Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:03 As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu 0:31 qa'udu billahi min ash-shaytani wajim laqad namna allahu ala almu'minina id ba'ata fihim rasula min anfusihim yatluu alihim ayatihi wa yuzakkihim wa yu'allimuhum al-kitab wa al-hikmah wa in kanu'mi mukaddula fi zhaladi mubin Allah subhanahu wa ta'ala insallarna yaratsilihime irada qadri wa bu 1:12 insallarini yir kurrasiga bolisligini irada qildi. Wa insani asli yarasilisligden bir yagana maksad bolidi. Bu maksad Allah subhanahu wa ta'ala ge manfaat boladi jan, ya inki Allah subhanahu wa ta'ala birar uzgi yetadi jan, zarardan saklanislik maksadi bomadi. Belki, 1:44 Bu insannin duniya ve ahirettegi saadet tapishligi dolma. Bu insannin saadet tapishligi duniya ve ahirette öz yegine ibadet kilişlik bilangine bolarda. Allah subhanehu ve ta'ala insan ve cinnin asli yarasilişligiden bozgan mahsazini dayan qalib. Wa ma xalakutul cinna wal inse illa liya'budun. 2:14 insan qe cin taifasini sakat uzin yegine ibadet kilişlik için yaratsindir, uzinin shalamide yad koldi. Bu ibadet manasini nime ikalligi? Allah subhanahu wa ta'ala bu sahih ibadet nimeligini bildirişligini insallarinin akhilige tashilat koymali. Melki peygamber cenazdi. Mene bu peygamber 2:53 Allah Subhānahu wa Ta'ālānin mu'minlərgə cüdək hattabir minnat marxamati doldi. Bu ayetde, mənə bu nimetini minnat kılıb aytyabdiyi ki, Allah Subhānahu wa Ta'ālā marxamat kıldı mu'minlərgə, ularinin özlərini cinsiden hayganbarcın etkendi. Yani, özlərini cinsiden tallab aldi. Allah Subhānahu wa Ta'ālā, özü, 3:24 marhamat qilid, yunaz, odanlar bilan, özinin ortaste vasita qilid talligan, yani özinin vahisini yetkiziklikke ve ilahi talimini yetkiziklikke vasita qiligan zatlar, nabi ve rasul, deyib arap kili deyidimlidi. Nabi, arap kili deyizi, naba, kelimesiden alingen bolib, 3:54 xaberberislik manasini bildiradi. Yani, nabi degen söz, Allah subhanahu wa ta'ala tarafiden insallarga Allahnin xabarini yetkiz ucizat degen. Istilah degen manasi, nabi, Allah subhanahu wa ta'ala yönetken tayganbarinin shariatini özenin atrafi degi kisilerge talim dirice. Rasul bose, lugavi manasi, 4:34 Arab kili de, ca'atil ibu'lu rusulanzi iladi, haydarpay qiyakqi galligini bildirisli icin. Yani, rasul kalimasi, Allah subhanahu wa ta'ala, cunatkan kisi bulib, bu kisi Allah'nin haberlarini daim haydarpay kabul kilib, yetkizib turuchi kisi digan manani bildiradi. Istilahta bulsa, Allah subhanahu wa ta'ala, özinin marhamati bilen, 5:05 insallarga özinin shari'ata bilan cunatgan kishin ayitamiz. Rasul, yani avvelgi shari'atnin fakat yetgizib koyucumaz. Belki Allah subhanehu ve ta'ala tarafidan basariyyat kisman özinin baskisida, tarakki tapgan vaqtida, Rasulini cunatdi, va anigraq qilib ayitganimizda, kitab cunatdi da, avvelgi shari'atni kamil qilib. 5:33 Allah tarafıdan yönetilingen şari'atni yetkizgen kişinin etindadır. Nabi bolsa, nabi bilen rasulinin parqı, nabi evvelgi şari'atnin yetkizucu kişi bolsa, rasul bolsa özünün Allah s.w.t. tarafıdan evvelgi şari'atni kamil kuluca, şari'atni olup gelucu kişidir. Ya inki anıvrak kulu veytgenimizde, aksar ulemalarinin fikri de rasul kitab nazil bolgen peygamberler. 6:04 nabiy bolsa kitab nazil bolmagan u avvalgi kitab nazil bolgan payganbar nin yolona ya dawat kuru che Allah nin payganbara da. Bu nubuwat, risalat, Allah subhanahu wa ta'ala nin khalis dir. Hech kande insan talapadan kas bolmagan marxamatu dir. Risalat, berar berikishi unin aqli darajasi. 6:39 ya inki xalqlar ortastegi obrosi, ya inki unin asabiyyatini köpligi, qarindaş urgularinin köpligi bilen, ya inki devleti, hulles adamlar ortasta obru itibarga sabab buladigan narsabilan, kulga kiltiriladigan narsamaz. Allah subhanahu wa ta'ala özinin bendalarini ikiden, özü xayirdan tallab alisligini özü biladi, tallab algen taq insalladi. Ve, 7:08 Allah subhanahu wa ta'alanin hukmini yetkiziklikde nahayette amanatlik bolgan. Wa bu hukiminin yetkiziklikde halklarinin harkandi azarlariga matanat bilan sabir kilib, Allahnin amanatini zarraca kopayitirmestan ham, zarraca azayitirmestan ham yetkizgan amin Allah subhanahu wa ta'alanin taq uluq peygamberlardir. 7:39 Şunun için nubuvvet hakkıda biz şu fikrimizni qat'i qılıb alışımız gerek ki, u peygamber deygen faqat mütefakkil ya aqli nuhayibde idraqlikine qishiqine deyib küsünib qalmasigimiz gerek. Peygambernin aqil idraqinin ali ekelligide ve u cide hem mütefakkil ekelligide shak shubhe yok. Lekin Allah subhanehu ve ta'ala tarafiden bulgen peygamberler, 8:09 Allah perepiden bu risalatini, özlerinin ixtiyarlardan tashkari, Allahnin marhamati bilen qabul qilib olishkalli. Allah subhanehu ve ta'ala, peygamberlerine, özlerinin xalqlar ikide, yesab otken davirdegi, en bir ali etibar kilingenlerse de, yukkari qilib qoygani. Albette, yexsi etibar da bulgenlerselerden. Misal qilib olganimizde, 8:44 Musa aleyhis salamnin davrlarda sihir ilmi nahayette rivajlandi. Allah subhanehu wa ta'ala Musa aleyhis salamga bir mu'ciza birdi ki, u mu'cizani hec kandi davrdagi sihirgar bolib yurgan adamlar unarsani korib, har kandi sihirga ege boligan adamlar korib turib, bu sihirmez, belki ilahi bir meded egesi bolib turigan kisi dib. 9:14 xan aliçlikke mecbur bozdu. Hatta xayatini sihirge baglab, sihir bilan özinin mertebe dünyada, mertebasini sihirge baglab, və dünyaya tapçiligini xam sihirge baglayan sihirgərlər Musa aleyhis salam özlərinin Allah tarafıdan dirilgan mucizələrini müsabaka hələf kılıngarlardan kigin meydanda korsetgərlərde iman keltirgan kişilərinin birincisi sihirgərlər bozdu. 9:43 Nima uxin, ular bilisdi ki, bu sihirmas ekerligini, belki Allah tarafiden mucize ekerligini de shak subha yogdi edi. Hatta inki ular razi bolisdi, hurma daraqlargi gochlarinin, qutti qasablar gochini bolib-bolib mayda qilib, astasli digan khattid boligin tahditgi ham razi bolisdi, ve shundi bolib imallarini saklasdi, cesedlari mayda mayda bolisgidgin. Bu ham, 10:14 Allah Subhanyahu wa Ta'alanin marhamati ki, har bir davrda ribajlangan narsada, tayganbarina shusbatta yukkari qilib, belki mucizevi halatini namayan kilişligi, halklarinin tayganbarlar hidayatini qabul kilişligi, osam bulişligi, buham Allahnin marhamati ki. Başka bir tayganbarlarga biz toh talib ötmimiz, tayganbarimiz sallallahu alaihi wasallamga yakın davrda ötken, Isa aleyhis salamga, 10:45 Allah, Subhānahu wa Ta'ālā, mu'cizə birdi. Bu kşinin dəvrlərdə tababat rıvaclan gəni də. Brādərlər, tababat faqat yigirmanchi asrga gelib rıvaclan gəni yox, tababat nəhayatda rıvaclan gəni də. Bədənigə axt kşiyan adamni tüzəlişi, tuğma kör qolub qalgan adamnin közünə atilişligi, və həm də ölik cəsadni srildirişlikki oxşigan bazı bir xalatlag gini qalgan də. Dava, kşinçelik rıvaclan gəni də. 11:16 Allah subh'anahu wa ta'ala Isa aleyhi salamga shundi mu'ciza birdi ki, u kishi tughma korlarini, kollarini silasalar acilibgita oraydi. Badanigi axchishgan kisilar, kollarinin silawlari bilan tuzalibgita oraydi. Olgan cesedlarini, Allahni izni bilan tur desalar, ordan turib, hatilini, habarini hamberi oraydi. Agar oldirilgan bosan. Laydan birar bir kusni shaklini alib, 11:51 çünge nefeslərini yubarsalar, kollardegi lay, kus shaklida bolgen lay, kus bolub icbitardi. Mene bu mocizani tababatda yukari bolgen kisilar korgenden kigin, bu nerse ilinmaz, belki mocizadib, ten alistilerde iman, tiltiriclik, kev Allah subhanahu wa ta'alanin hücceti huvatlig bolub qaldi. 12:19 Allah subhanahu wa ta'ala min paygamberlarga mu'ciza berisligi, bu, yena bir taraftan Allah subhanahu wa ta'ala min rahmati idi ki, alumu, ami, addi kimselar, ve ziyali kimselar, bu mu'ciza aldida turib tan alisari. Ve paygamberlar omrinin qiska bolisligi, ularinin mu'cizatlari, ularinin yolini ziyali ve... 12:47 addi kimselarini qabul qilişlige asan bir hulay nart edi. Allah subhanahu wa ta'ala risalatini qayirge qilişligini uzi biladi, wa risalatinin qande bolub adamlar üstüde hüccat bolub barpa'lu qilişligini uzi biladi, manabundi mu'cizatladilan peygamberlarni quvetladi. Hullaz, peygamberlar tarixige Qur'an-ı Kerimde wa hadisi mubaraklardegi tarixge nazar qilinsa, yani sadiq tarixge, 13:16 Qaq tarixca nazar tashlansa, fayganbarlar tarixda hama fayganbarlar ham mu'ciza bilan, quvatlan galligini givaxi bolarda. Rasul sallallahu alaihi wasallam aqirgi fayganbar edilar. U kishi bilan fayganbarlik ka muhur basilarda. Risalat tamam bolarda. Allah subhanahu wa ta'ala Muhammad alaihi salamlin risalata bilan, risalatni tamamlashligini irada kildi. 13:46 baska peygamberlar digi mu'cizalar, maddi mu'cizalar golgan bolsa, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam digi mu'ciza, köpraq, ma'navi mu'ciza boldi ki, uksini deng chigin, Risalat kelmas digi, qiyamat gece, bu mu'ciza saklanib qalish digi kireydi. Çünki maddi narse, albette özü fana ge test getadi da, unarse az kursat içiden maddi narse samam boladi. Kur'an-ı Kerim, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam digi kelgan, 14:16 yegana mu'ciz edib fena ulamiz. Baxka mu'cizalar ham sadir boldi. Maddi mu'cizalar ham boldi. Bunin misallari, manay hadisi mubaraklarda, fihaqistade kiltirilgan bazin mu'cizatlarina aytadigan bulsik, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sahrada susuf xalata qaldilar. Su susuf xalata qalgarlarida, imam Bukhari kiltirilgan hadislarda, sunda su alib gelislikke buyridilar. Ali ibn Abi Talib, 14:48 ve Zubayr ibn al-Avvam raziyallahu anhuma ika ulare su alib istab ketislig için ketiyetkerlerde bir ayal izinin ikden meçte su alib ketiyetkerligini koristiler. Bu sudan talab koliskende bu sunu bermedi. Sunda u ayalini macbur kolisdiki Rasulullah sallallahu alaihi wasallamini aldige yorislikke. Hayirgi alib ketiyepsizler dedi. Muhammad aleyhis salamini aldige digiskende ular peygamberimiz sallallahu alaihi wasallaminin 15:16 ajdaablarinin yoliden qayt gandib, ayne gandiba itxarida. Shunu aldiga mi? Digarlarda bular tellalarina qimillati qoyishgan bozdilar. Maa digismadilar, ayne gandigan sozya razi bolib qalimbasi goca. Bu ayalini alib gelistilar. Alib gergallarda solaridan aldilar. Alib kollarini solgat aldilarda, kollarinin aralardan su bolag bolib cikaurdilar. Hamma canqagallar itchistilar. 15:48 Hatta canabat yetkan kishilar yuguni vanisdilar, markeblar hammasi suvardi, edisilar hammasi toldirildi, ve suni qaytarib derdilar. Ve bu sudan fayda ilar engelliyilariga bir nasi cemlab deri ilar derdilarda, khurma ve baska baz yi yi digan nasilerini cemlab u ayalga savga kildi. Ayal bu mucizani guvahi bolib durdi. Seni suvinge biz birar bir zulum kilmadik mi? Dib soradilar Rasulullah s.a.v. 16:17 U ayal yox, deyb cavab qalim. Shundak kishlaqiga qaytik etdi. Ozini subilan kishlaqa qaytigandankigin, hayir uzakganligini sababi soralganda, bu ayinigan kishini aldidan keliyatgan, amma Madinani atrafida bundi, ketta sihirgani korganim yod edi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Islamga davat qiliyatgan vaqtilerda, Islam... 16:46 ahlige kib tapirlar, mishriklar azar belgan sebaplar bilan ortada cihad barpa bolganida. Su ayal yashagan kishlakka hech kachan hucum qilmastila. Shinde ayal bir kini su kishlaqnin shinde asayisda turgalligini korib, özinin vizdan azabı bilan etkiki ey xalqlar, nima ucin biraar merta bir sizlargi hucum bolma galligini sirini bilasilar mi? Manashi sudan faydaylan galligini. 17:16 maqarimi aqlaq korseti yapti, bun bi yolni qabul kiliylerdi, davat kildi. Su qisliyat tamaman musilman boldi. Biz mavzudan baska narsaga chikikitkan boldi, lekin Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin mu'cizatlarigi de qib. Allahnin izni bilan qib mu'cizatlar, Allah subhanehu wa ta'ala bu qishiga bildi. Lekin takirar aytaqmiz, asasi mu'ciza Quran-i Karim boldi. Quran-i Karimnin mu'cizaligi hamma sahaga caylangani. 17:47 Lafzida, adabiyyatsilar bundi uslubdigi lafzinin insansizi bolisligi munkunmas ekerligini tarixdan talib insaflileri tan agar. Undan tashkari ilmi kashkiyatlarinin min yillab ilgari xabarini bergerligi. Bu berilgan xabarinin bazilari min yillardan kegin kashkiboliyat gerligi. Vesun bilan birgi, Quran-i Keriminin asasi mojizasi, 18:21 Qur'an özgərməs nizamligidir və dəqiq nizamligidir. Qur'an-ı Kerim'ni, hukumlarini, hukukşunaf alimler həmmese, haq iqalligini bir mə bir ten alib barışmaktir. Qur'an-ı Kerim mucizeleri, hatta İslam'nin əsaddi düşmənleri bolgan adamlarinin düsturlarigi həm, İslam'nin hükmini qabul qılmese, cemiyetini başqarishligi mümkünməs iqalligini ten alishmaktir. 18:52 Manabunarsa, Qur'an-ı Kerimde, sta'idu billah, sanurihim ayatina fil asaqi wa fi anfusihim, hatta yatabayyana lahum annahu l-haqq. Awalam yakribi rabbika annahu ala kulli shay'in shay'in. Biz, özümüznün mucizatlarımızı, dide Allah subh'ana huwa ta'ala, yani özümüznün yakka ma'bud ikalligimizga dalalat kılun ki mucizatlarımızı, bir me bir yakın kelecekde kursatamız adamlarga, hatta adamlarga, 19:23 Allahnin yolu, Kur'an, haq ekelligi anif, ravshan bulgunchi. Mene bu narsa, peygamberlarga berilgan muciza, nahayat derecedadbir sabda, ve hala itibutkenimizdi, abdi kimselarga ve ziyali kimselarinin tan alisligi uchi, cide kulayi bolisligi uchi, mucizatlarina Allah Subhanahu wa Ta'ala birdi. Peygamberlar, dihkanchiligini rizvajdan pirisligi uchi keygani yok. Peygamberlar, 20:00 ya sina'atni rivajdan trişli gücün kelgani yok. Peygamberlar, birar bir sannı rivajdan trişli gücün kelgani yok. Peygamberlar, tababatni rivajdan trişli gücün kelgani yok. Çünki bu narçalar risalet, barlamiziden tashkarı narçaydı. Asasi, insallarinin dunya wa ahirettigi saadatiydi. Çünki, dunya wa ahirettigi saadat, haqiti, 20:30 hayatnin dysturu, özgermes dysturini ular çintirismasalar, insallarinin kollarida kaş bolgan ilimlar, adamlarinin saadetiden badbaqligige köpraq hizmat qilgan boladi. Sunin için peygamberler asasi vazifelari Allah subhanehu ve ta'ala tarafiden mamur bolgan vazife, dunya ve ahirattigi insalinin saadetiydi. Insan asasi mavzuydi. Insan ok onlan isligi bilan. 21:00 insandegi asasi orin, qalb onglanishligi bilan, qoldegi hamay cihazlar, insanlin sa'adatigi xizmat qiladi. Lekin biz siniyaxi bilishimiz girekki, peygamberlar alig kelgan yol bilan, butun duniyadegi fan, ziraat, sinaat, tababat, basda hamay sahalar ribajlanishligi muqarrar edi. Lekin asasi ish bunu ribajlantirishligi chunmasti. Kynki bu narsalarinin ribajlanishligi, 21:31 ribajlanmagan insanin qolida bolishligi bilan bu baxsig mersalarga olib gilardi. Sunin utun Allah subhanahu wa ta'ala risalatnin asasi muhim vazifasi insalarini tarbiya qilishligi. Bu, biznin mana Islam tarixi da amali suratta yonaldi. Amali suratta royaqda cikdi. Sahabalar, peygambarimiz sallallahu alaihi wa sallamnin davatlarini qabul qilishdilar. Ve su davat qabul qilinishligi bilan qiz dursatda, 22:01 duniyanin tarakkiyatu ham rivajlanish. Bashkalarinin tarixi degi en buyuk alimlariga tiksirib paraysa, 350-400 yildan otmayda, aksarlarigan. Amma islam alimi degi alimlarini tiksirilse, yakillariga 1000 yildi bagan. Mana bu narsalar shuni kursata digi, islam kirib gelishligi bilan, hama diyarlarga islam risalatinin tarbiyasi kirib gelishligi bilan, hama sahha rivajlanishligi. 22:33 Tariqda isbatlandi. Shinin için biz Rasul sallallahu alaihi wasallamnin hakiki bir vazifelerin nima da bulgalligini mene bu bilişlikke muhtacmir. Ve peygamberler olip gelgen yolini akil bilen biz qabul qilişlik ve bir taraflama bulmalı bi kirek. Biz evvel Rasul sallallahu alaihi wasallamnin 23:02 Allah tarafıdan yönetilingen zat ekelligini bilişlikke biz aklimizi işletma oligimiz kirey. Ukşi Allah tarafıdan, peygamber ekelligi ispat bugenden kigin, biz ukşini, sözünü, sözlerini sözsiz kabul kılma oligimiz kirey. Şünde gina biz peygamberge iman kiltirgen bulamiz. Peygamberler olip gelgen yolunu misal kılip alatigan bulsik, kabul kılmay etgen adamlarınin misalini xut sun goxetamiz. 23:34 Insanin roboroste dunya xaritas turibdi. Dunya xaritasinin bir kismi kuruligdan ibarat. Sahra ikintisi ormanlardan, ikintisi suliglardan, turtintisi tağliglardan ibarat. Xaritagi yazilgan ki, dunya xaritasinin sulig kisminin en xikurcaya takriban 10 kilometrini tashkil kiladi devazi koyilgan. Sahra bunca hajimni igalligan. 24:05 Tagnin en belantligin misal qilib alganimizdir, caminan ime coksi, en belanti 8 kilometrdan belantir adib yazib koyningin. Ormallar sunca hacimini igalagandib yazib koyningin. Duniya kharitasini aldida turgan kisi bunu qabul qiladi. Peygamberlar suncalig bizge lunda, sadda shakil daxil alib gelisdiler. Misal qilib alganimizdir. Belki bundan ham sadda, birar bir khizmat haqqi talab qilmastan alib gelisdiler. 24:38 Buna qabul qilmay etkan adamnin misali, shun gok sey dey ki, en katta sulik degi, çukurlik, 10 km degan sözünü min qabul qilmay iman. Minin yanimda 5 metirlik cihaz bar. Adamlarda 1 metirlik bosa, minda 5 metirliki bar hatta. Min bun bilan sunu aslige tishib, ölke tishib, qabul qilmay iman. Degan adamna elbetda nadan deyib insanlar kül edir. 25:08 Bolibham o, bu 10 kilometr digan manani kishinmestan, minda 5 metrlik ölkev asbabı baddi pakirlan yetkarligini nahayetda bir macnun defqa bulqilishadi. Agar o ölkev bilan mabada bir ölkeslikki harekat kilsa, o sunin asligi tishligi murekkab ekerligini bilib, sunin asligi tishadigan alahida bir cihazlarla ixtiraqilishlikki muhtaciradi. Mabada u ixtiraqilgan bolsa, şu ixtiraqilgan cihazlar bilan... 25:40 Shub, shunin asti get shub, mashakkatlar, khatarlar, muhammastan salamat qalib, ulkesa 10 km rekan, va umri ham tamam doldu. Shunda, bu ulca unu bilgenden kigin, shub attan qalib, shun sozlumin avvalda qabul qilganimda, u ulkesligdlan avarab olib, bu yoldagi butun lulu gavharlardan mahrub olib, bafgan. Butun bu gavharlarna alisligda, 26:10 etibar qalmastan, ölcaq bulan awra bobban, endi bolsa omr ham tamam bobtu deg, butun gavharu haman arsadan mahrum bogan bog shayda. Sin demes mi hadirgi vaqt tegi bolayatgan shilara? Ozinin kutkuvat vaqtida, hakiki Islamnin, payganbara ayitgan sozdi qabol qilmastan, yaslik, hururu, hava, nafs, shahvatlar bulan aldanib, malum bir vaqtlar otib, kegin bu payganbarinin yolu haq ekerligini bilganda, onda... 26:39 ibadatnin lezzetiden ham mahrum bolub qalgan. Kopal qilib etkandimizda illigi qaqilisi vegi qocanlakta cunisligi sun goqse miyidimi? Sunin için Peygambernin, Allah subhanehu ve te'alan bana bu ayatte, Allah özünün giydigan nerselerini, ya inki halani, ya inki başkanin nimetligini alaqida bir zikir qilib eytirmeyabti. Egerci bu nerseler Allahnin nimetiden bolisligi de shak subha yuk, shak bolmase ham. Lekin risalet asasi bir nimetdir. 27:11 Dünyada ki hemen nimetlar, risaletnin qabul qilişlik bilen nimetki eylen edi. Və bunin ahiretti ki, xisaplari yengirleşedi. Və insalnin cesediga maddi nimetlar kançali rahab dirse, risalet alib gelgen yol, unin maneviyyeti düşünçelik rivaclantir edi. Və bu, ali etken maddi kuleyliklerini insalnin saadetik işledi edi. Və insallar, Allahnin yer etken kanuni, 27:41 Bir kismedan macbur bolbiya chachadi. Insallar kainatda Allahnin qanunudan baska qanun hokum surmaydi. Brar bir kainatdagi harekatnin özgarmaydi. Insandagi ham hayat ikige bolnadi. Bir kismedan macbur o. Allahni qanunu ge boysin ismikki. Kulaqi bilan isyadi. Kozi bilan koredi. Nefas alish cihazlari bilan nefas aladi. Qan hareketlariga maksus bolgan cihazlar... 28:10 qan hareket vazifesini bacaradi. Biraar bir insan bu qanunni özgertiri almaydi. Yurek qan vazifesini bacargan bolsa, köp yiller hareket kildi, öpgeni, nefesini, kange bu qan hareketini nefeske almestireyli diyslik hikimin hukuku da yox. Bu qisimde kainat bilan bir xil. Hayatinin ikinci qismi, Allah subhanehu ve teala özgermes qanunni kainatda ve insanda tüzgen geox segan, 28:39 insannin ixtiyari hayati diham özgermes qanuni tuzdi. Bu qanun Qur'an-ı Kerimdir. Mene bu Qur'an-ı Kerimge boysunislik, ixtiyari bilen boysunse, insannin macburi qanunge boysunisligi, ve özü yasapturgan muhid kainatdigi, macburi qanun, Allah subhanehu ve ta'ala tarabiden tuzirgan qanunge kainatli boysunisdirisligi, bilen ortada qarama qarsilik vucudki kelmeydi. Çünki u ixtiyari bilen, 29:07 Allah tarabidan özgermaz kanunga boysun yaddi. Demek, isti tarabdan bolgan kanun özgermaz bolub durubdi. Mana bu cayda karama karsilik vucudda kelmaydi. Amma ozi ixtiyari bilan Allahnin kanuniga boysunmasa, unin cesadi boysun yatgan kanun bilan, ozinin ixtiyari bilan boysunmayatgan kanun ortasida karama karsilik vucudda kelabdi. Endi o boysunmayatgan, o baribir boysunmastan bir kanundan tashkariga chumaydi. O hava kanuniga boysunub yasaydi. 29:36 Ya inki özdigi oxşigan bir insannin tuzibberigan qanuniga buysinib yashaydi. Mene bu narsa, Allah subhanehu ve ta'ala min özgermez insandigi qanunu bilen, ve kainatdigi özgermez qanun bilen karema qarşi bolib, insan badbaq bolib yashaydi. Hama maddi kulayliglar ishida, u qandidir bir narsani yok atib, qandidir bir hayattan qaci eskerligini xiskiladi. U hayattan qaci esken vaxtida, akhilaq ulan qaci meydi, hayattan qaci sligini. 30:05 Bilimki kashandadik bilan qachadi, mas qilisi icindigli bilan ilchili bilan, o ozinin xayallarini ola digan mertalar bilan, va toqdalmagan oyin kulgilar bilan ozini avara qilisili bilan qachadi. Nima dikin, bu baksizdi qayerdan kil yatsa? Risalat tarafidan kilgan, qanunna, insaniin xayati digi ixtiyalin tarafi bolyan. Mana bu ixtiyari bilan qanunnaq, Allahmin izzgaribat qanunnaq, almak bizan kil qichiyan. 30:33 Hadirgi zaman digi ey mütahassis adamlarxam, mene bu baxsizliknin sirini ispesh etdi. Bu sirini Allah subhanehu ve teala bizge çob yiller baxs qilib, ispeshlik halasi de qoymadi de, belki bizler huz baxslik qilib, Allah tarafiden bizge peygamber cenetdi. O bu peygamberlani en tak insallar silib yeretdi. Vesiler birar bir hayat verdi, edin derdigi qiyanet qilish badlar. O Allah subhanehu ve teala tarafiden cenetinin can... 31:04 vahiyini qamil suratda yetir istilar. Subina sabat bilan, vahiy haqqida isqatadir malumat bir masumari. Vahiy diman? Allah subhanahu wa ta'ala insallarga capirishligi qurun timbas, magar istir bilan capirlar. As-sa'idu billah suri'i surada, wa ma kanali basarin, an yuqallimahu allahu illa vahiyan almi wara'i hijabim. 31:40 Av yursila rasulan qa yuuhiya bi iznihi ma yashar, illafu aliyyum haqqin. Allah subhanahu wa ta'ala manaba ayatta insallarga Allahnin qafirishdigi muhim kilmas, magar ik turbilan qafiradi. Birintisi vahidilad, ikintisi tarda arqasqa turib, va ikintisi ilci cilatad. Ilci yani peygambar cilatad. Ozini izli bilal sohlagan vahidilad. Bu peygambarga vahidilad. 32:11 vahiy yani bu peygambar ishtebe khalay. Allah ali zat kinge uzmin risalatini cilaciliyda haqin doyga dhaktir. Maynabu bu insa vahiy bilange pislik insani qalbiqi Allah subhanahu wa ta'ala vahiy yubaradi bu insan yani peygambar diledi ki bu Allah qarabidandi biladi. Misal qrib alganimizde 32:45 fayqanbarilabnin tislariga usiga. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, alta ay tiskordila. Hira qarida, ibadat tirsli gutur, xalqdan kitlanib kitkelmarda, alta ay tiskordila. Mada buldi guvvetnin avvali buldi. Sinin itinxan, tis fayqanbarlinin qirib asidan biri diganlinin sirisi ki, ritaulat Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin davrilarini 23 il buldi. 33:14 6 ay, 23 yilinin 46-dan bırışsatmı nədir? Ukşinin tücləri vahiy bəgən. Ötkən təyqambərlərinin tücləri vahiy bəgən dəşəgən. Lekim adamlərinin tücləri, bu, iqtikşin bələdir. Bəzləri bir şeytani tücləri də. Bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, bax, 33:44 haram bolgan darsani, xalaf yi iladib, eksliki hix haqqi yod, ozenin yix ligam haqqi yodur. Kus, Allah fa'ala tarafidan, bazibir yakshi qalatlarida ilham boladi ki, unin bazib baxsi qalati, ya inki bazib baxsizligi haqqida bolgan, Allah bilan, bende ortas digib, bazib sirlarida. Ibrahim aleyhis salam kuslarida, Ismail aleyhis salamini soyetgalliglarini kurdilar. Bale bu kuslarini, ikinci kunda, 34:15 ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ 34:44 Inni anallahu rabbil alamin ayati Musa aleyhis salam ya Allah subhanahu wa ta'ala tarasidan nidaqilin galli galalasinada. Diman perda arkasidan diganimiz Allah subhanahu wa ta'alana hech kim kurganmaz. Musa aleyhis salam ham kurganmaz. Kim kim Musa aleyhis salam kurganlardika bu buhdan tildik can bulay. Quan-ı Kerimda Musa aleyhis salam Allahni kurisliyini talab qalblar. 35:12 rabbi arini anvur ila iqtibla, illa bin minde bir uziyni kursatkin min bir singi qariy dinla. Sinda Allah subhanahu wa ta'ala tarabidan qalalan tarani hargit kura allikan dunyada dinla. Allah subhanahu wa ta'ala uziyni kura digan közli dunyada yaratmada. Qiyamat günü Allah subhanahu wa ta'alani Allah xahlagan baxlikin kallar kura digi. Hadis sharifte han bu sabutlogan. Kur'an-ı Kerimde 35:41 Sura-i qiyamada bar, huduhu yevma izinna ziratun ila Rabbiha nazirat. Mena bu ayat, Allah subhanahu wa ta'ala-ni qiyamatina, Allah uzbaqdi qilgan insallar qorisliy ge dalalasiradi. Hadis-i sharif, hizlar, Allah Rabbi iladni qorasizlar, qinan qislar qitdi, tolun ayni qoriyatgan qafdi ilal yoxxigan, tolun ayni qorisliyde, qin pasraqdurib qirgin, min qormi qaliyatgan bihikmayq midir. Qinal masdan qiradi. 36:11 Yun ki, Allah subh'anahu wa ta'ala, peygamber cilatadad. Adamlar li peygamber vasitasi bilan getirad. Peygambergi Allah subh'anahu wa ta'ala parisde cilatadad. Bu parisde, vahyini alib gelislikke mukellas boladad. Parisde alib gelgel vahy turli boladad. Birintisi, muna betudu Allah sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki, inna ruhal qudus nasataki rav'i. 36:37 annahu lan ta muta nafsun hatta fastaq min aritaha hattaqullaha wa ajmilu fit talat. Bu hadis-i dalalat iladi ki, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ruhul Qudus, yani Cibril alaihi salamni isharak iladitlar ki, qalbimga qahini qahini qahini qahini qahini qahini qahini qahini qahini qahini 37:06 Allahnin Peygamberige qisi surati de korinadi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamini adlariga sahabalardan zihiyatu kelbi surati de kilardilar da, wa zahine bi aytib suhbat kili kitadilar. Mela onarimul khattad aziyallahu an hudari rayat kilingan iman, islam, la ihsan masalaladisu alqilini ceas surati doldi, bunda Cibril aleyhis salam ikallilarini xabar yedir janidlar. Ikinci, 37:36 Vahiy qutti qonguraqin tavusi goqsak geladi, dedilar. Iman Bukhari'nin rivayetlerde Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ozlari xabar beddilar. Wa bu vahiynin kilişligi Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallamgi agridi. Hatta inki vahiy kilişliginde savup saletlerdexan kiri qebbat qiterdi. Turdintisi tarisleni Allah subhanahu wa ta'ala özü yaratkan suratda kilişligi. Sinde alib kilişligi. 38:04 Jibril alayhi salamna Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ikki marta uzgarni asil suratla dakodla. Man abu suray ma jibda'al summa dana fatadalla fakana qaba qusayni aw adna fa'awha ila abdihima awha ma kadabal fa'adu ma ra'a afatunarunahu ala ma yasifu jadalana surayna. Wa lakad ra'ahu bin ufukin mubin suray kun jirasta. Man abu ayabham Jibril alayhi salamni ikki mubar. 38:34 iki mersa kurgalliylariga dalalattiradi. Risalat, Allah subhanahu wa ta'ala khayariga kilişliygini özü biladi. Risalatini qabul kiliş, awalda biz misallar bilan çintirdik, bunu qabul kilişlik insanlinin saadetidir. Risalat, birar bir haq qalab kulummestan, odanlariga, Allah subhanahu wa ta'ala qalabiden, ali bir in'am bulik geldi. Risalatni, 39:08 Sahabi-i kiramlar, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, buyurigan islami, unu bahs qilmastan qabul kulistlar. Çünki, öz dereciyar ki, agar min bir din ishige buyurisan, isliyilad. Dünya ishige buyurisan, sizler dünya ishinin minden kira ili utirafin madid. Kur'an-ı Kerimde, ya ayyu zannat, qad ja'atkum maw'idatun mir-Rabbikum, wa shifa'ul minatil suduri, wa hudan wa rahmatun lil mu'minin. 39:38 Ey adamlar, sizlerge mal'i'de geldi diyat Allah Ta'ala. Mal'i'de Arap qilida qalis gharazga arlashmagan fanda nasihatme itiladi. Dunyada hamma kishilarinin fanda nasihatlarida gharaz bar. Olar bir obru yoyun ki dunyaya boska boladi. Megar Allahnin fanda nasihatida uzuni paydasini kuzdaki, ya boskalarinin zarar edan saklamisli gharabiyo. 40:08 Wa nda hayganbarlarni maw'idatu da gharabiyo. Wa shum bilan bilga, Qur'an-i Karimda dha iz qala nukmanu libnihi wa huwa ya'ibuhu, ya'buna yala tushrik billahu ayatu da, nasihat qiriyat ki Allah dha otanin farjanke bulgan nasihatahan qalus oladi. Shinki ota farjantige hechkan bi gharatu nasihat oladi. Mana bu Qur'an-i Karimna Allah subhanahu wa ta'ala, maw'idatum mir-Rabbitum, tarbiyat qiriyat qiriyat qoratna sizlar dha maw'idat keldi. 40:36 Qalibdegi qesalliglarga shfaqil. 41:08 Biz inkar kula digan tayfa nazanmasni. Suri Fathani wa ma'sur dualarini Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam okuyan ayatlarini wa kalihatlarini, hammasini, özleri sushba maksadda okuyanligini biz ham okuynis. Uksiga irgishanis. Bekin Kur'an-i Kerimini sakat sushba uchim tishkan digan adallarini ina tuğrit çintasini çintirmaksini. Kur'an-i Kerim manabu cayda 41:35 shifaun lima fis sudur, qalblar digi mersima qisbar yaksa. Nima ucin? Bu, dertlenli shifa, tatbisligini Allah subhanahu wa ta'ala, fayganbarlar, cunatili nisligi layighi mersabasima. Fayganbarlar, bundi arzimas, mersani, bacarisligi vazifasi mi? Masa dolarna? Min bundi lan, cecad qebdala olani davakilisligi arzimas, mersidi maksimas mi? Bunlarse, risalatni asasi vazifasi masida. Buna, bu mummas, 42:06 Hayatini dini islamdan kuraşi durgan, yahud halba shahid nabiyin minlat ham kashqilishligi mumkun edan. Suni için Allah Subhanehu wa Ta'ala bu insannin aqligi durgan edan. Qesadnin qibar, sinu topishligini insannin aqli bilan istiraqilishligi yolla koygan edan. Ungan kamil aqlini durgan edan. Amma, siz iskan mısiz? Darbir tabibni insannin qalbidegi nifaq, hasad, xiyanad. 42:35 suzu marabun ertelerde davatak kendigini. Qaysi darahanadan suz bunin davasini tapalasi? Elkin, birar bir tabib sinartani kaxistigimmi? Duniyadegi hama islaftilani hareketleri bunge icabi tatir kurtata algimmi? Akhlaqmi islafti salu qiddi qib hareketlar tarixin, daxadiyyat tarixida malum. Lekin, Allah subhanahu wa ta'ala rin jinetken taygamberleri bu qalibdegi dertlerdi tatkin shibasini 43:04 Heç qaysi tabib, ceset tabibi topa algan basmı nasar? Wa ismaqçilar tarafina tatilgan bu darilar, peygamberlar alip gelgan darinin muafakiyatini bira almagan. Suni ikim, Kur'an-ı Kerimli, bu qaliblardigi heç qaysi tabiblar topa almay digan dertlerge shifa ikenligini mane bu sureyi yurisi Allaha ta'ala qaytili yabdi. Vazifelari mane sinasidam ibarat bolgan. Ular ni? 43:38 Darularini istimal qilgan basariyyat camiyati albatta muvasfaqiyyat qirishgan, va du qalblardigi kasalliglarini tuza qishgan. Ilim madami ki, insannin qalbidigi insange ailenmasekan bu, ilim hech qatan bu manfaat bermaydi. Ilim, yangi kashqilinger ilim sayyaraga ailansan manfaat bermaydi. Mana sadirgi vakittigi ilimlarini aksarini korin. Ilim sayyaraga ailanda. 44:06 ilim tayyarege ilendi. Insani kalbide kesh boliturgan ilim tayyarege ilendi. Lekin bu tayyaren hicne sakilinir bi harikante murekkan cihazlar geyge dorsakan. Lekin Allah Subhanehu ve Ta'alanin yaratkan insani iman bilan, kalbidegi kesaliglari davalagandangi bu tayyareni boshkaradi. Sunda bu manfaat yolige boshkaradi. Bolmasan onu zalalat yolige boshkaradi. Mana khazirgi vakittegi... 44:33 kash qilingan ilimlarnin insan saadatidan kira, ulin shakawatiga khizmat qiliyatgarligini dan ozi kash qilgan adamlar ozi afsus yapdiribdi. Agar su fallarini iqtira qilgan, adamlar hazir tirilip qilganda, insaniyatdan uzuq soragan dolayarda bu ilimlarnin nimagi khizmat qiliyatgarligini kiri. Urubba alimlardan bitlase, musilman alimiga pakirilaniyib, biz havada uchi yapbiz, suuda suz yapbiz. 45:03 suzlar hal digilar, digandirat sograr. Havada viki yapsiz, suda suz yatsiz, lekin yerida yurishligini istan chikardi digilir. Hakikatta ham, havada suzul yatsi, suda suzul yatsi, lekin yerida insancha yurishligini istan chikardi digilir. Risalat, asasi vazifasi, biz anitrak qilib, londarak qilib etkanimizda, yerida insancha biz yurishligini bizga talib digilir. 45:39 Biri bir kishi, badi suallargi toh talim etamiz, bu kishi etitlar ki, korakaya qazaq olamazini kandiyye ukuladi detlar. Nusun etamiz ki, bunu islam alami da vucudki kemagan bu sual, bradarlar. Çinki imanini qabul qilgenden ki, yin namazini qazaq olgan kisi tatilmagan. Megar qazaq olimse, ukulaf qalishlik bilan qazaq olmadi, ixtiyardan tashkari. 46:10 tohtalmastan, cihadda tohtalmastan, cihad qiliptirgan sa'atda namaz tohtatiladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, xanda qazatida asr namazini okiyalmadilar, kum bask etsin can. Tunkin musriklar, birar taniyahan muslimallar can dandirmastan, qattig bir can kilishganidi. Vayana Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, ashablar bilan, sahrada kirishetkallarida, 46:35 Keçkunun halkinda yurulib, tolganda, hamma sahabalar dam alişligde iltimas qilişgallarda, peygambarimiz dam alişligke ruhsat gördüla. Hammalari çarçab qalib, hayinla koyulugan kishilar ham çarçab uxlaşib qalibla, ertalab onlari muqassab birinci turi takviri etgallarda kum kotarib gelib. Sinda shirdan cirib, boska evda qazasini qodibla. Mena bu namazin qazasi bardib, ukuşliyini bustalim dirallimiz burazda. 47:01 Baskan arsanadiz, qazasit bar yuuliga haqqida baskimeyniz. Islam otken gunahlarina kechiradi. Al-Islami ya jubbu maqabla, Islamini qatli qabul kulgandan kegin, otken, hayati degi hama gunahlarina Allah Ta'ala kechiradi, agar xaqiqi qaytgan bosa. Ana undayindi, mumin adamda namazni qaza kulis tapilmaydi, magar uxlat qaganda, va shundi jihadda bulganda gini, tohtalmastan qalganda gini, bolaydi. Bir de bazı suallar otdi. 47:33 ayal kishi bir turmishka chikkanidi, brar bur baxsiz, wakiyalar bilan acrali qytgan bosa, yayin ki, brar turmish urtağı va patqilgan bosa, ki, gin turmishka chistan, shu ayal mahir oladimi, dey sorakdi. Albatta turmishkili etkanda mahir bolisdigi sahib, agar ki, u netcinci turmish bosa. Sualdi tasirla burvara burvara yazdilmasin da bana. Bir kishi sorakdilar ki, 48:07 harz namazlarini 3 rakatlik, namazlarinin 3-ci rakatida, yoynki tur rakatlik farzlarinin 3-ci tur 3-ci rakatlarda sure-i Fathana okumey koysa, shu jahid bol adimi bazir kitabladan wa in sakata aw sabbaha jazadigan idaralarini kiltirishadidi, qamishasayan, tasbihasayan, bol oradidi. Biz shingi jawab diramiz ki, ozimizi okuyan hadislarini zahiriga qarab, 48:34 Peygamberimiz Sallallahu alaihi wa sallam suri-i patiha okulmagan namaz-namaz mastigallar. Sunin uchun, alwala uchi rakatligi busin, tur rakatligi busin, hamasidi suri-i patiha okusligi sharttigilani. Uchi, sham namazini sura yapti. Hasbih aysa, hamus bosa, durus bolad digalini tur rakatligi ila daytigilani. Uchi rakatda itmagal. Sunin uchun han, shamda albatta u uchini ozini itqaddaxan suri-i patiha okusligi kirigiladi. 49:06 Bu kisi suratlar ki, kamil insan degende nimanik sunamiz diyar. Biz kamil insan degende, in insallarinin icidegi kamil insan Muhammed aleyhis salam dirgileniz. Demek, bu kisinin sunnetlergi ergesken kisihan kamil insan dolar. Su kisinin sunnetlergi ergeslik baskisi kancel rilajlarim balsa, su kisinin hayati deki emellergi ergeslik kancelik usliyibosa, suncalik kamillike yakillisik baro oradir. 49:39 xankalik sus bose kamillik dərəcəsdən təflabbar oran. Bu məsəl, bu sözgə una məsəl, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni na'udhu billah kamil insandib tan amagand bilan. Ukşini mə bilan kamil bogan? Ukşi, su Allahnin buyurugu gec boyusuniclik va qaytargan nersesi bilan qayticlik bilan kamil bogallan. Demek, ukşini bizgi asan ki, bu söz məs ukşi? Ukşi amal trik insallar. Su kşinin xayatladigi sunnatlari 50:09 Birinci, buyurigan ishleri bunda muraqsa qilmiyiniz. Vak özleri qilgaylar, buyurime qaylar. Bunda bir kisman muraqsa qilaymiz. Bazda ruzurlar da qilmiganda indame qaylar. Bu nasta ham sunmik durlar. Ruqsat boluq saldi buz. 50:40 başka suğlarda koshir arkadsa gunah boladini bir suratla. Bu abu zemzemda agar undi kodloganda u koshika khadeti yogodi, pekin adamlargi su abu zemzemda ikin isligi ikin koshiki u macgir boladi, u pulga sati etkani, yok ki uno goli gunahkar olaydi. Bu zemzemdi, bu guladi, bu abu zemzemdi sati etkani bosa, undi gunahkar olaydi. Pekin zemzem heci kachan satilmidi buradadi. Bazilar idishi ve haqqazan mihnat qilip giyalli icin 51:11 qinalgan kishilar için, malın bir mutlarda bir kul verib, gedisadi, ıza asli, zam zamdi bu su qoşib, maklib bezgan dese, huvayt qoğreti bu su qoşganmiz dese, uzeyan biladi bertani. Alhamdulillah, hazir, unata su qoşka facati bomayabdi, qirtiriyabdi. Bazda haqladda, du'aqil indibdar, du'aqil ili, Allah subhanahu wa ta'ala walidalaribdi tabakan, Allah subhanahu wa ta'ala shifa desin, Allah subhanahu wa ta'ala dimurlarga, Allah shifa desin. 51:39 musibat degi kishilarini, Allah subh'ala, musibatini kotarsan. Bida bir kub cili bir ce kub du'a sura shorad din malal kelif qali shiyan mumkin. Uzum giyam she malal kelif qaladi, bradarlar. Ekin, bunlar se suki, hogini, hini cum'a namazda hamamiz du'a qildi, bir talib ilimli kizi amabub qogini ken, bir mayusni bina hatyazgini ken du'a qilodi, she bir nima kelib, bir bradari kelib, she cum'a konubogani du'ali bir Allah subh'ana hu ta'la qabul qilib. 52:09 Shambaykini qozaq chalib geti qabdi diganlimi boz. Bazibir kishilar, bazibir kishilar, bazibir kishilar sini, co aqilib, sini qalib qobchili, bolinam shukinda, yangi haqdanki yangi kishilar qob u dimani. Allah subhanahu wa ta'ala si do'ali qabol kuzgan bosa, sinicinam qob, hat yazishilardindan, sinikinam qob, hat yazishilardindan, 52:31 Həm-məl-hənih, Allah Ta'ala musibetlərini tətərsin. Həm-məl-müziki inaqlarimizi maqturat küsün, ibadetlerimizi Allah kabul küsün. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala dersimizi davamayı küsün.