Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 Elhamdülillahi Rabbil Alemin. Vessalatu vesselamu ala eşrafil enbiya'i vel murselin. Nebiyyuna Muhammed ve ala alihi ve sahbihi ve men tebi'ahum bi ihsanin ila yevmiddin. Amma ba'd. Evet arkadaşlar, geçen hafta abdest bölümüyle ilgili en son hadislerimizi alıp o konuyu kapattık. Konuyla ilgili aklında sorusu kalan abdest bölümüyle ilgili. 0:29 Soru sormak isteyen varsa oradan başlayalım. Anlaşılmayan yer var mıydı? Meslere şimdi başlayacağız. Abdestle ilgili bir sorun yoksa mesler ile ilgili kısmı geçeceğiz inşallah. Meslerin üzerine, ayağı giyilen meslerin üzerine mes etmek bölümü. Mes arkadaşlar eli bir şeyin üzerinde gezdirmek anlamına geliyor. Mes. 1:05 kelimesi. El huffeyn huffeyn de ayaklara giyilen eğer deriden yapılmış bir şey ise biz buna Türkçede de mes olarak isimlendiriyoruz. Eğer bu ayaklara giydiğimiz şey deriden değil de kumaştan yapılıyor ise ona da ne diyoruz arkadaşlar? Çorap diyoruz. Konumuz asıl itibariyle huffeyn ile alakalı yani ayaklara giyilen deriden elde edilmiş 1:35 Mes dediğimiz giysi. Diyoruz ki meslerin üzerine mes etmek taharet ile ilgili bölümde zikredilmiş. Neden bu bölümde zikredilmiş olabilir? Çünkü mesler asıl itibariyle ayaklarla olan bir durum. Asıl itibariyle de ayakların yıkanması abdestin farzlarından diyoruz. Ama bu şekilde de bir ruhsat bize verilmiş. Eğer taharet üzerine ayağımıza mes giydik isek o zaman da 2:08 Ayakları yıkamanın hükmü ayağımızda mes var iken yıkamak değil onların üzerine mes etmektir. Diyoruz ki ayakların üzerine meslerin üzerine mes etmek Kur'an-ı Kerim'deki ayetle aynı şekilde sünnetle ve aynı zamanda ehl-i sünnetin icması ile sabit olan bir durum. Kur'an-ı Kerim'deki deliline gelince abdest ayetini buna delil olarak gösteriyoruz. Ayet-i kerime de Allah-u Teala buyuruyor. 2:38 Allah-u Teala buyuruyor, diyor ki ey iman edenler, namaza kalktığınızda ellerinizi, yüzünüzü, dirseklerle beraber kollarınızı yıkayın, başlarınızda mesh edin, ayaklarınızda topuklarla beraber. 3:08 Bu ayeti kerimeyi meslere delil olarak nereden getiriyoruz arkadaşlar? Bu ayeti kerimeyi hep biz ayakların yıkanmasının gerektiğine dair, yıkanmanın farz olduğuna dair delil getiriyorduk. Bugün aynı ayeti kerimeyi yeniden meslerin üzerine mes etmekle ilgili konuda delil olarak getirdik. Aramızdan böyle fakihler arıyoruz. Ayetten istimbad edecek. 3:37 Bu hükmü nereden çıkarttığımızı anlayacak. Şimdi şöyle diyoruz. Biraz bir yaklaşma var. Diyoruz ki bu ayet-i kerimenin biliyorsunuz Kur'an-ı Kerim farklı farklı kıraatlerde bize geldi. Sahih olan kıraatlerden bir tanesinde Yani buradaki hareket arkadaşlar feta. 4:07 Yani fagsilu fiiline dönüyor. Eğer buradaki harekeyi feta yapar isek, bu şekilde, bu kıraata göre okur isek, fagsilu fiiline dönüyor. Yani yıkama fiiline dönüyor. O zaman ne oluyor? Vemsahu biruusikum ve ercullekum dediğimiz zaman arkadaşlar, buradan kasıt ne? Ayakların yıkanmasının gerektiği. İkinci bir kıraata göre de, ercullikum. Eğer lamın harekesini, 4:37 kesra olarak okur isek o zaman da arkadaşlar bir önceki şeye dönüyor. وَمْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَمْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَاَرْجُلِكُمْ O zaman da başlara mes etme kısmındaki fiile dönüyor. Bu iki kıraatta ehl-i sünnetin kabul ettiği kıraatlardandır. O zaman diyoruz ki eğer durum hal böyleyken o zaman ayaklarımıza abdest alırken 5:06 çıplak ayağımızın üzerine istediğimiz zaman bazen yıkayacağız. Bazen de çıplak ayağımızın üzerine mesh etmemiz gerektiği mi anlaşılıyor? Yoksa konuyla ilgili bir açıklamada yapmamız gerekir mi? Açıklama yapmamız gerekir diyoruz. Çünkü bu şekilde bu kıraatın doğru olduğunu söyledik. Ama diyoruz ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetine döndüğümüz zaman Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ayağına bir şey giymediği zaman 5:36 abdest aldığı esnada ayaklarını ne yapıyordu arkadaşlar? Yıkıyordu. Peki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem taharet üzerine iken meslerini giydiyse ayağında mesler var iken ayaklarını o meslerini çıkartıp ayaklarını yıkıyor muydu? Yoksa meslerin üzerine mes mi ediyordu? Meslerin üzerine mes ediyordu. Demek ki diyoruz ki bu kesra ile gelen kıraattaki erculikum kıraatini sünnete döndüğümüz zaman Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem 6:07 ayağına bir şey giymediği zaman, ayakları çıplak iken onu muhakkak yıkıyordu. Çünkü ayakları yıkamak bu anlamda abdestin farzlarından. Ama yine diyoruz ki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetine döndüğümüz zaman Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetine döndüğümüz zaman diğer kıraatın da ne olduğunu görüyoruz. Ayağında mesler var iken onların üzerine mes ettiğini 6:35 Bu iki kıraatın da bu şekilde anlaşılması gerektiğini anlıyoruz. Yine sünnetten delile gelince arkadaşlar meslerin üzerine mes etmek ile ilgili hadisler tevatür derecesinde, mütevatir hadisler olmuştur. Zaten biraz sonra da yavaş yavaş hadisleri ele almaya başlayacağız. Yine İmam Ahmet'in konu ile ilgili güzel bir sözü var. Diyor ki kalbimde meslerin üzerine mes etmek ile ilgili en ufak bir şüphe yoktur. Kalbimde. 7:04 Meslerin üzerine mes etmek ile ilgili en ufak bir şüphe bile yoktur. Çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemden bu konu ile ilgili 40 tane diyor sahih hadis gelmiştir. Yine aynı şekilde Hasan Basri rahimallah diyor ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin 70 tane sahabesi bana Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin meslerinin üzerine mes ettiğini aktardı bana nakletti diyor. 7:33 Yine aynı şekilde icmadan delile gelince de arkadaşlar İbn-i Mundir Rahimullah Ehl-i Sünnet'in bu konu ile icmasını bize nakletmiştir. Ehl-i Sünnet'e bu konuda muhalefet eden bir topluluk var arkadaşlar. Onlar da Şiiler, Rafiziler dediğimiz grup. Ama onların bu bidat ehlinin bu konudaki muhalefeti Ehl-i Sünnet'in bu konudaki icmasıyla ilgili hiçbir etkisi yoktur. 8:04 Olmuyor. Şimdi mesela diğer konulara döndüğümüz zaman Ehl-i Sünnet bu konuda icma etmiştir diyoruz. Bakıyoruz mesela bazı grupların, bazı mezheplerin konuyla ilgili farklı görüşlerini görüyoruz. Ama bu konuyla ilgili baktığımız zaman Ehl-i Sünnet bu konuda ittifak etmiş. Sadece onlara muhalefet edenler kim arkadaşlar? Şiiler, Rafiziler onlara muhalefet edenler. Biz de diyoruz ki onların bu konudaki muhalefeti 8:32 Bizi bağlar mı? Bağlamaz. Diyoruz ki onların bu konudaki ehl-i sünnete muhalefeti muteber, ele alınır bir şey değildir. Konuyla ilgili ilk hadis-i şerifimize başlayalım. 9:03 فَاِنِّي اَدْخَلْتُهُمَا تَاهِرَتَيْنِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ وَلِلْا اَرْبَعْتِ اَنْهُ اِلَّا النَّسَائِ اَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمُ مَسَحَ اَعْلَ الْخُفِّ وَاَسْفَلَهُ وَفِي اِسْنَادِهِ ضَعْفٌ Mughira bin Şu'ba radiyallahu anh anlatıyor. Diyor ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ile berab 9:32 Eğildim. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem onları bırak. Onları bırak, çıkarma. Çünkü onları temiz olarak giydim diyor. Ve meslenin üzerine mes ettiğini Mughira bin Şube radıyallahu anh bize bu hadis-i şerifi Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'den bize aktarıyor. Hadisin bu kısmı arkadaşlar, buraya kadar olan kısmı muttefakun aleyh. Yani sahih Buhari'de ve sahih Müslüm'de geçmektedir. Hadisin devamında nesai dışındaki 10:03 Dört imam, nesai haricindeki üç imam, hadis-i şerifte şöyle bir ziyade getiriyorlar. Diyorlar ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem meslerinin üzerine ve altına mes etti. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem meslerinin üzerine ve aynı zamanda neresine? Altına mes etti. Bu rivayetin isnadı da arkadaşlar zayıf. Zayıf bir isnatla geliyor. Hadisin ilk kısmı Sahih Buhari'de geliyor, Müslim'de geliyor. 10:33 Diğer kısmı Sünen Arba demiştik. Hatırlayan var mı? Kimdi onlar? Dört Sünen sahipleri. Ebu Davud, Tirmizi, Nesai ve İbni Mace. Bunlardan İbni Mace'de bu rivayet yok. Geri kalan üçünde bu ziyade olan kısım geliyor. Ama diyoruz ki bunun da isnadı zayıf. Yani gelen rivayet ne? Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem meslerinin üzerine mes etti. Ve aynı zamanda 11:02 Meslerinin altına da mes etti. Yine konuya döndüğümüz zaman Mugira bin Şüabe radıyallahu anh Tebuk gazvesinde Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve selleme onun hizmetinde bulunan sahabelerden bir tanesi. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem abdest almaya başlıyor. Mugira bin Şüabe radıyallahu anh da Allah Resulü sallallahu aleyhi ve selleme abdest alması için su döküyor. Bu anlamda ona 11:32 yardımcı oluyor. Ne zaman ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ayaklarını yıkamaya geçtiği zaman Mughira radıyallahu anh peygamber efendimize yardım etmek için eğiliyor. Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin ayağındaki mesleri çıkarmak istiyor. Niye? Çünkü abdest alırken asıl neydi? Ayakların yıkanmasıydı. Bu anlamda Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'e yardım etmek için yere doğru eğiliyor. Ayağındaki mesleri 12:01 Çıkartmak istiyor. Çünkü düşüncesi ne? Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem şimdi ayaklarını yıkayacak. O yüzden bu anlamda onun hizmetinde bulunayım, ona yardımcı olayım. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki, diyor ki o ikisini bırak, ayağıma giydiğim mesleri bırak, çıkarma. Şüphesiz ki ben onları temiz bir şekilde giydim. Yani abdestli olduğum bir şekilde ayağımı onları giydim. 12:30 Daha sonradan Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ne yapıyor arkadaşlar? Meslerinin üzerine mes ediyor. Bu hadis-i şerif ne arkadaşlar? Muttefakun aleyh. Yani üzerinde şek şüphe olmayan konuyla ilgili en sahih kitaplarda, en sahih yerlerde geçen bir hadis-i şerif. Hadis-i şeriften çıkarttığımız faidelere gelince öncelikle Mughira bin Şube radiyallahu anhunun faziletini bu anlamda zikrederiz. 13:01 Çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin hizmetinde bulunmuş, bu görevde bulunan sahabelerden bir tanesi. Bu şekilde güzel bir, bu anlamda yani Allah Resulü'ne hizmet eden sahabelerden bir tanesi diyoruz. Aynı şekilde Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin güzel ahlakına delalet eden hadis-i şeriflerden bir tanesi. Sahabeye diyor ki, o ikisini çıkarma, bir hükümden bahsediyor. 13:33 Daha sonradan da onun hikmetini de, sebebini de ne yapıyor sahabiye? Açıklıyor. Bir şekilde bir azarlama, işte niye çıkartıyorsun demek yok. Bir şekilde ona bir hüküm söylüyor, uyarıyor. Bunu yapmamasının gerektiğini söylüyor. Ve bunun akabinde de güzel ahlakından dolayı niye onları çıkarma dediğinin de açıklamasını o sahabiye yaparak gönlünün hoş kalması için, gönlünü hoş tutmak için ona bu anlamda ne yapıyor arkadaşlar? 14:01 Destek oluyor. Diyoruz ki bu abdest alan kimseye yardım etme konusunda bir sınır var mıdır? Mesela Latif abi abdest alırken ben ona su döküyorum. Diyoruz ki sahabe bu şekilde bunu yapmış. Ama Latif abinin hiçbir hastalığı yok, hiçbir şey yok, bir sıkıntısı yok. Ben aynı zamanda hem su döküyorum hem de Latif abinin abdest azalarını ben yıkıyorum. Bu şekilde yıkamak Latif abinin abdestini sahih yapar mı? 14:35 Yapar mı yapmaz mı? Diyoruz ki yapmaz. Niye? Diyoruz ki öncelikle şuraya açıklamamız lazım. Eğer Latif abi kendi kendine kalkıp abdest alamayacak durumda ise bununla ilgili bir zaruret durumu var ise bu zaman geçerli. Bunda problem yok. Ama bu şekilde bir zaruret söz konusu değil. Kur'an-ı Kerim'de ayet-i kerimede abdestle ilgili ayet-i kerimede 15:07 ayet-i kerimede eğer namaza kalktığınızda yüzlerinizi yıkayın. Emir kime arkadaşlar? O şahsa. Yani namaz kılmak istediğin zaman, abdest almak istediğin zaman ne yapacaksın? Yüzünü yıkayacaksın. Ama şu olay farklı. Ben suyu döküyorum. Sen kolunu suyun altında gezdiriyorsun. Her tarafı ıslanıyor. Abdestin geçerli mi? Geçerli. Ama senin abdest azarlarını ben yıkıyorum. Sen bu anlamda hiçbir şey yapmıyorsun. 15:37 O zaman bu ayeti kerimenin mefhumuna anlaşılması gerektiği şeye ters bu durum olduğu için zaruret hali haricinde kişinin yardım amaçlı başkasının abdest azalarını yıkaması doğru değildir, caiz değildir diyoruz. Yine daha önceki hadis-i şeriflerde de zikrettiğimiz gibi yani kabul olmaz. Yani bu şekilde o kişinin abdesti kabul olmaz diyoruz. 16:12 Yine daha önceki hadis-i şeriflerimizde de döndüğümüz zaman bu faydayı hep zikrediyorduk ki biraz önce de bunun üzerinde bahsettik. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bir konuda bir hükmü belirtti ise muhakkak ki onun sebebini de hadisin devamında genellikle bunu zikrediyordu ki en azından bu yasakladığı veyahut da emrettiği şey insanların nazarında açık olsun, insanların kalbinde bir şüphe kalmasın, kalpleri bu anlamda mutmain olsun diye. 16:42 Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bir şeyin hükmünü beyan ettiği zaman genellikle diyoruz onun açıklamasının sebebinin neden böyle olduğunu da hikmetini de bizlere bildirmiştir. Yine diyoruz ki mesler eğer abdestsiz iken giyildi ise onların üzerine mes etmek geçerli olmaz. Bunu hadis-i şerifin neresinden anlıyoruz arkadaşlar? 17:13 Çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki ben onları taharet üzerine temiz iken giydim. Demek ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem abdest aldı. Abdestini bitirdikten sonra meslerini giydi. Taharet üzerine giymiş oldu. Bir daha abdest alma ihtiyacı duyduğunda abdest azalarını yıkadı. Başına mes etti. Mes edilmesi gereken azayı mes etti. Ayaklarına geldiği zaman arkadaşlar onların üzerine mes etti. Diyoruz ki o zaman mesler taharet üzerine giyilmez ise 17:43 Hükmü geçerli değildir. Burada yine Onları taharet üzerine giydim. Yine burada aklımıza yine bir mesele geliyor. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem sağ ayağını yıkadı. Bu şekilde temizliğini yaptı. Sonra meshini giydi. Daha sonradan sol ayağını yıkadı. Onun da temizliğini yaptı. Sonradan meshini mi giydi anlaşılıyor. Yoksa ayaklarını yıkadı. 18:16 Sonradan ikisi yani Mes'i de taharet kısmı bittikten sonra ayağına giydi mi anlaşılıyor. Evet racih olan da görüş bu diyoruz. Yani şu şekilde sağ ayağınızı yıkadınız. Mes'i giydiniz. Sol ayağınızı yıkadınız. Daha sonradan Mes'i giymiyorsunuz. Sağ ayağınızı yıkıyorsunuz. Sol ayağınızı yıkıyorsunuz. Abdest ibadetini bitiriyorsunuz. Daha sonradan sağdan başlamak burada. 18:47 yine Allah Resulü'nün sevdiği şeyler açısından sünnet diyoruz. Önce sağ ayağınızı giyiyorsunuz. Daha sonradan da sol ayağınızı giymiş oluyorsunuz. Aynı şekilde meslerin hükmüne ise çoraplarda da aynı hüküm geçerlidir. Diyoruz ki eğer ayağımızda mesler var ise taharet üzerine giymiş isek onların üzerine mes etmek bu anlamda çıkartıp ayakları yıkamaktan 19:24 daha faziletlidir. Anlaşıldı mı arkadaşlar? Normalde ayağımızda mes yok iken ayakların yıkanması ne diyoruz? Farz. Eğer taharet üzerine biz mesleri giydik isek onları çıkartıp ayakları mı yıkamak daha faziletli yoksa onların üzerine mes etmek mi? Bunu nereden çıkartıyoruz? Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem'in sünnetinden çıkartıyoruz. Eğer bu daha evla olsaydı Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem ne yapardı? Daha evla olanı 19:55 Tercih ederdi. Çıkartırdı. Ayaklarını yıkardı. Diyoruz ki bu ruhsat bize verilmiş. Eğer ayağımızda mesler var iken onların üzerine mes etmek çıkartıp yıkamaktan daha faziletlidir. Yine burada meslerinin üzerine mes etti. Biraz önce neden bahsettik? Yani sağ ayağınızı yıkadınız mesi giyiyorsunuz. Sol ayağınızı yıkadınız mesi giyiyorsunuz. Bunun doğru olmadığını söyledik. Şimdi şunu söylüyoruz. Allah söylesem 20:27 Meslerinin üzerine mes etti. Önce sağ ayağının sonra sol ayağının üzerine mi mes etti? Yoksa aynı anda ikisinin üzerine mi mes etti? Çünkü o ikisinin üzerine mes etti. İbaresinden zahiren anlaşılan ne? Aynı anda mes ettiğine dair delil var. Peki öbürkünü engelleyen bir durum var mı? Önce sağ ayağınızın üzerinize sağ elinizle mes etseniz. 20:56 sol ayağınızın üzerine, sol elinizle mes etseniz, bunu engelleyen, bu manayı çıkartmayan bir durum var mı? Yok. O zaman diyoruz ki, bu konuyla ilgili, bu konuyla ilgili durum geniştir. Aynı anda ikisinin üzerine mes de edebilirsiniz. Önce sağ ayağınızın üzerine mes edip, daha sonradan sol ayağınızın üzerinize de mes ettiğiniz zaman, ikisi de geçerlidir. Bu anlamda bir sıkıntı teşkil etmez. Meslerin üzerine nasıl 21:28 Mes etmemiz gerekiyor. Şimdi ikisinin üzerinde sağdan başlayıp soldan başlayacağız dedik. Veyahut da aynı anda ikisinin üzerine de edebilir dedik. Ama bu mes etme işlemi nasıl olması gerekiyor? Diyoruz ki normalde sağ elimizle sağ ayağımıza, sol elimizle de sol ayağımıza başlıyoruz. Nereden başlıyoruz mes etmeye? Parmak uçlarımızdan başlıyoruz. Ve elimizi bileklerimizin olduğu kısma doğru, yukarı doğru ne yapıyoruz? 22:01 Burada dikkat etmemiz gereken hususlardan bir tanesi ellerimizin parmaklarını birbirine bitiştirmekten ziyade açarak ayaklarımızın komple üstünü, çoğunluğunu, büyük bir kısmını mesh etmeye çalışıyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi bu. Yani mesh ederken ellerimizin parmakları açık olur ise ayağımızın büyük bir kısmına mesh etmiş oluruz. 22:30 Ama ellerimiz kapalı olsa bu şekilde mesh etsek yine aynı şekilde geçerlidir. Diyoruz ki en faziletli olanı mesh ederken ellerimizi açık tutup ayakların büyük bir kısmına, üst kısmının büyük bir kısmına mesh etmektir. Yine bununla ilgili Allah-u Teala hadis-i şerifte verdiği ruhsatların kullanılmasından hoşnut olur diyor. Diyoruz ki meshleri kullanmak bu anlamda bir kolaylıktır, bize verilmiş bir ruhsattır. 22:58 Allah-u Teala da bu şekilde verdiği ruhsatlardan hoşnut oluyor ise kişinin özellikle kış aylarında mesleri giyip onların üzerine mes etmesi Kur'an'da, sünnette biraz önce de dediğimiz gibi icmada olan sabit bir durumdur. Yapılmasında en ufak bir sıkıntı, bir problem yoktur. Yine aklımıza şöyle bir soru geliyor. Konularla hep ilerlediğimiz için bir kimsenin çölde kaldığını farz edelim veyahut da 23:29 bir mıntıka da etrafında su bulamadığı bir yerde. Orada su bulamadığımız zaman ne yapıyoruz arkadaşlar? Namaz vakti girdi. Teemmüm yapıyoruz. Bu kimse teemmümü yaptı. Ve meslerini giydi. Yanında mesleri vardı. Teemmüm yaptı. Meslerini giydi. Daha sonradan bir beldeye geldi. Geldiği beldede de su var. Şimdi abdest alırken ayaklarının üzerine mes mi edecek? Yoksa mesleri çıkartıp 24:00 ayaklarını yıkaması mı gerekiyor? Yıkaması gerekiyor diyenler? Hemen hemen yarısı. Üzerine mes etmesi gerekiyor diyenler? Hiçbir şey demeyenler? Diyoruz ki arkadaşlar burada ayaklarına mesleri giydi. Normalde temmümdeki azarlar kaç taneydi? İki taneydi. Yüz ve el. Bunların temizliğini bu şekilde yaptın. Bu komple bir temizlik anlamına geliyor. 24:41 Bu şekilde namaz kılabilir misin? Kılabilirsin. Ama bir yere gittiğin zaman su buldu isen orada abdest alırken sen bu ayaklarında giydiğin mesleri bu anlamda yıkayarak taharet üzerine mi giydin? Yıkamadın. Sen temmüm aldın. Bu şekilde namaz kılmak sana caiz oldu. Ama sen taharet üzerine bu ayaklarını yıkamış olarak taharet üzerine giymedin. O yüzden diyoruz ki o kişi suyu bulduğu zaman abdest aldığında ne yapar? Ayaklarını yıkar. 25:11 Meslerini giyer. Daha sonradan bir daha abdest aldığında onları çıkartmasına gerek yoktur. Onların üzerine mes eder diyoruz. Yine hadis-i şerifte mes ibaresinin mutlak genel bir anlamda geldiğini görüyoruz. O yüzden meslerdeki ufak yırtıklar, delikler bu anlamda meslerin yapılmasına engel teşkil eden bir durum değildir. Meslerin altı yırtık olabilir. Üstünde bir delik olabilir. 25:46 bunlar bu anlamda zarar veren şeyler değildir. Eğer böyle olsaydı Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bunun tafsilatını bize ne yapardı? Bildirirdi. Yine konuyla alakalı Şeyhülislam İbn-i Teymiye diyor ki sahabenin geneli gariban, fakir insanlardı. Yani onların meslerinin yırtık veya delik olmama gibi bir ihtimali düşünülemez. Diyor Şeyhülislam İbn-i Teymiye Rahimallah. Buradan da yola çıkarak 26:15 Diyoruz ki meslerin üzerindeki yırtıklar veya altındaki yırtıklar onun mes ismi adı altından çıkarmıyor ise şimdi bakıyorsunuz mesela komple tabanı yok. Bu başka bir şey. Ama yırtılmış veya delinmiş bu anlamda diyoruz ki bir problem teşkil etmez. Şartlardan bir tanesinin taharet üzerine giyilmesi gerektiğini söylemiştik. Eğer bir insan taharet üzerine giymediyse mesler 26:48 üzerine mes etmesi uygun değildir, geçerli değildir dedik. İkinci şart ne olabilir arkadaşlar meslerle ilgili? Birincisi dedik ki taharet üzerine giyilmiş olması gerekiyor. Bu bir. İkincisi meslerin üzerine mes etmek için bir şart daha var. Bu ne olabilir? Diyoruz ki abdest azarlarında ayakta yıkanması gereken bölge ne ise orayı ne yapmış olması gerekir? Kapatmış olması gerekir. 27:20 Mesela bir mes giydiniz. Kabe'nin kemiklerinin altına kadar geliyor. Onun üzerine mes etseniz olur mu? Olmaz. Kabe'nin kemiğini de ne yapması lazım? Kapatması. Yani ayaklarda yıkanması gereken bölge neyse orayı örtüyor veya kapatıyor olması gerekir. Yine dediğimiz gibi içindeki delikler, yırtıklar, patlaklar bu anlamda zarar vermez. Yine nesai haricindeki diğer 27:51 Dört imamın ziyadesinde Allah Resulü'nün meslerinin üzerine ve altına mes etti. İbaresi geçiyor dedik. Zaten müellif de isnadında bunun zayıflık olduğunu söylüyor. Aynı şekilde biraz sonra alacağımız ikinci hadis-i şerife de Hz. Ali radiyallahu anh'tan gelen hadis-i şerife de 28:20 Ters düşen bir ibare. Diyoruz ki meslerde asıl olan meslerin üzerine mes etmektir. Altlarına mes etmek Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetinden değildir. İkinci hadis-i şerifimizde وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُ اَنَّهُ قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ اَسْفَلُ الْخُفِّ اَوْ لَا بِالْمَسْحِ مِنْ اَعْلَاهُ 28:52 Ali radıyallahu anhu anlatıyor. Diyor ki şayet din akıl ve düşünce ile olsaydı meslerin altına mes etmek üstüne mes etmekten daha faziletli olurdu. Daha doğru olurdu. Ama diyor ben 29:20 Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemi meslerinin üzerine mes ederken gördüm diyor. Bu hadis-i şerifte İmam Ebu Davud, sünen sahiplerinden bir tanesi olan İmam Ebu Davud, hasen bir isnatla, sahih bir isnatla zikretmiştir. Bir önceki hadis-i şerifte dedik, İmam Nesai dışındaki sünen sahiplerinin getirdiği rivayetlere bakıyoruz. Ve bu rivayete baktığımız zaman, 29:51 Zaten o rivayetin de zayıf olduğunu anlıyoruz. Hadis-i şerif de bize açık ve net olarak şunu beyan ediyor. Meslerin üzerine mes etmek, meslerin üzerine mes etmek sünnet olan. Yoksa altlarına mes etmek, bu anlamda Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in sünnetinden olmayan, onun sünnetine mukalif olan bir durum. Eğer din, akıl, 30:20 veyahut da düşünce ön planda olsaydı dinde, sadece bu yandan bakıyor olsaydık, ne yapmamız gerekirdi? Meslerin altına mes edip, üstünden daha faziletli olduğunu düşünmemiz gerekirdi. Çünkü niye? Direkt kirlenen kısmı, pisliğe veyahut da çamura, toprağa temas eden kısmı, necasete bulaşan kısmı orası. Onların silinmesi, akla mantığa göre, 30:50 Daha uygun olurdu diyor Ali radıyallahu anh. Ama bundan sonra daha güzel bir ibare zikrediyor. Diyor ki yani biz olaylara ne yapmıyoruz? Bu şekilde akıl ön plana koyup yaklaşmıyoruz, bakmıyoruz. Hadisin devamında ne diyor? وَقَدْ رَع۪يتُ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ وَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَهُ عَلٰى ذَاهِرِ خُفَّيْهِ Ve ben Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin hal böyleyken meslerin üzerine mes ederken gördüm altlarına. 31:20 Mes'e derken görmedim. Zaten diyoruz ki hiçbir zaman İslam dini selim olan, düzgün olan bir akıla muhalefet etmez. Yine bazı insanlar bu anlamda akıllarını ön plana çıkartan insanlar toplum içinde bazen fesada yol açmışlardır. Akıllarını ön plana çıkarttıkları için. Bununla ilgili de İmam Ebu Hanife'den rivayet edilen bir eser var. 31:51 Etrafındaki insanlar soruyorlar. Diyorlar ki bu tip insanlar var. Emri bil maruf ve nehyenil münker yapıyorlar. Ama bu emri bil maruf ve nehyenil münker yaparken biraz böyle şiddetliler. Zor kullanıyorlar. Kabalar. Tabiri caizse biraz küstahlar. Kendini beğenmişler. Diyorlar bu insanların durumu nedir gibilerinden. İmam Ebu Hanife Rahimullah diyor ki onlara söyleyin. Emri bil maruf. 32:20 yapmasınlar diyor. Tabi etrafındaki insanlar şaşırıyorlar. Diyorlar ki nasıl yani? Yapmasından ne demek? Diyor ki çünkü onların ifsad ettikleri durum ıslah ettiklerinden daha büyüktür. Yani siz bu şekilde zor kullanarak insanlara bir şey anlatmaya çalışarak o insanları ne yapabilirsiniz? İslam dininden soğutabilirsiniz. Yaptığınız bu kötü ahlakınızla. 32:50 Yani senin bu anlamda o adama bir şey anlatmaman, onu kaçırmandan daha iyidir. Demek ki sen bu işin ehli değilsin. Demek ki sen nerede ne söyleyeceğini, nasıl muamele edeceğini, davet usulünü bilmiyorsun. O zaman sen bu sınıf insanlardan isen, bu anlamda emri bil maruf yapma. Bu adamı dinden soğutma. Tabi bu demek değil ki, emri bil maruf ve nehyanın münker yapmayalım. Yani yaparken, 33:19 onu usulüne uygun bir şekilde yapmamız gerektiğinin önemi. Önemini vurguluyor İmam Ebu Hanife. Yoksa emri bil marufu bırakalım, ben bunun için ehli değilim adamı sigara içerken gördük, içki içerken gördük. Tabii ki nasihat edeceğiz. Ama ne? Güzel bir uslupla. Onu ne yapmadan? Kaçırmadan. Kazanmaya çalışacağız. Hakkı güzel bir şekilde anlatacağız. Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem'in davetine bakın. 10 sene Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem sadece insanları neye çağırdı? 33:48 La ilahe illallah'a çağırdı. Şöyle bir şey de diyebilirdi. Bir sene oldu artık anlamıyorsunuz. Allah sizin belanızı versin diyebilirdi değil mi? Ama Allah s.a.v. onların bu anlamda cahil olduğunu biliyordu. Israrla sabretti ve daha sonradan bakıyorsunuz Hz. Ömer gibi bir insan iman etti. Değil mi? İslam onunla ne yaptı? İzzetlendi. Yani Allah s.a.v. sabrı sonunda ne yaptı? Meyvelerini verdi. 34:22 Yani tabii ki basiret üzerine, ilim üzerine bu anlamda olayı göreceksin. Ne anlattığını, vakayı ben buna bu şekilde yaklaşırsam bunun sebepleri, sonuçları, neticeleri ne olur? Bunu düşüneceksin. Yoksa emri bil maruf, nehyanın münker, üzerimize vacip adamı gördün. Ağzına ne geliyorsa söyle. Sen bunu yapıyorsun. Allah'ın düşmanı mısın? Allah'ı sevmiyor musun? Allah senin belanı versin dersen bu adam senin bu emri bil marufundan veyahut da 34:53 Nehyanın mümkünden hiçbir şey istifade etmez. İnsanlar kaçardı. Yani burada hep hikmete, bu anlamda hep hikmetli olmaya, olayları, yani sebep-sonuç ilişkisine bakmayı, insanları kaçırmamayı, güzel bir uslupla hakkı doğruyu anlatmayı tavsiye ediyoruz. Yoksa hakkı gizleyelim, insanlar kaçmasın demiyoruz. Hakkı sonuna kadar savunacağız, anlatacağız. Tek başımıza olsak daha iyi. Ama ne? 35:31 Bunu da güzel bir uslupla anlatacağız ki etrafımızdaki insanları ne yapalım? Kazanalım. Yine hadis-i şeriften arkadaşlar istifade ettiğimiz faydalara geçince diyoruz ki akıl ile din çakışır ise hangisini tercih ediyoruz arkadaşlar? Dini, nakli tercih ediyoruz. Eğer nakil ile akıl bir yerde çakışıyor ise biz ne yapıyoruz? Nakli alıyoruz. Çünkü bizim aklımız bu anlamda 36:03 Küçük, eksik olabilir. Ama din, dinde böyle bir eksiklik. Nakilde böyle bir eksiklik yok. Tabi bu gelen nakil sahi olduğu sürece. Bunu da ne yapıyoruz? Üzerine düşüyoruz. Eğer zayıf bir hadis geliyor ise zaten bunu biz, uydurma bir hadis geliyorsa zaten biz bunu almıyoruz. Mes etmek diyoruz ki meslerin üstü için geçerlidir. Altları için geçerli değildir. Bir insan bile bile hala meslerin altına 36:36 mes etmeye çalışıyor ise biz o insana sen bidatçısın bu anlamda dik kafalısın deriz. Çünkü niye? Hadisler ortada. Her şey gün yüzü gibi açık. Eğer Allah Resulü sünnetine ittiba etmek istiyor isen ne yaparsın? Hakkı gördüğün zaman onu alırsın ona ittiba edersin. Ama sen göz göre göre bunu ben altına da mes ederim. Kirlenen tarafı burası. 37:04 diyorsan hala aklını ön plana çıkartıyorsan o zaman biz bu insana senin bu yaptığın bidattır. Bu anlamda dik kafalılıktır. Nakili gördüğün halde buna iman etmemektir diye o kimseye ne yaparız? Uyarırız. Yine arkadaşlar bu hadis-i şerifte de aynı şekilde Şiilere, Rafizilere reddiye vardır. Bu reddiyenin olduğu kısmı kim bize söyleyebilir? Yani hadiste 37:42 Onlara çok büyük bir reddiye var. Hadisin hangi kısmından alıyoruz bunu? Yani sadece onlarla alakalı değil o. Başka aklı ön plana atan fırkalar içinde. Evet. Hadisi rivayet eden sahabe kim arkadaşlar? Hazreti Ali radiyallahu anh. Hazreti Ali radiyallahu anh'ın Şiilerin, Rafizilerin katında değeri ne arkadaşlar? İmamul Eimme. 38:19 Yani imamların imamı. Onlarda biliyorsunuz 12 tane imam var. O imamların derecesi sınıfları ne arkadaşlar? Masumlar. Yani onların nazarında Hz. Ali ve ondan sonra gelen diğer imamlar masumlar. Yani masum olan ehli sünnetin inancına göre kim masum? Peygamberler. Onlar da bu kimselerde aşırıda, sevgide aşırıya giderek ne yapmışlar arkadaşlar? Bu şeyi ona vermişler. Biz diyoruz ki onlara 38:47 Yani Hz. Ali'de aşırılığa gidiyorsunuz, onu masum olarak da görüyorsunuz. Bu anlamda hata ediyorsunuz ama, bu masum olan olarak inandığınız, Allah Rasulü Aleyhisselam'ın bu sahabesinin getirdiği bu hadis-i şerife niye iman etmiyorsunuz? Değil mi? Ali radıyallahu anh onların nazarında, İmamül Eyimme, imamların imamı, imamların imamı sana bu şekilde bir hadis-i şerif getirmiş. Ayakların üzerine, 39:16 mes etmen gerektiğini, ayağında mesler var iken, üzerine mes etmen gerektiğiyle ilgili hadis-i şerif getirmiş. Ve sen buna ne yapmıyorsun? Kabul etmiyorsun. O zaman diyoruz ki arkadaşlar, bu fırka, Şiiler ve Rafiziler, bu fırka demek ki heva ve hevesleri üzerine hareket eden insanlar, hakkı isteyen insanlar değil. Eğer hakkı isteyen insanlar olsalardı, bu rivayetleri görünce ne yaparlardı? Buna teslim olurlardı, buna iman, 39:46 Yine İbni Kesir Rahimullah diyor ki ayakların temizliğinde üç yerde diyor Rafiziler hakka muhalefet etmişlerdir. Ayakların temizliğinde üç yerde Rafiziler hak olan dine muhalefet etmişlerdir. Bunun birincisi arkadaşlar çıplak ayağın üzerine mes etmeyi caiz görmüşlerdir. Çıplak ayağın üzerine mes etmeyi caiz görmüşlerdir. Abdest bölümüyle ilgili hadis-i şerifleri hatırlarsanız. 40:17 Yine Ali radiyallahu anh, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin nasıl abdest aldığını anlatan ravilerden bir tanesiydi. Allah Resulü aleyhisselam ayaklarını, ayağında çıplak iken bir şey giymiyorken ayaklarını yıkıyordu. Buraya meslerle ilgili bölüme geldik. Yine Ali radiyallahu anh karşımıza çıkıyor. Meslerin üzerine mes ettiğini bize açıklıyor, bize beyan ediyor. Yine ikinci muhalefet ettikleri konu arkadaşlar. 40:47 Ayaklarla ilgili kısımda. Bu kaben kemiği demiştik ya. Ayağımızın yanında olan bir çıkıntı var. Onlar diyorlar ki hayır. Kaben kemiği o değildir. Ayaklarımızın o parmaklarımızın üstünde ayağın üst kısmında olan kemiktir. O yüzden ne yapıyorlar? Sadece oraya mesh ediyorlar çıplak ayaklarında. Yani normal şartlarda şöyle deseler yine bir şekilde ne demek istediklerini anlarız. Biz diyoruz ki ayakların yıkanması gerekiyor. Farz olan bu. 41:17 Onlar da deseler ki asıl olan ayakların her tarafına mesh etmektir. Bir şekilde ne demek istediklerini anlayabilirdik o zaman. Yine hatalı olmasına rağmen. Ama şu anda diyorlar ki hayır Kabe'nin kemiği o yandaki çıkıntılar değildir. Ayağın üstünde olan kısımdır. Sadece orayı mesh ediyorlar. Bu şekilde ayağın geri kalan kısmı yarısı mesh edilmemiş oluyor. Hatta yarısından fazla bir kısım. Üçüncü olarak da meshlerin üzerine mesh etmeyi 41:48 yasaklıyorlar arkadaşlar. Burası da ilginç değil mi? Meslerin üzerine mes etmiyoruz demiyorlar. Diyorlar ki mes çıplak ayağın üzerine olur. Eğer ayağında çorap veyahut da mes var ise onların üzerine mes etmek caiz değildir diyorlar. Ali radıyallahu anh diyor ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem meslerin üzerine mes ederdi. Onlar ne diyorlar? Meslerin üzerine mes etmek haramdır. Demek ki bu insanlar 42:17 Heva ve heveslerine göre hareket eden, hakkı gördükleri zaman ona teslim olmayan fırka. Yine hadis-i şeriften çıkarttığımız son faideyi de zikrederek bugünkü dersimizi noktalayalım. Diyoruz ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin yaptığı fiiller de bizim için ne teşkil eder arkadaşlar? Delil olarak bizim için de delil teşkil eder. Çünkü Ali radıyallahu anh'ın anlattığı bu hadis-i şerif ne? 42:47 Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemi ayaklarının üzerine mes ederken gördüm. Demek ki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin bir fiilinden bahsediyor ve biz de bunu nerede kullanıyoruz? Delil olarak kullanıyoruz. Yani Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellemin sözü bizim için delildir. Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellemin fiili aynı şekilde yaptığı şeyler bizim için delildir. O aynı zamanda sünnetin tanımında 43:17 Sözü, fiili bir şey daha var. Neydi o? Takrir. Yani Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin önünde bir şeyler gerçekleşiyor. Ona ses çıkarmıyor. Demek ki biz buradan da onun ne olduğunu anlıyoruz. Caiz olduğunu, tasdik ettiğini çıkartıyoruz.