib bogan suralar. Bogun sizlarga, etibarlarizga havalaqi mahsu boganimiz. 1:58 Madinada nazib bugan suralardan beri Hujrat surasi, Qisagina sura, bu surani kub ulamalar Adab-u Akhlaq surasidir, ham atagallar. Bu surada momun musulmalar pervardigar bilan, wa Rasulullah Peygamber alaihi salatu was salam bilan, wa qalawrsa momun musulmalar ozara bir-birlari bilan, hamday ma'amalada munasabatta bulishlari lazimligini bayan etken sura. 2:24 Allah Ta'ala surani baslidi, a'udhu billahi minash shaytanir racim. Bismillahirrahmanirrahim. Dib Allah Ta'ala nidaqiliyat. Iman kitirib xablarga iman joy ogan adamlar, muminlar, ey musulmanlar, dili de iman varlar. Dib Allah Ta'ala muminligimizni, iman itqadimizni. 3:30 islatib durib nidaqa yaktibizga. Dimak, bu ayitilatigan sozlar dili da imani bar adamlarga qaratilgan. Imani bar adamlar, eyshitsinlar. Ularga ayitilatigan soz shulkin, sizlar Allah ta'ala wa uling rasulidan aldingi o tipkit neyler ozlarizni islarizde. Mana bu dunyada Allah ta'ala mu'min muslimallar uchun qil islari lardun, bugan kod islar. 3:57 yurlar, mene bunga amal qilish lazim buganda, oziladan ozilar hawliqib, bir yolini tapu alib, ozilani fikriyle bilan, shahsi fikirlariz bilan, Khuda bilan, Rasuldan aldiga otiketini ilar. Hayganbar bar silan islarizda. Silarini islarizda hukumini otikazib durgan Allah bar. Ushe Allah ta'alanin hukumu bar. Hayganbarini sozi bar. Ana shunday orinda sizlar Khudadan korki ilar. Vattakullah. 4:26 Allahdan qorqiylar, chunki Allah ta'la istqochi zat, hamma narsani bilgochi zat. Iman kitirgan boseylar, dillarizde iman itqadlariz boladigan bosa, sizlar hamma ista Allahu Rasulini aldinga otkaziylar. Ularini sozini aldinga qoyylar, ozlariznikini isa toqta tutturiylar. Shashilib kitmiylar, shashilib yana Khuda ablan Rasulini qazabiga uchirab qamiylar digan mazmunda. 4:56 Allah Ta'ala buzga imalli kishilarga shundayla sahat qiliyatud. Bu ayatlarini nazib bolis sabablarida agar istigigin bosaydi. Baz adamlar, uzlar ki, Quranda manabina hangi geblar bolsaydi, Allah manabin deyip ayat tushirsaydi, deyip uzlarga yakgan narsalarini insalar gebra baslagaydilardan kigin, shu ayatlar tushigin deyidilar. Silar shashmayi turiyilar. Allah sizlarga nima buyurishini ozu biladi. Silardan surami idi. Silarini ohaqlagayn narsalarizni agar. 5:27 ...naziniqli uradigan busa, silarini dillarizgi yaqqan nasalarini agar qida ayzi uradigan busa, bunda dunya astin-ustin buk keterdi. Yeri asman yuqalib keterdi. Tunki hana hazir dunyada 5 milyard adam boladigan busa, har vittasini suzu yuqlaqsa siz, 5 milyard din payda buk qalad. Bularga 5 milyard dunya kerey bolad. Bularga 5 milyard muqaddas kitab kerey bolad. Agar har bir insanini uzgi qaldirib qoyladigan busa, shunaka bolad. Bu dunya agdar tuntar. 5:57 astun, ustun bub kitadi, sunucun shashmey turiglar. Dunyanin egesi bar, silarini ham yara ciklogan xocaiyinlariz bar. Ushe xocaiyinlariz, dunyanin egesi ozi biladi, nima ayat nazil qilishi, sizlarga khanday birub verisini. Ana shun manada, Allah Ta'alanin bu ayatlari, nazil bugan iken, sunucun din islamga kirgan denkigin, musulman bugan denkigin, bu mumun musulmalarida adab bulish gerek. Bu adab birinci, mene Allah bilan buladigan adab. 6:26 Undan kiyn isa tayganbar Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bilan buladigan adab. Undan kiyn isa mu'min muslimanlar o zarab birbirlar bilan buladigan adab. Ana unga amal qiliş bu mu'minlik muslimalligini alamatlardan ekerligini wala shu ayatlardan yaxslab ukub alishimiz gereykin. Cenab-ı tayganbar sallallahu alayhi wa sallam yaman bilayatiga sahabilerden 6:53 Ma'azinni cebalini yubariyatkan faytlarida, u shiyerdagi momunusun mallarini ishige bahsili qilish, ularini ishilarini yurguzish, ularini hacatlarini bitirish usun yubariyatkan mahallarida suyladilar, Ey ma'az, u yergi varganizdinkigin siz, nime narsige suyanib ishgoresiz, nime bilan hukum yurguzasiz, diganlarida bi kitabillahi ta'ala, Allah sa'alanin kitabı bilan ishgoremendidilar. 7:20 Rasullaha itilakin, agar siz izlagan masala, sizga, aljizga kondilan bugan muammanin cevabı Allah'nin kitabdan tapilmasa için, Allah'nin kitabı Kur'an'dan uca izlagan nasihizin tapmasa için, unda bi sunnati Rasulillah sallallahu alaihi wa sallam, Allah'nin eltisi, peygambarini sunnatlari bulan iskoreman, agar Kur'an'dan tapilmasa, Allah'nin Rasuluhu Muhammad alaihi salamli sozlari, hadislari, ravishlari, 7:49 qilgan ishilari u qishini qorsatmalariga qarab turub, ish koraman. Undan ham tatmasayiz qi fain lam tajid ajita hidu ra'i. Undan kitab-u sunnatga suyanib turub, Quran bilan hadistan, paygambar yoldan chixmastan turub, shunin icida turub rayin bilan, fikrin bilan, ish koraman, dedilar. Agar shu ikkisi da ham tatmasan, undan shu ikkisi dan tajawus qilmastan, ish koraman. 8:15 shundar rasulullah, alhamdu lillahi n-nazih, waffaqa rasula rasulillahi sallallahu alaihi wa sallam lima yarda rasulullah. Allahun huzu ki hamdu sanaa bosin ki, rasulullahnin ilcisini ushe rasulullah razi boladin yolga kondirib koyyan, Allah ke hamdu sanaa bosindir. Peygamber aleyhis salatu was salam shukur etkene kelleri, Allah ke hamdu etkene kelleri. 8:43 Allāhu rāsūnnu yuludan yuraman, u shablan hukum qalamandib, hat'i dili dā qarar fayda bogan ekan. Janā paygambar sallallahu alaihi wasallam huzurlar dā oturgan sahabilar, u kishi rāsūllāhinu bāz bur sawallarga virgan jawablara hamamizgi ibrat. Birkun paygambar sallallahu alaihi wasallam haccatul wada'ada turgarlar dā, eyy musulmanlar, manashu sizlar turgan ay, xaysa ay, ayy shahrin hadha. 9:11 Degarlarda ular cevab berdilar kim? Allahu wa rasuluhu a'lam. Allah wa ulin rasuluhu biladiga raq buzga qaraganda. Qalbuki ular bilishardi usha ayini qaysi ay ikalligini. Biz dedilar usha faytta jim turdik. Rasulullah ham jim qaldilar. Uyladik kim? Biz uylagandan kura baska isim bilan namlatalar kirak bu ayini dik, kutiptirdik. Shunda Rasulullah alaysa dhal hajjati bu ay zul hajji ayi imas mi? 9:41 Ha, zülhü c'ayi dedik. Undan kin sorar dilar, ayyubaladin hadha malabursidlar turgan shahar? Qaysi shahar? Ular qaysi shaharda turganlarını bilmazmı dilar? Sahawilar, mumur, musulmanlar, bilardilar cüda ham yas. Lekim Rasulullah da, Rasulullah qe tashlaf dilar. Bunun cevabini ki, Allahu Rasuluhu a'lam, Allah wa unin Rasuluhu bizdan kore bladigan raq, dedilar. Sundan kin fayganbar biraz cim qaldilar. 10:08 oyladik ki, bashqa chanam bilan aytarmik idlar. Uksu cevab verib, alaysal baldatul haram, bu baldatul haram imas mi? Ha, shunday. Bu turgan kullar iz qaysukun? Dib soradlar. Allah va unin rasulu bizga qaraganda biladigan raq. Dizdilar, alaysa yawmun nahar, nahur kun imas mi? Ha, shunday, nahur kun. Rasulullah, bergan sawallariga ulan, sharta-sharta, hawli qov, shashqalali qilashib, 10:37 Cevab birivarsalaram bulardh, cevabini bilishardh, dekin, Allahni mana bu ayatiga amal qigan adamlar edirlar ular. Allah bilan payganbardan aldini otip gitmeylar, xoşip gitmeylar, hawli qip gitmeylar, bilagalini qip gitmeylar, digan manalarini Allah Ta'ala ulariga uxturib turgan ikan, ularini qalbida, qanida, canida, ularini suyagida iman joylashgan idi. Suyag suyaglariga, qan qanlariga, can canlariga. 11:06 Ya ayyuha alladhina alufa'u aswatakum fawqa sawtin nabiyy. 11:36 Wa lama tajharu lahu bilqawli ka jahri ba'dikum li ba'din an tahbata a'malikum wa antun la tash'urun. 12:07 Rasulullah sallallahu alaihi wasallam peygambardan, peygambarini awazdan, awazlari izni belan kotar varmeylar. Ve Rasulullah ka suz degan mahallari izda, xuddi birbirlari izga gapiradigandi qilib, bakirib, çakirib, awazlari izni bararla korib gapirmeylar. Yana shundi qilib, uzlari izni ozara birbirlari urtalarizda boladigandik, bakirib, çakirib, haykirib, gapiradigandi iz sözlerine Rasulullahini aldi lerde gapirib koyib. 12:38 Allahni ghazabiga qalib, shundi qilib qigan amallarizni sawabdan mahrum buqqamaylar. Qigan amallariz, qanqi amal ibadat qigan bosalarizdan, hammasi habata bulib yuqalib, bi amal qab kitmaylar, uzlariz bilmagan halda. Uzlariz bilmastan hissiyatga birilib, hiss hayacanga birilib, hawlikib, shashqalagli qilib, bi adabli qilib, uzlariz bilmi qalaslar, amallarizni sawabı hamas kit qalab. 13:07 namaz okhidik, roda tutgabimiz, qoran okhidgabimiz, maske bargabimiz, maske barvabimiz, cumaa okhidgabimiz, ibadat qidgabimiz, kocada kob adamlar namaz okhidmi yoribdi, biz namaz qan buqqaldigibiz, biz yaxshi adam buqqaldigibibiz, kirlib, qekkayib, maqtabib, uzilacib, hawliqib yorib rasylarib. Lekin, allakacan buqqigan ibadatlarinin savabib ketib, yokalib qalishiyan mumkin ekin digan, birde mana esimizdan cikmasin ekin. 13:35 xiyan xam amallar izni sawabi, Allani ghazabi uchirab, yana mahrum buqqamaylar, awazlar izni kub, baxirmaylar, yukharu kotarmaylar, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam huzurlard. Ruwayat qiladlar, Imam Ahmad ki sabitifni qays, digan bir sahabi awazlaru juda balant iken. 13:58 Manabu ayatlar nazibogandankigin, analladhi kuntu arfa'u sauti ala Rasulillahi sallallahu alaihi wasallam, ana min ahlil nar diganakallar. Usha Rasulillahu aldilarda awazini balan kotarad, gafiradigan oda, man bulaman, man doza ahlibib qaldin indi, min amallarim hammasi kitib qaldi indidir, yiglab, uylarda xafib olqotrib qoyanakallar. Burqanchi muddad Rasulillahu huzurlarga barami qoyanakallar. 14:25 Rasullaha o kishini kormay qogallardan kigin suratdilar, sahabilardan ki palan chibqanidir. Kigin o kishini aldiga Rasullaha sizini suri atitdilar, Rasullaha sizini kormay qogallariga sizini izli atdilar, dib vargandan kigin o kishi uydacuda xafi bolib yigilab oturgandilar. Nama boldi? Man o sha ayatda tanki tilinga odan bolaman. 14:47 Meni inda amallarim hamaz kit qogan, man doza ahallan bu qogan, bo samkira ygdib xafib uldilar. Rasulllano huzurlarga sahabilar kilib bunu xabarini dirdilar. Rasullala salallahu alaihi wasallam isa ajtilar kim? La, bal huwa min ahli jannah. Yok, unga baru ajtilar, oo jannat ahllardan buladir. Oo ahli jannatdan buladir didilar. 15:17 çünki, xaqiqatdan kuremiz, o adam ozini aybini, ozini tabiatide bar nuxsanini boyniga alip, ozi qorkub, xudadan qorkub yigilab, man peygambar aldidi bilib bilmestan, awazimi kotarib yubargan bosam, amallarim kitib indi nima qileman dozar ahlan bufqagan mikib mandib qorkan adam, dimak dilide takvasi bar adam, dilide imanu bar adam, Allahdan qorkadigan adam buladi. Bu mese, dilide takvasi bu mese, 15:46 qidadan qorqmasa, imanu faqat kini aqzda, tildda boladigan bosa, unda adam hech qachan aybini boyniga amidi. Aybilar ashqara bubkit kimi boseyam, mutagab birli qilib, birnini asmanga chozib, chotaytrib turib, hech narsani boyniga amistan tururadigan adam, bu ushe iman etxaddan yiroq adamlar boladir. Allah Ta'ala hamamizga uzi iman etxaddiq uluq bir nimatni, abadiyatki hadiyakigan bosen. Hamamizdiyam qalbimizdan, jan janimizu, 16:15 siyak siyak imiz talbimizdi turidan, Allah uzi anashi iman dik, uluqdur marhamatlik mukafatka uzi jay tayar ligam busun. 16:52 Allah'nin Rasulu, Rasulullah huzurlarda avazlarini pas qilib, sikinrak yapradigan adamlar, bular, Allah Ta'ala ularinin qalblarini taqva uchun imtihan qilib tayyarlar, sınavdan utkazib qoygan adamlar. Ularga maghfirat bar, Allah Ta'ala tamandan kechirim bar, Allah ularini gunahlarini kevshiflarini kechiradigan bahliksilar. Ularga ahiratta ajru azim bar. 17:26 Muqafatlar bar. Taqwa digan darsa, mana bu ayatta etliyatis ki, uşa Rasullani huzurlarida, adab bilan, sikin astalik bilan, asayistalik bilan, cidabir yuksat ahlaq bilan, uzlarini tutadigan adamlarini, qalblari, quda dargahda imtihandan otkan adamlar. Qulizga biral bir muhim narsani berisdan aldin, sizi sinab koradi. Yash balani quliga pul berisdan aldin, ata anasi unrafa sinidi. 17:57 Sinavdan otkan, aqli husus jaygi kegan adam bosa, kegan qoliga bir qimmat baha narsan ishanib taqsirisa boladim. Taqwa bu dunyada ki eyn qimmat narsa. Dunyana altun kumuslari, butun yer asman, kainat, ham masi altunga tolgazilganda ham taqwani bahasa chikhneydi. U blan olcham bomi digan qimmat baha narsa. Shundi qimmat baha narsa na ham bagayam ishanib taqsiri boladim? Unu junam sinav kerek. 18:27 Un tiyin, un bix tiyin purni bikardan bikarga, yax balani qolga birmisiz. Un aldin sinisiz, su un bix tiyinni otka botka sarif qilib, yoxat bumi digan, yoxat mi digan halga kilib, esu su jayda, u dabiram bogan, ishbilarman bogan denkigin, ushi un tiyin, bix tiyin, pliz ishanib tafshirasiz. Ha bu, dunyanin altini kumislariga, barabarilastirib, olchak bumi digan, uluq, neymat, taqwa, dik, buyuk bir marhamatni qida, hamaga ishanib tafshira uramidi. 18:56 Allah manı bu yerdə ehtiyat etsiz ki, ulaikallazina imtahanallahu qulubahum lit taqwa. Uşa Rasulullah'nin huzurlarida, Allah'nin huzurda, adam bilan, akhlaq bilan oturgan adamlarinin qalbi, taqva'nı urnilaştiris uçun sinaligan adamlar. Allah ularinin qalbini rastasinagan, imtihankigan. Demek ularga uşa halegi buyuk bir mukafatini, uluq bir bayilikini qoyup qoysa saklayi aladigan. 19:25 ishançdi adamlar. Allah Ta'ala'nin ishançiga saza var bugan adamlar. Allah'nin imtihanıdan muhaf taqiyyat bulan, utkan adamlar. Kimdaki, demek, mera şu Khuda maqdagan, Allah Ta'ala tariflagandik qalb busa, uxanda yukarda tariflangindik adam busa, akhlaq busa, uzun basush busa, demek, u adamni qalbi taqva uçin tayyar bugan adamlar. Allah hamamizni 19:53 qalbimizni, anasinday ozu, Allah'nin imtikandan otkan, Qudani beradigan ulog, bir, bayligiga, amanatiga, saklashiga, yaray digan qalb boloshini, perverzigara alab ozu nasib rozu eylesin. Ulemalar, Hazreti Rasul-i Akram sallallahu alaihi wa sallamni qabirlari aldi da, ham, awazni baland ko tarixini makroh sanadilar. Uqshini hayatlik daurlarida qandi ihtiran bugan bosa, 20:22 wafadlaridan keyin ham uxshiga manashinda ihtiram lazim digini takitladilar. Va momin muslimallar rasulillahini tarbiyalarini agan momin muslimallar isa, bu zatdan keyin anashu rasulillahini yurlarini tutub bariyatgan adamlarga ham huddi manashinda ihtiram lazim digini takitladilar. Peygamber alayhis salatu wassalamga handay manashu ihtiram lazim bugan busa, indi uxshidan keyin momin muslimallar birbirlarga uzlarini islardagi. 20:52 islam bu zahiri boladi, kurni turgan boladi islam. 21:17 Yaani islamini ibadatlari namaz, roza, tilawat, ibadat, haj, zakat, bun adamlar korse buladi. Lekin imanini adamlar kura almidilar. Iman halda buladi. Ushe imani butun adamlargi na najat tafadilar. Amma tashqi suratda namazini bitta aktiyorga tayinli sizim uxub kursata bir uradi. Sahnada, kinada namaz uxudallarini kurgansilar. Demek bu namazini, ibadatini, islamini, amallarini artislaran bacara aladi. 21:47 Unu harkim ham bacara alad urgatsa. Hayvallaram, sirs daga hayvallaram, bur yumalak akkandibib qoysis, harkil xalatka tushub, turli qilqlarin qilib bera alad. Balikim ushalarga ham urgatsa, bazibur islarin ularam bacara alad. Demek, bu, zahiri qilniyatkan ibadatlar, amallar, batin bilal muafiq kemaguncha, iki tamani muazanati, bur xalatka kemaguncha, u adamlar xudadarga ahda najat tapa almidilar. 22:15 Allah zahirimizni mu'min musulman qigan busa isqini batinimiziyan mu'min bolishligini qida uzu nasib aylasin. Haji Ahmad Yasir edkerlerdik, Suf naqsh boldin walik, hargiz musulman bolmadin, dit, tankid qigan adamlardan qida asrasin. Tashqil qorunisi suf nama, dedik salla chakan caida, sakal caida, gafsuzlari caida, harasi suf nama, mu'min musulmanligda en bir intisafda turadigan. 22:43 Inna alladhina yunadunaka minhul hajrati aksaruhum la yaqilun 23:16 وَلَوْ أَنَّهُمْ صَدَرُوا حَتَّى تَخُرُجَ إِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ 23:47 Agar ularisiz tukungiga qadar biraz sabr qilib turgadilardi edi, uzlariga yaxsib olardi. Allah ta'lamin ahiratli, kechirimli, rahimdil izzad. Bu ayatlarinin sababini dolda ayitadilar ki, Mekkaydan Madinaga koshib gelin gandayin ki, Islam rubajlan gandayin ki, atroftan kup, odanlar top top bolusib Rasulillani huzurlariga Islami arz qilib iman kitirib kele basladilar. Vafdilar, elchilar, guruhlar kele basladilar. 24:14 Hech kanday tazyixsiz, hech kanday tashbiqatsiz ham, adamlar İslam rivardanib gurgiraganin eshtigallardan kin Rasullani huzurlariga kelib musulman bole basladilar. Lekin u zamanda hali Islamni tarbiyasini almagan adamlar kopi dilar. Siz bilan, bizgi uxshab, mana 70 illaf Islamni tarbiyasidan, Quran tarbiyasidan, hadis tarbiyasidan, iman tarbiyasidan, uzaqda, zulmatta, karangoligda, yev tolalarda, hujiralarini qarida. 24:43 yatib islami tarbiyasini esan aman, togurdan togur, bemayli khatir alalmagan adamlarga oxxab, ushe zamandayab rasullarini huzurlarga, xali islam tarbiyasini tola toqus almagan adamlar kilardilar da, eyy muhammad ya qaci, qani buzgayan bir gafiri verici gablar indar, qani dinini buzgi orga cidib, ushe sahradan kilgan arablar bi adablik bilan, shundayibir aqizlargi kilgan, narsani boqizlargi yutmastan, rasullaga muamala qaladigallarini, Allah ta'ala bana shu ayatta, 25:13 tanqid qilib udiyat, çikin, sizni aldizgi qilib, hüciri izni arkastantrib, hey, muhammad, çiqvi aqqa, deyidigan adamlar, köblere hali düşünmeydiler, ular da islam adabı yok hali, ular da iman terbiyesi yok hali, agar ular bilgallar da edib, burar sabr qilib durardilar, sizni çiqqinizgi qalar, siz bilan çiqlaqli qaflaşardilar, uxanda ularini urdiga hem yakşib olardilar, dekin, Allah keçirimli zat, Allah maghufradli zat, mayli, deli da iman etxadga, 25:42 agar qalbu acilib kigan busa, masjidi kigan busa, rahmat, bun uchun tashakur. Allah ta'ala ularini qaligan bazig kramchiliklarini huda xalasa kecadi. Allah ta'ala rahimdil zar. Bu hammamizgi azidlar, mumin muslimallar, ibrat boladigan, sabag boladigan soydilar. Siz bilan biz ham, guyakin, hasta sekirlik bilan, Makka davrini otab, Madinah davrigi krib kiliyat kandik bolamiz, agar hayatka bir başkasi nazar sasay. 26:10 Hayatnan bir başqa tamandan otif qarasa, goya ki, hazir bizga Mekke davri oxshiydi. Hala ham islarimiz yuda ham curaylik, ravishi, yuda mustakil bolib, yolga tushib ketken imaz, islam islarimiz. Tekin bir tamandan qarasa ki, harf halda otgan zamanlarga qaraganda, otgan davrlarga qaraganda, anca yengirlik, kengirlik bolib qaganligi, o ham sir imaz. Hakikatlanam, goya ki, biz bir nazar bilan Madinat davri da... 26:35 yashiyatikandik ozimizde hizqiladigam bosag, bizge mana shugaflar judaham zaruri yakan. Mana biz uza yakindan, atrafdan, basba juhuriyatlardan, hatta ki basba vilayatlardan, yiglib masjidlarga kelib maruzi istamizdik oturgan ikamiz, goga ki biziyan misalimiz uxar Rasullani huzurlarga, ey Muhammad qani bizge hem gafrib bergin dedkigan adamlarga oxshat kitamiz. Leki maynibizde bi adablik, baraz baz vir urinlarda hawluq malik. 27:03 Siz bilan bizdan sadir bolayatkan bosa, Wallahu ghafurun rahimdan umit qalamiz. Allah ta'ala ghafur zat, rahimdil zat, maghfuratli zat. Bizdini quda keçirar, amma şu keçirimiga umit bosa, ara şu keçirimga, maghfuratka, rahimdillika, tavan intiliş bosa bizda. Ozimizdik tutaçiska harakat bosa agar. Biz amin da o adab ahlakımızda bundan biyaqda, İslamga, Quranga, Allah ta'alanın mara bu yerde beratkan talim, tadiyasika, maslaşka harakat kılsak. 27:33 u shanda qudani bizga maqfirati, qafur, rahim digan sifati bilan qiladigan muamalasi quda qalasi nasib bolsa ajebimiz. Alimlerden birileri, mada qaqtu baban ala alimin qattu hatta yaqruja fi waqti qurujihi, etedilar ki, man shu ayatlarini okup organgarim din ki, rasullani, orun basarlari, ulamalarini, eshilerini birar martta qogmadim. Ta ozlarini cikadigan vaqtlari bugunga qadar kutub otirardim. 28:03 ularini biz oqta qilmayindi. Yana Rasulullah qo otib cittilar, khanidi uzad bosalar diyo, u kishini huzurlarida, u kishini suhbatlarida, u kishini khizmatlarida bolib, bizan bir bahli adam bosa qidegay, hammani yuragida arman bar, momi muslimallarini. Indi na qara, Allah bizni, sizlan bizni Rasulullahdan 1400 yil uzaqa qata shakti, 1400 yil kin dunyaga kilişimizdikda, taqdir qigeniken bungenim razimiz. Har halda Islamdan tashqarida kanchi olam, 28:33 Tör milyard adam artıq adam yürüptü. Xudabe şükür ki, anamullarini körgen də meyle, Rasulullah hazretlerden min tortu yuz yil, yakın bir yarım, min yil biyada qabketken bursaygan. Amma xudabe şükür, Allahi qeşkür, buz musulmanlani qatarla, bana şu Quran okuydiygan, Allahini sözüke qıdaqsal edigan, Allahini ayatlarine, şündi bir zavku şevk bulan, muhabbat bulan, tilavat qiladigan, Rasulullahini kormasaygan, u kishige qayibdan muhabbat bağlaydiygan. 29:01 xalba acik adamlar buganimiz uchun Allah qe mingilarchin shukur basin. Allah ta'ala hamimizga rahmi kesin. Sizlan bizni indi bundan biyogda ahlaqimizni, bizni adabimizni, Rasulullah qe bugan hurmatimizni, masjidlar qe bugan, dinimiz qe bugan itqadimizni, ishimizdak ulamalarimiz qe bugan, ustazlarimiz qe bugan istiramimizni, harvardgari alamuzi caygi kelifini nasiburuzi ailesin. Allah bana chundi talim, tarbiyani bergin ninkin. 29:33 iqqin qiqsin bir aadabhna bir iski utadi ki, 30:07 Ey iman kitirgan kisilar, sizlarini huzurlarinizga bir fasiq adam, bir xabarini apkisa, ungi amal qilip kitistan aldin, unu gafiga ishanistan aldin. Yaxsilar texsiriylar. Yaxsilar unu texsirip koriylar ki, ta ki cehalat bilan bir qavmga, bir guruh adamlarga zulm qilip yamanini qip koymiylar yanan. Bir fasiq, gunahkar, hudadan qortmigdigan raq, adamni gafiga ishanib. 30:38 Unu ketirgan xabarga ishaunib ketib, bir qavmga zulum qolib koyib, kigan uziyiz, qigan ishvizga afsurs nadamat cikib qinalib yurmeylar. Sunin uchun harbir istikan gaflar izni yaxshilab, teshriylar. Yaxshilab unu bardi keldisini, hüccatlarini anilaştirilardir. Allahumman musulmalarga harbir istikan gaflarga amal qilib, harbir istikan gaflarini gaf egendir, mish mish qilib sarkatib. 31:04 uyagdan biyaqqa ulaq ulaq qalib yurish, momin musulman adamimi aadabiga tori kinas digini taqil diyatib. Rasulullah bosalar, kafaa bil maria isman, an yuhaddisa bikullima sami'a awka maqala Rasulullah. Adam zatini gunahkar bolishiga, ishtikan ingafini dar hal durawga itkazib, unga-bunga gafir poysh digini ozi kifaya qaladib. U hatta bir gunah qalib, aragishib, tigarad chikib, oğurlib qalib. 31:31 Nasha chekib basa qalib yurishan hajati yogakan, gunah artirishina qa asam yollaryan barakan, u gunahini koop muslimanlar hazir, biza aragic miyimiz, biz namaz oqiyimiz, mashka varamiz, jumaga varamiz digarlari bilan koop shashlimasillar. Gunahini taq taq qalib, qab qab qalib yerkalariga yuklad yurgarlari bar. Aragic kenden battar, ogurlik kenden battar, adam oldirgenden battar. 31:57 ulardan artoqraq, kopraq gunaxni yelkelarga asi yurgallari bar. Hali bu dunyada korun midi? Bu dunyada kimi yelkeside xanchi sawabi bar? Xanchi gunaxi bar? Na malim, yakinda qiyamatka vargan da hammasi korunadi. Ustuga yuk artip qoygan hayvanga oxxab, beli egilib bukulib qardi yerga qapishib yapishib qoygan esharqa oxxab, hali bazibir gunaxkar adamlarin ahvali cüda ham yaman buk etsakera qiyamatta. 32:23 xudaa uzi asrasin. Mena bu dunyada eshtigan gapini derhal bura uga yit kazmasa qarni oladigandik. Bir gapini gapirmasa qarni yarilip kitadigandik. Boladigan adamlar barki, Allah ta'ala ularinin mamil musulmanlarinin adabı imas o adamlarini qilatgan ishi. Ekalliginin mene shu ayattan bizi uxtur yastı. Musulman boladigan bosak, eshtigan gapimizi sal uya buyanin qarash gereykan. Tekşirish gereykan. 32:48 qolimizga nima haqasisa, nima qep kesti, darhal onu qehrir tarqadish, musulmanlarini adabiga tor qeymestigini istan chikarmestig kerek, taqi afsus qitbalasilar. Mena, shukurlar da boleyatikan wakia hadislarini, har kunu bita yengilik, har kunu birbaxta qev, bugun bita qefni qepir yurgerlar, erteski, bilmabmez, na tor qefriyat, qoygani qevmizdir, kechirim suriyat qerler, hambo. Yanam Rasulullah, 33:16 Sallallahu alayhi wa sallam, uz davrlarida Walid ibn Mu'aqibat ibn Abi Mu'aid digan bir kishini Banu Mustalak qabilasiga sadaqalarini yigub alishchun, zakatlarini yigub alishchun yönetkani kirlir. Lekin bu sadaqa yirishka vargan o adam Rasulullahin huzurlarga kilib, bashkashi xabar verdi, yalan xabar verdi. Etkin ular sizin etkinizi qilishmadi, siz berish, lazimdir takitiligan nazistanı ular, bermadilar, dirlar. 33:45 Shunday qigin, muamil muslimallar buni eshtiganday qigin, albatda muslimallarini ham harxili barda, brago qoyib bersiz xawliqib birpasta boqilib yarilib getadgani bolada. U yan musliman qoyib bersiz boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib birpasta boqilib bir 34:11 Lekin, Rasullana adablara eski tushkereykin. Rasullaka shunday xabar yetkizilganda, balkim, es shuna qeygan midib, darav uqililar buqililar devarsalar, u demak muamun musulman rahbarga tohru kemi digan adab bolarda. Rasullala shukashbulmadilar, hawluqmadilar. Khalidin-i Walid digan bir sahabini etlagisiz barib, başqattan bir tehir gelinci. Mano bu, bizdi elchimizin ayitirkin gapi, haqqattan tohru mikin. 34:41 Ukshi bardilar, bir guruk askar bilan bardilar, lekin shashilmadilar, hawlukmadilar, siz bilan biz içimizdeki bazı guruklarga ukshi. Ular, tang sahar fayti yetib bardilar da, qislaqda bir cayda, bir panana arkasi turub, pistirmada turub, payladilar. Tang sahar yakillash etken mahalda, khuddi usha dindan kayttibilar, islamga karshi, peygambarga karshi cittibilar, deyib xaber yetkazilyan qislaqdan, tang sahar... 35:09 azan davushi istildi. Ushtdagi muslimallar, ushtdagi yashortkan adamlar, ular islamdan kayitlidib aytirgan adamlar, itilab turib azan aytirtilar. Kim aytirdi azanini? Azan qayirde aytirladi. Mumin muslimallarini yurtide aytirladi. Musliman adam aytirdi azanini. Qullas kalam, Rasulullahki kitirilgan xabar, yalgan xabar bolib chit. Allah Ta'ala, mela shu ayatni shundan nazil qigin akin, ey muslimallar, silar shashilmeylar, silar miqlaqlarizgi yachitgan xabar, 35:39 yalxan buladi, hali unu akubatini texirilmestan turub, bu wakiyalarga hali nukta koyilmestan turub, silar shashbishib yagda biyagda harqil ighvalarga uchib yurmaylar, digan bir itibarlik surdini Rasul Allah ta'la bizga manashi ayatlar arkalik esleti atibdi. Endi azizlar, hakikatilam, hazir sizilam bizni ustimizda, nomil musimallarini ahvalimiz, dida ayaniclik, endi uzaq davamga, 36:08 za vaqtlarga davam itadigan, bun asarati hal veri yogal meydigan bur xalatlarini bacimizdan, utka ziyafmiz Allah insaf bersin. Hamma musulman, bu ortada ziddiyat chqib, macera bolayatkan adamlar, na utaman, na butaman, kafirlikda, ya ki munafiqligda ayibla bomi digan tamallar, bular musulman adamlar, ular ham, bular ham, ularam jannatka baray luk, bularam jannatka baray luk diyatkan adamlar, shun da bogandin qigin. 36:38 qim xaqda soz ayetatkanimizdiga, shoshilmas digimiz kerey bolarkan. Paqi ghalor hal sudan kotarligan yuk. Hazir kamisiyan isliyakta. Ushe kamisiyan ishi, bir jayga, bir nukta ga yetkumga qadar, harfo sozunu ayetibaradigan adamlar, unta xijalat bol qoradlar. Bo qayda ga amal qimidigan, islamni talimatlarga yurmidigan, ushe bal kim iman etqad hal yaxshi urna qimagam bosa, kereymo... 37:07 shundi adamlaram bolishlari bu ihtimaldan hali imaz, Allah bundan asrasin, chunki biz havasini musulman dib bilamiz, hamasini imanli adamlar dib bilamiz, havasini ahli qibla dib bilamiz, ahli qibla bugandikin, momun bugandikin, musulman bugandikin, hala Qudayin biladir, kimi ibadatini qabul itadiyo, kimi kini raz itadir, chunki biz Qudadan qoqamiz, isqilib qilatkan bu acizana ibadatimizi Allah dargahida qabul ailesin. 37:35 Biz u bu adamlarini, yamanlak ularini sharimanda qilisdan qorkamiz. Allah uzu asrasin, qiyamatta isqilip, siz bilan bizini xuda sharimanda qilmasin. Allah uzu undan asrasin, hammamizga xuda uzu toru yol bilsin, insaf bilsin. Ortamiz islah bilsin, mumullar, musulmallar, agar hamamiz bir cayga barashini yatqigan borsak, unda keli ischimiz gerek. Bir cayda otradin adamlar gafib, bir caydan chikmasa ular bir cayda otraga midi? 38:00 Akhir jannatdan, bitti Allaha Ta'ala mu'minlarga tayrlagan jannati, birxil jannat. Man kira man u jannatki san kirmisandi, bumidi, Allaha xoqlaganini kirgizadi. Hamamiz usha bitti jannatki qaral harakat qiladkani qanmiz, gafi birlarini, birbirini maqulli digallarini, birbirini hurmat qiladigallarini, xoda jannatki bitti joyga apkiradi. Yaman korganlar, birbirini yaman korse, albatta iki taadan birbiri bilan chikishamasi bir jodi oturmidi. Biti biri rozakta boladi. 38:30 Allahumma, ya muqallibal qulubi, sabbit qulubana ala dinik. Allahumma, atina kulla khayrin, wa a'izna min kulli sharrin. Allahumma, salli ala sayyidina wa habibina muhammal. 38:58 Wa ala alihi wa asqabihi ajma'in bi rahmatika ya'ifin wa rahmeen