Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:01 Bismillahirrahmanirrahim 0:35 Min ummati khairi المرسلين. Kal. Wa huwa asdaku alqailin. Waman yabtaghi ghaira alislam dina. Falen yuqbala minhu. Wa huwa filakhirati minal khasirin. Wa ashadu an la ilaha illa Allah wahdahu la sharika lah. Ilahu alawalin wa alakhirin. Wa qayumu samawati wal ardin. 1:08 wa ashahadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu afzalu anbiyai walmursaleen wa sayyid walad adam ajma'een sallallahu wa sallam alayhi wa ala alihi al-tayyibina al-tahireen wa ala sahabatihi al-gurru al-mayameen wa anna ma'ahum wa man tabi'ahum bihsan ila yawm al-deen wa baad 1:34 Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Tunamshukuru Allah subhanahu wa ta'ala na kumtaki ya rihma kiongozi wetu bwana mtume Muhammadin sallallahu alayhi wa sallam. Wapenzi wa sikilizaji tunayendelea na kuzungumzia mtiririko wa adabu mbalimbali zaki Islam kama zilivikuwa zimifundishwa na mtume sallallahu alayhi wa sallam. 2:07 Na alhamdulillahi kwa idhini Allah subhanahu wa ta'ala. Dayari mpaka sasa tumekusha zungumzia adabu. Nne miungoni muadabu takriban kuminanane ambazo tumepanga kuzi zungumza. Tumeisha zungumza adabu za mskiti. Mwislamo natakiwa fanyanini ya kiwa mskitini na adabu zake. Vile vile tukadia tuka zungumza kuhusu adabu ya kuzungumza. 2:34 Mwislamo natakiwa zungumzaje na wanadamu wenzake na afuate talatibu gani. Vile vile tukaja tukazungumzia adabu, yakula, nakunywa. Na tukaona mafundishu mbalimbali ya mtume sallallahu alaihi wa sallam kusiana na hilo. Na leo insha Allah tutangalia adabu ya mizaha na michezo. Adabu ya mizaha na michezo. 3:03 Ili tuwone uislamu yetu fundishaji tunapokuwa tupo katika michezo, basi kuna adab za kizaki islamu. Uislamu haujakataza michezo, lakini umeweka taratibu za michezo yenyewe. Vile vile adab za mzaha, uislamu siudini kakamavu ambayo haina mzaha ndaniyake, bali kuna mzaha, tumifundisho na mtumiswa la Allahu alaihi wa salamu, lakini vile vile tujue zili taratibu za mzaha, zina kuwaje na ipi mzaha isiokubalika katika uislamu. 3:33 Uislamu kwa ujumla wake umewalingania uislamu kuweza kujihusisha na michezo. Kwa sababu michezo ni muhimu katika kujienga mwili wa binadamu na katika kujienga mroho yake na akili yake. Kwa ya uislamu hawakukataza michezo. Halika thalika uislamu hawakukataza uislamu kufanya mizaha. Kwa ni watu times ote wako serious tu hapana. Bari uislamu umeweka mizaha ambaye huingiza furaha katika nyeweza watu. 4:02 uingiza bashasha katika nyoyo za watu na walikua wa islam katika zamaza mtume sallallahu alayhi wa sallam wakifanyiana mizaha lakini hali ya kuwa imanizao ni thabit kama majabali katika vifuwa vyao na walikua vile vile wa islam katika zamaza mtume sallallahu alayhi wa sallam wakifanya mashindano ya michezo mbali mbali njifaida kama michezo ya kulienga shabaha michezo ya gugele yaji 4:30 Michezo ya kushindana katika farasi Michezo ya miereka Michezo ya kushindana ambiyo Yote hii ni michezo ilikuwa kifanyika katika zamaza mtume sada Allahu wa alaihi wa salam Na watu walikuwa kishindana na watu walikuwa kishangilia Katika haya mbe likuwa mifanyika Uislamu yote haya umekuja ya ume ya rohusu lakini ume ya wekea Adab, malum na malengo Kuma mtana pukuwa nafanya li michezo Basa naifanya kwa malengo malumu Bile vile tunaona 4:57 Masuhabu wa mtumiswa la Allahu alayhi wa sallam walikua wakipupia kuafundisha watoto wao michezo tofauti ambayo inajienga mili yao na inakuza misuli yao na inakuza uwelewa wao na ufahamu wao katika mbalimbali ya nehusiana na jamii ambayo walikua wakishi. Katika michezo kuna michezo ambayo islam umewekea umeitoa njia mipaka iyo na kuna mizaha ambayo islam vile vile umeitoa njia mizaha inaeruhusiwa na inshallah. 5:27 Katika kipindi hichi na madahi ya siku hia leo, tutaona wa islamu miangaliaje masala mazima ya nehusiana na michezo na mizaha ili nasi tuweze kujipima na kumuigiza mtumisula Allahu wa alaihi wa salam na masuhabazaki wa wangofu kuhusiana na adabu hizo. Kwanza kabisa, tunayelewa kwamba michezo sasa hivi imebadilika. 5:54 Imikuwa siyo mchezo tena bali nimikuwa ni mambu ya kutembea uchi. Yani kama vile mchezo unampa mtu halali wakua uchi. Kwa maana kwamba ili yawezi kucheza mchezo wake vizuri basi ni lazima avuwe mguo zake zote kabisa. Abakia na kakinguwa kama moja tu basi ndo nasema sasa hivi na weza nikafanya mchezo huwa inahii. Lakini kusema kweli tuwone mtumisolo Allahu wa alihi wa salama na tufundishaje kuhusiana na mchezo. 6:23 Siku moja tunaharithiwa kumba kuna vijana, nyongoni mwa vijana, wamjiwa maka, walivua nguo zao. Zote ukabakia na vichupi tuviandani. Na zile nguo ambazo walizivua, nguo za juu wakazifanya kama ni vitu vya kupigiani ya ene. Ukawa nafanya mchezo kupigiana. Kumba kila mtu na mfukuza mwenzake ya napigia kwa zile nguo. Kuyo ukawa napigiani ya zile nguo. Lakini huko wamevuwa nguo zao zote na huo ni mmoja mchezo, timzi kumbili hapo. 6:54 Wakati wali vijana wakio wanafanya hivyo, wakapita masuhaba wa William mtumisulallahu wa alihi wa salam. Hawa kashangazo na tindulile, lakini wali vijana hawakujali, fastahza atfitianu bihima. Wali vijana hawakujali, wakawatharauna, wakawakama vile wame, wafanyafanya mzaha, yani kuwa kebehi kebehi, wale masuhaba kukuona wanawashangazo. Waka indelea na kucheza. Wakati wana nilea kufanya hivyo, wakapita mtumisulallahu wa alihi wa salam. 7:24 Karibu yao wakatuwa kicheza na huwakawa na indelea kucheza wala hawajali kumbana ya pita pali sasa hivi ni mtume sallallahu alaihi wa sallam. Lakini baadae wali vukuja kushtuka kuona mtume sallallahu alaihi wa sallam wamekaribia mithika karibu na anawaangalia na wakagundua kumbata ndolile limemkira mtume sallallahu alaihi wa sallam tafarraku wakanyamaza kimia wakajifarriki hao kila mmoja kachukonji ya yaki anakwele alipotoka. Mtume sallallahu alaihi wa sallam wakarudi nyumbani kwaki hali ya kuwa mikasirika. 7:54 Na haka fika hukwa kisema Subhanallah. La min Allahi istahiu. Wala min rasulihi istataru. Mtu mbeka wame sema neno lakonyesha mshangazu kumba Subhanallah. Mitaka sika mwenyezi mungu. Hawa vijana. Sika mwenyezi mungu wame mwenea ibu. Wala wakajistiri mbele ya mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu mbele wa mtu 8:24 Hakisikia maneno yale na umu Ayman haka mwambia mtume sallallahu alayhi wa sallam. Staghfir lahum ya rasul Allah. Wa umbe msamaha kwa mwanyiz mungu ya mtume wa mwanyiz mungu. Lakini mtume haka wame nyamaza kimia. Wa alahata alayhi likaya staghfir lahum. Na haka sisitiza huyu umu Ayman kwa mba ya mtume wa umbe vijana wale msamaha kwa mwanyiz mungu. Lakini mtume sallallahu alayhi wa sallam. Lam ya staghfir lahum. Wa hakuwa umbe ya msamaha. 8:52 Maelezo hawa mbukiwa na Ahmad na Imam At-Tobrani katika maelezo yao. Hapa tunaona, mtume sula Allahu alaihi wa salam, pamoja na kuwa yeye ni rahma wa walimuengu, na alikuwa mwepesi sana wa kuwaombea watu msamaha kumunyezi mungu na pokosea, lakini alinyamaza na hakuweza kuwaombea msamaha vijanawale ambao alikuwa mianzisha, tabia isiokua nzuri miungoni mwislamu, tabia isiokua nzuri katika mujitama na haya kufuwa nguo zao na kubakia wameva vijichupi. 9:23 Halafu kawa wanacheza mtaani na hadharani. Wala hawajali kumba kuna watu wakubwa wana pita. Kuna watu wanaangalia. Kuna wakinamama wana watazama. Hawajali mtumi wakaona hili nintendo ovu kabisa ambayo nataka litoke katika mchitama. Na hakuweza hata kuwaombea. Msamaha kwa mnyizmungu subhana huwa taala. Kwa yale ambayo walikuwa meafanya. Kwa hiyo hapa tunaona kuna karipi ukali kabisa kama tunaweza tukajifundisha. Na tukio hili la kucheza michezo ambayo na kusababisha ndugi yangu. 9:50 ukae uchi mbele ya maelfu na milioni ya watu eti kwa sababu unafanya mchezo katika uislam kusema kweli mchezo hiyo haipo unatakio ujistiri kadri ya uwezo wako halafu ndio ufanya hiyo mchezo kama ita shindikana basi fanya mchezo chumbani kwako useme yote ambako kutakusaidia wewe kueza kukuza mwili wako lakini si kufanya mchezo inapelekea kufuwa nguo zote kuonyesha mwili wako mbele za watu unakusema kwamba huo ni mchezo huo siyo mchezo 10:22 Tukitoka katika mchezo tunakuja katika mizaha kuangalia nae mizaha inanafasi gani katika masala mazima ya kislam. Mizaha tumisema kumba inaeza kuna mizaha ikawa ni halali, mizuri, haina matatizo na kuna mizaha ya haramu. Hemtu wangalie kidogo mizaha inapukua ni ya haramu inakuwa ni ya ina gani. Katika moja ya vita alivupigana mtume sula Allahu wa alihi wa salam wa islam waliko kamoto. Na alikuepo Abdullah ibn Khudhafa ambendo walikuwa amiran. 10:57 wajie shilile na huyo abdullahi ibn khudhafa alipewa uamiri na mtume solallahu alaihi wa salam na kiko staki kambio jamani mfuateni abdullahi ibn khudhafa hui ndio wa amiri wenu atakalo wa amirisha mumti ndio kiongozi wenu katika msafara kama zilivu kwa suna za mtume solallahu alaihi wa salam wasitoki watu watatu kusafiri mbaka kwanza wakai wa mchagwe mmoja wawo au ndio kiongozi wa msafara au ndio kiongozi wawo na taratibu za kislam hazirusu kabisa 11:26 Watu kujikusana ya sehemu wakawa hawana amir, hawana kiongozi. Kwa mtu mwisho la Allah wa la salama kawusia kikosichi kwa mbajamani, kikosichenu, abdullahi ibn kudhafa, ndiyo watakekua amir. Kwa walipofika katika sehemu hiyo ya vita, wakawa wamekoka moto mkubwa pale, katika sehemu hile, kwa ajili ya matumizi yao mbali mbali, kiyopo ni kupika, kiyopo ni kuota, kiyopo ni muanga, na halika thalika. Abdullahi ya kawuliza kikosichake, alai sali alaikumusamu wataa. 11:55 Jamani, si mmesikia mtume ya lisema aje, mi ndio amiri wenu. Sasa, si lazima mnisikilize na mniti kama ni amiri wenu. Kwa halu bala, kikosika sema hamna wasiwasi ya miru bana. Wewe ndio kiongozi wetu na lazima tukuti. Fahamara abdullahi iljunuda almuslimina anyaluku bi anfusihim finar. Abdullahi haka waambrisha sasa wale waaskari. Sasa mimi kama kiongozi wenu na waambrisha, haya ingieni katika moto. 12:24 Moja moja jitupe kwenye moto huo. He, watu wengine wakajipanga, safu, wengine wakasema, haa, jamani ebu wacheni, hiyo sio utiifu katika uongozi, inakuwaje tena mambu kama haya. Watu mepanik, wengine wasabana kiongozi, wengine wakasema, hapana, hapana, hapana, mjeelewa, hapana, hiwa, iwezekani kabisa. Na Abdullahi anafusema vile, mnohudhafa, yuko siria zaacheke, ya nisio mzaha tena, hiyo ni ambri ya kamanda wa majeshi, jitupe ni kwenye moto huo. 12:53 Mtume ya shesama mindu kiongozi wenu, mniti na mnisikilizi haya. Moja moja wanze kuingia humu. Katokea makundi mawili panu. Na abdullahi halipona sasa watu wamekua serious kulikweli. Kuna kundi limikali, najitahaja kujitupa kuna kundi ligeli na wazuhia. Hakaenda kisima hapa na laa tafalu. Fainama kuntu amzahu makumu. Msifanya jamani hapa na hapa. Nilikuwa nikifanya amzaha na njini. 13:19 Kwae watu ingina wakacheka, ingina wakasirika, mzaha ina gani hubana, mambu gani hayati na tunafanyana. Kwae jeshi li purudi, wakabidi walishitakia li jambo kwa mtume sallallahu alaihi wa sallam. Mtume sallallahu alaihi wa sallam wakasema, Faman aman amarakum minhum bima asiatillah, yuli atakewa amrisheni katika kumuasimu nyez mungu, falatutui uhu. Siku zingine msijamu kamti. 13:44 Atakewa mbrisheni kumuasimu njez mungu, msi mkamti. Sijasema kumba kiongozi, kiongozi yonu basi mumti katika kila kitu. Hapana, atakewa mbrisheni katika kumuasimu njez mungu, msi mti. Na hivyo hivyo mtu msalallahu alaihi wa salam, akawatana bahisha wa islamu ote kuhusiana na mizaha ya halali na mizaha ambayo haipendezi kwa muislamu kuwanai. Mizaha ambayo huvuka ile mipaka ya munez mungu subhanahu wa taala. 14:13 Na lengu hasa la mzaha ni kuleta ucheshi na kuingiza hali fulani ya atukuona morali nyingine mpia lakini sifikie mzaha ikawa katika hali kama hii ya kuingiza watu katika majaribu kama haya manaki wengine wanaweza wakapato na mashinikizo ya damu kutokana na mzaha ya inahii. Vile vile tunapata mafundisho mingine ya kusiana na mzaha ya mtumiswa la Allahu wa alihi wa salam. Sukumoja mzaha ya kawaida kabisa. 14:44 Na mtumi salallahu alayhi wa sallam alikuwa ni mtumi wa mwenyezi mungu lakini alikuwa ni mtuwa kawaida sana mbele ya masuhaba zake. Siku mwaja, tunasimuliwa kwa mtumi salallahu alayhi wa sallam alimuona sahabawake Zahir ibn Haram al-Ashja'i. Huyu Zahir ibn Haram al-Ashja'i radiallahu anhu ni mwaja katika masuhaba mtumi salallahu alayhi wa sallam. Mtumi alimuona kiyo katika biyashara yake, kifanya biyashara zake tufauti. Sasa mtumi ya kauna kuja kwa nyuma yake na huyu Zahir hamuoni. 15:11 Mtumio sallallahu alayhi wa sallamu akajia ghafla akamkumpatia vup akamshika kwa nyuma mikono na iliasi geuke. Na zahir hamuoni na akawana semo trukni niachie bwana, naniwe bwana, niachie, naniwe nishika. Hajiwa kwa mbalo mshika alikuwa ni Mtumio sallallahu alayhi wa sallamu. Kisha badaya zahir alipo geuka faarafa anahu nabiyu sallallahu alayhi wa sallamu. Akajiwa kwa mbalo huyu ni alikuwa nifanya hivi kumbani Mtumio sallallahu alayhi wa sallamu. Falasaka zahir zahirahu bi sadri nabiyu sallallahu alayhi wa sallamu. 15:41 Zahir tena kajirulisha tena. Haka egimeza mgongo wake na kifocha mtume s.a.w. Kabahaya endelea kunikamata sasa. Na mtume s.a.w. kawa memkamata. Na huko mtume s.a.w. hakiwambia watu wale kuepo pale. Mani ya shtari? Hatha la abd. Na natake nunua mtume wa hui ya mani na muuza. Anamfanya rafiki yake mzaha. Na hui sohaba zahir. Hakawa namuambia ya rasul Allah. Tajidu ni kasidan. 16:08 Utanikuta minu mishazeka biyashara mbovu. Uwezi kupata takia weza kununuwa. Na natake mnu nuwa mtu kama mimi. Mtu mbae ni mijijokea na nini. Uwezi kuniuza. Yani biyashara yako ita kuharibikia na utapata hasara. Lakini mtu mwisho la Allahu wa aliyo wa selama kumambia. Lakini mtu mwisho la Allahu wa aliyo wa selama kumambia. Lakini mtu mwisho la Allahu wa aliyo wa selama kumambia. Lakini mtu mwisho la Allahu wa aliyo wa selama kumambia. Lakini mtu mwisho la Allahu wa aliyo wa selama kumambia. 16:37 Jisigiani mtume sallallahu alayhi wa sallam alivikuwa kifanyana mizaha midogo midogo na masuhabazaki. Na hivi ndivo ambapo mtume sallallahu alayhi wa sallam alikuwa kifuta nyoyo za masuhabazaki kwa kifanyana mizaha kama hii midogo midogo ambayo kusema kweli inakuwa inajenga mausiano mazuri, inajenga kuingiliana, inajenga kumfanya mtu, akikuona na kuona bashasha. Ndivo alivikuwa pamoja na kuwa mtume sallallahu alayhi wa sallam. 17:03 Alikuwa ni kamanda wa majeshi, alikuwa na mambo mengi katika kichochake, lakini vile vile hakuwacha kufanya mzaha mizuri mizuri kwa ndugu zake wa Islam. Na mtume sula Allahu aliasalam alisika tena katika hadithi nyingine kisema, inni wainda abdukum la akulu illa haqan. Mimi pamoja nakuwa nita kuwa na wafanyeni mzaha na cheza na nyingi lakini huwa mara nyingi sisemi, huwa sisemi isipokuwa na sema haqitu. 17:30 Maninuha ya dithi mipokewa na imamu atirmithi. Na mtukiruli katika swala la mechezo, tuangalie vile vile katika mechezo ambayo miharamishwa au si vizuri kwa muislamu kufanya. Kwa sababu mikataza wa mtumiswa la Allahu ala wasalamu wa mikataza. Siku moja, alipita Abdullah ibn Umar ibn al-Khattab. Uyo ni mtoto wa Umar ibn al-Khattab, raza mwenyezi mungu zimuendeye na baba yaki. Alipita ya kuta kuna vijana wa kikureishi wa mekawa na shindana shabaha. 17:59 Haka fika kawala, wana shinda na shabaha pale ya kulenga malengu ambewa wamejiwekea Lakini kwa bahti mbaya, kile kitu ambacho wakikilenga ilikuwa ni ndegi Wame mkamata ndegi, wame mfunga kamba, wame mueka sehewa na rukaruka Lakini hawezi kuluka moja kwa moja Na kila mtu wakijaribu kupitia manati yake, kupitia mkono yake, kupitia kila nacho kiweza Kumpige ule ndegi Kwa hiyo wale vijana 18:27 Waka wanafanya hile shuoli kwa muda mrefu, ukwa nacheka, ukwa nafurahi na vitu kama hivi Vijani walifu muona Ibn Umar anawajia, waka ugopa Sabu newa Ibn Umar, mkuto Umar na yalikuwa natisha kama baba yake Wanaugopa na waka kimbia, waka muacha yule ndege pali Ibn Umar waka wambia, nani anayifanya mambo kama hae? Ebu njoni hapa mskimbia, nani anafanya vitu kama hivi? Jeha mjia msikia kama mtumeso na Allah wa ala wasalamu wa mese maje 18:53 Amelaaniwa mtu ambaya atakeifanya kitendu kama hichi kwa ni kuna hadithi ya mtumiswa la Allah wa ala wasalamu na sima laana manitakatha shai anfi huruhu gharadan. Amelaaniwa yule ambaya atakeichukua kiumbe mwenye roho aka kifanya kwa bandiyo lengu la kufanya shabaha. Huyo amelaaniwa na mwenye izmungu subhanahu wa taala. Hadithi ipo katika kitabu cha imam muslim. Kwe kutokana na kisa hichi sinachokipata kutoka kwa abdullahi ibn umar na hawa vijana tunajifundisha darsa kubwa kabisa. 19:23 Ni dini ya rehma kwa viumbe ote. Hai rithi kabisa kuona mtu anafanyia kiumbe mungine kama nindege au mnyama yote ule. Kumbani mnyama wakujifundishia, wakumfanyia mazoezi na kujifundishia shabaha. Wakati ule mnyama anawumia kwa kupigwa, anavunjika migu na vitu kama hivyo. Kuyo mtume salallahu alayhi wa salam aliweza kutuwa mafundisho kama haya ambaye masuhabazaki walienza kuyapandikiza katika vijana wakislamu. 19:50 kuheshimu hakiza wanyama na ukwamba ni wanyama wanafaa watendewe haki kama mbavu wanafanyua binadamu na bila kuthuriwa na kichochoti. Kwa hiyo ni maneno ya mtume sallallahu alayhi wa sallam na katika hadithi ngini ya mtume sallallahu alayhi wa sallam wanasema, laa tatakithu shay'an fihi rruhu gharadan. Msikijaliye kitu mpocho kinarohu ndaniyake, kiumbe kinarohu mkakifanya kwamba nilengo la kujifundishia shabaha. Kwa hivyo tunawona mafundishu haya. 20:18 Luwa ya mtumi s.a.w. ya kiaonyesha kwa mba mchiezo na ruhusiwa lakini siyo kwa madhara ya viumbe wengine uliopu ardhini. Tukiruli katika upande wa mzaha. Mzaha kutupitia kwa mtumi s.a.w. kuingiza mzaha mba inaruhusiwa kuingiza bashasha na furaha katika nafsi za watu. Sukumweja mtumi s.a.w. alijiwa na mwanamke mmoja ajuz mze kabisa. Akajabawa kwa mtumi s.a.w. na ya kafika na ya kawambia. 20:49 Ya Rasulullah. Udu'ullahi. Udu'ullaha. Aniudikhilani aljanna. Udu'ullaha. Aniudikhilani aljanna. Mwombe mwenyezi mungu. Aniingize peponi. Mimi lengu langu na umri wangu wote na uzehu. Nipepo ya Allah subhanahu wa ta'ala. Nawendo mtume wake. Mwombe aningize peponi. Nyingie peponi. Mtume salallahu alayhi wa salamu wakamambia. Ya umu fulani. Ya mama fulani. Inna aljannata la yadhulha ajuz. Pepo. 21:19 Haingi mtu mzee kama wewe. Oh. Ile mama kawa mehuzunika sana. Na ale maneno ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Pepu haingi mtu mzee kama mimi. Subhanallah. Kwa yoni meikosa pepu. Ya mwenye zmungu subhanahu wa taala. Haka huzunika. Halafu ekaonyesha katika uso wake. Dalili za uwoga mkubu ambao likuwa mempata ule mama. Lakini kumbe mtume sallallahu alayhi wa sallam. Alikuwa kusudi vile. Na alizungumza vile kwa maksudi. Kwa ajili tukidogo ya kumtikisa na kumfania mzaha. Na. 21:48 Alifuona mehuzunika mtumeso la Allah wa salamu wakamambia hapana Mama misi kusudi hivyo Lakina cho kusudia ni kwamba Hakika peponi Wewe uki ingia peponi Uta kuwa mzee kama hivi Uta rudi kuwa ni kijana Mdogo kabisa msichana mzuri Kabisa kama ulikuwa nzizako zile msichana mzuri Basi utarudi kuwa vile vile Uta ingia tena mzee mzee kama wewe hapo Basi ule mama abibi ule ya kafurahi sana kwa ale maneno Hale ukuwa mekua na mtumeso la Allah wa salamu 22:18 Kwa yule bibi, akawa mifurahi kabisa na mwenye wakio mengiwa na bishara ilikuwa njema na akayelewa kama mtume salallahu wa alihi wa salamu hakusema yale maneno ispokuwa likuwa miasema kwa ajili ya weze kumungizia. 22:33 Kichekesho na tabasamu katika uso aki Na kuyuli mama alitabasamu na haka furahi sana Kwa mzaha huli alikuwa kifari ufanyiwa Na mtume salallahu alia wa salamu kwanza Iliwenikana kwa mtume alikubali kumombea dua yake Halaf pili alifahamisha kwa mba siotu kwa mbo utaingia peponi Kwa mbo utakuwa katika hali kama hii unakuja za zahivi na mkongoji wako Hata kutembea unatembea kwa shida Hapana kule peponi utarudishwa utakuwa ni msichana Kamu olivyokuwa msichana zamani mdogo kabisa 23:02 Nde unaanza umri wako ndio utakuwa hivyo. Kwe mama kainjiwa na furaha mbili lakini mtume sallallahu alaihi wa sallam alikuwa mekusudia kwanza kueza kumfanya hui bibi alikuwa mekuja hali ya kuwa moe waki unamambo mengi katika nafsi yake kwanza mfurahishe. 23:18 amondoshe ule mzigwe ule ukuwa nao kwa kutabasamu kwa sababu mtu na kutabasamu wanasema kuna mambo mengi katika nafsi ya mtu ya naunloka kwa sababu misuli nafanya kazi ya ziada kuingiza bashasha katika nafsi ya huyu mtu na kusahau madatizo yote amba ilabda alikuwa ameapata kwa hiyo hapa tunawona kwa mtu mtume s.a.w. alikuwa nahimiza katika maswala ya mizaha ilikuwa mizuri amba inaingiza furaha na ucheshi katika nafsi za masuhabazake tukeruli katika upande wa michezo 23:48 Vile vile tunawona katika michezo ambayo imi halalishwa Ni halali kufanya Lakini vile vile inakuwa mtu kujisifu labda kwa michezo ile Au kujiona yendo bingwa kuliko watu wote Pomoja inakuwa kuna ushindani, hi-fi Kwa sababu ineza kapelekea Katika swa lazima la kibri na kujiona komba hakuna zaidi yewe Na haya tunayapata ambayo yalitokea kwa masuhaba ya mtume sallallahu alaihi wa sallam Katika mji wa maka 24:16 Kwa likuwa kuna mtu mwenye nguvu kabisa jitu la miraba minne wanajita. Huyo mtu alikuwa na hitu wa rukana. Huyo rukana alikuwa na julikana kwa mba yeye hakuna mtu anayeza kumshinda kwa mieleka. Yani ukeuliza upando mieleka, nani ni superstar wa mieleka, utambio ni rukana. Jitu lime shiba vizuri na ukienda katika mueleka ni lazima lita kutupa chini. Kwa hiyo hibana alifamika kwa shogoli hiyo katika michezo hiyo. Sukumoja huyu rukana ikamfikia. 24:44 Kile kiburichake cha kuhulie yone ni namba moja Ikafikia kwa mbana sema, akamomba mtume sallallahu alayhi wa sallam Mbana kunaonlaje mtume tukipigia na miereka hapu Tufanya mazoez kidogo Mtume sallallahu alayhi wa sallam Haka kama hana niya na hile Mbana tushindani mbana, mimi ni kotea hali tena Ndato hata mbuzi ukinishinda mimi 25:07 Yani kutaka kumisistiza na kufanya amhamasishe mtume s.a.w. kuingia katika mtume s.a.w. Sabari kwa najiwa mtume s.a.w. anapenda penda mtume s.a.w. vitu kama hivyo. Haka msinikiza, sinikiza, basi mtume s.a.w. haka kubali, haka mbihayama, tuende. Haka enda katika kushindana mireka, mtume s.a.w. haka mtupa chini. Libana pamoja na umiraba bine na kila kitu, lakini mtume alikuwa na taktiki nyingi za mireka, za kupigia na mireka. Kuyo hapa hapa. 25:33 Iwe buwana Rukana na umashuhuri wake, mtume salallahu ala salamu haka muangusha chini. Basi, haka chukua mbuzi, tayari za wadi ya mbuzi likuena shetaniwa, mtume haka pata mbuzi. Rukana kisema, haa, buwana tufanya mara nyingine, unajua umeni shtukizia kidogo. Naona, kabla sidiaka vizuri, umesha nikamata, umeni angusha ban, tufanya mara nyingine tena. Na mbuzi tena nyingine katoa. Haa, mtume haka kisema, haa, tuendele. Wakaanza tena, buwana Rukana kajitiarisha vizuri. 25:59 Tumio salallahu alayhi wa sallam kumkamata tu rukana chini mara ya pili Mbuzi meondoka ya pili Haa bada tufanya na ya tatu Tumia kisama hamna wa siwasi wewe mbuzi zako na nguvu zako tu Haa ya waka ingia tena wanjani Tumio salallahu alayhi wa sallam haka mbamiza tena chini Haa ija chukua tamuda mrefu knockout chini kama wangusha Rukana mbuzi tatu zimekuenda na mara tatu zote kapigizwa chini na tumio salallahu alayhi wa sallam Rukana haka anza kujifikiria na kusema sasa antaawambia nini jamani familia yangu 26:30 Hizi mbuzi tatu zote, moja nitaseme melewa na mbomitu, nyingine metoroka, hii ya tatu nitaseme meenda wapi. Manake, wongo tako menishia. Tume salallahu ala salama kama mbia, maa kuna linajma alaika anasraak wanogarimak. Huzganamak. Usifikiria sisi, tukusania wewe gharama mbili. Kwanza tukupigize chini miereka mara tatu, halafu tukunyangani na mbuzi zako, haa, hiyo si ulengolangu shekha. Chukua mbuzi zako. 26:59 wale usende kwa denganya familia yako, nenda zako lakini katika kisa iti mtume sallallahu alayhi wa sallam walikona kusudia kumnyamazisha huyu bwana rukana sigione kwamba yeye ndiyo mpigenaji mireka namba moja hakuna naeza kumshinda mtume sallallahu alayhi wa sallam walikubali kufanya hili jambo kwa sababa liyelewa kwamba tamshinda na alitaka weze kumfanya huyu sohabija sifikia katika sayomi ya kibri kwamba katika huu mji wote wa maka hakuna niwezae mimi kwa mireka mimi ndiyo mimi 27:27 Mtu wakifikia hivi katika hata nichezo, basi kusema kweli inamuingiza katika mambo mingine ya kibri inakuwa dharao watu mingine. Kwe huu tunapata njisigiani mtumiswa la Allahu wa aliyo wa salam alivyofundisha kulikuwa kituwa mafundisho kwa masuhabazaki katika mambo ya kawaida kabisa. Tukirudi katika maswala ya nichezo vile vile, kuangalia njisigiani mtumiswa la Allahu wa aliyo wa salam alivyofundisha kulikuwa kuna suhaba moja muanswariye, alikuwa mashuhuri sana 27:58 Kwa mbiyo zake. Manake yu kimweka zile mbiyo za mita miya moja. Humkamati. Kama upepo. Nakimbia vibaya sana. Na. Siku moja wakati wana rudi katika moja ya vita. Wasitama walikonda kupambana. Basi watu wamechoka choka. Kwa kuna hali flani kama ya. Ya kuto kuwa na uchangamfu. Watu wameka muda mrefu na safiri na vitu kama hivyo. Basi ule wana kamo kuchangamisha msafara. Sema haa jemani. 28:26 Nani atake shindana na mimi mbiyo. Nani jua mimi. Kama upe posu. Juna nini. Basi maneno mengi kabisa na jisifu pali. Nani kutayali kuingia wanjani na mimi mbiyo hapa. Mita miya moja. Mita miya mbili. Tukimbie. Haka anza kurudia rudia. Narudia rudia. Asa masuhaba wamekasa. Wala unia natuangaisha na nini bana. Najulika na ena atatushinda tu. Na vitu kama hivyo. Basi. Mwede katika masuhaba haka mbiyo. Yahi bana. Ama tu krimu kariman. Wala tu habu sharifa ni yahi. 28:54 Kwanini wewe usi wakirimu wakarimu tuko hapa, wala huwagopi watu watu kufu bana, unataka tuko kufadhaisha bana. Mwana watu mekaa kimia, hawataki kushindani na wewe, unangangania tu, uwanikani kwa mba wewe ndiyo hakuna naweza kupinzana na wewe bana. Jaribu kuheshimu watu bana, kawana mwana mkatada si zungumzi ya alemanena. Yole bana, ule ushindani waki ukapelekea, mpaka mtu mmoja likuwa mekaa, kimia, si mzungumzi haji. Hakamuendia mtu msulallahu wa alihi wa salama. Yole bana naitua salama. 29:28 Salama kamaidia mtu mwisho la la wa ala salama kamaidia mtu mwisho la la wa ala salama kamaidia mtu mwisho la la wa ala salama kamaidia mtu mwisho la la wa ala salama kamaidia mtu mwisho la la wa ala salama 29:59 Haya, ngojeni alama ya kuambrisho mwondoke. Yule salama kusema, naomba hui bana anzi kukimbia. Huyi bana makinele yaki haya, anzi kukimbia. Mimi nisi anzi, mbrusu ni kwanza he. Haya naida kukapa moja. Niza kusema nili anza kabla yake na nini mwacheni. Basi yule bana kweli kaa kwenye, mstari pale haka ambio, haa, anza he kukimbia bana. Yama haka anza kukimbia. Bale haka kwanza he, ndewa haka anza salama ukunyuma. Salama haka anza kukimbia. 30:28 Haka mkuta na haka mpita na haka muacha kwa masafa makubwa sana yule jamaa. Bada ya kurudi katika zile mbio, mwaka wana kuenda na kurudi, kurudi katika zile mbio, hali utangulia, hali kuwa ni salama, watu wana mshangilia, na yule buwana hali ukua napigia kelele barabara nzima na kujunikana na mbio zake, hame shindwa. Kuyo furudi pala wakuanza kumambia, e buwana wanaona buwana, wacha makelele mengi, kuna watu wamekaa kimia. 30:54 wanawezo kukushinda wewe kwa hiyo usijione wewe unajua zaidi ya wewe ni mkimbiaji sana lakini wakua mkimbiaji zaidi yako kwa hiyo katika michezo vile vile si vima ikafikia semu mtu wakajiona komba yeye hakuna kama yeye kuna watu ingina wanaweza kufanya vitu ya michezo isikupeleke kwenye kibri isikupeleke kujiona komba wewe ndiyo basi tena apana bali michezo isikupeleke katika unye nyekevu na kueza kufanya hili michezo kwa malengo ya hili ukua mazuri na wala siyo malengo ya kujijengea kibri 31:25 Tukirudi katika upande wa mizaha, tunakuta vile vile kuna mizaha amba ya mtume sallallahu alaihi wa sallam alikuwa ameizuia kutukana na komba inaingiza kufu katika nyoyo za wale amba wanafanyua mizaha hile. Na tunapata maelezo haya kutoka katika kisa cha masuhaba mtume sallallahu alaihi wa sallam amba walikuwa kisafiri pamoja na mtume sallallahu alaihi wa sallam. Na tunafahamu safari za mngu, farasi na vitu kama hivyo. Lufika njiani wamechoka wakamua jipumzishi SM kwenye kivuli wakapumzika. 31:56 Mmoja katika masuhaba zaki haka lala. Wegino livo mwona ndugi yao hame lala pala na kuroma na alikuwa na kamba yaki ambaya na itegemea yu kamba katika mashukule yaki kushikia farasi na nini. Basi mmoja hakaenda haka taratibu hakaichukua ile kamba kama vile kaina fulani ya kuyiba. Yule buwana livo amka, haka shtuka kutakomba ile kamba yaki alukuwa nayo, hana tena. Na akathani komba meipoteza njiani, haka wamechanganikiwa hajui kamba yaki imekuenda wapi. 32:25 Basi mtume sallallahu alayhi wa sallam alivyoona mambo yale naendelea na alikuwa miyona kuanzia muanzo ya menyamaza. Aka waambia masuhabazaki komba mchezo ya inahiyo haijuzu kwa wa islamu kufanya. Kwa sababu inaingiza kofu, na woga, na dik na ile kujisikia diki katika nafsi zao ingine. Mtume sallallahu alayhi wa sallam hakasema la ya hillu li muslimin anirawia musliman. Si halali kwa muslim. 32:52 kumtisha, kumuingizia woga au kumtisha mwislamu mzake. Ni hadithi mipokewa na Abu Dawood. Kwe kutokana na kisa iti tunapata faida, kwamba mzaha ni kitu mboto kinaruhusiwa, kipo lakini isiwe mzaha ile inapelekea katika kuingiza, yani kufu na woga na vitisho kwa watu wengine kwa mwislamu wengine. Kwe mwislamu ambaye kweli mwislamu yako mikamilika, hata kiwi yafanyi mambu kama haya. Asiwatishe wa mwislamu mzake. 33:18 sawasawa kwa ulimi wake au kwa mkono wake asia watishe wa islamu ingine kwa kumugopa kwa ulimi wake kwa mana ya kuatukana kwa mbi ule bana ule bana ulimi mkali mbaka mtu na mugopa manaki ukizumza moja atazumza ishirini didi yako kwa hiyo mtu na wanaugope katika hali kama yote haya na katika mamba mba mtu msalallahu alayhi wa salam hali ya kataza vile kumuuthi mwenzako kwa mkono au kwa jambolo lote vile kumuingizia kofu na uoga vile vile yote haya haya fai kwa mwislamu 33:47 Kwa hiyo, kuna michezo mingi ambaye saingine, eh, watu wanacheza, neza kuwa mtu wanakupa, yanakuambia jambola kukutisha, lakini siyo kuwelefu, badena kuambia, hali kuna kutania, lakini tayari hamukusha kupa, hamukusha kuingizia uoga, mbaka unanyungonyea, asa hivi, kwa watu kwa Islam, hi-fi, hile hile, mtu, kuna michezo mingine, mtu, hata watu wetu wanayifanya, nae, tuafundishe, na kuta mtu tuamejificha labda nyuma mlango. 34:08 Mwenzake anayinjia, anapigia kirele pale, nguvu zahana na mshutuwa mpaka yule, anashutuka kabisa. Hata kama mishika kitu mkononi, nazo kiyangusha. Basi hili ili katazwa na mtumia sallallahu alayhi wa sallam, la ya hili li muslimin anirawia musliman. Si halali kwa muislam, kumtishia muislam mwenzake. Kwa jambu li loti kwa hiyo, mchizuhi ili katazwa na mtumia sallallahu alayhi wa sallam. Bibi mtumia sallallahu alayhi wa sallam katika hadithi nyingine alisema, La ya akhudhana ahadukum mataa akhihi laaiban wala jadan. 34:38 Waman akatha asa akihi fali ya ruddaha. Asichukue moja wenu kitu chandugu yake. Kama ni mwenye kucheza kufanya mzaha. Awa kakichukua kiyukueli kueli bila ye kuelewa. Atakechukua thimbo ya ndugu yake basi ya mrudishie. Kwa yu sichukua kitu chandugu yake wanafanya mzaha. Kalala basi lukasama uye tumibie. Sa yake ya usimu yake hii. Siyame yanalala hovi hoyu. Tuhifiche siku nzima siyone. Anga iki alafikesha tumrudishie. Tumfundeshi ya adabu hapana. 35:05 mchezo kama huo na mzaha kama huo katika uislam haurusi yu kasababu unamuingizia kofi ulewana mambo mengi atakuwa na yafikiria na atakosa raha na uislam utaki mtu akose raha vile vile katika mchezo ambayo inaruhusiwa katika uislam ni watoto wadogo kucheza na midoli midoli hii sababu kuna watu ingine umifikia hata kuharamisha mchezo ya midoli kwa watoto 35:35 Kwa mba ni haramu, mdoli ni haramu, lakini kusuma kweli haijafikia kwa watoa dogu daraja hiyo ya uharamu kwa mujibu wa kawli za maulamana. Hapa tunawana mtume sallallahu alayhi wa sallamu nyewe alimuachia mkewake biya Aisha. Tunajua kwa mba mtume sallallahu alayhi wa sallamu alimuwa biya Aisha akiwa yungali mdogu ya ni balo zile ametoka tuka tika usichana kwe fikra zake zile balo za kitoto kitoto. Halikuwa napenda sana biya Aisha radhiallahu anha midoli. 36:02 Kwa natengeneziwa midoli na anakuwa na midoli waki ambaye natembia nae. Kwa hibi ya Aisha likuwa na midoli ambaye likuwa kichiza nae. Kwa hibi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam walipomua hibi ya Aisha kakahama na midoli yaki kwenda katika nyumba ya mmewaki. Kwa hibi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam hakiwa yuko na midoli yaki. Siku moja mtume sallallahu alayhi wa sallam haka kayaona hili midoli ya kamuliza. 36:31 Ma hadha ya Aisha? Nini hivi vitu na viona hapa Aisha? Kala tibanati, Aisha kusema hawa ni wasichana wangu. Yani ni miduli yangu, wasichana wangu. Mtumi s.a.w. akatika hile miduli yalikuwa meyona pale, akamona miduli yambaya yalikuwa ni farasi. Huyo farasi yalikuwa na mbawa mbili. Yani ya metengenezwa kwa mbawa mbili. Mtumi s.a.w. akamuliza, ma hadha iladhi arahu wasatu huna? Na huyu katika hati hapa ni nani nae? Ni binti yako na hivile hivile? 37:00 Huyo namuona hapa na mbao ambili. Yaisha kisema pana huyu ni farasi. Sio binti yangu huyu ni farasi. Tumia sula lawa wa nasilema kama mbia. Mbona namuona kama anavitu kwa tika mbavu zaki. Nini vitu hivi ni nini? Aisha kisema haa hizi ni mbao ambili hizi. Uzioni hizi mbao ambili za kurukia hizi. Tumia kisema laa farasi. Ana mbao ambili za kurukia. Farasi na mbao ambili ya kashanga sana. Kwa mbao farasi ya zikana kawa na mbao ambili. Tumia sula lawa wa nasilema kama mbao ambili. 37:30 Farasi nambawa mbili. Aisha kawambia wewe kwae kusikia. Katika visa komba nabi Suleiman alayhi salam. Alikuwa na farasi zinyembawa. Zinaruka. Tumisa la la la salama kacheka mbaka gigulaki la mwisho likaonekana. Na ima elezo hame pakewa na Abu Dawud. Kwa kutokana nanini na ile mizaha ambayo likuwa kifanyiana. Na mkiwake bia Aisha ambayo likuwa bado. 37:54 Anazile fikra za utoto Na anapenda kucheze ya midoli kama hii Kwe mtume sallallahu alayhi wa sallam Hakumzuia mkewe bi aisha radhiallahu anha kucheza na midoli Bale alikuwa kitabasa mnae na kimfanyia mizaha mbali mbali Na kitaka kujua hobi yake Na kuyendeleza vile vile hobi kwa ajili ya kueza kupata maisha mazuri nyumbani Kwe hivile vile ni mafunisha tunayapata sisi kwa mabinti zetu 38:19 Kwa wakizetu, mayake yoneza kutabinti yako, anapendelea kitu fulani, kama ni mduli wake, kama nini. Basi, zungu mzanae, hee, anaituwa nani huyo mduli wako, jinalake nani, huyo umempa jina, jina nani na vitu kama hivyo. Kwa sababu unamuingiza katika hobi yake na unampelekea kumhamasisha katika kuona furaha na wewe. Vile vile kama tunavuona hapa. 38:43 Vile vile katika maswala mchezo, tunakuta kuna maswala zima la kushindana shabaha. 39:13 Haya ni mambu ambayo tumifundishwa na uislamu. Kushindana shabaha. Na sumoja mtumiso la Allahu wa alihi wa salamu alipita katika kundila wa islamu. Hali ya kuwa wana shindana katika kulenga shabaha. Kukutumia manati na vitu kama hivyo. Kwa hiyo, ukati wana shindana, aka wambia, Irmu bani Ismail. Fa ina baku mkana ramian. Irmu wana maa bani fulan. Kwa mba haya njini upande wa huku, bani Ismail. Haya baba enu njini alikuwa ni mtu wa shabaha sana. 39:44 Haya anzeni nyingi sasa kulunga shabaha na mimi sasa hivi ndakau pande huwa huku tushindane. Mimi nikona kundi hili na nyingi mku katika kundi hilo, haya tuanze kushindana shabaha, tunalenga katika semo mbe tumiweka pale ya kuilenga. Le kundi la, le ngini la watoto wa bani Ismail hawa, wakaacha kushindana. Kusema, ah, tumi wakauliza, vipi jemani malaku mlaa tarumun, vipi mbona mlingi tena shabaha mme kaa kimia. Vijana wakusema, kalu kaifu narumi wa anta maa humu. 40:12 Vipi tuanze kushindana eo mtume ya mwenyezi mungu. Weu kupamuja nao baana za tuashindana vipi. Sisi tu kopeke yetu mikwenda kukana wale. Ala futina watambe tu shindani. Mtume sula Allah wa nasalam wa kusama. Irmu faana maakum kullukum. Haa ya jaman. Kama ni hivyo. Basi shindaneni. Mimi nita kuwa upande huu. Na nita kuja upande huu. Na nita kuja upande huu. Nita kuwa ukatika pande zote mbili. Subhanallah. Kwa mpenzi makubwa. Kwa vijana wakislam. Kwa mtume sula Allah wa nasalam. Kwa mtume ya mikwenda kulia. 40:37 Tashindwa, alafu tashindwa na vipi tukimshinda na mtume salallahu alayhi wa sallam itakuwa vigumu sasa hivi. Kwa hiyo inaonyesha jinsige na mtume alikuwa kishirikiana nao na akisikiliza fikra zao na mawazo wao. Na viva alikuwa atakikuwa uthi wengine, thidi ya wengine. Lakina alikuwa kiwashajia, kiuhamasisha mtume salallahu alayhi wa sallam katika solazima la kulenga shabaha. Ili waweze kuwa na kulenga shabaha vizuri. Yamba itawasaidia katika maisha yao, ya uindaji, maisha yao, ya vita na vitu kama hivyo. 41:06 Kwa ya mtume sallallahu alayhi wa sallam hakuwa zuia katika michezo hii, mfano michezo hii ya shabaha na michezo mingine ambaye na kuwa inaacha athar nzuri katika nafsi za watu na inawajenga watu katika afya zilezo kuwa njema kabisa. Hivyo ni jukumletu kupata mafundisho haya mtume sallallahu alayhi wa sallam katika michezo mbalimbali na tuangalia michezo ambayo inakuwa inafaida katika akhila kizetu, katika maisha yetu na inimalengo ya liukua mazuri ambayo hayata mtuwa mtu katika mafundisho sahihi ya dini yetu ya kislamu. 41:36 Vile vile, wa shindani amba wana shindana, wanatakiuwa we na zile ya khilak zile zokuwa njema kama tujusema, ambazo zinakuenda sambamba na adabu hizi ambazo tunazifundisha. Na vile vile, kuelewa kwa mba kuna kushinda na kushindwa. Kui hata kama unakua na timu yako wewe unayishangilia, ikishindo, wele mifika wakati wakushindwa, na ikishinda ndo hivyo mishinda tena. Kui ispeleke katika ile ushabiki. 42:06 Wahali ya jumu pake nafikia katika maswala ya kuleta chuki miongoni makundi ya mbao ya nakua nafanya mashindano. Haya ni katika mafundisho vile vile ya dini yetu ya kislamu. Tunahadithio kwamba, masuhaba mtume shololahu ala wasalamu walikuwa kipenda sana katika mashindano yao kushindanisha farasi na ngamia. Kushindanisha mbiyo. Walikuwa napenda sana. Na katika mashindano yote, walikuwa kia pamazuezi farasi zao, wanazishugulikia farasi zao, kwa ajili ya mashindano ambayo na kuja. 42:36 Baina wakati na wakati. Na mtume salallahu alayhi wa salam alikuwa na ngamia. Huyo ngamia kusama kweli alikuwa hashindu na mtuwe yote. Kiasita kwamba wanakuja watu warabu kutoka maineo tofauti. Kuja kushindana na hiyo ngamia ya mtume salallahu alayhi wa salam. Ngamia yake likuwa na hituwa al-adba'u. Jina na ngamia na hituwa al-adba'u. Hiyo ngamia likuwa hashindu kusama kweli. Yani wanakuja watu pale. Wanashindanisha na ngamia ya mtume salallahu alayhi wa salam. Inakuwa ndiyo yenye kushinda. Sukumoja kaja mbedui moja. Katika ngamia yake. 43:07 Haka ingia katika mashindano. Kusama jamaani mina ingia kwenye mashindano. Haya mashindano yu nawebuna yafanya na mina ingia. Lakini ngamia wangu leo. Ngamia wa mtume sula Allah wa ala salam huya nyesifiwa. Hafu idafu kwa ngamia wangu. Huyu ngamia ni wapekee katika sorazima la kukimbia. Basi mashindano ya kaanza. Ngamia wa mbeduwi na ngamia wa mtume sula Allah wa ala salam wakawana chuwana. Shingo kwa shingo. Shingo kwa shingo. Lakini dakika ya mwisho. Masuhabu wa mizunguka pale katika uwanja wa mashindano. 43:37 Gamia wa bedui ndio wamekua wakuanza. Masuhabu wa mtumi salallahu alayhi wa sallam wakawa wamehuzunishwa sana na jamburili. Kwa sababu jamburili wamehuna kumba mtumi salallahu alayhi wa sallam alikuwa kishangilia. Gamia wakia nakuja. Aya, aya, aya, aya, aya. Mashidano kumba tunavyojua. Na mungu wa mashindano ni kumba kila mtua anampigia kilele. Mnyama wakia kimbie. Lakini hatimae. Bedui ya kawa ndio mwenye kufurahi mwisho. Mtumi salallahu alayhi wa sallam. Gamia wakia meshindo kuyo. Masuhabu wakia kika wapata kitu katika na 44:06 Buna ngamia mtumi salallahu alayhi wa sallam hapa amishindu. Mtumi salallahu alayhi wa sallam alipoona masuhabazaki wa mbalika kidoga kawambia. Inna hakka na ala Allahi anla yarfaa shayan minadunia illa wada'aha. Illa wada'ahu. Inna hakka na ala Allahi anla yarfaa shayan minadunia illa wada'ahu. Ni haki kwa mwenye ezmungu kwa mba chuchoja ataka chukipa ataka pukinyanyua kitu hapa duniani ispokuwa vile vile atakiangusha kitu icho. Hii ni prinsipo. 44:35 Au hii ndu haki Allah subhanahu wa ta'ala. Msi uzunike sana. Msi uzunike sana. Ngamia wetu ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala ala 45:00 Hapa duniani vile vile huli teremusha jambu hilo. Kwa hiyo, hapa na wafundisha masuhaba zake na anatufundisha sote sisi kwamba katika mambo haya ya kimichezo, kuna kushinda na kushindwa. Na vivyo hata katika mambo ya kimwili, binadamu, kuna unakua kijana. Inafikia semu unakua huwa zamani ukwa mchizaji mpira. Na sahibi ukusema tu pigi mpira, tayari, nyonga yote mefetuka. Kwa sababu gani? Kwa sababu umri haurusu tena. Ulikuwa zamani suju unaruka. Na sahibi ukiruka, ndo hunyanyu kitu nyanyuyo na machela hapo chini. 45:27 Kwa sababu gani tayalu mkusha zeka, yani umri wako, viungo viako tena havi endi samamba na zile fikiru zikuwa nazo. Kuyo ni hali ya viumbe inavyokuwa. Kwa mtu msaladu wa wanasalamu wakawambia mafundisho hayo. Kwa mba kila kitu kinapitia katika marhala jamani. Kinakua kina marhala ya ujana, kinakuinambe ni marhala ya nguvu, na nashati, na kila kitu, na ushindi katika michezo. Kisha nakujia marhala ya uze. 45:51 Ni marhala ya uzaifu na kujikunja. Inakuwa siyo marhala ni marhala nyingine. Kwa hiyo alazbao wa mishindwa kwa sababu tayala ya mkusha ingia katika marhala nyingine ya uze. Kwa hiyo tunapata mafundisho mazuri kabisa. Kama haya kutoka kwa masuhaba na mtume shalallahu alaihi wa salam. Aki waeleza jisigiani ambavyo michezo inatakiwa kuwa. Kuna mbomengi ndugu zangu wa sikilizaji ambayo. 46:16 Tunafundishwa na mtu mwisho la Allahu alayhi wa salam Yote iki usiana na mambo ya michezo Tunakumbuka kile kisa cha mtu mwisho la Allahu alayhi wa salam Haka shindana mbiyo na mkiwake biya Aisha Shindana mbiyo kolikweli Na mkiwake biya Aisha haka mshinda mara ya kwanza Mshinda kabisa mbiyo Sababu wakati ule biya Aisha mdogo mdogo mbamba Anakimbia kama upepo Mtu mwisho la Allahu alayhi wa salam haka hacho wakuwa hatuwa katha Lakini badae biya Aisha hivu kwa sahaja Mwisho kwa naetari Hamesha nene panene patena 46:45 Basi mtume sallallahu alayhi wa sallam hakalipiza kisasi na esu kumwaja haka aja haka fanya nini, haka mshinda. Yote hii ni katika michezo ambayo tuna foundation na mtume sallallahu alayhi wa sallam kuamba michezo ni mambu mbaya na faida. Lakini kuna michezo mingine kusema kweli ya kupoteza wakati tu. Haina faida yote. Wala haikuzi fikra za mtu, suju takuta kuna keram, suju kuna dhumna, suju kuna nini. Yani hii si michezo ni michezo na hito ya kupoteza wakati. Sasa katika muislam, hana muda wa kupoteza wakati. Wakati ni kichu ya thamani sana. 47:15 Kama mchiezo takuwa hauku ingizi katika mwili wako afya nzuri na ikakufanya utoke na jasho na upate. Hiyo inakuwa sinasio mchiezo. Hiyo inakuwa tena ni kupoteza wakati bila faida. Na kusimakweli kupoteza wakati bila faida, kuna takio kuadhibiu katika shireza kislamu. Kwa sababu unakuwa unapoteza raslimali kubwa sana katika maisha yako. Siku moja katika makhalifa wakislamu, wakhalifa wazama za banu Abasa na hito Abu Jaafar il-Mansur, marufu kabisa wikhalifa. Halikuwa meka siku moja. 47:45 Mtu moja kaja kwa khalifa na kuanza kuonyesha misuli yake katika michezo mbele ya khalifa. Kwa mimi mbwana ni mtaalam sana mbwa michezo. Nitaka ni kuonyeshi hapa khalifa fani mbali mbali za michezo. Hakambi hai mbwana fani giani unazo ndugi yangu. Kwa mimi mbwana kuanza kuchukua sahani. 48:07 Anavirusha juu. Saani nyingi sana misika. Anarusha juu nyingi nyingi. Halafu, kabla zidiatua chini, anazidaka na kuzirusha tena. Yani saani zinakonda juu, zinakuja chini. Michezo ambayo inafanya mara nyingi na wachina na watu kamaa. Inatusha juu. Basa lumika chukua saani. Hata saani moja ya anguki kavunjika. Anarusha, anarusha, anarusha, anarusha, nadaka, anarusha, nadaka. Paka kamaliza. Aga tigimia labda Abu Jaafar hata mshangilia. Kwa mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao, mbao 48:34 Kazi yote umefanya yu, ndo nini unataka kuni unyesha? Mbana kona ya ni yombo, nilofanya haya. Uyubana hata sijaweza kumfrahisha. Sangoja ni unyesha nyingine. Iko nyingine kali, sasa zaidi ya hii amba ni unyesha. Akachukua, alikuwa na fimbo zaki. Izo fimbo, ndefu ndefu, lakini mwisho wa fimbo kule, kuna tundu limetubolewa. Kuna tundu, amba ile tundu, yani kama uchukua fimbo na fimbo nyingine, ukiingiza katika ile tundu, inapita. 49:03 Kwa hini kama vile mtu anaweza haka funga, yani haka unganisha fimbo na fimbo kutoka na lile tundu lile kwa pale. Kisha haka anza kurusha hile fimbo zile, haka nazirusha hile fimbo. Anairusha ya fimbo ukutani, inakwenda inaganda kwenye ukuta labda wa nyumba hivi. Halafu narusha nyingine, hile nyingine nakonda kuingia kwenye tundu lile dogu. Hine liko na shabaya kwenye tundu, narusha nyingine kwenye fimbo zile zinaingia katika matundu kama vile natengeneza kitu. Kafanya, kafanya, kafanya shulizake pale, haka alipomaliza. 49:33 Mchizo yake akatarajia sasa huu tako mimridhisha sana khalifa huyu na hapo neza nikapata zawadi. Lakini badaya khalifa lipoona kumbana kambia ndo mamaliza wa ndo mchizo luko anda kunionyeshe. Kama basi mchukue jamaani huyu, mtandike ni mboko huyu, napoteza wakati wa watu. Hame poteza wakati wangu hapa na nayambia nawecha mchizo inyimana, hakuna mchizo yote. Hii mchizo haina maana isipoko kupoteza muda tuwebu kwanza mfundisheni ya dabu kwanza ya kuto poteza wakati wa watu. Kwa jamaa balala kupewa zawadi, akala mboko kwa sababu ya kumpotezea. 50:02 Kiongozi wa uma kwa michezo sekuwa na faida. Kwa endu kuzama kuna michezo na faida, mgini haina faida. Michezo ya kurusharusha visahani, ya kurusharusha mpira, sujui ya kutuwa moto kwenye mdomo, sujui ya kufanyafanya nini masada kasi, haina vitko. Hiyo michezo haina faida, michezo sujui ya dhumna, sujui... 50:18 domino, sujui nendo dondo thumna nyewe, kiram, sujui mchizo gani, yani unakaa muda mrefu hapo bao, sujui mtaji, nimekula, nimiamka, nimekuwa, sujui, yote iyo ni kupoteza muda, ambaye katika we islamu kusema kweli, hayru si karata, sujui nandoe mezoeleka sana katika muzio ramadhani, watu nanuwa karata mpia, jeza pale kifika sakumi na moja, tunapoteza swa umbana. 50:37 Soomu itushika sana. Sasa poteza soomu, sooma Qur'an, dugi yangu, fanya vikri, mwambi Allah subhanahu wa ta'ala, unapoteza soomu kwa karata, mambo ya kijinga, unapoteza soomu kwa bao, nimilala, nimiamka, nimioa, namtaji, sinamtaji, hata futari nyumbani, hakuna wasama namtaji ya mamilioni hapa, subhanAllah. Kwa hiyo michezo ni erusiwa ni hile michezo ambayo kusama kweli inakuwe na faida kwa muislamu, na inakuwe na malengo mazuri kwa ajili ya kueza kufanya muislamu. 51:02 Aweze kufaidika nayo Na mtu mwishalallahu anawasalamu nasema Ni amatan magbunu fihima kathiru minan nas Asuhatu wal faraq Ni amambili Kusuma kweli hizi zina wadanganya watu wengi Na zina wahada watu wengi Nazo ni afya na mtu kuwa na faraq Afya na muhada mtu natunia ya afya Katika vitu kutukuwa na faida Vile vile mtu kuwa na faraq Kwa mba hana kazi ni mshugulisha Na ehu mpeleka katika kufanya mambo ya kupoteza Wakati wa kebure Dukuzangu wa islam 51:30 Hii likuwa ni adabu katika adabu za michezo na mzaha, katika darsa zetu ambayo tunazungumzia adabu za kislamu, katika mambo tufauti, tunamomba Allah subhanahu wa taala ayathibiti shahatu liyo zungumza na aweze kuyajalia katika matindu yetu wa kila siku, tunamomba Allah subhanahu wa taala aweze. 51:50 Kuzilainisha nyoyozetu katika mwezi humtikufu wa ramadhani Tueze kufanya mambo ambaye hatakuwa nafaida na sisi katika dunia yetu Na nafaida na sisi kesho mbele ya Allah subhanahu wa taala Wassalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu