Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim, aziz bradrlar, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Bogun, sizlad bula nisha Allah, sabrning uj turi jyan bolgan bir ibadat haqda sohbatlashamiz. Shundayikan, awala sabrning lugawi wa istilahi manasir, wa uning ujta turi namadan ibadat ikanana bir islabu taylik. Lisanul Arab kitabda, as-sabru naqibul jaza' dilgan, yani sabr bu beta qatlikning zidd. 0:30 Bi taqadlik həmməgi ma'lim, un eyn ziddi isə asayixtalik ozini tutib alish. Yana, yad biladiki, sabir bu insan naqsini tutib turish. Insan naqsi qalayan kota etken payitda, u bi taqad boli etken payitda, ozini mishab alish, ozini irada sinin ustah kemlib, idaraqla alish bu sabirdib itilab. Yana, shumuli s.n. a. kitabida, asnus sabir al-habis deyilgan. 1:00 Yani sabirnin asili hibis qilish, toqtatish. Yani yanabirlarsa bir yurda zikir qilinadi ki, agar bir canavarini uslap, hibis qilip, oldirisa, buna ham sabir dib ediladi. Yani uslap durup, tutu alip, oldirisini sabir digiladi. Va peygambar sallallahu alihi wa sallam canavarini, yaki insanini uslap durup, nishanga koyib durup, oldiristen qaytarginlar. Sabir dimak insanin nasidi uslash. 1:29 ozini tutush, ozini ozi idara qila bilish. Sabr, islam dinizde, nihayatda uluq fazilat sifatida qadirlana. Sabr, bo dininim yarimidir. Uluq nirmat, nayab, qabiliyat, uyuk, akhlaq bu. Sabr, bo tefakkur, insan tefakkurinin yolib. Insan oylash, fikir qilish, kyun sabrgi muhtaj bulara. Sabr digana, kutush, bir narsani kutub. 1:59 Man qalla sabruhu, azabu, ra'yuh. 2:26 Kimnin eger sabri kem bolsa, ya ki sabri bolmasa, unin fikri soqqabashtir. Yani, unin fikri yardamsiz, hamraqsiz qalib ketgan. Xuddi maslahat goyi yox, xayat yurdaqshidan, umur yurdaqshidan ayirilgan bir soqqabash irkaq qalab fikir. Yani, insanin aqli fikir tumtaq qalab qalab, qa u maqsad yurdan qalib ketab. 2:51 Sabr insani manzillarga aldiga koygan arzu va maksadlarga yetkazis yoradagi quvat beradigan nahayatda bariz faydali ozuqadir. Sini intirgin manzili mizgi ala boradigan yorlaran su sabr bilan achasiz. Sabr bu qarxigizdan chikadigan tozqilarini yengiz digana. Sidiga qarxig olgan zararli hiskirlar ya ki islarini siz sabr bilan gina bertaraq bilishinizi munkin. 3:19 Manashundayikan, biz bugun kunda sabirga qanchalar muqtaj ikanlirmiz nahan bir izlab otishimiz kini bulala. Biz tashqi tasirlar va ichqi tasirlardan saklanib turishimiz, uzimizin yolimizdan adashmistan, chalgimistan, barishimiz uchun sabirga nihayibda muqtajimiz. Biz uz yolimizda sabit qalam turishimiz uchun, harxil tashqiqatlar va buzuq tikirlar, yaqi qarashlar, bundayin asalarinin tashqardan boyetkin hujumlarinin tasirga tushimaslik. 3:49 Yaqqa ujening taasirda ozimizin sakilab turizimiz, itqadimizda, ozimizin istikrimizda, yolimizda turagalizimiz uchun bizga quvat kerek, irada quvat kerek, bizga bardash kerek, taqat kerek. Yena, gunas islarni qilseniz, cezalanmay digan sharayitda yeshetken bortseniz, shunday halatdayan ozinizin tutub imaniniz bilan, ahlakiniz bilan, sakilanib qalishiniz uchunan sizga sabir kerek. 4:18 Qunafislar ozinin namadan basqa sodlar, basqa atlar bulan namlara digan, va unge qiziqtirla digan, shunday zamanda ham arlesh qalmaslik, ozini ozu bulga qoymaslik, imanini, etqadini, xulkini, amallarini buzub yubarmaslik, dinini buzub yubarmaslik için ham insanda sabir bolishi lazim. Sabir bu, insan va cin shaytanlardan adam balasini saklab, Allah va peygambar yollara da... 4:48 sabit qadamlik bilan balishka yardan biyar. Ichki tasirlarga karyan borsak, biz ozora, biradarli, ya ki aile azallara arasta, bir-birimiz bilan boladiga munasabatlar, fikir anmasuglarimizda ham sabirgi muhtaj bolamiz. Bizin fikrimizga teskari, bizin qarashimizga, bizin arzuimizga, ya ki bizin rejiamizga zid bolgan qarashlar, atrofimizdan ham chikabi, biradarlardan istilabi, ya ki ozimizin yakin kishimizdan, 5:16 Siznin fikrinizga zid bugan, başqaca bir taklifini eçtasiz. Şunu ham siz eçtip korub, unu ham tahlil qalib, xatasi buzda çiraydi tuxinturucu üçün sizde sabir bolş gerek. Insan ailada, bala tarbiyasda, Allah yurda, ibadatta ve haqaza ham mahalatta sabirga nahayatta muhtacidir. 5:37 Yenli sabirnin uch turi bardib eytlik, sabir Allahnin ta'atida sabir qilish, Allahnin masiyyatidan sabir qilish, Allahnin qadarga sabir qilish. Biz shunde ibadat haqda yapirmak shimiz ki, manashu eytirgen sabirnin uch turi, ushe ibadatda jem bulgen. Bu qaysi ibadat, bu manashu Ramazan ayinda qiladigan ibadatimizdir. Ramazan bu sabir ayin. Siz bilan biznin sabirimizni qiniq qiladigan, bunu... 6:05 Unu maktabdan sabaq berib otkadadigan, unga alaqda bir derece ataqladigan ay. Bu ayda biz Allah Ta'ala'nin ta'atida bulib, unin ibadatini bacaqlamiz, rozalar tutamiz. Kunduzlari roza, kechalari isa taraq bilan, alhamdulillah, majgul bulamiz. Allah ki ta'at, kunduzu Allah Ta'ala beligiragan vaqtdan. 6:33 muddat arasda biz yamaq-ikimaqdan tiilamiz. Yaz aylarida aynisa hava issig, baziy yirlarda kuncizi 17 saat, hatta 20 saatlargiqi chozladigan mintaqalarda ham adamlar roza tutuyaskanlar bar. Har kuna da siz organib qaygan lazidatli isaamlardan, yamaq-ikimaqdan, nas istakladan, uzun kun davamida ozingizini tiyasiz. Bo asalayamaz. Bunga bardaj qeyrik. 7:02 Adatda insan kunduzi çerçese, keçkurun ula dəm alu aladi. Və kunduzi qimraq, məshagqaturaq, isqayatgan mahalda, inşallah, keçkurunga borsam, bir dəm alub, xarzuq çıxaraman, çerçalarım çıx qitadi, deyisiz. Amma Ramazanda isa, başqa qiraq ula da. Siz kunu bilan ruzu tutasiz, baraz xar talasiz, keçkurunga borganda isa, yatib dəm alishemaz, belki iftarlıq qi gədmim yezankin. 7:30 Azgin anaykin taraqliq boshlanadi, siz taraqliqki chixasiz. Va Ramazan tullarida Allah Ta'alanin huzurida qayin bolasiz. Imaniniz sharafatiblan, Allah Ta'alagi ibadat qilasiz. Undiyan sabir qilasiz. Sabir yetmigan adamlar ci, ular imamni kaldirib zekin kitvarishad. Azgin aga turib, ki uyaliga taqatlari yetmistan kitvarishad. Lekin ular... 7:55 Bu tashlap kitkan islardan kora faydaliraq ishtapal mayitlar varibir. Ozlarini yaratkan Allah, ozlargi hayat, sağlik, salamatlik ataqilgan zatini huzurda bir saat tik turishka, ulin karamini tingilat turishka, taqatlari yetmaydi, sabirlar yetmaydi. Lekin aytadlar ibadatka, zikir qilishka, vaqt yetmaydi, rizda dichal. Lekin onda yilmaz, vaqt yetabda, bardash yetmaydi, tols. 8:23 Vaqt uyuq bilan ham utadi, tamaxa bilan utadi, behuziqlar bilan utadi, uyinlar bilan yuq boyib gitadi. Ta'at bilan utgan vaqt, eyn qimmatli, eyn faydali vaqt, umrimiznin eyn qimmat baha lahzaları ta'at bilan utgan. Ta'at vaqtda, uyun bilan utgan vaqt, hasratu, nadamat vaqti bu. Keyn uzdan son hasratu vaqt asuslar, bazan azabu uqubatlar alib qiribiyan vaqt. 8:51 Allah ta'ala panah versin. Maqtimizin eyn qirayi gozal suratda, Allah'in eyn ta'atada utkazish, quluq baqin. Allah barçemizi nasib etsin. Baygambar sallallahu alayhi wa sallam Ramazanda, ashablar bilan tarauh namazini oku berdilar. Tunning 3-lan 1-da qayim turdilar. Yana 1 kece, tunning 20 kece oku berdilar. Shunda sahabalar eçtiki, ya Rasulallah, tunningin hammasini ibadat bilan utkazisayk. Bizgi tunningin hammasini... 9:21 imam bolub namaz uf dirsangiz, biz sisi blambirga ta atda bolsak dirlar. Shunda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam aytdilar ki, innahu min qama ma'al imami hatta yansarifa kataba Allahulahu qiyama layla. Kemki imam ta qaytkuncha, yani imam namaz nu tugatib kitkunga qadar imam blambirga qaladigan bolsa, Allah ta ula unga tunbu i ibadat qilgan sawabina yaza dirlar. 9:50 Yani Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan birga turub, ukişik gecesinin ahirga ce imaz, gecesinin tunnin yarmi gece turublar. Yana bir tun deyse, üçden birda turublar. Va şu bilan, agar sahabilar birga bursalar, sunga razi bursalar, taqatlari sunga yetse, tunu bilan ibadat qilganin sababini alishlarina basarat qildilar. Biz ham agar imamlarimiz bilan tarawihin ta ahirga qadar tur alsak, insha Allah. 10:17 Tunnin hammasini ta'atta ibadatta otkezgan bulamiz. Bunga sabrimiz ishqadib yetsin. Allah uzgin sabrimizni, Allah ta'atiblaqi sabrimizni ziyada qilsin. Demek bu birincisi, Allahnin ta'atiblaqi sabir. Gen misal bu. Sabrinin ikinci duru, Allahnin masiyatlarinin sabir qilish. Gunah ishlar karsisida insan nafsini xibiz qilish, toqtatish, tiyish. Bu musliman insan rozadan baska faytta ham. 10:46 Talab qilna ziyan, raqayak zishkiri bugan, ishtiyani haram bugan, makruh ciladan insan saklanish kirik. Lekin Ramazanda bu yana xan takitli raq bolada. Tilini insan xibatdan, tuxmatdan, yolgandan, ti masa, qarnani haram, masubhalardan, bravni haqqadan, sakla masa, uning rozistan faiza bolmaydi. Bu narsariyan insani sabr kirik, yani narsar ti gunaxlardan, haramdan ozini ti purishta. 11:14 Sabr ki, ikinci turdagi sabr isa, Allahnin qazayi qadariga sabr, yani musibatlarga sabr. Takdirde yazilgan sinavlar ki qalad, kutulmagan da, siz xahlamagan, sizgi yaqmidigan, nafsinizgi muafiq kilmidigan, har qinaq, adamga qinaq verirgan, yani azab, manevi azab verirgan, badan maddi cismani azab verirgan halatlarna. 11:38 Allah yazgan bolsa taqdir, bunu tartishka toruk eladi, ushanda ham sabir kerek. Mana shu Ramazan payitdagi roza, payitdagi acilik, shungi ishara deyishadi ulamalar. Yani acilik, insanin cismani baras qinalishi gel sabab boladi. Bu, sabir maktabi boladi. Mana shundi taqdir taqazasi, taqdirnin sinaulari, qarishisi da sabirli bolishnin ramzi bir timsali. 12:06 Yana, rozadar adam hormat qilab. Rozana bilmaydiyan, islamdan begana adam, sin rozaniz bilan xisablaşimaydi. Sizin oxish jayinizda, ish jayinizda, sizinin rozanizgi qaramaydi. Sizin dan ish talab qiladi, oxish talab qiladi, vazifanizni bacarisini talab qiladi. Ramazaninin hormatini, ula, xisabli qilashimaydi. Aksincha, siz roza halatinizda, ham, unin talab bilan xisablaşinizgi tor qiladi. Bu ham, 12:35 Ozyga yarysa bir sinav, buham bir musibat, buham taqdirinin bir yazı bu. Siz bunge sahabat qilishniz qeraydi. Xafab olishniz qerigmaz, man roza man kuaxar, namaga roza mu qadirga yesmaydi, namaga oylanydi, digan nasa sizin xayalinizdan çiqqeta qalsin. Siz Allah qa ibadat qilyasiz, ibadatinizde hech gunga minnat qala almaysiz. Allah ibadat qa azarlarga, qin shiriflarga sabar qilasiz. 13:02 Yadan, ruzadar adam atrafi dagilarla yetadigan azarlarga sabir qilish kerek. Yani, dus bar, dushman bar, hatta bradarlar ozara ham bir-birlardan baz-bir geplar uyaqa-baqojib kitadi. Kimgadir agir boladi. Kimdir ham mailidi kechirib kitadi. Ruzadar adam, mani shun en nasiblarla ham, yoragi kingi la bolishi, sabirli la bolishi talab qilinadi. Ani shun insanin sabri, bilmagi ruzad tutigandagi sabir, 13:30 Sabirinin hamme qorunuslarini ozgir cam qiligan, bu uluq ibadat. Allah Ta'ala Qur'an-ı Kerimde, innana yuvaffas sabiruna acrahum bi-gayri hisab digan. Fakat sabirler, sabir qiluslar gina ozlarinin aciru mukafatlarini xsabsiz davisda aladilar digan. Sabir qiluslarinin sabablari, acirlarini Allah xsab kitabı yox. Allah ozibir. 14:00 Ruzadar diganlar, manashi ruzaham sabr ayi da amadgi ashiglar digan sabr ibadati wa bunin ajid mukafatini Allah cheksiz qilib ataqilad. Agar ruzanin shartlari adablarga rayag qilib, qirayni sabr bilan, bahakinlik bilan, khushnudlik bilan, razilik bilan. 14:24 iman bulamad kiz alsag, au lahning mokafatlara nahayabda cheqsiz. Allah varchan izgana shunday ulka mokafatlarna nasib etsin. Qistalamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.