♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioحقوق والدینadmin·3 views·5 months agoBy: محمد عبداللطیف انصاری, صدای اسلام sadaislam.com Source: IslamHouse.com · محمد عبداللطیف انصاری, صدای اسلام sadaislam.com#Audio#IslamHouse#صدای اسلام sadaislamcom#محمد عبداللطیف انصاریTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00بسم الله الرحمن الرحیم حقوق بالدن رضای خدا در رضای پدر و مادرش و به انسان در باره پدر و مادرش سفارش کردیم0:52به او باردار شد با ضعفی بر بالای ضعفی و از شیر باز گرفتنش در دو سال هست به او سفارش کردیم که برای من و پدر و مادرت شکر گذار باش و بازگشت به سوی من هست رضای خدا در رضای پدر و مادرت حقوق والدین نیکی به پدر و مادرت نیکی و احسانی را که در حق قد روا داشتن1:22و سختی ها و مشققاتی را که در زمان کودکی و ضعف متحمل شدن تا بزرگ شوی و روشت کنی ارگز از یاد مبرد و امیشه زبان و دعا در حقشان بگوشاد بر مسلمان آگاه و دورندیش لازم و ضروری است که از والدینش فرمانبرداری کرده و از نافرمانیشان دوری گذیند و اطاعت آنها را بر اطاعت از هر کسی دیگر2:02حد جمله همسرش مقدم بدارد رضای خدا در رضای پدر و مادرد2:34و لا تنهرهما و قل لهما قولا کریما و اخفض لهما جناح الذل من الرحمت و قل رب ارحمهما کما رب یانی صغیرا3:02نزد تو به سن پیری برسن پس وای بر تو اگر سخنی بگویی که نراحتشان کند یا به آنان بدی روا داری و به آنان به خاطر آن که دوست نداری سریاد مزن کمترین احانتی به ایشان مکن و حتی سبکترین تعبیر نمعدبانه همچون اف به آنها مگو و به ایشان سریاد مزن و با سخنان محترمانه با آن دو سخن بگو3:32و بال توازو و مهبانی را برایشان پرود آورد و بگو پروردگارا اینکه ضعیف و جستو پناهی ندارن به ایشان مرحبت فرما همانگونه کانها در کوچکی به ضعف و کودکی من رحم کردن و مرا تربیت و بزرگ نمودن حقوق والدین السلام علیکم و رحمت الله و برکت و مادر جان رضای خدا در رضای پدر و مادر جان3:59خدا به تو جزای خیر دهد همون طور که در کوچکی تبیت و ترخوش کم کردی مادرش در جوابش فرمود پترم اللہ به تو ام جزای خیر بدهد و از تو راضی و خوشنود باشد چنان که در پیریم به من میتی و احسان کردی نامبر صلی اللہ علیه و سلم مرا به ده کلمه سفارش فرمودند به خدا شرک نورد4:41حتی اگر کشته شوید یا به آتش توخته شوید و نافرمانی پدر و مادرت را مکن حتی اگر به تو دستور دادن که دستت خانواده و سروتت بکشید حقوق بالدین الحمدلله رب العالمین و صلاة و سلام علی سید الانبیاء و المرسلین و علی آله و صحبه اجمعین برادران و خوهران مسلمان5:08السلام علیکم و رحمت الله و برکاته حقوق پدر و مادر و یا والدین از جمله ارزش های والای اسلامی و انسانی می باشد و جز فطرت سالم بشر است که در کتاب باری تعالی قرآن کریم و در سنت متحر رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم بران تحکیل فراوان شده است مقام والدین به اندازه والا و عظیم می باشد5:35که خداوند تبارک و تعالی در چند جای قرآن کریم بعد از ذکر عبادت ذات اعظم خیش به نیکی به پدر و مادر عمر نموده است ولی متاسفانه در این زمانه به دلیل تأثیر مسلمانان از فرهنگ کفار و دوری از دستورات الهی اده اصلا به حقوق پدر و مادر توجهی ندارند حتی گاهی شنینده می شود که بعضی آه پدر و مادر خود را عذیب می کنند که بنابرا دستورات خداوند تبارک و تعالی6:03و وعده رسول الله صلی اللہ علیه و سلم این انسان ها در دنیا قبل از آخرت گرفتار عذاب الهی می شوند و ما بران شدیم تا این موضوع مهم را خدمت برادران و خوهران و خاصتا نفل جوان تکدیم کنیم و در پرتاب قرآن و حدیث حقوق والدین را بیان نماییم تا باشد که برادران و خوهران مومن ما به حقوق پدر و مادر خود آشنا شوند و با کسب رضایت آنها6:30رضایت الله سبحانه و تعالی را کسب نمایند یکی از مهمترین اموری که فرد مسلمان باید به آن توجه داشته باشد ادای اقوق والدین است مسلمان باید بداند که اسلام به گونه بر مقام و منزلت پدر و مادر افزوده که بشریت تا به حال نزیر آن را ندیده است این مقام والا بلا فاصله بعد از ایمان به خدا و طاعت و عبادت ذات واحدش می آید در قرآن کریم آیات بیشماری وجود دارد6:59که خوشنودی پدر و مادر را درست بعد از رضایت و خوشنودی خداوند سبحان قرار می دهد و به این ترتیب بر فضیلت نیکی و احسان به والدین می افضاید خداوند تبارک و تعالی می فرماید تنها خدا را عبادت کنید به هیچ چیزی را شریک اون نکنید و نیکی کنید به پدر و مادر7:28ابن کثیر رحمت الله علیه در تفسیر این آیه می فرماید حق خداوند تبارک و تعالی این است که ذات یگانه هش که هیچ شریک و همتایی ندارد عبادت شود سپس در مرتبه بعدی حق مخلوقاتش می آید که مهمترین و اولاترین آنها حق فدر و مادر هست و به همین دلیل خداوند حق والدین را قرین حق خود قرار می دهد چنان که خداوند عزوجل می فرماید7:56و این اینسان در باره پدر و مادرش سفارش کردیم مادرش به او باردار شد با زعفی بر بالای زعفی و از شیر باز گرفتنش در دو سالت به او سفارش کردیم که برای من و پدر و مادرت8:51شکرگزار باش و بازگشت به سوی من است و بدان که سرانجام بازگشت به سوی من است و نیکان را جزا و بدان را سزا میدهند و قضا ربو که ان لا تعبدو الا ایاهو و بالوالدین احسانا فروردگارت فرمان داده است که جز او را نفرستید و به فدر9:21و مادر خود نیکی کنید از اینجاست که مسلمان آگاه و دورندیش بیش از هر انسان دیگری در این دنیا نسبت به پدر و مادرش نیکی میورده از طرف احادیث بسیاری بیانگر آنست که خوشنودی الله سبحانه و تعالی در خوشنودی پدر و مادر میباشد از اون جمله حدیثی که ابن عباس از نبی اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم روایت میکند که آن حضرت میفرمایند9:49هر مسلمانی که پدر و مادری داشته باشد و به خاطر کفت سواب به نزد آنها برود خداوند دو در برویش می گوشاید یعنی از بهش و اگر یکی از آن دو را داشته باشد پس یک در برویش باز می شود و اگر یکی از آنها از او برند گرد و خشمگین شود خداوند از او رازی نمی شود تا این که او رازی شود اصحاب عرض کردن حتی اگر به او ظلم کنند حضرت فرمود10:18حتی اگر به اون ظلم کنند یعنی حتی اگر پدر و مادر بالای فرزند ظلم کردند باید که فرزند با انها نیکی کند و عزیزت عبدالله ابن عمر رضی الله تعالی عنهما روایت می کند که رسول خدا صلی اللہ علیه و سلم فرمودند خشنودی خدا در خشنودی پدر است و خشم خدا در خشم پدر است این حدیث10:42دلیل بر وجوب کس به رضایت پدر و مادر و تحریم برنگیختن خشم و غذب آنان هست پس اگر انسان رضای پدر و مادر خود را کس نمود موجب رضایت الله سبحانه و تعالی میگردد و اگر موجب خشم و غذب پدر و مادر گردید مورد خشم و غذب خداوند تبارک و تعالی قرار میگیرد ابو داود حدیث ابو سعید خدری رغی الله تعالی انهو را نقل کرده است که مردی از یمن به مدینه هجرت کرد11:12تا در جهاد در رکاب آن حضرت صلی اللہ علیه و سلم باشد پیانبر بزرگ اطلام صلوات الله و سلام علیه از او پرسیدند آیا کسی را در یمن داری؟ او گفت پدر و مادرم آن حضرت پرسید آیا به تو اجازه دادند؟ گفت نه آن حضرت فرمودند به نزدشان بازگرد و از آنان اجازه بگیر اگر به تو اجازه دادند جهاد کن وگرنه دانها نیکی و احسان بنما11:40و در بخاری حدیث دیگری را ابو حریر رضی الله تعالی انهو روایت می کند که مردی به حضور پیامبر اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم آمد و گفت تزاوار ترین فرد نسبت به من برای خوشتختاری چی کسیست؟ پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودن مادرت. او گفت سپس چی کسیست؟ فرمودن مادرت. او گفت سپس چی کسیست؟ فرمودن مادرت. او گفت سپس چی کسیست؟ فرمودن پدرت.12:09این حدیث بیانگر مقدم نمودن رضایت مادر بر رضایت پدر می باشد ابن بطال رحمه الله در این باره می گوید منظور حدیث این است که باید خوشتختاری با مادر سه برابر پدر باشد و می افضاید به دلیل این که مشکلات و سختی های دوران حاملگی و وضع حمل و دوران شیردهی را مادر متحمل می شود چنانکه در حدیث شریفه دیگر نیز می آبیم که نیکی به پدر و مادر حتی بر جهاد در رای خدا مقدم است12:39ابن مسعود رضی الله تعالی انهو روایت می کند که از رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم پرسیدم کدامین عمل بهترین و برترین هست. حضرت صلی الله علیه و علیه وسلم فرمودن نماز در وقتش. باز پرسیدم سپس کدام یک حضرت فرمودن نیکی به پدر و مادر. باز پرسیدم سپس کدام یک حضرت فرمودن جهاد در رای الله سبحانه و تعالی.13:05همچنین از عبدالله ابن عمر رضی الله تعالی عنهما روایت شده است که گفت مردی به ازور نبی اکرم صلی اللہ علیه و سلم آمد و فرمود به خاطر کس به عج و پاداش خدای عزوجل باسو بر حجرت و جهاد بیعت می کنم پیامبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودند آیا یکی از والدین از زنده است؟ گفت بله هر دویشان زنده اند آن حضرت صلی اللہ علیه و سلم فرمودند13:33پس به دنبال عجر و پاداش الهی استی گفت بله یا رسول الله فرمودن به نزدشان بازگرد و با آنها خوشرفتاری و مهربانی بکن در سنن نسائی و مسند امام احمد حضر معاویه ابن جاهمه سلمی نقل شده است که جاهمه به نزد پیانبر اکرم صلی اللہ علیه و سلم آمد و گفت ای رسول الله آمدم تا درباره شرکت در جهاد با تو مشورت کنم14:00پیانبر صلی اللہ علیه و سلم در جوابش فرمودند هایا مادرت زنده است؟ گفت بله ایشان فرمودند همراه او باش چرا که بهش زیر پای مادر است افتلال این احادیث شریفه به جایگاه والدین در دین مقدس اسلام و جامعه اسلامی پی میبرین زیرا پیانبر بزرگ اسلام صلی اللہ علیه و سلم انده در مرتبه میان اقامه نماز اول وقت و جهاد در رای خدا گماشده است14:29و نماز ستون دین هست و می توان از آن به عنوان خط فاصل میان مسلمان و کافر یاد کرد و از طرفی جهاد در رای الله سبحانه و تعالی نیز نک قلعه اسلام می باشد از احادیثی که ذکر شد در می آبیم که آن فرمانده مقتدر از دت رسول اکرام صلی اللہ علیه و علیه وسلم که مشغول تجهیز لشکر بودن از این عمر غفلت نکردن که با قلب مهربان و پرمحبت خود14:58ضعف پدر و مادر و نیازشان به فرزند را بیاد داشته باشند این کار پیانبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم بیانگر جایگاه رفی و حساس پدر و مادر در دین کامل و متوازن و بینظیر اسلام هست که خداوند آن را برای خوشبختی انسان فرستاده هست یکی دیگر از موارد نیتی به پدر و مادر مقدم نمودن آنان بر دیگران در انفاق هست15:23خداوند سبحان می فرماید از تو می پرسن چی چیزی را صدقه و انفاق کنن بگو آن که از پسندیده صدقه و انفاق می کنید از آن پدر و مادر است16:00در باره شهن نزول این آیه ابن جریر رحمه الله از ابن جریر نقل کرده است که مسلمانان از رسول اکرام صلی اللہ علیه و علیه وسلم پرسیدن که مال و داراییشان را چگونه سرف کنن که این آیه نازل شد. برخی از مسلمانان پرسیدن که باید انوالشان را برای چه کسانی انفاق کنن که خدای عزوجل در جواب سوالشان آیه قلم انفاقتم من خیر این را نازل فرمود. سپس بعد از آن چگونگی انفاق16:30و موارد آن را بیان می کند یعنی پول و انوالتان را بر این افراد انفاق کنید خداوند متعال می داند که اولین کسانی که شخص آنها را دوست دارد افراد خانوادهش می باشند یعنی فرزندان و همسر و والدین ملاحظه می کنیم که پروردگار عزوجل در آیات متعددی از کتاب عزیزش مسلمانان را به نیکی16:57و احسان به والدین عمر نمودر همچنان بیان کردیم که فرمان برداری و نیکی به پدر و مادر بلا فاسده در مرتبه بعد از اطاعت و فرمان برداری رب العالمین و عبودیتش قرار دارد خداوند تبارک و تعالی می فرماید تنها خدا را عبادت کنید و هیچ چیزی را شریک اون نکنید و نیکی کنید به پدر و مادر تندر17:26ای انسان پروازگاهت فرمان داده از که جز او تعالی را نپرستید و به پدر و مادر خود نیکی کنید اما آن قانونگذار حکیم و مهربان تنها به بالا بردن مقام و منزلت والده این به چنین حدی اکتفا ننموده از بلکه مومنین آگاه و دورندیش را به چگونگی رفتار با ایشان17:53زمانی که تحت مراقبتهای او قرار دارند و در نزدش به سن پیری می رسند و ضعیف و ناتوان می شوند متوجه می سازد خداوند تبارک و تعالی می فرماید اما يبلغن عندك الكبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما افت ولا تنهرهما فلا تقل لهما18:22و لا تنهضهما و قل لهما قولا کریما18:51سبکترین تعبیر نامعدبانه همچون اف به آنها مگو و بر ایشان فریاد مزن منظور از کلمه اف ابراز بیقراری و به تنگ آمدن هست کاری مکن که آنها احساس کنن تو ناراحت و افسرده و بیقرار شده ای و کلمه تنها رحمه یعنی به خاطر چیزی که دوست نداری به آنها فریاد و نهیب مزن نه تنها باید19:18از انجام چنین اعمال خودداری کنی بلکه باید با سخنان نیکو و پسندید جوابشان را بدهی تابد این وسیله قلبشان را شاد ساخته و انها را رازی و خوشنور سازی که در این باره الله سبحانه و تعالی می فرماید و با سخنان محترمانه با اندو سخن بگو آره ای برادر و خوهر مسلمان بر شما واجب است19:46که محترمانه و متی و با خشو و خضو در جلو پدر و مادر تان بیستید و بال توازو و مهبانی را برایشان فرود آورد همچنین نیکی و احسانی را که در حق قد روا داشتند و سختی ها و مشقاتی را که در زمان کودکی و ضعف20:15متحمل شدن تا بزرگ شوی و روشت کنی ارگز از یاد مبر و امیشه زبان به دعا در حقشان بگو شا و بگو پروعدگارا اینکه ضعیف و جست و پناهی ندارن به ایشان مرحبت فرما همانگونه که آنها در کوچکی به ضعف و کودکی من رحم کردن و مرا تربیت و بزرگ نمودن20:53شاید برای بعضی از برادران و خوهران مسلمان ما این سوال پیش آید که نیکی به بالدین چرا چنین جایگاه والا و منزلت عظیمی را دارد تا انجا که جهاد در رای خدا سبحانه و تعالی در مرتبه بعد از آن می آید در جواب این سوال چنین می گوییم پدر و مادر به صورت فطری به فرزندان احتمام می ورزن به هر چیزی حتی جانشان را فدایشان می کنن همانطور که علف سبز تمام غذای دانه را می مکد21:23و آن را پوچ می سازد و جوجه تمام غذای تخم را می مکد و آن را به پوستی تبدیل می کند فرزندان نیز شیره و سلامتی و توان و توجه پدر و مادر را به طور کامل می مکند و آنان را پیر و فرتود می نمایند اگر اجل به آنها محلت دهد و با این وجود پدر و مادر شاد و خوشحالند براستی که پدر و مادر نزدیکترین فرد به انسان می باشند21:50و فضل خاصی برگردن فرزندانشان دارن بر فرزندان نیست احترام و اکرامشان واجب است اما این بدان معنی نیست که در معصیت الله سبحانه و تعالی و ترپیچی از فرامین نیست از آنها اطاعت کنن چرا که پیامبر صلی اللہ علیه و سلم می فرماین در امری که معصیت خالق دران باشد اطاعت از مخلوق جائز نیست و خداوند تبارک و تعالی می فرماید22:18اگر آن دو تلاش کردن که برای من شریکی قرار دهی از ایشان اطاعت مکن اینجاست که میبینیم عقیده با اطاعت خداوند سبحان قبل از هر چیزی قرار میگیرد و هیچ امری مهمتر و والاتر از عبادت خداوند تبارک و تعالی22:55و اطاعت دستوراتش و سعی در کس به رضایتش وجود ندارد و ملاحظه می کنیم که هر که والدین سعی و تلاش کنند تا فرزند با ایمانشان را از عبادت پروردگار منصرف سازند فرزند نباید در این مورد از انها اطاعت کند زیرا اطاعت و فرمان برداری خداوند اولویت دارد چرا که او تعالی به وجود آورنده حقیقی فرزندان است و پدر و مادر سببهای ظاهری می باشند23:23اما این اختلاف عقیده به معنای عدم اطاعت از والدین یا نیکی نکردن و احترام نگذاشتن به آنها نیست خداوند سبحان می فرماید اگر آن دو تلاش کردن که برای من شریکی قرار دهی از ایشان اطاعت مکن و با ایشان در دنیا به طرز شایسته و به نیکی رفتار کن24:26یعنی در زندگانی دنیا با خوشرفتاری و احسان به ایشان معاشرت کن حتی اگر مشرک باشن چرا که کفه آنها به ذات اقدس الهی به معنی از بینرفتن سختی ها و مشقت هایی که در رای تربیت فرزندان متحمل شدن و یا انکار نیکی پدر و مادر نمی باشد رسول اکرم صلی اللہ علیه و سلم با ارشادات گرانبه هایشان به بلندی قلیه انسانیت24:55دعود می کنند زیرا نیکی و احسان به والدین را حتی اگر دینی غیر از اسلام داشته باشند سفارش می نمایند در حدیثی اسما دختر ابو بکر صدیق رضی الله تعالی عنهما آمده است گفتم ای رسول الله مادرم متمایل یا حراسان به نظم آمده است آیا با او ارتباط برقرار کنم پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودند بله به این ترتیب25:23پیوند به خاطر الله سبحانه و تعالی بالاترین پیوند هست و رابطهی به خاطر خداوند تبارک و تعالی همان دستگیره محکم هست پس اگر والدین مشرک بودن باید با انها نیکو احسان کرد نه اطاعت و پیروید و این زندگانی چند روزه دنیا به پایان می رسد و همگی و الله سبحانه و تعالی برمی گردند بعد از این که از خلال آیات قرآنی و احادیث نووی25:51به اهمیت احسان و نیکی به پدر و مادر پی بردیم به ذکر نکاتی می پردازیم که رعایت آنها بر هر مسلمان مومن و درستکاری در معاشرت با والدینش لازم و ضروری است باشد که با مراعد نمودن چینین نکاتی قسمت بسیار کوچکی از دینی را که پدر و مادر برگردن فرزند دارند ادا نماییم اول اطاعت و فرمانبرداری از آنها و عدم نافرمانی آنها26:21بر مسلمان آگاه و دورندیش لازم و ضروری است که از والدینش فرمان برداری کرده و از نافرمانیشان دوری گذیند و اطاعت آنها را بر اطاعت از هر کسی دیگر حد جمله همسرش مقدم بدارد دوم احسان و نیکی به ایشان در گفتار و کردار ثوم فروتنی در مقابلشان باید با توازو و فروتنی با آنها رفتار کنیم چارم26:49دوری از خشم و ناراحت ساختن انها چه از طریق گفتار و چه از طریق کردار پنجم گوش فرادادن به سخنانشان به طوری که کاملا به سخنانشان گوش فرادهیم و کلامشان را قطع نکنیم و عرفهایشان را تکذیب ننماییم ششم ابراز خوشنودی از انجام اوامرشان و به زبان نیاوردن کلمه اف یا هر سخنی که حاکی از نارضایتی باشد27:17زیرا که خداوند تبارک و تعالی می فرماید کمترین احانتی به دیشان مکن و حتی سبکترین تعبیر نامعدبانه امچون اف به آنها مگو و بر ایشان فریاد مزن و آنان را از پیش خود دور نساز هبتم خوش برخوردی با آنها27:46با گشادروی و نرمی و مهربانی با آنها روبرو شویم نه با چرعای عبوض و گرفته و با غم و اندو هشتم ابراز دوستی و محبت نسبت به ایشان مثل پیش دستی در سلام کردن بوسیدن دست و صورتشان دست دراز نکردن به غذا قبل از آنها را نرهتن در جلوشان نهوم نشستن با عدف و احترام در برابرشان مثل درست نشستن28:15دراز نکردن پا قه قه نخندیدن انجام ندادن کارهای زشت و نافستن و به طور کلی هر کاری که از عدب و دور باشد ده هم بدون منت خدمت بذل و بخشش نمودن بانها چرا که منت نهادن باعث از بین رفتن اعمال صالب و نیکو می شود خصوصا اگر در حق والدین باشد و فرزندان باید هر چی دارن28:40تقدیم والده نشان نمایند و در صورت نداشتن و توانایی از آنها عذر خواهی و پوزش به طلبند یازده اومد مقدم نمودن مادر در نیکی این مفهوم را از حدیث ابو حریر را رای الله تعالی انهو که در بخش اول بان اشاره نمودیم در میابیم آنجا که شخصی به نظر رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم آمده و میپرده چه کسی سزاوارترین فرد نصفت به من برای خوشرفتاری هست29:09و ایشان در جواب ابتدا سه بار متوالی از مادر و سپس از پدر یاد کردن که این خود بیانگر اهمیت نیکی به مادر قبل از پدر می باشد و دلیل این مقدم شموردن شاید به خاطر مشکلات دوران بارداری زایمان و سپس دوران شیردهی باشد شاید هم گفته شود در احسان و نیکی مادر برتری و فضیلت دارد و در اطاعت و فرمان برداری پدر مقدم می شود29:36چرا که پدر مسئول خانه و فرمانده کشتی زندگی می باشد اسلام به دو دلیل نیکی به مادر را بر نیکی به پدر مقدم شمورده از اول این که مادر با مشکلات بارداری، زایمان، شیردهی، تربیت و انجام کارها و امور فرزندان بیشتر از پدر سر و کار دارد که این مفهوم را می توان در این آیه سراحتن30:03بیا بیم30:30که هم سپاس گذار من و هم سپاس گذار پدر و مادرت باش و بازگشت به سوی من است دوامین که مادر بیش از پدر نسبت به فرزندش نهر و محبت روامی دارد به همین دلیل اسلام فرزندان را به نیکی و محبت نسبت به مادر بیشتر توصیه و سفارش می نماید چرا که حتی اگر فرزند نافرمان هم باشد هم ما در انگامی که مسیبت و سختی برایش پیش می آید30:58مادر همه چیز را از یاد میبرد این امر چنان آیز اهمیت است که ابن عباد فقی امت روی الله تعالی انهما نیکی و احسان به مادر را از نزدیکترین اعمال به ذات عقدت الله سبحانه و تعالی برش مردد روزی مردی به نزده او آمد و گفت من به خواستگاری زنی رفتم اما او راضی به ازدواج با من نشد و شخص دیگری به خواستگاریش رفت و آن زن با او ازدواج کرد31:27من نیز از این کار خرشمگین شدم و او را کشتم آیا می توانم توبه کنم؟ ابن عباس رضی الله تعالی عنهما فرمود آیا مادرت زنده است؟ آن مرد گفت نه گفت فت به درگاه خدا توبه کن و تا می توانی به او تقرب به جو راوی این حدیث می فرماید به نزد ابن عباس رفتم و از او پرسیدم چرا در باره مادرش از او سوال کردی؟ ابن عباس رضی الله تعالی عنهما فرمود31:55من عملی را از نیکی به پدر و مادر به الله سبحانه و تعالی نزدیکتر نمی دانم برایده رضی الله تعالی انهو روایت می کند که مردی به حضور پیامبر اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم رسید و گفت ای رسول خدا من در زهر یک روز بسیار گرم که اگر سکی گوشتی را روی زمین انداخته می شد پخته می گشت دو فرسنگ مادرم را خوشتم همه نمودم آیا شکرتش را به جا آوردم؟32:25پیامر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودن شاید که شکر یکی از نفسهایش باشد دوازده هم کمک بانها در کارها فرزندان باید در کارها و پدر و مادر خود کمک کنن هم از کارهای خانه یا کارهای بیرون از خانه سیزده هم دوری از جنگ و دعوا و پرخاش و مشاجره در جلوشان فرزندان باید دور از چشم والدین مشکلاتشان را با یک دیگر حل کنن32:52تا باعث نراحتی والده نشوند چارده هم پاسخ دادن به ندایشان باید به مرز این که ندایشان را شنیدن پاسخ گویند بعضی ها وقتی مشخولند به ندای والده نشان جواب نمیدهند گویی که نمیشنوند و اگر مشخول نباشند پاسخ میگویند که این کار نادرست و اشتباه و گناه بزرگی میباشد پانزه هم عادت دادن فرزندان به نیکی به پدر و مادر33:20باید از سنین کدکی به فرزندان ما بیاموزیم که با پدر و مادر خود خوشرفتار و خوشبرخورد باشند. می توانیم با رفتار صحیح خود و نیکی و احسان به والدین ما نمونه و الگوی خوبی برای فرزندان خود باشیم. شانزه هم آشتی دادن و برطرف کردن کدورت ها میان پدر و مادر. فرزندان باید همواره در صدد استحکام بخشیدن روابط میان والدین خود باشند.33:46و در صورت بروز مشکلات و کدورتها آن را برطرف ساخته و با کردار و گفتار درست سلح و آشتی را در میان والدین برقرار سازن هفته هم اجازه خواستن قبل از ورود به اتاقشان شایده که از آنها در حالتی باشد که دوست ندارد کسی او را با چنین وضعی ببیند هشته هم یاداوریشان به ذکر الله باید آنچه را که از تعلیمات دین حنیف اسلام نمی دانند با آنها بیاموزیم34:14با نرمی و مهربانی آنها را امر به معروف و نهی از منکر کنیم و از معصیت خداوند باز داریم و اگر قبول نکردن و سر باز زدن در برابرشان سبر را پیش سازیم نوزده هم اجازه گرفتن از آنها و مشورت با ایشان در هر کاری چرا که آنها با تجارب خود می توانند ما را به سرمنزل مقصود من برسانند و با راه نمایی هایشان ما را از همنشینی دوستان ناباب برحضر دارند34:43اطاعت از آنها در این مورد الزامی هست خصوصا زمانی که دلیلی ارائه دادن یا از دوی علم و آگاهی سخن گفتن بیستوم حفظ آبرویشان به این صورت که با افراد صالح و مومن و نیکوکار نشست و برخواست داشته باشیم و از همنشینی با افراد ناصالح و دوستان ناباب و رفتن به اماکل خطرناک و مشکوک خودداری نماییم بیستیک دوری از نیکوهش و سرزنشانها35:12به عنوان مثال اگر اشتباهی از آنها ترزد آنها را ترزدنش و ملامت نکنیم و اگر در کاری مقصر بودن و احمال ورزیدن ملامتشان ننماییم 22. انجام اعمالی که باعث خوشنودی آنها می شود اگرچه که آنها تقاضا نکنند مثلا پذیرش بخشی از مسئولیتهای خانه نگهداری و مراقبت از خوهر و برادر کوچک تقضیم حدیه به ایشان یا هر کاری که باعث خوشنودی و خوشحالی آنها می شود35:4223. درک شخصیت و شناخت خلق و خوی آنها با شناخت شخصیت آنها می توانیم از خشک گین کردن آنها دوری کنیم و با فهم خلق و خوی آنها می توانیم متابق میلشان با آنها رفتار نماییم 25. دعا و طلب آمرزش بسیار برای آنها در حیاتشان خداوند تبارک و تعالی در این مورد می فرماید وقل رب رحمه ما کما رب یانی صغیرا36:11و بگو پروردگارا اینکه ضعیف و جسد فناهی ندارن به ایشان مرحبت فرما همانگونه که آنها در کوچکی به ضعف و کودکی من رحم کردن و مرا تربیت و بزرگ نمودن پروردگارا مرا و پدر و مادرم را و همه کسانی را که مومنانه به خانه من می آیند و سایر مردان و زنان با ایمان را بیامرد بیست و ششم37:09دوری از ایجاد مزاهمت برای آنها در وقتی که خواب استند یا ایجاد مزاهمت برای آنها با بالا بردن استدا یا با رساندن خبرهای ناگوار و غمنگیز و هرگز نباید مزاهمت برای ایشان ایجاد کنیم. بیسته افتوم نیتی با آنها بعد از مرگشان حقوق والدین انقدر بزرگ است که حتی پس از مرگ نیست قطع نمی شود.37:35پس برای جبران گوشی از کوتایی ها و تقصیرات رعایت موارد زیل برای هر زن و مرد مسلمان برای هر خواهر و برادر مومن الزامی هست اول فرزند باید راه سلاح را در پیش گیرد یعنی بعد از مرگ پدر و مادر فرزند صالح باشد تا مردم در حق والدینش دعای خیر کنند نه این که به سبب اعمال زشتش مردم به پدر و مادرش لعنت بفرستند دوم برای پدر و مادر38:04بسیار دعا کنن و طلب آمرزش نمایند سوام سله رحم آنها را به جای آورند چارم به احد و پیمانشان وفا نمایند پنجم به جای آنها صدقه بدهند و اینک بعد از آنکه حقوق پدر و مادر را در پرتوب قرآن و سنت رسول اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم برای برادران و خوهران مومن من بیان نمودیم38:29به نمونای از نیکی به پدر و مادر در زندگی پیامبران و صلف صالح می فردازیم خداوند تبارک و تعالی در کتاب پاکش قرآن کریم از پیامبرش نوح علیه السلام که الگوی در نیکی به والدین بود یاد می کند آنجا که برایشان دعا کرد و برایشان طلب استغفار نمود خداوند تبارک و تعالی38:52از زبان نوح علیه السلام می فرماید و این ابراهیم خلیل علیه السلام امام الموحدین است39:26که با نرمی و دلسوزی تمام با پدرش سخن می گوید زیرا به خدایت و نجات وی حلاقمند است و از حلاکت و گمراهیش می حراست آری او با سخنان تأثیر گذار و عباراتی آکنده از مهربانی و دلسوزی که به جرفای قلب نفوز می کرد با پدرش سخن گفت و اگر آن قلب سخت آسی و سیاه نبود چنین سخنانی حتما برو اثر می گذاشت39:55و باعث هدایت و نجاتش می شد و نگاهی نیست به داستان عزت اسمایل ابن ابراهیم علیه مسلم می اندازیم که زیباترین و دلنگیسترین مثال نیکی در تاریخ بشریت را به خود اختصاص دادد آنجا که پدرش به او گفت40:27ابراهیم به او گفت41:02مرا شکیبا و سبور خواهیاب روایت شده از که وقتی عزت ابراهیم علیه السلام از آن که در خواب دیده بود یقین پیدا کرد رو به پسرش کرد و فرمود پسرم این تناب و تبر را بردار تا به این دره برویم و ایزم جمع کنیم وقتی در دره صبح با او تنها شد او را از آن که فرمان داده شده بود متله ساخت و زمانی که خواست او را زبح کند اسمایل فرمود41:29پدر جان مرا محکم ببند تا تکان نخورم و لباست را از من دور کن تا به خون آغشتن نشود و مادرم لکه خون را به لباست نبیند. کاردت را تیز کن و به سرعت گلویم را ببر تا آسانتر زبح شدم و اگر به نزد مادرم رفتی سلامم را بهو برسند. عزت ابراهیم به فرزندش فرمود تو یاور خوب پدرت استی فرزندم.41:56سپس در حالی که اردو می گریستن به طرف اسمایل رفت و چاقو را بر گلویش نهاد ولی چاقو نبرید او دو یا سه بار با سنگی چاقویش را تیز کرد ولی گوی چاقو کند بود و به هیچ وجه نمی برید در این حنگام پسر به پدر گفت پدر صورتم را به طرف زمین برگردان چون وقتی به من می نگری به من رحم و شفقت می کنی42:22و این نرمی میان تو و دستور پروردگار متعال قرار می گیرد و من نیز به چاکو نمی نگرم و ترس و وحشت نمی کنم ابراهیم امین کار را کرد و چاکو را بر پشت گردن اسماعیل گذاشت در این هنگام چاکو واجگن شد و ندا آمد ای ابراهیم تو خواب را راست دیدی و دانستی و این ایس ابن مریمت که بر او و مادرش درود و رحمت خداوند باد43:08که ستایش اطراگین و قدرت عظیم از جانب پروردگارش در گهباره با او نازل می شود او به مادرش نیکی و احسان می کند و این را با عبودیت پروردگارش قریم می گرداند خدای سبحان می فرماید و مرا سفارش می فرماید به نیکی و نیک رفتاری در حق مادرم و مرا نستد به مردم زورگو و بدرفتار نمی سازد43:49و اما وقتی که به صیرت سید الانبیاء و المرسلین نظر افکنیم به راستی که رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم که خاتم انبیاء و مرسلین می باشند بهترین اصوه و کاملترین الگو و نمونه در این دنیا و سرور آقای بشریت در آخرت می باشند احادیث سحیه که برای من روایت شده است هر کوچک و بزرگ زندگی زیبای پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم را برای ما شرح داده44:19و برای ما بیان نموده است از اون جمله احتمام به خانواده و حدای اخوکشان و در حدیثی که امام مسلم از ابو حریره رضی الله تعالی عنهون نقل کرده است آمده روزی عزت رسول اکرم صلی اللہ علیه و سلم به زیارت قبر مادرشان دفتن و بسیار گریه نمودن و اطرافیانشان را به گریه انداختن و فرمودن از خدای عزیز وجل اجازه خواستم تا برای مادرم طلب مغفرت نمایم44:47اما این اجازه به من دادن نشد و اجازه خواستم تا قبرش را زیارت کنم و خداوند این اجازه را به من داد پس به زیارت قبرها بروید زیرا شما را به یاد مرگ می اندازد و اگر در زندگی سلف طالح یعنی اصحاب رسول اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم و علمای امت تعمل کنیم در می آویم که آن بزرگواران نموناهای زنده و عملی آیات قرآن و در صورات پیامبر اکرم45:16خلالله علیه و علیه وسلم بودند آنها دستورات الهی و اوامر فرستاده اش را مو بمو اجرا می کردند بر اساس روایات صحیح وقتی ده آیه را برای حفظ انتخاب می کردند تا عملا آن آیات را در زندگی خود پیادن نمی کردند و سراغ ده آیه دیگر نمی رفتند نیکی به والده نیز یکی از دستورات قرآن هست که در این جا به بررسی آی مثال های از زندگی و احسان اصحاب می پردازیم45:45ابو مره خدمتکار امهانی دختر ابو طالب می فرماید با ابو حریره به زمینش در عقیق رفتم وقتی وارد زمینش شد با صدای بلند فریاد زد السلام علیک و رحمت الله و برکاته مادر جان مادرش جواب داد و علیک السلام و رحمت الله و برکاته ابو حریره رضی الله تعالیه در ادامه خطاب به مادرش فرمود مادر جان خدا به تو جزای خیر دهد46:14همون طور که در کوچکی تربیت و تر و خوشکم کردی مادرش در جوابش فرمود پسرم الله به تو ام جزای خیر بدهد و از تو راضی و خوشنود باشد چنان که در پیریم به من نیتی و احسان کردی صاحب کتاب مجموع زوای چنین می نویسد غصان گوید با پدرم راه می رفتم که ابو حریر رضی الله تعالی انهو مرا دید و پرسید این کیست گفتم پدرم گفت46:42جلو پدرت راه نرو پشت سر یا کنارش باش و نگذار کسی میان تو و میان پدرت قرار بگیرد و روی سقفی که پدرت زیر آن نشست راه مرو و تیکه استغانی را که کمی گوشت در آن باقی مانده و پدرت به آن نگاه می کند نخور شاید او رغبت خوردن آن را داشته باشد در ایون الاخبار آمده است که مهمون گفت هیچ کس را متعطر و نیکی کننده تر از فضل ابن یحیان استد به پدرش نیافتم47:12پدر فضل عادت داشت امیشه با آب گرم ودو بگیرد زمانی که آن دو در زندان بودن زندانبان از آوردن هیزم به داخل زندان دران شب سرد و یخبندان ممانعت کرد زمانی که یحیی به خواب رفت فضل خمچه یا کوزه ای را که دران آب گرمی کرد برداشت و آن را پر از آب نمود و نزدیک آتش چراغ گرفت و تا صبح به امین صورت ایستاد47:38او این کار را به خاطر نیکی به پدرش و برای این که با آب گرم و زوب گیرد انجام داد برادران و خوهران مسلمان برقراری توازن میان همسر و والدین از امور بسیار مهمیست که اگر به آن توجه جدی صورت نگیرد سبب مشکلات خانوادگی و نارضایتی والدین میگردد و در این بخش مسائل مهمی در این باره را حدمتتان تقدیم میکنیم اهمیت این موضوع از آن جهت است48:08که احتمال دارد شوهر در برقراری ارتباط محبت آمیز میان همسر و والدینش نموفق باشد ممکن است میان والدین و همسرش نفرت و کدورتی به وجود آید شاید همسرش از الله نترسد و شوهرش را تنها برای خودش بخواهد شاید هم پدر و مادرش یا یکی از انها تون خوب و زود رنج باشند و هیچ کس نتواند انها را رازی و خوشنود سازد48:35ممکن است اصرار و پا فشاری کنند که پسرشان همسرش را طلاق دهد در حالی که اشتباهی از او سر نزده که سزاوار طلاق باشد از طرفی ممکن است والدینش او را تحریک کنند و این ذهنیت را در او به وجود آورند که زمانش را به دست همسرش سپرده است در حالی که او فقط حقوق همسرش را ادامی نماید نبیشتر یا حتی در حقش کوتایی نیز می کند و او سخنان والدینش را باور کند49:04پس در تنین حالتی رای حل چیست؟ آیا باید دست روی دست گذاشت و راهی را از پیش نبرد؟ یا از فرمان پدر و مادر سرپیچی کند و با انها بدی روا دارد و رأی و نظرشان را بی ارزش بپندارد و به خاطر رازی نگه داشتن همسرش با خشونت و قصاوت جوابشان را بدهد؟ یا با والدینش همراه شده و هر چی را که در حق همسرش میگوین تصدیق نماید و هر بد و بیرای را که پدر و مادرش49:33علا رقم بیگناهی همسرش می گویند قبول کند؟ نه، او باید برای ایجاد پیوند میان آنان بکشد قوت شخصیت انسان در توانایی ایجاد موازنه میان حقوق و وضایف قدیدار می شود که ممکن است در نزد ادهی با هم تعارض داشته باشند و دوچار حیرت و سرگردانی گردد از اینجاست که حکمت و دانایی فرد آقل در توانایی حدای حق هر یک از صاحبان حق بدون این که50:03آزار و عذیتی به دیگران به رسانت بروز می کند احکامی که میان عوامل متعدد و انگیزه های متفاوت توازن برقرار می سازد برعظمت شریعت اسلامی دلالت دارد و انسان آقل به توفیق خدا می تواند حق هر صاحب حقی را عدا نماید بسیاری از حوادث تأثیف بار و مشکلات خانوادگی به دلیل اختلال در این توازن اتفاق می افتد سعی تلاشی هر شخص در عدای وظایف و عقوقش50:32تا حد قابل توجهی منجر به جلوگیری از وقوع چنین مشکلات می شود و اینک به بیان راهنمایی ها و ارشاداتی می پردازیم که پسر یعنی شوهر و زن یعنی عروض و والدین پسر را مورد خطاب قرار می دهد اول رایت حال والدین و خلق و خویشان به این صورت که بعد از ازدواج نیکی و احسان به والدینش را قرد نکند50:58جلو والدین محبتش را نسبت به همسرش ابراز ندارد خصوصا اگر والدین یا یکی از انها تونت خوب باشند جا که در این صورت احساسات انها را تحریک می کند و غیرت را خصوصا در دل مادر می افروزد اضافه بر این که باید با پدر و مادرش مدارا کرده و رضایتشان را جلب و قلبشان را به دست آورد دوم رایت عدالت در مورد همسر باید حقوق همسر را بداند51:26و نباید هران چی را که از والدینش در باره وی می شنوند باور کند بلکه باید نسبت به او حسن زن داشته باشد و از صحت گفتهای آنان مطمئن شود سوام ابراز محبت به عنوان نمونه به همسر استفارش کند که به والدینش حدیه بدهند یا خودش حدایی را تیه کرده و به همسرش بدهد تا آنها را به والدینش خصوصا مادر تقریم نماید این عمر دلها را نرم می کند و کینها را از بین می برد51:56و محبت و مودت را جلب نموده و بدگمانی را می زداید چارم تفاهم با امسر مثلا به او بگوید که والده اینم جز جدایی نافذیری از من استن و من هرچی بی احساس باشم اما هرگز از آنان نافرمانی نمی کنم و ایج احانتی را نسبت به ایشان نمی پذیرم و عشق و محبتم نسبت به تو با نگهداری و مراقبت از ایشان بهتر می شود همچنین به امسرش یاد آوری کند52:26که اونیز روزی از روزها مادر خواهد شد و شاید چنین ورزی برایش پیش آید در این صورت دوست دارد چگونه با او رفتار شود به او تقییم کند که لجبازی و بدخلقی فقط اوزارا بدتر و وخیمتر می سادد و هر کاری که امرا با محر و محبت باشد زیبا و قشنگ جلوه می دهد و از هر کاری که محر و محبت سلب شود جلوه زشت به خود می گیرد52:52متاسفانه ادهی ادوانان که خداوند هدایتشان دهد همین که ازدواج کردن پدر و مادر را فراموش می کنند و هم مغم آنها امسرشان می گردد و شاید روزها و ماها بگذرد و حتی حال پدر و مادر خود را نپرسند که این عمل مخالف دستورات دین مبین اسلام و فرموده های خداوند تبارک و تعالی و رسول اکرم صلی اللہ علیه و علیه وسلم و خلاف مروت و انسانیت هست و سبب عذاب53:21در دنیا قبل از آخرت می شود و خوهران گرامی ما که به عنوان عروس و همسر به خانه بخت می روند وظیفه بستنگید و مهمی دارند زیرا همسر و یا عروس به تنهایی می تواند نقش بزرگ و مهمی را در این زمینه ایفا نماید و این توانایی را دارد که شوهرش را برخود ترجیح دهد و به خیشاوندانش احترام بگذارد و والدین شوهرش را بیش از پیش تکریم و احترام نماید53:50خصوصا مادر شوهرش را در اصل اینها همه احترام و احسان به شوهر مخطوب می شود زیرا وقتی که عروسی به خسر و خشوع خود احترام و محبت می کند طبیعتا قدر و منزلت خود را در مقابل شوهر و خانواده او بالا برده و مورد احترام و محبت متقابل آنها قرار می گیرد از آنجا که حق شوهر برگردن زن از حق پدر و مادر زن برگردنش بیشتر است54:17و از آنجا که شوهر معذف به حفظ روابط خیشاوندان دوستان و نزدیکان پدرش می باشد تا روابط اجتماعی امت تقویت شود پس همسر نیز برای تقویت روابط زناشوی شرعن معذف است این روابط را حفظ نموده و به دوستان نزدیکان و خیشاوندان شوهرش احترام بگذارد از طرف احترام همسر به والدین شوهرش که همسن نسال پدر و مادر او می باشند54:44جز اخلاق و رفتارهای اسیل اسلامی است که دلیل بر نجابت به اصل و نسب و شرافت می کند و اگر او فقط به خاطر جلب رضایت شوهر یا به دستاوردن مودت نزدیکان و دوری از جنگ و جدایی این کار را بکند علاوه بر اینها از دعای خیر نیست بحرمند خواهد شد اضافه بر این همسر و یا عروس بزرگوار و فهمیده ارگست فراموش نمی کند که این زنی که او را رقیب خود در مورد شوهرش می داند55:14مادر امن شوهرش هست که هرچند بیعاطفه باشد نمیتواند مادرش را نادیده بگیرد مادر ایکو را نوح مادر شکمش داشته و با شیرش به او تغذیه داده و مهر و محبتش را نسارش داشته و خود را فدای نگهداری و مراقبت از او ساخته تا تبدیل به مردی با قامت راست و استوار گشته خوهر گرامی عروس محترم بدن که او مادر فرزندان تونیز میباشد55:42زیرا او مادر کلا نشاند و رابطه تنگا تنگی میانشان وجود دارد پس خوب نیست که مثل یک انباغ با او رفتار کنی چون او نیست و تقابلا مثل یک انباغ با تو رفتار خواهد کرد مادر شوهرت را مادر خود بدان تا او تو را دخترش بداند شاید گاهی اوقات تلخی بدخلقی یا تندی از مادر سر بزند که در مقابل تنها کاری که از دختر می آید تبر و تحمل و طلب آمرزش و ثواب آخرت می باشد56:10دمانی که آداب اسلامی در خانه و خانوادهی رواج پیدا کند هر کس وظایف و عقوقش را بداند خانواده در مسیر خوشبختی حرکت خواهد کرد و غالبا زندگیشان شیرین و خوشایند خواهد بود بدان و آگاه باش ای خوهر محترم ای عروس گرامی که شوهرت خانوادهش را بیشتر از خانواده دوست دارد و این امریز که کاملا طبیعی و نباید به خاطر این او را سرزنش کنی56:39زیرا تو نیست خانواده اترا بیشتر از خانواده شوهرت دوست داری پس معذب باش تا خانواده اش را خار و بیارزش نشماری یا آزار و عذیتی با انها نرسانی یا این که در ادای اقوقشان کوتایی نورزی چون این عمر سبب نفرت وید و دوری تو از خانواده ات می شود در واقع کوتایی امسر در احترام خانواده شوهر کوتایی در حق شخص شوهر می باشد و اگر در شروع57:07شوهر واکنشی از خود بروز ندهد ولی حتما محبت وی نسبت به همسرش کم و تیره می شود عروس گرامی اگر تو از نافرمانی شوهرت نسبت به والدینش و بدرفتاریت با پدر و مادرش راضی استی آیا راضی می شوی که زن برادر آیت با مادرت چنین رفتاری داشته باشن؟ نه تنها این بلکه آیا می پسندی که عروسهایت در پیری چنین برخوردی با تو داشته باشن؟ همه همسر با ایمان و صالح57:36این در حالی است58:03که در حقیقت بسیاری از والدین عروسهایشان را مثل دخترهایشان یا شاید بیشتر دوست میدارن و چنین حالتی جز با یادی الله سبحانه و تعالی و ذکابت و دانائی و دورندیشی آن عروسان و معاذبتشان بر خوشرفتاری با پدر و مادر شوهرشان صورت نمیپذیرد یکی از مواردی که به عروس کمک میکند تا قلب پدر و مادر شوهرش را پتح کند سبر در برابر تندیه و طلب عجر58:32دعا و پاداش و توجه به عواقب کارهایت می باشد این از که با انها خوش صحبت بوده و به سخنانشان گوش پرامی دهد و با نرمی سخن گفته و در سلام کردن پیش دستی می نماید و همیشه دست به دعا برداشته و از خداوند منان خواستار آن می باشد که قلب آیشان را به سویش متمایل ساخته و او را در خوشتفتاری با ایشان یاری کند58:58اما بعد از اینکه مدتی را در گلستان نیکی به پدر و مادر سپری کردیم میخواییم اندکی درباره نافرمانی از پدر و مادر صحبت کنیم گرچه این بخش سبب ناراعتی هر انسان با ایمان و مسلمانی میگردد زیرا وقت این صفحه زیبای نورانی و سرشار از نهر و محبت به والدین را ورق میزنیم با صفحه سیاه و تاریک نافرمانی پدر و مادر مواجه میشویم این صفحه قلب و وجدان پرزند نافرمان را بلر59:27نافرمانی از والدین مقارن با شرک است. چنان که نیتی با انها مقارن با ایمان به خدا اصاب می شود. پس نافرمانی جرم سنگین و وحشتناکی است که وجدان مسلمان داتکان می داد و عقل از سر او می پراند. نافرمانی بزرگترین گناه و بدترین خطاست. ابو بکر از فدرش روایت می کند که فرمود رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودند59:53آیا شما را از بزرگترین گناهان کبیره مستلع نسازم؟ آیا شما را از بزرگترین گناهان کبیره مستلع نسازم؟ این جمله را سه بار پیامر صلی اللہ علیه و علیه وسلم تکرار فرمودن اصحاب گفتن آره ای رسول الله پیامر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودن شرک به الله و نافرمانی از پدر و مادر و در اینجا برخی از موارد نافرمانی از پدر و مادر را برای تن بیان می داریم60:23اول ناراحت و غمگین ساختن والدین چه با گفتار و چه با کردار تا انجا که باعث گریه و حزنشان شود پریاد زدن و راندنشان یا بلند کردن صدا و با خشم و غذب صحبت کردن زیرا خداوند تبارک و تعالی می فرماید60:51و برانان نخیب و بانگ مزن و با سخنان محترمانه بانج سخن بگو سوام براوردن کلمه اوف و ناراحت شدن از انجام اوامرشان خداوند تبارک و تعالی ما را از این کار بسیار نحل فرموده هست که بسیار انفرادی که در برابر خواسته یا فرمان والدینشان با وجود اطاعت و فرمان برداری از آنها کلمه اوف از دهانشان خارج می شود61:16در آلی که خداوند تبارک و تعالی می فرماید کمترین احانتی به ایشان مکن و حتی سبکترین تعبیر نام و عدبانه امچون افت با انها مگو چارم نباید که در ازور پدر و مادر بد اخلاق باشیم ادهی در بسیاری از مجالس و در نفذ بیگانگان بسیار خندرو و شاش و خوش اخلاق هند بهترین سخنها را بر می گذینند و سخنان شیرین بر زبان می آورند61:43اما وقتی وارد منزل می شوند و در حضور والدینشان هستند، تبدیل می شوند به درندهی که به هیچ چیز اهمیت نمی دهد و می خروشند، دگرگون می شوند و قار را از دست می دهند و بزرگواریشان و خنده و خوشحالیشان ناپدید می شوند و خشم و غذب جای آن را می گیرد. اینچنین افراد مصداق این سخن شاعر عربی می باشند که می فرماید62:09برخی از مردم به دورترین ها پیوند برقرار می کنند ولی نزدیکترین ها را به فلاکت و بدبختی می کشانند پنجم نگاه تند به انها کم محبتی و برخورد خشون تامیز با ایشان و به چشم حقارت و پستی به ایشان نگریستند معاوی ابن اصحاق از عروت ابن زبای رضی الله تعالی انهو آورده است که می فرماید کسی که نگاه تند به پدرش بیندازد نیکی به پدرش را رایت نکرده است ششم62:38دستور دادن به والدین مثل این که به مادرش دستور می دد تا خانه را جارو بزند یا لباسش را بشوید یا غذایش را بپزد چینین کاری اصلا درست نبوده و گناه کبیره هست خصوصا اگر مادر ناتوان و پیر یا مریض باشد اما اگر مادر این کارها را با رغبت خود و در آلی که قدرتش را داشت انجام داد اشکالی ندارد به شرط این که تشکر از او و دعا برایش فراموش نشود63:06انتقاد و عید جویی از دست پخ مادر این کار به دو علت جایز نیست اول ناروا بودن عید جویی از غذا چرا که رسول الله صلی اللہ علیه و سلم هرگز از هیچ غذای انتقاد نمودن اگر آن غذا را دوست می داشتن می خوردن و اگر نه آن را رها می کردن دوم این کار نشانه بیعدبی نستد به مادر و سبب اندوه ویست که ساعتها در آشبت خانه برای فرزندانش غذا آماده کرده63:368. کمک نکردن به آنها در کارهای خانه در بعضی از کارها از مرتب و منظم کردن خانه گرفته تا پختن و زرف ششتن و غیره بعضی از پسرها که خدا آنها را به راه راست ادایت کند این کار را عیب و آن را خدشه در مردانگیشان به اصاب می آورند بعضی از دخترها هم که خداوند آنها را ادایت کند مادرشان را می بینند که با زحمت و مشقت64:02کار خانه را به دوش می کشد اما به یاریش نمی شتابند نهوم برگرداندن صورت یا تنفر در انگام صحبت با انها یا گوشفران دادن به سخنانشان یا قد کردن کلامشان یا تکذیب عرفهایشان یا بحث و مجادله با ایشان و پافشاری در بحث و دعوا با انها چقدر این کار از شن و منزلت والدین می کهد و چه بسیار سبب احساس انها به قدر نشناسی خواهد شد دهوم64:32بی ارز شمردن مشورت با انها ادهی از مردم در کارهایشان با پدر و مادرشان مشورت نمی کنند و در هیچ کاری از ایشان اجازه نمی گیرند چه در ازدواج یا طلاق یا خروج از خانه یا باکی ماندن خارج از خانه یا گردش با دوستان و غیره یازده هم اجازه نگرفتن در این گام ورود به اتاقشان که این عمل کاملا با عدب و نزاکت مغایرت دارد شاید انها یا یکی از انها در آهالتی باشد65:00که نخواهند دیگران آنها را ببینند دوازده هم بر افروختن مشکلات در مقابل آنها که با خوهر و برادر که با همسر و که با فرزندان و که با همسران برادر بعضی ها دوست دارند دیگران را به خاطر اشتباهاتی که از آنها سرزده فقط در حضور والده نشان توبیخ نمایند بدون شکل که این کار آنها را نگران و خواب را از چشمانشان می رو باید سیزده هم65:27مزمت والدین در نزد مردم و تحمد زدن و عیجوی نمودن از آنها گروه از مردم وقتی در کار شکست می خورن مثل شکست در تحصیل پدر و مادر را مقصر می دانن و خود را این گونه توجیح می کنن که والدینشان در حقشان کوتایی و احمال نمودن و آنها را تربیتی شایست نکردن و زندگیشان را به تباهی کشیدن و آینده آنها را خراب نمودن یا برای آنها شوهر65:55و یا همسر مناسب اختیار نکردن که همه این عمال جز گناهان کبیره محصول میگردد و فرزند در مقابل خداوند تبارک و تعالی به عذاب سخت گرفتار میشود چارده اومد دشنام و نفرین کردن پدر و مادر که به طور مستقیم که به طور غیر مستقیم که سبب این کار زشت و قبیل شوند مثلا پدر یا مادر فلانکس را دشنام میدهند وانفرد نیز66:23متقابلن والدین او را دشنام می دهد پانزده هم آوردن وسائل فسق و فجور به خانه مانند افلام و موسیقی که این عمل نه تنها سبب فساد شخصی شده بلکه ممکنه سایر افراد خانواده را نیز به فساد و تباهی بکشاند که این به نوبه خود سبب سختی و شقاوت والدین به سبب فساد فرزندان خانواده می شود شانزده هم اتکاب منکرات و فسق و فجور در جلو پدر و مادر66:51مثل استعمال سگریت یا نصوار و استعمال آلات لح و لعب در حضورشان یا خابیدن در هنگام نماز فرد و بیدار نشدن برای ادای نماز در صورتی که او را بیدار کنن همچنین آوردن دوستان ناباب به خانه که اینها همه دلیل بر زیر پاگذاشن شرم و حیاء در رفتار با پدر و مادر هست عبده هم خرچدار کردن اسم و رسمشان که انسان با ارتکاب افعال نادرست67:19و انجام کارهای زشت و پست که با شرافت مغایرت داشته باشد و جوانمردی را از بین میبرد شاید هم به سبب عمل زشتی مانند دوزدی و زنا و غیره کار به زندان و بیاب روحی بکشد بدون شکل این افعال نافرمانی از والدین به حساب میرود زیرا سبب مشقت و اندوه و ننگ و بیاب روحیشان خواهد شد اجده هم آنها را در حرج انداختند67:46مثلا فرزند مقدار پول قرض می گیرد ولی نمی تواند این دین را ادا کرده و پول را به صاحبش پس بدهد یا در مدرسه رفتار ناشایسته از رو سر زده و مسئولین مجبور به احزار والدین می شوند یا پدرش را توقیف می کنند تا فرزندش پول را بدهد یا خودش را تسلیم نماید 19. بیرون ماندن از خانه به مدت طولانی که باعث نگرانی و ناراحتی پدر و مادر می شود68:13از طرف آنها نیاز به کمک دارن و اگر فرزند تمام مدت خارج از خانه به سربرد پس چی کسی با آنها خدمت و یاری میرساند بیستوم پشار آوردن بر ایشان یا زیاده طلبی عده ای از مردم خواسته های زیاده از والده اینشان دارن با وجود آن که ممکن است پدر و مادر بودوجه کافی برای تمنی خواسته های غیر ضروری نداشته باشند ما فرزندی را میبینیم68:38که از والدینش موتر می خواهد یا می خواهد ازدواج کرد یا خانه جدیدی می تربد یا پول هنگفت می خواهد تا با دوستانش ولخرکی و خوشگذرانی نماید بستی اک برطریه همسر بر والدین گروه دیگر نیز اطاعت از همسر را بر اطاعت از والدین مقدم می شمارند و او را بر پدر و مادر برطری می بخشند و اگر همسر از او بخواد که والدینش را ترد کند حتما این دستور را اجرا می نمایند69:04حتی اگر خانه و کاشانه ای نداشته باشند یا فرزند در برابر والدینش محبت بیش زندازه نصفت به همسرش ابراز می نماید و در همون حال با پدر و مادرش بدرفتاری و با خشونت رفتار کرده و خواسته هایشان را زیر پای می گذارد بیست و دوم دست تنها گذاشتنشان در انگام نیاز به دین صورت که وقتی فرزند بزرگ می شود69:27به نمبال شغلیست که در مقابلش پول بگیرد و والدینش را به حال خود رحاست داخته و فقط نیازهای شخصی خود و همسرش را تأمین می نماید 23. بیزاری از والدین و یا از ذکر نامشان و اتصاب به آنها که این از دشترین موارد نافرمانی از والدین می باشد بعضی از فرزندان به محض این که به سطح عبالای اجتماعی یا به منصبی دست می آبند یا در شغلشان ترقی و پیشرفت می نمایند69:56دیگر والدینشان را نمی شناسند و از آنها دوری گذیده و بیزار می شوند و از وجود آنها با لباسهای قدیمی و محلیشان در خانه خود شرمنده و خجالت زده می شوند شاید هم اگر کسی در باره آنها بپرسد می گویند که اینها خدمتکارهایشان هستند ادهی نیست به خاطر خجالت هرگز نام پدرشان را در مجالس و مناسبتهای عمومی یاد نمی کنند و بدون شکل این عمل دلیل بر نابودی نفت70:25و بی خیردی پست فدرسی و زلت می باشد بیست و پنجم دست بلند کردن برانها و زدنشان این عمل زشت و ناپسند جز از سنگدل و بی رحم و قاتل قلب تر نمی زند کسی که قلبش خالی از رحمت و شرم و حیا شده و هیچ اثری از جوان مردی نخوت و شحامت و انسانیت و ایمان به چشم نمی خورد بیست و ششم70:53رها ساختن پدر و مادر در خانه و یا در دار المسلمین و این کاری بس نخوشاین نهایت بی شرمی و زشتی که بدن از حول آن بلرزه در می آید و موی سر از شنیدنش راست می شود و کسی که مرتکب این عمل نافسند می شود هرگز خیلی در دنیا و آخرت نخواهد دید بیسته افتوم بخیل بودن و بخل وردیدن و سخت گیری نسبت با انها عده با والده نشان بخل می وردن71:21و در نفقه آنها سخت گیری می کنند شاید آنها از نظر مالی در تنگنا باشند و نیاز مبرم به پول داشته باشند همما فرزند هیچ اعتناعی با آنها نمی کند بیستشتم منت نهادن و یاداوری نیکی بر والدین گروه از مردم به پدر و مادرشان نیکی می کنند همما این کارشان را با منت نهادن آزار دادن و یاداوری نیکی با دلیل یا بدون دلیل از بین می برند71:5029. دوزی از پدر و مادر که شامل دو کار حرام هست یکی دوزی و دیگری نافرمانی برخی از مردم وقتی به پول نیاز دارند به سرقت و دوزی از پدر و مادرشان که پیرند و غافل روی می آورند یکی از نمونه های سرقت از والدین این هست که فرزند آنها را فرید دهد و پول یا زمین یا هر چیزی گرانبه های دیگر را از آنها بگیرد و یا از آنها پول قرد کند72:17اما قصد بازگرداندن دین را نداشته باشد سی اوم آه نال کردن در برابرشان که این عمل از جمله بدترین نافرمانی و عقوق والدین می باشد چون بیماری و درد فرزند آنها را خصوصا مادر را نگران می کند و شاید آنها درد بکشند سی و یکم به دیار غربت رفتند بدون اجازه و بدون ضرورت72:42بعضی از فرزندان آثار و نتایج دوری از والدین را برانان نمی دانند و بدون اجازه آنها و بی دلیل به دیار غربت رفته و شاید بدون سبب از کشوری که پدر و مادرش دران زندگی می کند مسافرت نماید یا برای ادامه تحصیل به کشور دیگری می روند حالا رقم این که ادامه تحصیل در کشوری که والدینشان درانجا زندگی می کنند ممکن باشد آنها نمی دانند که دوری از پدر و مادر سبب حسرت و نگرانیشان73:12و نمیدانند که شاید یکی از والدینشان یا هر دو زمانی که در دیار غربت به سر میبرد بمیرند و او فرصت نیکی و احسان به آنها و مراقبت و نگهداریشان را از دست بدرد اما اگر مسافرت فرزند لازم و ضروری بود در صورت اجازه گرفتن از ایشان اشکالی ندارد سی دوم آرزوی مرگ آنها را داشتند73:35ادهی از فرزندان به خاطر عرص بردن از والده اینشان اگر سروسمند باشن یا خلا شدن از آنها به دلیل بیماری و ناتوانی فقر و مراقبت از آنها یا سد راه شدنشان آرزوی مرگ و نابودی والده اینشان را می کنن سی و سه اوم کشتن آنها و خلاسی آفتن از ایشان ممکنه از فرزندی بسیار بدبخت و سنگدل باشد که آنها یا یکی از آن دو را74:02به خاطر جهالت و نادانی یا خشم و غذب یا در حالت مسیح یا به خاطر به چنگ آوردن میراس بکشد و مرتکب این عمل زشت و پست شود اینها بعد از موارد نافرمانی والدین بود این کارهای زشت که هرگز لایق آقلان و مسلمانان نیست و از هیچ انسان با تقوی و صالح و هدایت شده ای سر نمی زند چقدر خیر و برکت از کسی که نافرمانی پدر و مادرش را بکند دورد74:31و او چقدر به اقاب و جزای الهی نزدیک می باشد چایان ذکر است که این مسئله کاملا محسوس می باشد و بسیاری از مردم آن را می دانند و با چشم سر آن را مشاهده کرده و داستانهای واقعی از افرادی که عذاب شده و تاوان عمل زششان را در مقابل پدر و مادر پس دادن در دنیا قبل از آخرت از آنجا که نافرمانی والدین از گناهان کبیره است74:59خداوند عزوجل آن را قرین شرق قرار داده پس نتائج وحیمی نیز چه در دنیا و چه در آخرت به امروه خود دارد در اینجا به ذکر احادیث و روایاتی می پردازیم که دران سرانجام کسی که از پدر و مادرش نافرمانی و سرپیچی کند به وضوح بیان شده هست عبدالله ابن عبی اوفا رضی الله تعالی عنه می فرماید نزد پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم نشسته بودیم75:28که شخصی به نفذان حضرت آمد و فرمود جوانی در حال احتضار است و نفذهای آخرش را می کشد به او گفتند بگو لا اله الا الله ولی نتوانست پیانبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودند آیا نمازش را می خواند گفتند بله ما به همراه پیانبر برخواستیم تا به نفذ جوان برویم پیانبر صلی اللہ علیه و سلم به بالین جوان رفتند و به او گفتند بگو لا اله الا الله او گفت75:58نمی توانم پیانبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودن چرا؟ گفتن او نافرمانی پدر و مادرش را می نموده از آن حضرت فرمودن آیا مادرش زنده است؟ گفتن بله ایشان فرمودن او را به اینجا بیاورید مادر آن جوان را فرا خوندن او به نظر رسول الله صلی اللہ علیه و سلم آمد و ایشان خطاب به او فرمودن این پسرت است؟ مادر گفت بله76:24پیامبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودن اگر آتش بسیار بزرگ و سوزانی شولور شده باشد و به تو گفته شود که اگر شفاعتش را بکنی او را رها می کنیم و در غیر این صورت او را با این آتش سوزان می سوزانیم آیا شفاعتش را می کنی؟ مادر آن جوان گفت اگر چنین است شفاعتش را می کنم ای رسول خدا پیامبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودن پس خدا و مرا شاهد بگردن که از او راضی شدی زن گفت76:54پروردگارا من تو و فرستادت را شاید می گرم که من از پسرم راضی و خوشنود شدم در این حنگام پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودن ای پسر بگو لا اله الا الله وحده لا شریکه لا و اشهد ان محمد عبده و رسوله جوان شهادت این را گفت پیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم فرمودن خدایا تو را سپاس می گوییم که به وسیله من او را از آتش نجات دادی77:22و عبدالله ابن عمر رضی الله تعالی از پیامبر اکرم صلی اللہ علیه و سلم نقل کردن که ایشان فرمودن شخص منتگذار در نیکی و احسان و شخص نافرمان از والدین و شخصی که معتاد به نوشیدن شراب از هرگز وارد به هشت نمی شود و از معاذ ابن جبل رضی الله تعالی انهو روایت است که فرمود پیامبر صلی الله علیه و سلم مرا به ده کلمه سفارش فرمودن77:51به خدا شرک نورد حتی اگر کشته شوی یا به آتش سوخته شوی و نافرمانی پدر و مادرت را مکن حتی اگر به تو دستور دادن که دست از خانواده و سروتت بکشی از عبدالله ابن عمر رضی الله تعالی عنهما روایت شده از که پیامبر صلی اللہ علیه و سلم فرمودن از گناهان کبیره ناسزا گفتن و دشنام دادن شخص به والده نشد گفتن ای رسول الله آیا شخصی78:19پدر و مادرش را دشنام میدهد فرمودن بله پدر دیگری را دشنام میدهد و او در مقابل پدرش را دشنام میدهد به مادر دیگری ناسزا میگوید و او در مقابل به مادرش ناسزا میگوید و از ابی بکرا رضی الله تعالی عنه روایت شده است که از رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم شنیدم که فرمودن خداوند تمام گناهان را به اندازهی که بخواهد به روز قیامت موکول میکند مگر نافرمانی از والدین78:49که جزای آن را در زندگی و قبل از مرک بر صاحبش نازل می گرداند از عوام ابن حوشب رضی الله تعالی انهو روایت شده است که فرمود روزی به محلهی رفتم که در کنارش گورستانی بود و معمولا بعد از عصر قبر شکافته شده و مردی از آن خارج می شد که سرش تر خر و جسمش جسم انسان بود و سه بار عرعر می کرد و سپس قبر او را به خود می بلعید79:18و در همان نزدیکی پیرزنی بود که مو یا پشمی را می رسید زنی گفت آیا آن پیرزن را می بینی؟ گفتم او را چی شده است؟ گفت او مادر این مرد است گفتم داستانش از چه قرار است؟ گفت آن مرد بسیار شراب می نوشید و مادرش به او می گفت پسرم از الله بتر تا به که می خوایی شراب بنوشی؟ و او در جواب مادرش می گفت تو مثل خر عرعر می کنی زن ادامه داد او بعد از عصر مرد79:48و از آن روز به بعد هر روز بعد از عصر قبرش شکافته شده و از قبر بیرون می آید و سه بار عرعر می کند و سپس دوباره به داخل قبر می رود و مغیره بن شعب رضی الله تعالی از رسول خدا صلی الله علیه و علیه وسلم روایت کرده که ایشان فرمودند خداوند عزیز وجل حرام گردانیده بر شما نافرمانی مادران و زنده بگور کردن دختران را برادران و خوهران مسلمان80:17در کتاب صحیح مسلم داستان جالبی از تابعی جدید القدر اویس قرانی ذکر گردیده است که جالب است برای تان ذکر کنیم تا مقام والای پدر و مادر را درک نمایید اویس قرانی به دیدار رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم مشرف نگردید ولیکن قیامبر صلی اللہ علیه و علیه وسلم به اصحاب کرام رضی الله و انو مجمعین بشارت دادن که بهترین تابعین مردی است که نامش اویس است80:46او به مادرش نیکی می کند اگر با او ملاقات کردید از او بخوایید که برای تان طلب استغفار کند آره از ذت اویس قرنی رضی الله تعالی انهو با این که برایش امکان فضیر بود و اهد نبوی بود باز هم موفق به دیدار سردار دو جهان از ذت محمد صلی اللہ علیه و علیه وسلم نشد آیا مسلمانی از که علاقه شوق و خواهش زیارت81:13و دیدار رسول الله صلی اللہ علیه و سلم در دلش نهفته نباشد؟ خواهش نه بلکه بیقرار و شوریده نباشد؟ اما از طرف فرماندوا دستور میرسد که شما به دیدار ما نیایید شما میباید به مادرتان خدمت کنید اکنون اوویس به مادر خود خدمت میکند و به دیدار رسول الله صلی اللہ علیه و سلم نمیرود چرا؟ زیرا به او دستور داده شد81:41که در مقابل فرمان ما گردن نهید فرمان همین است که به مدینه نیایید حکم ما این است که به خدمت محمد صلی اللہ علیه و سلم نیایید ایشان را زیارت نکنید و به گفته پیانبر صلی اللہ علیه و سلم عمل کنید و به پدر و مادر خود خدمت نمایید و ویس فرمان بردار با خدمت به مادر خود را از دیدار با رسول الله صلی اللہ علیه و سلم محروم می کند82:10نتیجه چه شد؟ صحابه کرام رضوان الله علیه مجمعین یعنی همان کسانی که از دیدار با برکت رسول الله صلی اللہ علیه و سلم مستفیض شده بودن یکی پس از دیگری نزد از دست هویس پیامبر ندیده آمده می گفتن محض رضای خدا برای ما دعا کنید در حدیث می آید که از دست پیامبر اکرم82:33صلی اللہ علیه و علیه وسلم رو به عزت فاروق عظم عمر ابن خطاب رضی الله تعالی عنهونم و دفرمودن در قرن فردی از امت من وجود دارد همان که بنابر حکم من برای رضای الله تعالی محرومیت از دیدارم را با جان و دل پذیروف ای عمر هر گاوهی به مدینه آید نفذت رفته از او بخواه که در حق تو دعا کند برادران و خوهران مسلمان اگر آدمی مشتاق83:02غیر از اوویس می بود می گفت من که تشنه دیدار رسول الله صلی اللہ علیه و سلم هستم و بسیار علاقه دارم که با ایشان ملاقات نمایم چرا در خانه بنشینم؟ این را می گفت و می رفت و توجه به مریضی مادرش نمی کرد احساس نمی کرد که مادر بیمار و از پا افتادش به خدمت نیاز دارد در شوق دیدار به راه می افتاد چرا؟ فقط برای این که به شوقش عمل کند اما اوویس83:31بنده خداست به رسولش ایمان آورده است لذا عمل به همون کار می کند که ایشان می فرمایند او بر این باورست که شوق من چیزی نیست رأی من از ارزشی برخوردار نیست تره و نقشه من اعتباری ندارد حق همانست که رسول الله صلی اللہ علیه و سلم می فرماید عمل به همون باید کرد همانست گردت عوی سقرنی به خدمت مادرش می شتابد و از دیدار رسول اکرم84:00صلی اللہ علیه و سلم خود را محروم می گرداند ولیکن به سبب همین خدمت لقب بهترین تابعین را از رسول اکرام صلی اللہ علیه و سلم نصیب خود می گرداند و صاحب این مدال افتخار می گردد که اصحاب کرام به خدمت اون می شتابند تا برای ایشان جای مخفرد نماید برادران و خواهران مسلمان با شنیدن این موضوع شاید هر یک از شما84:28مروری کتا به زندگی خود بکند بلکه واجب است که نفس خود را محاسبه نموده ببینید که خدای نا کرده مرتکب گناهی بس بزرگ که همون نافرمانی پدر و مادرست نشده باشید که انشاءالله نشده اید اما اگر خدای نا خواسته از شما کتاهی در مقابل والدین سرزده باشد و انها زندن بدون محتری به خدمتشان آذر شده و از آنچه که از شما سرزده از انها مذرد بخوایید و به درگاه خداوند تبارک و تعالی84:58تا او تعالی شما را ببخشد و کوشش کنید مادامی که پدر و مادر تان زندند در حیاتشان رضایت قلبی آنها را کفت نمایید زیرا تولی که گفتیم و شنیدید که رضای خداوند تبارک و تعالی در رضای پدر و مادر تان می باشد رسول الله صلی اللہ علیه و علیه وسلم در حدیث مبارکی می فرمایند حلاک و نابود باد آن شخصی که پدر و مادر او و یا یکی از آن دو در حالت پیری و سالخوردگی باشند85:26و او به وسیله خدمت به آنها وارد بهش نشود اما اگر پدر و مادر و یا یکی از آنها فوت کردن باید در زمن توبه از اعمال ناشایستی که سرزده از خداوند تبارک و تعالی بخواهید که شما را ببخشد و در حق پدر و مادر دعا نموده و خاصتا در نمازها و اعمال صالحه همیشه آنها را بیاد آورید و برایشان صدقه بدهید تا باشد که الله تبارک و تعالی از سر تقصیر تان بگذرد85:56و در روز قیامت روزی که مال و زن و اولاد به درد انسان نمی خورد اللہ سبحانه و تعالی از ما راضی گردد خداوند تبارک و تعالی به همه ما توفیق ناید کند که خدمت پدر و مادر خود را نموده و به وسیله خدمت به آنها رضایت خداوند تبارک و تعالی را کس نموده و مستحق جنت الفردوز شویم تصدیم به پدر و مادر عزیزم86:22که در تربیت ایمانی و انسانی من از هیچ کوشش دریغ نکردن امید است که مرا و پدر و مادرم را از دعای خیر خود فراموش نکنید و تقریم به همه پدرها و مادرهای مومنی که با تربیت ایمانی فرزندانشان در جهت ایلای کلمت الله و ساختن جامعه اسلامی و در نهایت برگشت به مجد و عظمت اسلام عزیز کوشش میکنند86:50وصل الله علی سیدنا و حبیبنا محمد و علی آله و سحبه اجمعین و السلام علیکم و رحمت الله و برکاتهTampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.