♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioРосулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳаждаги зуҳдларидан намуналарadmin·2 views·5 months agoҲурматли мўъмин биродарлар! Бу дарсимизда, Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳажда умматлари учун, кўрсатган гўзал намуналаридан бири зоҳидликлари ҳақида баҳс юритамиз. By: Шамсуддин Дарғомий, Абдуллоҳ Шариф Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Абдуллоҳ Шариф#Audio#IslamHouse#Абдуллоҳ Шариф#Шамсуддин ДарғомийTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:01بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين والصلاة والسلام على خير خلقه محمد وعلى آله وصحبه أجمعين أما بعد السلام عليكم ورحمة الله وبركاته0:32hajda ummetlari uchun kursatkan gozal namunalaridan bari zahidliklari haqida bahs yuritamiz. Imam-i Bukhari sahiflari da Fath surasinin ikinci ayatini bir bab diyan nam qilib, sun bu bab astida Taygambar sallallahu alaihi wasallaminin ibadatlarini zikir qiladilar. Aytadilar ki, babun1:01biyaghfiralaka allahu maa taqaddama min dhanbika wa maa ta'akhar, wa yutimma ni'matahu alayka wa yahdiyaka siratam mustaqimaa. Maa nasi, taa ki Allah suzni gnahingizdan ilgaru otkan, wa ki inkela digallarini maghfirat qilib birib, suzni tughriyo lga hidayat qilishi uchun. Anil mughirata yaqul, qaman nabiyyu sallallahu alayhi wa sallama hatta tawarramat qadamahu.1:33Faqilalahu ghafarallahu laka ma taqaddama min zanbika wa ma ta'akhar. Qal afala akunu abdan shakura. Mughiratu ibn shu'badan ruwayat qananadi uzad ayitadilar ki, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam iki ayaqları yarulib kitkinji qadar qiyamillay namazini. Yani kecesi sahardan awal uqiladigan nafil namazini uqurdilar. Uqshiga Allah utnish.2:06wa qilaca gunahlaringizni maghfirat qilgan bolsa, namuncha uzingizni qilinamasangiz digildi. Sunda uzad, bu nimat uchun shukur qilu uchi bende bolmayma amma, dedilar. Aisha radiyallahu anha danham qilgan hadista itadilar, wa an Aishata radiyallahu anha, anna nabiyyallahi sallallahu alayhi wa sallam, kana yaqumu minal layli hatta tatafattar qadamahu. Fa qalat Aishatu,2:36Lima tasna'u hadha ya Rasulallah? Wa qad ghafarallahu laka ma taqaddama min dhanbika wa ma ta'akhar. Qala afala uhibbu an akuna abdan shakura? Falamma kathura lahmuhu salla jalisan. Fa idha arada an yarka'a qam. Fa qara'a thumma raka'a. Fayganbar sallallahu alayhi wa sallam ikki ayaklari yarulikit kunyat khadar qiyamin lay namazni uqurdilar. Aisha radiyallahu anha3:09Nima uchun bunday qilasiz, ya Rasulallah? Akhir, Allahu otmish wakilacak günahların izni maghfirat qilgen ku, didilar. Xunda uzad ayitdilar ki, shukur qilgiv ki, bende bol meymem mi? Ayisha ayitadilar, Rasulallah sallallahu alayhi wa sallam, gojtar bolub, vazmillashib qalgenlare de, ulturib uqidigan bolub qaldilar. Agar ruku qilmakhchib olselar, urnilerden turardilar,3:39və qıra'at qılıb hul rukuga barardilar. İmam-ı Müslim həmxuddu şu hadislərini sahihilere də ruwayat qilgənlər. Mənə şunde günahları maghfirat qilin gən zat, qulçilik maqaminin en çox qisi də bulub, uzlərini ibadatka bağlar idilər. Umumən algəldə, Rasulullah sallallahu aleyhi və sallamnin xalbları daimə Allah razı bul edigən işlərgə bağlıq və ahirat üçün faydasiz narsalardan farix halatda bular idi.4:11Darwaki uzad, Rabbim minge Makedagi badhani, yani katta wadi yerini, senge tilla bilan toldiri diraymi didi. Men, yok ey Rabbim, men sendan maskani hayatini, burkun aj, burkun tok yashashini sorayman didi. Ta inki kambagallarini unutib koymaydi, qabar qilganlar. Tayganbarlar, burlari kambagal, burlari bayba davlat, burlari orta hal edilar.4:43Sulayman alaytis salam, Allah ta'aladan juda katta baylik soragan edilar ki, hatta mendan ki ingilarga bunday baylik bermagin digan edilar. Shunin uchun baylik hayatini, ya ki kambagallik hayatini iqtiyar qilish, har bir shaksni uz haqshidir. Wa kimga baylik manfaat li, kimga zarar li, kambagallik ham kimga faydali, wa kimga faydasiz, unu haqda alani uz yakshi bilib, haqlagan bandasiga baylik ni.5:13Bəndəsi eməs bəlki uzu xoqlagəni qə birədi. Xoqlagəni qə isə kən bəqallikni taqdir qiladi. Bular həmməsi bəndələrini intihan qilşi uchindir. Unday bolsa, zahidlik, yəni dünyadan yüz u yuruşdan bolgan murad nima. Bunu bir utmuş ulemalardan biri, talebelarga qilgan tavsiyasını kiltirsay, yorqilləsi kirekdir oylaginiz. Talebelardan ibarat bolgan bir cemaat, mashhur ustazlardan birini,5:46ziyarat qilib, undan zahidlik haqida talim almaqci boladilar. Xunda u alin, shashmanglar, men zahid adam emasman, falanchiga baringlar, u dunyadan yuz uldurgan zahid dedi. Talabalar u tavsiya qiligan kishiga baradilar. Qarasalar u, bir bay bada ular kishi iken. Xunda ular, biz ada shibqalib, misrikillik dib oylad, biz axtargan kishi bu bolmasa kerak dib,6:17Yana awalgi alimga qaytib geladilar da, unga bolgan wakiyani sozla birib, siz bizni bir dunya paras kisiga jonatib siz dedilar. Shunda bu alim yok ey braderlarim, u mendan kore zahiddir, chunki u, unda sizlar korgan baylikni ham mestan mahrum bolib qalsa ham, asla tarvaqilmaydi. Menda sizlar korup turganin izdik, taharatin uchun bitti abu dastan barxalaz. Agar shu anjamim yok alib qalsa,6:47Demek zahidlik kambaqallikde imas. Belki qalblardan dunyanin muhabbati çiqit qitib, insan mali dunya uchun qul bulmasli qidadir. Shunin uchun Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam halak bulsun dirham qullari, halak bulsun dinar qullari, halak bulsun bahmal qullari dib. Arzimas dunyaga kungil qoyib, unu ahirat hayatiga almashlagallarga afsuflanib.7:18ular haliga atinjan idilar. Qaygambar sallallahu alaihi wasallam har qancha imkaniyatlar kin bolganiga qaramastan dunyaga birilmay zahid bolar idilar. Pollariga birar narsa tushib qalsa, uzlari wa ailelari uchun hech narsa alib qalmastan ushe halicca Allahning bandalariga ihsan qilib yufarar idilar. Uzatning zahidliklarini sifatligan adamlar dunyadegi en zahid adam deyshar idil.7:50Qullas Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam min zahiddiklarini sanad adagige yetishmil kirimiz. Shunday bolsa ham, bu yerde bazilarini kiltirib otemiz, sahihi Bukhariyida kilisice, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Allahke dua qilib, Ey ilahim, Muhammad avladini qud bilan rizqlantirgil, dedilar. Muslimnin sahihlarida ham rivayat qilinisice, Ey ilahim, Muhammad avladini,8:21ka'faf bilan rizqilantirgil digan ikanlar. Bunin manasi, bir küngi yeter azuqa birgil, yani kül me kül bulsun, çünki köpü adamni ibadetten mashgul kılsa, azı həm insanni ibadetten qaldirisi mülkül. Yana iman musliminin sahifilere de, peygambar sallallahu aleyhi wasallaminin aclikten bukulub qalgallikilere haqide, Umar razziyallahu anhu aytadilar. Men, rasulullah sallallahu aleyhi wasallamni,8:50yiyishke bir dana hurma faqsini ham tata almestan, kül boyu acilikten ilgilib yurgalliklarini korgenmen. Ayla azalarbilan birgelikte, üç kül qatarasiga buğday uniga toymagalliklari haqqida, Aisha anammiz aytadilar. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, ahirat safariga urtib kitgullarica, üç kül qatarasiga buğday unimi toyib yemadilar. Yana bir Bukharinin rivayatlarida,9:20Muhammad sallallahu alaihi wasallam və ailələri üç kül qatarasiga buğday ununu tuyib yemədilər. Deyil edir. Uzadnin qalbəri fəqat ahiratga bağlıq ikalligiga arafattagi labbay ey ilahım, bu ahirat yaxshiligidir digan sözləri də yanada yakqallaraq namayan buladir. Bu sözləri yanada bir ruwayatta labbay senge ilahım, hayat bu ahirat hayatıdır, ded həm kiladir.9:50Ibn Madjanin sunanlardagi ruwayatlarigi kura, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hajga mingan tuyalariga iski eger urulgan, wa bahasiham turd dirhanga arzigan, yaki arzimegan duxaba cabduq yafilgan idi. Ibn al-Qayyim ayitadilar, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hajları eger uzra gulardi. Yani, tahti rawanda ham, hawdaj, tuyanin ustiga urnatladigan, kajawada ham,10:22Ebu Dawud sunanlarida rivayat qilişlarica, ibn-i Umar radiyallahu anhu, bir nece yillardan kin, yallaradan igarlari oçlangan tiradan, nukdaları cundan urulgan, tüyalarini mingen yamallik yulacilar urdu qalganda, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamni halatlarini islab, kimde kim, haccatil wadagi kilgan, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam,10:52sahabalarga uxshagan yulawchilarnin kordisi kemsa, manabularga qarasin diganidilar. Yuk ardgan maqsus tuyasi bolmagan, Aygambar sallallahu alaihi wa sallam, yuklarini mingen tuyalariga artib yurganliklari haqida, tumama radiyallahu anhu aytadilar. Anas radiyallahu anhu, bayba davlat kishi bolsa da, bir tuyada hach kıldı. U ayti ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ham, bir tuya mingen bolub,11:24u yuk-yuk legan tüyelari edir. Bu hadisini imam Bukhari sahihlerde ruwayat qilgarlar. Gene imam Bukhari sahihlerde ruwayat qilişlerice, Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem tüyelerge sahabelerini Allah ulardan razı bulsun mingeçtirgan edgarlar. Arafattan Muzdalifege cunagallari de tüyelerge Usameti ibn Zaytni, Muzdalifeden Minage cunagallari de ise Favli ibn Abbasni mingeçtirib olgan edgarlar.11:56Bu, u zatnin ne qadar tawazuli ekalliklariga dalalat xiladi. Adamlardan imtiyazlanmay hamma qatari yurardilar. Sahihil Bukhari'de kilgan bir hadiste eytiladi ki, siqayatchilarga, yani hajilarga, su bilan taamillat durgu u chi kishilarga, su alitkininlardir toradilar. Shunda Abbas, ey Fazıl, yani Abbas, uzinin oğlu Fazılga yugur, onanga bar,12:28Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam su biruclarga karab sudan qiyumlar dedilar. Abbas radiyallahu anha itdilar ki, Ya Rasulullah, bu suga adamlar kollarini salib yubarishken, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam gana sudan qiyum dedilar. Wa ushe sudan istilar. Iman Bukhari wa iman Muslim zuvayatlarida kilişice, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam,13:00xalblarda dunyanin muhabbati bulmagan zat, hajda yuska tuyani qurballik qilib, kub sadaqa qilar, va adamlarini ta'amlantirar idilar. Tarviya kuli ozlarinin mubarak kollari bilan, yittu tuyani nahir qilib, gushtini, tirisini, va cadduqlarini, miskillergi tarqati birishini, Ali radiyallahu anhunga buyurdilar. Yaha sadaqalarini adamlargi oz kollari bilan taksimlar birardilar.13:31Qurballik soyladigan kunu bir toda koyni taksimlaska kristilar. Shunda aldalarga iki yigit gelib, undan dirilishligini soradi. Ularga nazarlarini kotarib harab iki bakuvat yigitini kordilarda, haqlasengiz bir amen, lekin bunda boylarinin va kaspi karibar bakuvat adamlarinin nasibasi yox gedilar. Bu hadisini Abu Dawud sunanlarida rivayat qilganlar,13:59Iman muslim riwayat qilişlari qe Rasulullah sallallahu alihi wa sallam agar ta'amlansalar, qem tarana avqatmalar idilar. Haccadil wadada qurballiklarini soygan vaqtlarida, Sawban radiyallahu anhu ge qarab, mana bu qoşni sazlab berdilar. Sawban ayitadi qoşni sazlab berdim. Ta Madinaga yetikillari qe, ana şu qoştan yetikillilar. Yani qoşni tuzlab korutub alib, Madinaga yetikilgin qe,14:31anashi qurutul yengi ushtan yetkilgan edilir. Biraderlarim, agar qalbiniz uyqaq bolsa, wa Allah ta'ala hamisha uyqaq qiltsin, dunya wa unin ziynatlaridan taqwa qilin, dunyaga kul bolib qalisdan ihtiyat bolin, chunki u, utkimchi wa xarlik uyudir. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, dunyanin sifatida, uysiznin uyu, malsiznin malidir.15:01unu akilsiz adamlargini cemlaydi digan edilir. Agar bu dunya riza hawlisi bolgani dayidi, Allah subhanahu wa ta'ala unu uz awliyalarga, xalki arastagi saf adamlarga rava korib, kafirgi dirmigan bolardi. Dunya fitnesten ihtiyat buli, albette u batil naradir. Rasulullah sallallahu alaihi wasallamni haj mawsumi asnasıda,15:29rabblari bilan muliyan ahvallarinin nurakshan sahifalardan bazilari manasulardan ibarattir. Siz bu sahifalarda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam va yaratujsi hajasiya vazifalar kup, masuliyatlari agur bulusiya karamay qanday xalqisarlik izharqil jalliklarini va qanday bu intimi jalliklarini turdini. Siz ham hazir haj mausumu aldida15:58Rabbimiz huzuruda turibsiz. Ibn Majjah sunanlarda rivayat qilishlarica, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, har bir adam balasi hata qilgulki, hata qilgulkilerinin en yakshisi taqda qilgulkileri degan edilir. Agar siz Allahnin parmalariga yengil qarasengiz, itaatiga bi parva bolsengiz, hadlariga tajavuz kilsengiz, sursiz hata qe giriftar bolasiz.16:27Magar peygambar sallallahu aleyhi wa sallamnin yollariga iqtida qilib, yaxshilar sakida bolsangiz, Allahga kulchili gengizine chirali suratta izhar qilish getirishsangiz, wa unga gunahkar bolishdan qachib rizasiga imtilsangiz, u halda Allahga taqarrub, yani yakillik hasil qilgan dolasi. Wa unin muhabbatiga sazalar bolib, daimi hefsi himayasi asti getirasin. Zira u buyuk zat,16:58uzinin muqaddas sozlarida hadisi qudusiida mana bunday digandir. Bandan minge farz qilgan ibadatlardan kore sevimli raq narsa bilan yakillik fasil qila almaydi. Demek ibadatlarinin ing aqzali Allah buyurgan farzlardir. Sol, undan kiniyi martaba dagilari. Hadisinin davamida, agar bandan minge nafil ibadatlar bilan taqarrub, yakillik qila derse, min unu sevib qolgayman.17:27Agar men unusibib qalsam, unin khushyar qalaghi, kurar qozhi, uslar qoli, va yurar ayaghi bozdayman. Agar menden birar narsa sorasa, albatta birgayman. Va agar menden panag istasa, uz panagimga almayman. Allah ta'ala barchalarimizini uz panagiga alsi. Wa akhiru da'wana anilhamdulillahi rabbil alamin. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh.Tampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.