Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:02 Wa man ahsanu qawlan min man da'a ila Allahi wa amila salihan wa qala innani minal muslimin. Khulqlarnin in tamamisi, rasulullah, rasulullah. Amallarnin zinatlisi, güzel akhlaq, güzel akhlaq. 0:34 Quyash muzni irit gandayi, günahlarini iritgayi xulk. Saadatka, muruatka, muhabbatka, ilitgayi xulk. Xulklarinin in tamamisi, amallarinin in afzali. Bismillahirrahmanirrahim. 1:08 Alhamdu lillahi rabbil alamin, wa salatu wa salamu ala rasulihi Muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd, salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Biz Allah subhanahu wa ta'ala bilan buladiyyan adab haqdik, afriyatudik. Utkan darsimizda ittik ki, Allah ta'ala bilan buladiyyan adab, ibn Qayyim rahimahullah etkanlari qabi, birinciden qalbini Allahdan başkadige qaraçtan qitarish. 1:38 qalbda Allahdan bosqage cay qoy maslig bilan bolad. Agar bu qen calig dereceda qamil derecegi itse, bende shun calig derecede Allah ta'ala bilan bolgan odabni cayga koygan bolad dedik. Wa ikinsisi, amalini naqs bolishlikiden saklesh. Yani, Allah ta'alani buyruklarini hurmetlesh bilan bolad dedik. Allahni sha'airlarini hurmetleshlik. Allah ta'ala yitadi ki, wa man yu'adhim hurumati allahi, fahuwa khayrun lahu inda rabbih. 2:09 Kimki Allah Ta'ala'ni hurumatlarini, yani Allah'ni buyruklari, Allah'ni haram qigen narsalarini, Allah'ni buyruklarini hurumatlasa, uluqlasa, mana bu Allah'ni huzurda u sha'adam uchun shu yahshi waza. Bu Allah'ni sha'ayrlarini hurumatlaslik, ikdi narsa bilan bulat edib ettik. Berincisi, niyatni khalis Allah Ta'ala'ga kilişlik. Eger kim niyatni khalis Allah uchun qilalmasa, 2:38 u amalini bacar olmaydi ola. Va ettik ki, amal, niyatsiz amal bumaydi. Hatta ki, ulamalara echiken ki, agar Allah Ta'ala bir bandage, bandalari ge niyatsiz amal qiyilardi biyurgandaydi, bacaribumaydi gen narsani biyurgand bolardi dedik. Yani niyatsiz amal bumaydi. Odam nima qadir niyat qilib amal qiladi? Odamlar uchun, ya basqan narsan uchun, harqan dey amaldin bir nima di niyat qiladi? 3:07 Uzda uzu hic qanday, hicdan hicke amal qileshlig bu, aqilli adamlar da shimas bu. Aqilli adam namuchundur haraket qilad. Har qanday harakatna astida bir niyat bulad. Fakat mu'min kishilar manashu niyatini Allah ka burpojlikke bir yurulindi. Bu, nahayat derecede muhum, va uz urnida nahayat derecede qiyin amal. In birinci buladigan amal, hamma amallarini sharti shu, Allah uchun bulishligi. Wa ma umiru illa liya'budullaha, 3:38 adamlar biyurulingen narsilari fakat bittin narsiga biyurulindilar, ular khalis Allah ta'ala ge ibadatini khalis qilislikge biyurulindilar. Hanif bugan halitlardi. Hanif digani, nima didik, batildan, haqqiya qarab qas bilan buruligan kisi digan. Bunu misaligi Ibrahim aleyhis salamda misal qildik. Ibrahim aleyhis salam, Hanif kisilerinin imami uksu. 4:05 Nima uchun Allah Subhanehu wa Ta'ala uqshini uzige xalil qib tenleba gandigini, ki che biz bazibir ayatlarda uqshligimizden, misallerden bildik. Hatta ki uzini uqlini suy digan peytte, hic ikilenmesten barturib Allahini buyurgu, tamam Allahini buyurgu bar bacardiler. Qawma uqshini Allahki ibadat qigandig uchun alawga atu vardiler. Alawga ulaqtirigan peytlerde Ibrahim Aleyhisselamini xayaligayam kigen yogudi ki, min Allah şu alawda icide qitqar qalad diganlarisi xayaligayam yogudi. 4:35 Buldik, ologa iki yushki kitibpan digan itqot bilan turibdilar, lekin hasbuna allahu wa ni'mal wakil diganlar. Ibrahim a.s.da usha payitdaki duası, hasbuna allahu wa ni'mal wakil. Wa mu'minlar, kafirlar, ularga qarisi tayyarlan yapdi digan xabar kilgan payitdaki mu'minlarna, dualarim quttu shubugan, hasbuna allahu wa ni'mal wakil. Alladhina qala lahumu n-nasu, inna n-nasa qadi jama'u lakum faqshawhum, fazadahum imana. 5:05 Wa qalu hasbuna allahu wa ni'mal wakil. Kin unni cazasini mubuldi. Fan qalabu bi ni'matin min allahi wa fadlin. Lam yamsas hum su'u wa taba'u ridwan Allah. Yani muminlar, sahabalar, shunday kishilardi ki, ularga adamlar kipturib, kafirlar silar uchun qatliq tehergarliq ili abdi. Ihtiyot boylar, tehergarliglar indi oylar. Ular cu'da qatliq qazab bilan silarga qarab ili abdi. Digan payitda ular digablari, hasbuna allahu wa ni'mal wakil. 5:34 Yani bizge Allah uzu kifaya qiladi, Allahni uzu wakilati bu Allah wakillikda in gozel wakildir. Shundan ki, Allah Ta'ala itayyabdi ki, ular hech qaldi zarari gitmestan yullarida keti urdilar digi. Demek amalini qisqaca nimasi shuki qabul bulishlik uchun birinci urinda niyat, qalis Allah Ta'ala uchun bulishliyi kirik. Hatta ki, niyat agar Allah uchun bulmese bu maasiyat bulirik. Maasiyat digim ketasi bulirik. 6:04 Abuhurayi rivayatqigan hadiste, üç kicini, üçte adamini dozakke birinci ubturib ulaqtirladidi. U shalardan biri qari qalim bugan adam, ikincisi mujahid bugan, shahid bugan adam, uchincisi mallarini nafagat qilub turib yurgan sakhi adam, u shalar dozakke birinci ubturib kirdini ge, niyatlari basqanirsi buganligi uchi. Ve Rasulullahini hadislerden etdiki, qiyamat günü Allah Ta'ala agar adamlarga ceza bersa, mukafatlarini bersa, riyaqigan adamlarga etiriken ki, 6:34 bari ilertsilar kim uchun amal qigan bu seylar, u shannan uzilarin cazalarin da oylan. Qayn qayrdan ola edurlar cazasini? Bur kuna Abu Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu adamlariga qutuba qibdurgan payetlarday etdilar ki, mana bu shirkdan, yani riyaadan qurqiylar ittaqu min hadha shirk, ar-riya, mana bu riyaadan, shirkdan qurqiylar, ihchundan saqlaniylar, chunki u 7:05 chumalini urmalashtan kura maqfi raqdur digan. Chumali urmaliv kit etken payt, taka halat tanam kura maqfi raq. Bilmastan qalb kakir kit qolad. Shunda Abdullah ibn Hazm wa Qais ibn Mularib ikallarri turib etshtiki, ya bu gapirgin gapinnya hujjat etesan, ya ki bu masa Amir il-Mu'midin Umar n'al diga barib, izin birisam, izin birmeyisam, biz barib sin nish qad qalamiz, shugab dit etken digi yinchi. Ma'zunan aw gayra ma'zun barib etamiz digan. 7:35 Shunda bu kusha ettilar ki, yox, min bu qabimdan chiqimen. Yani bu qabimga dalilim bar. Bir kunu Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bizlarga khutba qildilar. Wa khutbada khuttu shu qabda ettilar. Mala shu shirkdan, shirk, yani riyadan saklan ilar. Chunki u cumalini urbalasdan gore mahfiraq. Shunda sahabalar etsiz ki, Rasulullah buncalik derecede u mahfibu saklandi saklan amiz undan. Shunda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etdilar ki, etiyilar ki, ey Allahim, 8:05 biz sindan bilgan, bilgan halatda shirk kiltirishligden panoqtiliyimiz, va bilmagan halatimizde hem shirk kiltirishligden panoqtiliyimiz. Yani, daim shirkden biz panoqtiliyib yurishligimiz kirek. Shirk bu ushinda inarsa ki, adamni qalbiga uzu bilmagan halatda kirp qoladi. Uzu bilmagan halatda kirp qoladi. Masalan, har bir adam uzanin qalbini sinib qorishligi munkun. Masalan, sizga bir xabar ki genbaytda qalbizgiye qulaqsib qoriyin. 8:34 uşa qalbiz kim ge suyandi uxa peytte. Agar bir adamge bir tomandan bir maddi yordam kepturgan bose, uxa maddi yordam toqtadi boldi digan peytte, yoki ishtan ishlepturgan adam, boldi bugundan boshlayib singe ishtan boshadayin disa, uxa adam rizqini Allah ge ishanadi mi, yoki ishlepturgan indi ailige kanday bolaydi, indi trikçiligim kanday bolaydi. Mani su peytte qalbige quloxsasin. Qalbini kanday halatni topaydi. Yoki, 9:05 Uruş meydani daybol etgen bose, məsəlxən, kafirlər, müsulməllərgi qaragəndə, anca adatta, quwatta, kup buganləgini eşitgen peytta, ular nəhayatta kuculi gerdiygen peytta qalbida agar qurqınç qirsa, demək uşa qalbda shirk bar digen. Mənə bu shirk cumalini urmalashtan amkora maghfirax buganlarsa. Buni qarib tashlamaginca insan kamil mumun bolal meydi. Dogra albetta u mu shirk degil meydi o adam. 9:32 Lekin, shirk miqdari chalik inzon Allahdan başqadan qurqadi. Allah Ta'ala ularini qalblariga, musriklarini qalblariga, Allahka shirk kiltirganiliklarina barabari chalik qurqin islashladi digan. Qan chalik odam qalbida Allahdan başqadan umut busa, usha umuti chalik qurqu geladi. Ibn Qayyim rahimahullah addilar ki, manay shunarsa Allahdan başqaki qalbni acipo islik, bu shirkni ishigi. Wa qalbni Allahka qaratislik bu tawhidni ishigi. 10:02 Mani shundan ishi boshlanadi. Ikinchisi, ikinci sharti, amal Rasulullah s.a.v. sunnatiga muhafq bolish kirik. Agar da amal sunnatiga, shariyatiga muhafq bomasa, u Allahni buyurukunu bacar ebbandib uzunumuzu aldamasan odam. Odam uzige uze amal, birguna Abu Sa'idin Khudri radiyallahu anhu masjidiga kirganlada, odamlar xalqa bubu turib turib, yuz merte subhanallah di ilardi sabittalari. 10:31 qogallari subhanallah, subhanallah, subhanallah etardi. Ki yuz matta alhamdulillah diylardi isa, yuz matta alhamdulillah, alhamdulillah, alhamdulillah, oda bile zikir qiliyabdiyki. Bu halatdi korubdurub, uksu tezlik bilan cikib getdilar da, Ibn Masud radiyallahu anhu hune boshlab geldidi. Boshlab gelib bu ahvaldi koruyin iyan. Kendi ikalilari aligi majlisini yukarisi digi tikebib durdilar da, Ibn Masud etdilar ki, yasilar Rasulullah tanim kore hidayattasilar, 10:59 ya ki bu mese adamlarga fitne ishigini ochi qoyi yapsilar digan. Yani Rasullahtan kura hidayatli mese elbette olar. Demek ikincisi digani. Fitne ishigini ochi yapsilar adamlarga. Shunda bir lara etsit ki, ey Rasullani sahabisi, biz fakat yaksilik niyati daqliyab biz bu ishti. Diganda Ibn Masud etdilar ki, qancha qancha yaksilikde niyat qigan adamlar bar, u yaksilikke itishalmeydi. U yaksilikke irishalmeydi. Yaksilikde... 11:27 Niyyat qilişlik bilan yaxsilikke itiqadur meydi. Bu, nuhayat derecede muhum bugan asil. Amal qabul bolişlik uchun, birinciden xalis niyat bolişkerek, ikinciden Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni shariyatige muafiq bolişkerek. Agar shariyatige muafiq bomese, u amal amal degilim meydi. Bukhari rahimahullahi rayyatqigan hadiste, Abu Hurayrani hadisi, bu hamamiz ishtikamiz bugunu, hadis Musi sallallahu alaihi wa sallam diga mashhur hadis. 11:55 Bir kisi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam macitda utirgan bayatlarida, bir kisi kilib turib macitda bir chika tomaniga utib namaz uqidi iki rakat. Namazda judayam tezlik bilan uqigan, rukulari, sucutlarini joyga qoymastan uqigan, kin kilib turib Rasulullahka salam berdi. Shunda Rasulullahun gayttilar ki, sen bar qaytib arib namaz uqigin, chunki sin namaz uqigani yogdadilar. Erciy fa salli, fa inna ka lam tu salli. Bar qaytib arib namaz uqi, sin namaz uqimadi. 12:22 Demek uşa adamna sunnatka muhafag namaz okuma ganligi uchun namaz okuma adin diyabdilar. Hali qadam qaytib ardi, gani namaz okudi, qaytib gib yana salam birganda rasulli eddilar ki, bar qaytib ardi namaz oku gan, chunki sin namaz okuma adin didilar. Bu adam yana qaytib ardi namaz okudi da, xuddu uxanda yagib namaz okub, yana qaytib geldi, yana salam birganda. Rasulli yana eddilar, bar qaytib ardi namaz oku, sin namaz oku ganin yoglu. Shunda buksha eddi ki, sizna haq bilan yubargan zatka qasam ilchi baytaban ki, 12:51 Men bundan basqa namaz okisdi bilmay min? Meni bilganim shu. Diganda Rasulullah keyin unga namaz okisdi edi urgatdilar. Agar qan namaz getdirsayin, sen xatirjam halatda qiyamda tulgin, keyin Fathani okigin, uzinga myasar bugan suralarini okigin, va sajda ruku qigin, rukuda xatirjam bo, rukudan tulgin hatta xatirjam bo, dip tulib namazdi odaplarini urgatdilar. Demek, namaz Rasulullahni sunnatiga muafiq bomadi mi? 13:20 u namaz uqulim madis soq. Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam eti etiblar, bar qaytib namaz uqugin, chunki si namaz uqumadin, dedilar. Ayşe radiyallahu anhana hadisi bu babda, şu masalada asil boladi. Ayşe anamiz etiblar ki, man amila amalan, laysi alayhi amruna, fa huwa raddun, Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam etiblar. Yani, kimki bir amalniksa, va unga, bizdi sunnatimizga, bizdi yolimizga, dinimizda, bu masa, bu ish, u iqasiga qaytarilya. 13:50 Amal nadi Mekkatta ki cilgini ahamiyati yox. Al muhim, yani muhimi amal Rasulullahni yuliga sunnatiga masbulishlik kirik. Allah Ta'ala'nin kitabda ki, liyabluwakum ayyukum ahsanu amala. Liyabluwakum ayyukum ahsanu amala. Masal, alladhi khalaqol mawta wal hayata, liyabluwakum ayyukum ahsanu amala. Qayatini tafsirida. Fudayli ibn Ayyad, rahimahullahi ta'adilar ki, yani Allah Ta'ala islarga ulim wa hayatta yaraddi. 14:20 qaysilarini, yaxshi amal qiliştiklarini imtiqan qiliş üçün ahsanu amala, shu ahsanu amalini tabsir qilib ettilar ki, yani, qalis wa rasulullahni sunnatiga mwafs bugan amaliyyan. Akhlasuhu wa aswabuhu didilar. Qalisi wa sunnatiga mwafs bugan. Yani, sunnatiga mwafs bugan amal har qancha katta busin, u amal qabul dihil miyid? Yo ki bu, masa, qalis bugan amal har qancha katta busin, 14:50 u amal qabul bu masligi bilan birga maasiyat boladi. Mana Abu Hurayrana hadisde itkani miskabi, dozakka tashlaniga adamlar katta-katta amallardi qigan. Allah yolda shahid bugan, malini sadaqa qigan, ilmini vurgatkan adamlarga, lekin xalis qimayan. Mana bu narsa katta bir muhim bir vazifa biz uchun. Har bir adam uzan qalbi bilan ishlesh gerek, bu bir kunda ashiyatan wal duhaja, yani bir kece kunduzda bub qal etkani ishmas bu. 15:18 Adam uzini ikhlaska urga chkirek. Sikin-sikinlik bilan, namaz u qigandiyam ikhlas, roze tutkanda, vay namaz, vay hamay ishlerda. Sadaqat qilasimi broga, biyaxshili qilasimi, yoldayki bir azar na abdashlisimi, iftarliki birasimi, yordan birasimi broga. Usha qigan ishizdi, riya bilan qimayin birinchidan, vay qigan ishizdi ki minnat qilib turib yuqqimayin. La tubitili u sadaqatikum bil manni wal adha. Silar qigan sadaqalarini de minnat wa azar bilan yuqqa chkirmaylar digan Allah Ta'ala. 15:49 Demek, bana bu narsaj nahayat darajada muhim. Kiyan, ikkincisi, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam bulan buladigan odab. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam bulan buladigan odab. Buna, asasan, biz, Allah ta'alana, bana bu suzidan chudamiz ki, Ya ayyuha alladhina amanu, la tuqaddimu bayna yadayillahi wa rasulihi. Ey iman kirtirgan bandalar, 16:18 Allah wa Rasulini aldiga qoymaylar, laa tukaddimu digani, hich bir narsani. Laa tukaddimunu bildi, maf'uli, mahzub burayabdi. Yani, nimani aldiga qoymaylig digani, hich narsani aldiga qoymaylar. Na bir suzni, na bir isni, Rasulullahini kursatbasi siz bir isqimaylar digani. Yani, Rasulullah aytmastan turub birgabdi aytmaylar, Rasulullah qymastan turub birgabdi qilmaylar. 16:47 Khud du shunar sani Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam judaham kamil kurnishte Rasulullahin bu ishlarini sahabalar bizgi qorsati birgin. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam birgi habdani ayitmastani turib ayitmastlik, Rasulullah qimagan ishlarini qilmastlik. Wa ikkintisi, Ya ayyuha alladhina amanu, la tarfa'u aswatakum fawqa sawti nabi. Ey iman kiltirgallar, awazlarini Rasulullahini awazdan balandi qotirmaylar. Rasulullahini, 17:18 awazidan beland kutarish digani, rasullahini awazidan beland kutarish digandi ulamalar edshadi ki, rasullah sallallahu alayhi wa sallamani abbaqir ibn arabi itkallar, rasullahini ihtrami wafatladan kin ham xuddi triklik vaqtladi bulad. Hazir rasullah kuya ki triklar, uksini sunnatlari trik. Rasullahini hadisi eytillim turgan peytta, hicbir odamni haqi yukki min mamdi edi imadi islikki. 17:49 Rasulullah'na hadisini alda da, hichbir adamni qabbi tuğrge meydi. Kim bollujdan qati'i nazar? Hatta ki, ibn Abbasik mashbur qablari var. Aqsha an yansila alaykum hijaratum min as-sama. Aqulu lakum qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam. Wa taquluna qala Abu Bakrin wa Umar. Min silarga Osman'nan ta shuaxishligi dan qurqa man. Silarga min Rasulullah ayet dedisam, silar Abu Bakr wa Umar ayet dedib etiyab silar dunya. 18:19 Yani Abubakir bilan umarini gapini Rasulullahini gapigit hiskaragiganligi uchun, o adamlariga manju gapilardi itigin o kishi. Agar kishi bana bu narsani yahsi chunvasa, nahayet derecda katta bir ilimni ishiga ocalaydi. Bu, Muhammadur Rasulullah digan imanimizden chika digan narsa bu. Muhammadur Rasulullah digdikmi, Muhammadur Rasulullahni manasi, bu kishi Allahni Rasuli, bu kishina itigin gapilari hammasi Allahni kelami. 18:48 həməsə Allah nə buyrughı, shukşige itaat qisek biz, Allah ke itaat qigən bulamiz. Men yuti'ir rasule, faqad ata'a Allah. Kim rasulge itaat qise, Allah ke itaat qigən bulad. Wa intuti'uhu tahtadu. Agar rasulullah ke itaat qiseylərdi, hepte Allah ta'ala hidayatte yurastlar. Hidayatte yurastlar, rasulullah ke itaat qiseylerdir. Sahabalar rasulullah sallallahu alaihi wa sallam haj qilgen yillerde, rasulullah hijri uninci il haj qildiler. 19:18 Hicri, yani ulişlerden, wafatlerden bir yil aldan. U shanda hamma joyga xabar tar qaldi ki, Rasulullah hajge boryabdiyken. Digan gab chqan nankiyen, hajge bormaygan, odamqomaygan. Hatta ki Asma binti Umays, Abu Bakrni xatini, Asma binti Umays, homiladar xolatda hajge chqib, Zul Hulayfa ge qigan paytta homilasini tukkanayken. Muhammad ibn Abi Bakr tughulgan. Yani Zul Hulayfa, 19:48 madinadan nabawi etkallari kabi 8 mil ya ki 6 mil uzaqlikdaki joy. Bir 6-7 km madinadan chqan joyda Zul Huleyfa. U shirgi kip turub hamilasini tukgan. Bu digani hamili tuklaman dip turgan ayollarim safarga chqan Makkegi qarib. Shunda nima qalayin ey Rasulullah digallar da etdilar ki, yuunib usulqi digan qiyankin, qon kele digan joyga bir latta qoydankin, hajiyini davam ettirur digallar. Hamilasini tukgan ayol geche hajiga chqan. 20:20 Niyi ger shunday bugan? Rasulullahni amalini kurmaya qamaylik. Rasulullah bilan birge bulaylidi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sahabalar uchun kuzli quwanchi idi. 20:50 ḍḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ 21:20 qim agar Allahumma Rasuliga itaat qiladi yabursay, bu adam peygambarlar bilan birgay bulay, siddiqinlar, ma shuhadalar bilan birgay bulay, bu iyyin yahshin birgay bulishdi. Sahabalar için Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, bana şurdi yaburdib. Rasulullah hadjadil wada'ada, ayat-i haqqalarda Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, jami'in ahlisi de, Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, khutba qildilar, khutbatil wada'ada, imamistin uraddi gani ahlisi de, khutbatil wada'ada tolub ettiler ki, 21:52 Sahabalar digi, bugun qeysi kundu digi? Bugun qeysi kundu digi? Shundan sahabalar, Allah bu Rasulu bilaydi kum jawab edibir. Uzi aslinda kim bilmaydi ushe kundi? Munda harmi digilaydi, balay digilaydi ushragan. U sahabalar digi jawab edibir Rasulullah digi? Chukki Rasulullah bosqa bi qisi mureyasi qasibat giraydi, uylaydi. Qeysi shahalda kum bizdigi? Shundan sahabalar, Allah bu Rasulu bilaydi digi? Qeysi shahalda kini kim bilmaydi ushe? 22:39 Rasul e diler ki, alaysa baladil haram? Baladil haram dimas midiginde, qalu balad? Ha, baladil haram midiginde? Wa aysa ayda tuz diginde, ayna hamda bil shahdi. Dikini, iskin cavab demaydi Rasulullah ki, balad ayda tuzmiz. Azul biladidi isti. Shunda haram ayda masmizmiz, uzul bilke demasmizmizmiz? Ha, shuna qay Rasulullah qilinde, Rasul e diler ki, bilib bu ilalgi, Allah ta'ala silalini, qanlalini, qaburilalini, muallalini, 23:13 xudd du shu kullarinda, shu shaharda, shu qayda haramda, gindi haramda, qiyamat güni gecedi. Yani sahabalarda Rasulullah ki intramlari, shu derezi gece bugay ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bir qishi araylari qoysi qifayaf qidi gecedi. Bir merta isharan sadir qoydi. Imanni davar qeymalari, qullah darsatan bir qerdi aqzali, u shahar sayada qibime dihishligi, yogi bu qasa qisa qan kumli da qechi gulishligi munkumiz. Wa yu salli mutaslima. 23:48 Fala wa rabbika la yu'minuna hatta yuhakibuka fima shajira baynahum summa la yajiluhili anfuzihim harajabihima qadaita wa yusabihimu taslima 24:17 Demek mumun qozişnik uçun Rasullaha ke tamamii taslim qozişnik kereybi. Mene bu, nersanen, sahabeler kamil halette kursati dirgihlerdi. Mene kanday qazatida qasali, ditte misali. Bukhari Rahmanlalara ayat qalibdar, Canibin Abdillahi Haniste, Canibin Abdillahi ayat qalibdar ki, kanday qazaniyya qaytimizde, min Rasullaha ni kursan, Rasullaha ni yuzlarida acikni qarabatini qoridimigli. Yani kanday qozişnik iraslida, nuhayib dergizlidi musulmallar uçun. 24:48 qiyyib peydi bu. Hicrəndə min shiqiqdi, kafirlər, Mäkkə buşkukları həmmə atıraqdaki ərəb mahallələrini yığib, yerdan qatafan qabiləsi çiqqən un min te kafirlər, un min sanadilər buz basdi qiyyib. Un min te son buçudak etdi sabi. Usumallar buz etdi, Madinə ahlini həməsi, irkeklərin üç min te bu. Uç min qishi, un min qishi qe ruxush qerirdi. Və bunan tashqari, kafirlər Madinə qe qirinkinsa, əgər 25:18 mədinənin utomanləki qanun marayizə yahuqlərə blət suluqlar bu qan, bu suluqdu blət, blət dər uç uçliqini qutuliqin dərsə blət. Utomannan yahuqlar də təkda bir qawfu bu qan. Cundar Rasul Rasulisilə, sahabalar blət masayit qildilərdi, maqrami qizgidlərdi, Salman un Farisi, mədinə atragi qe qanda qozamiz biz, Faristan, əgər düşmendar qüçey qitse, qanda qozardik, blət. Rasulullah məni çünfikdibdi, maqib qildilərdi, 25:47 xaldaq qaziqa qaziqa qaziqa qaziqa 26:19 shunan hangi bu tezorlar buga yerdinam oda kirilmagi. Bitte shumol tarahini alchakali. Va qalim kureyze tarahini alchakali. Shumol tarahini ikiti toshligi orasini, rasul olsini, xanday qozisini tenladili. Xandayki 12 kilometri coyri, 3000 kisi, 3000 kisi o tukindi gazir u edilirdi ilki haptadiki olveshkini. Xandayki yini 5 metri buga, chukur digiye 5 metri buga. Va yadi toshligi coyri, adinani ilganin ulesini. 26:51 qalim qalim qalim qalim qalim qalim qalim qalim qalim qalim 27:23 Mənə şübhette, Cakribin Abdullah, Rasulullahın yuzlarda bin açlikini kurdum, dillər, ki, dillərgi ket dururum, bayağıgi, Rasulullah s.s.nin yuzlarda açlikini kurdum, bir ziyafet xibireyli, ki, Rasulullah qedimeyi qar digendə, bittə, içine içkimiz var, qazratını halka bardururum. Bu, dillər, halka də tüyib un qigin, digendə, qoz içgini soyib, tayyarda koyib, Rasulullah qedimi qar durub, ki, icde qatanikleri ket durm, yini qaltirib koyib, geni, qoda qasda qimayib. 27:51 qaqid rasulat u ziga qilaga qayt egin, betur beshkisi buk kisa. Dib oki, mushi bali naygi rasulat kisa, iti yi rasulat u ziga da ziyafat bari u dara. Oqad ibi say, u psoray garda, rasulat bojbi chunamigda, o, xadda qahla, jabar ziyafat qayt egin. Baz ruvayn darda min kishi qeregin, baz darda uch min kishi qegin. Ani qalab xayal qadisa, uch tola adam keregin, limanik. Una amin jabar u yigur qegin, hamma keregin. 28:20 Liga bu dekhir nisa dedhima qaday rasul-rasul sinan yudiyiladi muhammada etkili. Isqasi rasul-rasul sinan eftirlar ki, cabirgi barib etkili min barilin ce undu xamidi meydursun. Wa lumana qoyini tandir pekliz meydursun. Barib xamidi rasul-rasul sinan doa qadib durib, aqzlariga su alib, usliga dhufladilad. Va xamidi ushki xamidi su ishti qildiladda ki, bir cemaat kirsilindilad, geyib ciptir, bir cemaat geyib ciptir. Ushe cemaat hamasi qarib doyib ciptir diyan. 28:49 qabridat allahi u xamiran u shab tabibandar. U Rasullaha sallallahu alayhi wa sallam maraqib darib. Xandak razali da zahayi ad dekub Rasullaha mun mucizallari qorib lindar. Razbi uslum alayhi quchun jidakat tabir utqambu qabib. Lekir u shaycayda vraqqa qomib man diga alam Rasullaha sallallahu alayhi wa sallam quchun qirar, quchun quruqishbur yabdi dimigar. Hamma lalil bani shur Rasullaha nabi ruhlariga labbaydi hayarti qorib. Dimak, qarab qula sasri shuki, 29:20 Khulqlar dingin tamamiysi. 29:50 Amal learning, zinat lise, güzel akhlaq, güzel akhlaq.