خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Alhamdu Lillahi Rabbil Alameen 0:34 Wa as-salatu wa as-salamu ala ashrafi al-anbiya'i wa al-mursalin, nabiyina Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Bayangaka, ma'asukallamu wa nantashami al-baraka, adukindaku ke dasaurari, as-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Barakamu dasayke saduwa daku atikimu wa nanshirinamu na ayukanzutia. Ashiridega bata, awan chandarasi, munsayane adede inda mukibayani, 1:06 Akan watu arrahba. Sifata arrahba. Leda gachkin ayuka nazutia. Bayan mungkarantu ayuina al-Qur'ani dekinuni. Wa ndamuka kapahujja dasu akan wanan sifata arrahba. Dekuma bayanina malaman tafsiri. Damuka para ambatu wa indamuka jechikin tafsirin atabari. 1:32 Munzo bayani ni akan irin fassara da Abdul Malik Ibn Jirayj yeywa wa tuwannan aya loka tiyamana halin nasa. So daka daganani za muqlura. Ibn Jariru Tabari yeke tiywa Abdul Malik Ibn Jirayj yeke pakdi karakashim pakding Allah muqluwa kakin sarki wa yadu'u nana ragaban wa rahaba. 1:56 Ma'ana, s'na ruqomu s'na bautamona s'na masu kwa dayin la daburum mukuma s'na masu su'urang azaburumu. Yeke chiwa abundaya nekalto shi ibn u jurej'in akarkashin tafsirun wan nang ayah shini. Ma'ana, ana nipin razban aw razbatan fi rahmatillah wa razbatan min azabillah. Ma'ana, s'na ruqomu allamu do kakin sarki s'na masu kwa dayin rahamara allam. 2:26 Sanna kumasana masus u rang azabar Allah maqdo qakin sarki. Akudi ushi, haka ake su mumini yakasan qi akudi ushi tikin zuti yashi. Yadinga kekiawan pata gurang Allah maqdo qakin sarki. Sanna kade bari wanan kekiawan patan deki kawaiya sae shanteki. Yadinga ganin qi wa'ai inna Allah gafuru rahim. Kawai aite iliku ka babu kome Allah zi gafurita. Ba'a san haka. Ba'a su karinjar dono bangari. 2:56 Watu kabarwana bangari, yakasan chi akudi wa shikana asamu kwa dayi. Narahamara Allah, sannu kuma kana jinsu orang azaba shichi wapa, imutun bibishi yade kamataba, tu Allah yana da azaba, wadeki Allah yatharimu. Wanan kawli da ibn u jaririja kawaki nangarakashin tafsirin, watu wadan nang kalmumi gudabiu. Sannan siga awani tafsiri da shi ibn u jaririn yasake kawwa, wanan karang, 3:24 Abdu'l-Rahman, Ibnu Zaid, Ibnu Aslam, shima daga t'kimman yamma laman tafsirine, yeke che wa abindake nipi da ragoban wa rahaba, shini khofan wa tama'a atake che. Dukwadan nang kalmomi da ma'anoni, dukkan susina koma wazua ga abudene. 3:42 Du deke gur lefuzada, kuwa nne dega chikim maasut afsiri, kuwa nne lefazi da sika kao, ako e bambanchi, wan nne lefazin dekao ena da bambanchi, dana wanchan, tu amma dega karshe dey du abubon suna kuwa mazu aga maana gu da deni. Maana, suna abu utawa alla, suna maasu kuwa dayin lada gurin shi, sanon kuma suna maasu suran azabarishi. Tu shini, dega karshe, yeke che wa, babande abunde kamata musani, shini. 4:12 ana buk atar watan nan sipo pi gudadiuni tarada mutum. Kada sipa gudad e tarin jayi wata? Kada e kasanchi sabu das abar usuru kamantama da kwa dayi rahmar Allah. Se e kasanchi ansamu alia asu kinam, mirrohi la. Kada kayenke sammani da garahmar Allah matwa kakin sarki, akudi wa sheka denga ganan kamar Allah kowe azabtarra ka izi, baka dawatadama. 4:41 Ba kadwa tapatada kakeye gurang Allah, ba asan irang haka. Ana su kadenga halartu da chewa Allah maqdwa kakin sarki mitawusayini kuomi rahamani. Sanan kada rahama dekwa layina irang watu baywada kakeye gurang Allah maqdwa kakin sarki, ya kasanchi kuma kakitashi kaya aiki. Dekwan na abun zargini, ampusu ya kasanchi, kana tara da irang watan na abubua akudiyoshi. Kana jinsu urang Allah, kana watu kuma kwa layin rahama sa. 5:13 Wannan abindesha pi ayun al-Qur'ani kena. Kamayat dawata aya, tekenu na che wa, inna Rabbaka la sari'u al-iqabi wa inna hu la ghafurur rahim. Kago wannan ayar, tak'ar putumana dawannan ma'ana pili. Ma'anayat dey kamata bawan Allah naqwaraya kasanchi, yasanchi kanchi kena, tabangaran ayuka nazuchi. Yadinda tena che wa, lalli Allah mi. 5:39 Gaggawani na azaba da kramu da uquba gawan desaqba mushi. Sannam kuma allamu wa kakin sarki miyawan gapara ni kumi miyawan jinqayni. Hake kamata mutuni dinga tapirra alamorin shi akudiyoshi. Sikangaran hadisi na manzo sallale salam di kinuni yeke ishara zuwa gawannan sifata arrahba. Tasoran allakina. Imamul Bukhari ya riwaya atikin sahihin sa. 6:08 Daga Bara Ibn Azib ala yaqara mushi ya da, yeke che wa lal la manzuwa sallallahu alayhi wa sallam, ya ima wanamu tumi wasiya. Wasiya watu umarnike nam mi matikar mihim manchi, wanda ake bukaatar ya rike shukuma ya aiki dashi. Tu amasa imu namabia manzuwa sallallahu alayhi wa sallam, babban abandeka maa temishini, musaurara mujiwana wasiya domumu lauka. 6:38 Da manzo salla sallam, bawaya keban cho wan nambawang alla de itabani, aaa, ya bashi, sannam kuma ya baywa, duk al-uma shi sabu, do wan na ilim, ida ma ya da shini za'i, kuma ga sha'an ya da shi, ya zo garemu. Wa cho siya manzo salla re sallam ya baywa wan na sahabi, manzo salla sallam ya keche mwishi, ida aratta matja'aka, ya inda kainipum kwanchia, ma'anaka jeka kwanta, ya keche wan na sahabi. Ya keche may fa'ul, ka pa'li wan na, 7:08 Zikirika pa'luwannam adu'a. Allahumma aslamtu nafsi ilayka wa fawabtu amri ilayk. Kachi ya'alla nami'ka kaina, nami'ka rayna zuwa gareka. Sanan nami'ka al'amurana zuwa gareka. Wa wajah tu wajihi ilayka. Sanan na puskantar da puskana zuwa gareka. Ata kachi watu. Ana nipin kinam. 7:34 Mutun yamika duk al-amuran shigabaki, dey zuwaga alla matloka kinsarki. Yain dazi kwanta ma'ana yeywannan aduakina. Sannan wa alja' tu zahari ilayk, sannan na wa tu kaima pa karbaya na da bangare na zuwaga reyka alla matloka kinsarki. Rahbatan wa rahbatan ilayk, nami kwa tayin rahamarka, sannan nami suran azabarka. 8:02 La malja'a wa la manja'a minka illa ilayk. Babu wa tamapaka, kuwa tamapoya, kuwa nuguri da mutunze je yazira, ya paku, da gabaran alla. Dule, du inda aka kada aka raya, zuwa ga allan de abyeke. Soda aka babu inda mutunze ya zuwa yazira, ya kasan cheze guji wa alla. Aman tu bi kitabika alladhi anzalta, ya allanayi imani dalitta, finka da kasawkar, wa bi nabiyika alladhi arsalta. 8:34 Sanna nkuma na i imani da annebinka da ka aiku. Muzu salla sallam bani aga mabashu wana mwasiya da wakda nang kalmumina adua daze karan tayain daze kwanta siyeke che mayfa imutta mutta ala lfitra. Daze yuka mutu awana mbachi awana mkwanchia da kaibayan kaya wanang adua tuka mutu akang hanya tamusulunchi takware akang imani kena. Sukaga wanena damatikara muhimmanchi muriki 9:06 Tukuma. Tukuma. 9:36 Dalilin ka wan nang hadisi, shi ne domum mu kapahujja, da sifa, da aiki nazutia, da muki bayani akan shi wan de shi ne arrahba. Kumaga shi na angan bache shi atikin wan nang hadisi, inda mungu salla salami yake che mushi yache, rarhbatan wa rahbatan ilayk. Inna mi kwadayi, na rahamaka san na inna jin suran azabarka. San nang har ilawahu, akwe hadisi ma eki sallallahu alayhi wa sallamu wan de shi ma imamu l-bukhari ya raway che shi, 10:06 Daga Abdullahi dan Umar ala karamu suyadda. Shikona alamari ya paruni ga Sayyidina Umar. Sayyidina Umar loka chen deki jinya waddera su atikinta. Amaz'in shina amirul mu'minin watu sahabay sukazu gurenshi. Siki tsemushi. Ala tastaflif ya halifa. 10:35 Ba zaka sanyaman wane halifa ba tun dade gashi alamar chiwa wan nan jinyada kake chiki da wan nang watu. Hari da aka kawamaka da alamaka mang zaka bar duniyani. Shin ba zaka sanyaman wane halifa ba wan dazi gaji eka. Sabu da minene sunye dada Sayyidina Umar kuma sina paten ya kasan che shida kan shinezi aya namusu wan dazi jaburan che su. Sabu da sina gani chikin haka akwe maslaha kuma akwe idachiwa. 11:05 Desika padehaka, Sayyidna Umar, yan achikin wan nang watu juyayi daradadih, na wan nan jinyadi eke chiki, na wan nan suka da akemushi, wan nang bamajushi la anani, deje ya mamay Sayyidna Umar, achikin sahu, yesu kishi. Sayyidna Umar, eke che wa, in astakhlif, faqad istakhlifa man huwa khayrum minni. Eke cho ato, luda kumbuka achi insan ya mukwani halifa. 11:35 Da zanyi haka tu wan de pini al-khayri, guri n'alla madwa kakin sarki, ya sanyi wane halifa, ya na nipin Sayyidna Abu Bakar kena. De ya, magana kumi bada umar, ninchi waena su Sayyidna Umar, ya zamashini halifa abayenshi. Sannankuma, wa in atruk, faqad taraka man huwa khayrum minni. Unkumanaki, bada wan danaki ganinchi waashini, zizama halifa jagura garekum. 12:04 Tu wan de pini shima har ilayaw bi ayan wan da zi zama halifa abayan shiba. Yanani fin ma aiki sallallahu alayhi wa sallam. Tu dama malamay sun tepi ma pirin jaya akan cheba manzo sallallahu alayhi wa sallam. Bi ayan cheba ga wan da zi zama halifan shi abayan shiba bayar rasu washi. Ya bar al amarine gurun sahabay yar gasan cheba alla zi shiriyat da sukun bazi bar susuta cheba. 12:33 zi haqda suakar kashin gwanibawa, nakware wan da zi jaburanchesu. Si Allah yasanya sahabay suke itifaki, akan Sayyidina Abu Bakar kina Allah qara mushiedda. Tuwannu kumena qara kutuwa pili, kumena mayda martani, yana mayda reddi, geenshi arafidawa. Watanda suki chewa, ay manzu salale salam ya ayyana, ya che aliyu shini ziza mahalifa abayenshi. Babu wanidalili qarara, denuna chewa, 13:02 Aliyu zi zama halifa bayam muzu sallale salam kuma ha salima ma aki sallale salam bi purtu kuwaya chi wani shini zi zama ba abangana mapi inganchi na malamay. Somu da haka Sayyid na Umar dewa nama gana aki che wa idam ban sanya halifa ba tu wan depini ma bi sanya ba ma aki sallale salam kinam. Sayyid ega karishi bayan sunqara ya banshi shi Sayyid na Umar su sahabayda ki wan nanguri kinan da soran bayan alla. 13:31 Sikawe Sayyidna Umar yeke che wa raagibun wa raahibun. Waman watu kalmumi gudabio raagibun wa raahibun. Watu suni mahalu shahid. Gurin demike ukarin kapa hujja deshi ati kembayani demike i na suran alla maqdo wa kakin sarki. Maana raagibun wa raahib. Sayyidna Umar kena ya che ni kawa abinda nasanya agabana shini na kuwa dayeng. 13:58 Laa daa da rahama ta'alla ma'do waka kinsarki sannu kuma ina jinsu ran azabashi. Haka Sayyidina Umar ya patla wa'dan nanda suka ta'aru agipanshi. Wanan pasara taparku ki nanda ma'alamay sukayi gawanan kalma. Wandeke kuma shi yaa daa chi daa bunda muki bayani akanshi na sifata'al rahaba. Si kuma watafasara daa sukayi suka chi abunda Sayyidina Umar yeke nipi daa ragibun wa rahibun ayana nipun. 14:28 Watoni ba zan sanyamuku wanijagora, dizi zama jagora garekuba. Sabo de nenene, nda iya sanyamuku wani wandike, iya na kwa dayin wanishuga banchen. Tukaga nda sanyamuku wandike kwa dayin shuga banchen nan, tuya na iya zuwa ya iya abunde beka mataba ya iya barna. Sabo de haka, bana suya kasan china ato wikilepi, akan abunde wani ya iya. Sannankuma nda iya sanyamuku wanishikume, ya zama rahibun. Ya zama shikuma? 14:58 Bisa mwanan shugabanchi njena jinsoro. Sabo do wana surode eke chiki se kasanchi beda kuarunguiwa, beda watu khorij. Deze shugabanchi se asamu abu buwa sunta barbari. Maana said na umar eke gaya muso haka, haka mwanan delili, bazan aya na waniba. Bana suwe kasanchi, nabar aluma chikin watu jagoranchi, warkashen jagoranchi mwanan deze kasanchi. 15:25 Bazi ijagoranchi nye deka matabo sabu da parjaba sabu da besan abun hukumawan deke shikume naso wan da ziye ziye san zuchi yeshi. Bani patang na tawna uyin irun watan na aubuwa da za sifaru bayan bayan. Sawakun ina rayeku bayan na mutu. Tu atake chade kalma taragibun warahibun itache teke nuna mana watu mihim manchi naso rang Allah tasifa ta'al rahba. Ida muka dawka awatu fasara da muka itaparko. 15:54 Da Sayyidna Umar ya Paqdi che waena ku karin neman wa tu kuadayina rahamar Allah ni kumena ku karin ni santar wa tu azabar Allah. Ibnul Qayyim Allah Qara Mushi Rahama yeke che wa idam Allah ma'duwa kakin sarki yayinupu mbawa da al-khayri. Tu Allah ma'duwa kakin sarki siye datar da wanam bawa nashi. 16:21 Tahanya wa deke wan namba wazi kasanchiye na matakar kukariya na dagi wa tukuru guran tabba tardache wa ya samuchi kakken kuwa dayina rahamara alla azuchi yashi. Sannon kuma ya samuchi kakken surona alla azuchi yashi. Badan komi ba sabu doa dana nsifu fi gudabiu taa ragbatu wa rahba suatu wasu ginshikaine wasu asaline wasu asasine netawfiki inadache wa adunia delahira. 16:50 So wa a ka duwa nda kagaya samu irun watan nan abu bua tu igudi wa Allah, Allah yana san shida al-khayri ni. Dike che wa, gwar gwa dan irun tabba tu wan watan nan sifufi gudabiu nasoran Allah da kuma kuatla irra hama shi, tu gwar gwa dan yawan su azuchi yangu tun gwar gwa dan karpun zuci yashi kuma da samun tawfik inshaa gwaran Allah ma do kakin sarki. 17:13 Inka ga watu watan nasifofi gudabi usingi baya baya achkinzu uchi eka inka jika wa ibasu kai geji eka mata ba tuka sani che wa lal le kana buka atar kakara dagi wa boka kaya da aki buka ata ba. Idan kana ajin che wa suna chika eka mata kana ajin che wa degas kengas ke kana kwa daya rahamara allah kuma kana ajin surang azaba shi tahanyar aikat aobuan deke suka aikat ada nisanta aobuan deke suka nisanta. 17:41 Tusi kakara gudi wa Allah, kuma kakara li zimtar, wakda nang ayuka na kware. Wanan kinang akan abindesha pi watu arrahba. Si iruwar wanang sifata arrahba wadde itache arrahba. Kwa laiki na. Wan deki, kusan bayanin da zami akan itawanna sifateng, murga mengi tara de iruwa ta arrahba. Ila iya kawatan su en, 18:13 Bambanchi ne ka lando su naso shiraza mukaran to wande keda achamba mukaran taso ba. Tokuma dayi ana chewa ma takarrara takarrara. Duk abun deyama yamaitu yana karasa muntabatuani. Tokuma kuda muhimman chungwadat nasifo fi gudabiu. Dan ansa kema yamaitasu bale pibane duda akwe bambanchi kema yamaka sani sakanun arragba dokuma arrahba. To itama am nasifo aden ta arragba. 18:43 Tena dhe gach kimman nye man nye ansifofi dokuma ayuka dhe zuchi ya kan sifwan tudesu. Wendeke tena dhe kima dhe dereja aburin alamadwa kakin sarki. Abun dokuma ake nipi dhe arogba, shini mutu nyesu abu san nong kume na kuwa dayensa muntaboturo wan nang abu. Kada tenong, yena dhe bambanchi dhe chewa, kana san abu nekawai. 19:11 A a kanasam wan nang abung san nung kuma kabihanya da zata keika ga samu wan nang abung. A yarina la rabchi wan nashini a kenipi da arroba. Tuka ku aturan chi ma musali, a ku iban ban chi sakaleng want da need musali. Ila musali nga akache maka want, kowe abung da kowe kanasu ba lalabani ya zama dule kuza katashi kajeka nimeshi. 19:38 Tua maa bende ezama irun pangarang wanda kake neyman shu kuma dule za katashi kaje kasameshi suni irun suwa nan nir nda irun su demand haka da souransu. A bende ze iye waka dagi kasameshi. Tua razba ana nipin kasu abu azuchi ya kasanon kuma katashi saye guri neyman wanan abu. Idem aka che wa tu wane ya su abu maana ala arab che aka che wane ya su abu. Tua ana nipin kenan ya tashi. 20:10 Yena uqarani yaman wan nang abun kina. Iden kuma akache wanayake abun, tu ma'ana ya buju wan nang abun kina mbayasenshi. Bitashima yabahanyar rizi iya samu wan nang abun ba. Tukaga apibambanchi kina. Wan nang alarabche kina, ama'ana naluga nalarabchi. Sanam atikim al-Qur'ani maygir madhari sammanzo sallale salam, ayoi da dalilei sunta bata watan dasuke ishara sike nuni. 20:40 Izuwa gawanna sifa ta'arragba. Allamu laka kinsariki atikin suratu tawba. Yiki chiwa walau annahum. Radu ma ata'humu allahu wa rasuluhu. Wa qalu hasbuna allahu sayu'tina allahu min fadlihi wa rasuluhu. Inna ila allahi ragibun. Wanam a'ra. Tazuni chikin wa lansu a'iwi wa landasuki magana akan munafukay. Wanda. 21:12 Rabu da manzo salla salam yekei sukan jagi epi wasu da gachkin su sedenga che wa aiba ayi adil chi ba. Ba anipa alla bachkin wanan kasu. Ya za'i ati an ibu ganima kaza anba wane kaza wane ba abashi ba. Ba dan komi ba sabu da munapun chi da chuta da tekechkin zuka zuchi esu. Wanda akechima dhul khuway sara. Shini yapa wanan da wasu da gachkin muta nanshi. 21:40 Sike che wa ayi wan nang kasuda manzo salam yai, baani pe Allah atikim wan nang abumba. Shini Allah maqdo kakin sarki, yese ukerdo wan nang aya, yeke che wa inama dayi, irin kasuda manzo salam, yabasu, sinye dede shi. Ache sinye dede kasanda Allah maqdo kakin sarki, yabasu, naga nima dasoran abubua. 22:04 Allah ma'uwaqa kinsarki ya qasamu qazaji, aba wana qazaji, sannam manzu ya aywatar, aci sunye dedha haka da yafiza wa musu al-khayri. Sannansu qi, wa qalu hasbuna Allahu, sannansu qi, Allah ya wadatar, damu kuma ya ishe mu mundu gara gareishi. Sayuqtina Allahu min fadlihi, Allah zibamu daga palalashi, wa rasuluhu, Allah ma'uwaqa kinsarki. 22:26 Zee yu u marni, manzo salla alay salam, zee bamu wan nanka suda allamu doka kinsariki ye mana inna ila Allahi ragibun. Lallemu masukwat layini zuaga allamu doka kinsariki. Kaga sifa ta'aragba tazukina. Badam kumiba, denka sammihimman ching ayuka nazuchiya, kukumagana chiwa munafukay, susirrasa watu sarkafakia zuchiya waddeke zata sifantuda iru wan nansifa ataragba. 22:53 Da kuma sifaa tayar da, da hukunchi, da kuma kasan da Allah ya daman zenshi. Kuma sirrasa sifaa tatawakali ga Allah. Duk an ambachesu atikin wan nang aya, walindeki ayuka ninazucia, masudaraja, madawkaka. Atikin aya nang, unmuka lura, zamu gache wa, akache, wala anahum rabu ma ata humu Allah wa rasulu. Ina maresi nye deda abunda Allah, daman zu sika basu. 23:22 Abinda ake nipi shini anan Allah ya basu, ya kasa manzuya dawka ya basu. Baway an nabi shini ya aziritasu dawana arziki, basabu da an nabi shi ba arrazzaku bani. A'a shi ya'a iwa tarda kasu, da Allah ma'loka kinsarikiyeti ya basu. Si'a changa ba'akati waqalu hasbuna Allah, ba'ati wa rasuluhu, basabu da minini tawakali da Allah ma'loka kinsarikini kawai ake yenshi. Ma'ana insika karapawan nanka utawan nanka su, tusi che. 23:50 Kamamuna gudiyaga alla mundu gara gareishu kumuan nang abunda aka bamu, ya imana kumumun samu wada tuwadeshi. Kumasi che alla maze bamu yakara amana dagachkin palaleshi. Zi bada umaniko manzo salasalam, zi che manzo salasalam zi bamu wan nang kasuda alla yamana. Inna ila Allahi ragibu, nammasi aka takaita ragba zuwa ga alla maloka kinsarki sabu deshini ya kamate kasanchi, anyi paten samu alkhayri da rahama gureishi. 24:21 Wannam bangarang ayata al-Qur'ani kenang sikuma hadisi wanda shima'indey ya'gabata adara sumu nabaya. Hadisin al-Bara' ibn Azib, wanda imamu al-Bukhari ya'ra wecheshi, wanda ma'iki sallale salam ya'ku yarda wannan sahabi adu'ar daze'idengayi ya'in de'ezu kunchia. Tu'atakeche, atikimu wannan adu'a, inda akache raghbatan wa rahbatan ilayyik, 24:51 Maana, nami kuwa dayi rahamarka ya Allah, sannun kuma nami watu neemaku nasurang azabarka. Tuwannenshin ya mahalu shahid, achikimu annan darasida muki karantawa, maana anani aka ambachi sifa ta'arragba, aiki nazuchi na'arragba. Maana kuwa dayi dapata nasamun rahamar Allah ma'lau kakin sarkikina. Sanahar ilaw. 25:21 Awanchanda rasina mudega bata, munye bayanim che wa arrahba sifatida gachkin sifu finabayin allanakware, harmu kay musali da annabu zakariya, inda allanakwa kakin sarki yeke yabangshi dashida iyalangidan shi yeke che wa innahum kanu yusari'una filkhairat, wa yadu'unana ragaban warahaba wa kanu lana khoshi'in. Tu'anamma, munsa ke samun, wan lang'aya. 25:49 Duomuntana lawike da sifa tabiu, wacheke bami bayani akang taba, awanchang watu derasi damuke bayani akang arrahaba. Mundayin soka chini kawai. Kinanyin zuni muka zo bayani akang ito anna sifa ta arrahaba. Kuma angan bache ta atkimuan nang aya har ilayaw. Kinan bayang allana kore, anna bi Zakaria damuta ananginanshi. 26:16 Sun kasan che sena rokuan alla kuma sena gogoriyo, sena gogarin neyman ladaburang alla matdoa ka kinsariki. Duk abenda alla matdoa kinsariki ya che a aikatatu za siishi. Abenda ya che a bari, za su bari, a haka su ka shahara kuma aka san su. Senon kuma sena bo tawa alla, sena kuatayi, naladaburang alla matdoa ka kinsariki kuma sena surang aza barishi. Kuma sun kasan che masu kushui, masu surang alla masu, kan kan targa kay, zuaga alla, basu girman kay. 26:45 Sifatabayang Allah na kwareykena. Tumalem dukwen de sifan tude irun wadan nan sifu fi matna wakaka. Ay yena kukarinsamaru wakanshi sani ni yagurang Allah matna wakakin sarki. Sabu dedama Allah yena karban aduani degama susu waranshi. Wengde yena aduwa, yena jin chewa, yena deyekinin chewa Allah ze karban. Kuba gashi yena ayuka na kwarey amma gani yeke chewa wa nang ayukan deyekini bako maybani. 27:14 Tu irun wadan namu tani, bakara mundachi wani sikeyi gurun alla matloka kinsarikiba. Sekuma daga karshi, akwe hadisi day na Sayyidina Umar, dili lo kachin dezo rasuwa, akazu ana bukaatari ya sanya halifa, kamariya dega bata, watu wan chandara si, munkaran tawannan hadisi, riwaya tabu kharida muslim daga Abdullahi dan Umar, alla ya kara musliya da. Da akazu gurun Sayyidina Umar, 27:43 Ake bukater ya sanyi halifa eke che wa in nasanyamuku halifa wan depini ya sanyi halifa shini Sayyidina Abu Bakar. Ma'ana ya za'bin in zama halifa abayanshi. Sannan kuma idenneke sanyamuku halifa, tushima banyile piba sabu da wan depini gurun alla bi sanyi wani ya zama halifa abayanshi. Wa ma'iki salallahu alayhi wa salam kinan. Sabu da haka huda ban sanyi abo banyile piba. 28:09 Tu degat arshi, si yeke che wa bayang anye beshi a ke che wa tu ana ma patang al khairi sabu de jago ranchen nan deke alla gara moka e da, si si yeke che wa ragibun wa rahibun. Maana inna kuwa dayar rahamara alla, sanun kuma inna nema wa tu. 28:26 Sari, kukuma inna jinsu waran azaba Allah ma'loka kinsarki. Ka guwannan sifa che tabayin Allah naqwari, wanda Sayyidina Umar mutunne me darja, wanda ma'a ki sallale sallam yaa misha al-kawarida che wa shi'lan al-janni, tingyana dunya. Manzo sallale sallam yaa amba chisunenshi yeke che wa Umar fil-janna, yena chikin al-janna. Ka kumma ya rasu, manzo sallale sallam yaa tabatar che wa shi'shahidini, wanda ziye mutuwa waddeke me darja me kima. 28:54 Tu ammasabu wadak anka ndakay dasikyeyi. Yake nunarache wa yanasa pata nesa mu watu. Rahamara Allah kumena surang azabara Allah. Allah yabamu yukon koyi da wadan na ngarita tombayi. Kuma Allah yakara musu ya da, yakara musu la wakaka. Saka mokon irin hidin dumu da badara yawasu dasikye gawanan adini namu. Su kuma wadan dasikye amatar su, dasikye zadin, dasikye la antasu. Tu ya Allah kaganara su, kuma kashiria dasu. 29:24 Tukuma saboda lokati ya kaajik ino annan shiri anan zamu dasa aya. Si alla akemu lokati inaga bazamu zumu ura daga inda muka saya. Kapuwa nal lokati neke manafatan alheri gaba kiya. Alla asamu dache. Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 29:50 Lujiki ya yodata anna biya wada ahadisi Inda gurbata lujiki ya gurbata gaba'i