♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioСаҳобалар ҳаётиadmin·3 views·5 months agoУшбу дарслар “Саҳобалар ҳаётидан лавҳалар” номли китобидан олиб борилиб, қуйидаги мавзулар ҳақида баҳс юритади By: Абдуллоҳ Салмон Тошкандий, Маҳмуд Юсуф Косоний Source: IslamHouse.com · Абдуллоҳ Салмон Тошкандий, Маҳмуд Юсуф Косоний#Audio#IslamHouse#Абдуллоҳ Салмон Тошкандий#Маҳмуд Юсуф КосонийTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00Bismillahirrahmanirrahim. Inna alhamda lillah, na'hmaduhu wa nasta'inuhu, wa na'audhu billah min shuduri anfusina, wa min sayy'ati amalina, an yahdihi lahu falamu dhillalah, wa man yadlil falah hadiyalah, wa ash'hadu an la ilaha illallah, afdahu la sharika lah, wa ash'hadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu. Allah subhanahu wa ta'ala ma'alif lahimahullah. Uqshina Allah kish kitablarna bashtegi da'alarna.0:29Oqubu tanis. Bismillahi r-Rahmani r-Rahim. Allahumma inni ahbaktu sahabata nabiyyik Muhammadin sallallahu alayhi wa sallam. Asdaqal hubbi wa a'maqahu. Fahabbibni yawmal fada'il akbari li ayyim minhum. Fa'innaka ta'lamu anni ma ahbaktuhum illa fik. Ya arhamar rahimin. Ya Allah min hayganbarin Muhammad sallallahu alayhi wa sallam nin sahabalarini sadib.0:58a çukur muhabbat bilan min yaxşı qorub sevganman. Qiyamat günü də dəhşatı buyub qolgan kundi, bulanin biratallariga meni xam yaxşı qorsatgin. Çünki sin bulanini seni yolumda yaxşı qorgarligiminin yaxşı bilasan, ya arhamarrahim, dirti aqyana qindan. Yani izan da'a qilaniz Allah da'ala qaldimizgi sahabi kiramlar, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in ashablari.1:29Allah Ta'ala özünü nabisi sallallahu alaihi wa sallamni sohbatiye ixtiyar quligan. Allah subhanahu wa ta'ala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan vahiyini qabul qilib ta qiyamat qechi qulgan ummatlargi yetkezislikke tabab qulgan zatlarini, muhabbatini Allah qalbini qesali. Gularinin ashabi kiram, radiyallahu anhimin tarixlari, guzga hamaci haddan bir namuna ibrat.2:00peşva, urnaq boladi, tawhiddi, sunnidi, Qur'an tafsididi, xollas, butun biz dinli ashab-i kiram, Qur'anu sunnatdanki sahabi kiram, raziyallahu anhimgi, iktiba bolan, bulardan olamiz, bulardan organamiz, bularini izlarigi ergaçanmiz, bularini uzlarimizgi peşvadib bil, bularigi muhabbat, klişlik bilan.2:27qadirlarini bilişlik bilen, qadirlarini uluğlaştik bilen, Allah subhanehu wa ta'ala ge biz ibadat bileniz. Bu Allah ta'ala ge, qadirlarini muhabbeti bilen biz Allah ke kurbat bileniz. Ahli sunna wal jama'i, ashab-i kiram niziyallahu anhumi haqlari de, qadirlarini yaxşilik bilen, qadirlarini yaxşi makhtavlar bilen, sanalar bilen zikir qiladilar, yaxşi zikirler bilen izleydilar.2:55Ularina haklariga Allah ta'aladan rahmat soleydilar. Daima sahabilar zikirlari qilinganda radiyallahu anhum. Allah ularida razi bolsindir. Allah ta'alariga razilik soleydil. Allah subhanahu wa ta'ala ularina bizim hayatimizde, ularina hayatlariga uxshagan, yani ulari eshagan kabi, ular bu dinde turgan kabi, bu dinge ular canlarini fida qilib, bu dinini Allah kelmesine aliklişlik uçun,3:26Arzigulik narsalari barmi, hicbir narsalarini qizganmastan Allah yuli de sakagat bilan sarflagan zatla. Allah subhanahu wa ta'ala ular dagi manasundi Allah durs tutgan sifatlarini bizga ham Allah da Allah durs qilandirsin. Ularini yaksilik bilan zikir qilishlik, ularga muhabbat qilishlik, bu ahli sunna wal jama'i aqidadan. Ularini hakarat qilishlik.3:54ularini namuzda da haqqida tillariga irk verislik, ularini kufurga nisbat verislik, ular qadil qiymatini bilmislik, bu ya kufur qaladi, ya nifak qaladi. Ya kafir, dinimizdan beykhabar adamlar, asli kafirlar ularini tahqillaydi, hakarat qaladi, ya ki özünü musulmandir, dava qiliyatgan adamlasi, u munafiq, nifaki barligidan,4:23O shumdey tahqirlaydi, kamsi dedi. O zatlar haqlari de, shumdey salbi sözlerini getiradi. Farkishki munafiqlar, innal munafiqina fiddarakil asfali minanna, na'azu billah, munafiqlar cehannanda in utni tubida, astida ular, qaktiq azabda, azablamadlar. Allah subhanahu wa ta'ala bunday nifafdan, kufurdan hammaniz bi Allah fanah versin.4:50Bu sahabilarini birincileri, bizni kitabimizde, Anas ibni Malik il-Ansari riziyallahu anhu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bu kishini Madinalik Ansari sahabilardan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bu kishini haqlari de, Allahum marzuqhu ma'lan wa wala de, wa barik lahudu daqilin. Ya Allah, Anas ki, mal ve farzan, dunya ve farzan rizqlantirgin.5:20wa unga barakat bergindib daqiyani. Anas ibn Malik ilan baslayimiz. Anas ibn Malik r.a. analari Humeysa r.a. analari bu Mus'ab ibn Umay r.a. ni Madinaga barib, Madina ahlini imanga davat qirgan vaqdi. U kishini davatlari bilan Islamga kirib. Kin bu ozlarini farzantlari Anas r.a. ge5:49shahadatayini urgetib, və u kishini shundi hali yash qalbige, İslam tayganbari Muhammedin Abdillah sallallahu alaihi wa sallamni muhabbatlarini u kishini qalbige tuldirib tarbiyalagan vaxta hali u kishi, yani, bir umrini bir gul yashi deyidi u kishi. Və bu mehriban ananin tarbiyalari bilan,6:19bu kushidan Rasullasillallahu aleyhis-sallamini eshtib Anas ibn Malik Rasullasillallahu aleyhis-sallam goxundib, qattig muhabbat bilan Rasullasillallahu aleyhis-sallamini yaxsh gordib. Elbette bunu qizg yox, bazide inson qormasdan eshtib ham yaxsh goredib. Bu yaxsh bali Rasullasillallahu aleyhis-sallam haqlarida eshtib, u kushini muhabbati bilan qalbit olib, u kushige zavq qilib, ulgayarken daima6:48məhqədəgi özünü Peyğəmbəri sallallahu aleyhi wa sallamni aldilərigə barışlik, ya ki Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam yasribge kilişliklərini bu kışı daim arzuqlu birərdi, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamni qorib quvamışlik, və u kışıge yoluqçilik bilan baxli barışlik arzuqsidi. Lakin bu kışı uzaq qitmədi, bu kışının bu arzuqsu umedige uzaq vaxt otmədi, hattə bundi baxlik Madinə şəhridi,7:21Yana havas qiladigan, bunday Rasul sallallahu alaihi wa sallamnin hijrat qahlari bolgan shahrda, Nabi sallallahu alaihi wa sallam da u kishinin sahabalari Abu Bakr Siddiq r.a. qalilari shu Madinagi qarab yulga chikalliklarina khabar etan qalbi. Shundi Madinadagi har bir khanadamni huvanchi oradi. Har bir qalbgi, mumin qalbligi bir husanchilik, shadlik toldi.7:53qalblar Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam wa uqshinin sahabalarini qadamlarini kutarib keliyatgan, manabun deyib mubarak yolga, shu intilib, butun kongillar shu yolga bağlangan edib. Yigitlar, yashlar har kun irtalab turib, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, Muhammad sallallahu alayhi wa sallam keliyatdilar edib, shu birbirlarini cakirib yolga cikishar edib. Shundi, Anas raziyallahu anhu,8:22ozlarini, ten kullari, yashbalilar bilan birgi, uksham cikardilar. Lekin, echbir narsini kormagalliklaridan, ghamgin bolub qaytib gelardilar. Bir kuni, shunday kullar otarakan, bir kuni, nahayatda, erte tangda, shudringleri muattar bolgan, nahayatda, gozal bir sakin kundi, madinedagi kishilar,8:55Muhammad sallallahu alaihi wa sallam wa u kishinin sahabalari Madinagi yaqirlashib kib qabdilardib, bir talabda xabardar qabdilar. Shundi kishilar, bu Rasul sallallahu alaihi wa sallam, yani hidayat baygambari, yakshilik baygambarini olib geliyafgan bu mubarak yulgi kuzlari intilib, shu talabgi qarabiyurdilar. Ular tode tode bolib Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi9:25birbirlerdan özülsüb barisharidi. Ularini aralarda yash yigitcelar, ularinin kicik qalblarini quvanch uragan, ularinin yash bu kongillarini hayacallanishlik uragan, ularinin qalbini uragan bu hayacan, ularinin yuzlarida ham yangirab ular, kattalar arasida aralar barandila. Bu yashlar,10:00Aldi dhe Anas ibn Malik il-Ansari bu kishan baradi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, özlerini sahabeleri Abu Bakri Siddiq raziyallahu anhu bilan birgi Madinagi kirib geldili. Bular bunday kattibir cemaat, irkekler, yashbaleler, yigitler bulgen cemaat orasi de yurib gelardili. Amma ayoller, uydayi ayoller, yashqisteler,10:32bular uylarnin tamu ustiga cikib, uzaqdan Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi intilib qarardilar. Bularnin qaysibirlari Rasulullah, bularnin qaysibirlari Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdi qidirib intilardilar. Bu kun Madinede bir mubarek bayram kuni buldi. Anasunni Malik raziyallahu anhu bu kunini, yani yuzdan ashgan umirlari davamidi bunu islami verdilar.11:03Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Madinagi kilib, cayleshleri bilan Anas raziyallahu anhu nin analari, Gumaysa binti Milham Rasul sallallahu alaihi wa sallamni huzurlarigi kilidilar. Bu yash balilari, bu ayalini aldilardi uksham yugirib, çapkirilab kilaredi. Ve ukshini qakirlari, peş analari ge shundi çub harekatlanib kilaydi.11:30Bu ayol kelib Nabi sallallahu alayhi wa sallamga salam verdi. Eytik ya Rasulallah. Ansarlardan har bir erkezu ayol sizge bir tövbe verdiler. Men sizge, mene şu oğlumdan başka sovga bere digen, tövbe bere digen, ümrse top olmadim. Bu oğlumnu qabul qilin. Siz qahla gence, siz ne hizmatinizde hizmat kisindir. Nabi sallallahu alayhi wa sallam bu yashi gitceden kursant olub, kishige qaradiler.12:00baslarini mubarak kollari bilan siladilar, va kakillarini mihriban kollari bilan usladilar, va uzlarini ahillariye qabul qilib koshdilar. Anas ibni Malik, ya ki bazdi uksini irkelatib, unayis, dip chakrishardi, yani anascadir. Bu anasca, Rasulullah sallallahu alaihi sallamini khizmatlari bilan bahli bulgen kundi un yasda edilar.12:33Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni tarbiyalari da, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni ra'ayalari da davam etdilar, ta Nabi sallallahu alayhi wa sallam bu dunyadan hafaf etib utgullari yehad edilar. Anas riziyallahu anhunu Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bilan birgi sohbatlari tula un yil davam etdilar. Bu davr icide Anas riziyallahu anhunu öz nafslarini oklagan,13:02Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in hidayatlaridan qandilar. Wa kicik qalblarini tildirgan Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in hadislarini yadladilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in khabarlaridan, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in halatlaridan, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in sir asrarlaridan, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'in khismatlaridan, bashkalar bilmaganini bu Anas radiyallahu anhu bildilar.13:33Anas ibn Malik Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni bundayi gozel muamalalardan, hec bir farzan özünü atasidan hem uchramagan bundayi bir nasibeni Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamdan bu kişi aldilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni uluq xislatlarini butun dunya havas qilib intiladigan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni muamalalarini anas dedigan edilar. Anas ibn Malik bu uluq peygambar,14:10sallallahu aleyhi wa sallamnin bagrlarida ukshi yorukgan, ukshi algan bunday muamalalarini nurlik bir korunishlarini bazisini bizgi rivayat qili berishlikki, uzlarigi kulaq salaylik. Ukshi bunu yaxshi bili uchiraq, və bunu vasfini, yaxshi sifatini bayan qili uchiraqdirli. Anasul Mimalik eytadilar ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam14:39adamlarini en xulqi gozali edilar. Ve en qalbi king ve mihriballigi kamil zat edilar. Bir günü, bir isbilan beni bir cayga yubardilar. Men çikib, işket yapkan idim, bazarda uynab yurgan balalarini korib, ular bilan birge uynagim kelib, ularini kaskilib aldilar, yubarirdim. Rasulullah sallallahu alaihi sallam yubargan, iskik etmadim. Ular,15:12Shundi orqanda bir kishi turgenligini hissettim, u meni u kishi kimindan u shlap torpti qarasan Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam tabasum qilib qarab durardila. Ey anasci, men yibargan iske barmadin gizmidib soradila. Shundi men tustulib qalib ehtim ki, ya Rasulullah insha Allah endi baramandiri. Men Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi on yil xizmat qilbim.15:41Brar qilgan ishimni nimagi bunday qildin demadla. Yoki qilmagan brar ishimni nimagi buni qimadin demadla. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Anas riziyallahu anhunu cakirsalar, u kishini kicireytirib, yani irgala muhabbat qilib, bazdi ugul camdib, bazdi anas cedib cakiradilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Anas riziyallahu anhunu qalblarini tildirigan butun akillarini16:13iqallagan uzlarini mubarak nasihatlari və şaraflik ma'izalarini köb Anas riziyallahu anhu qe qishin nasihatlarini qiladilar. Xu nasihatlardan bittesi, ey oğulçan, əgər xalbinde birar kishige bir aldav dine kudurat bulmastan, tam qatdırib keçkiricini qe qadir bulsan, shunday qildir. Ey oğlun, bu meni sünnetimdir.16:43Kim meni sunnatim ni tirlitirse, o mengi muhabbat qilgan, meni yaxsh qorgan bolad. Kim meni yaxsh qorse, cennatda men bilan birge bolad. Ey oğlum, ahlingi kirgan vaqdi, ularga salam beribdir. Bu, sengi ham, ahlingi ham barakat bolad. Anas ibni Malik, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamna vafatlardan kigin, 80 yildan atıvaq yana umur kodur.17:14Bu vaxt davamida, butun qalblarga Rasul sallallahu alayhi wa sallamni ilimlerden ilim toldurib, ve akillarga nubuwat fiqhiden fiqhlarini toldurib yasadlar. Bu davrda sahabalar, tabiiller araste uksi yaygan Nabi sallallahu alayhi wa sallamni hidayatlarini diriltirdilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni17:44Uluq sözlərini və uxşini mubarak, fillərini, ularini arasida yayib, şunu tarqatib uxşi yaşadilar. Anas, raziyallahu anhu, yaşagan bu uzaq umur davamidi, bütün musulmallarini, harbir istegi ular muraca atqil edigan urlulari edilar. Ularga qaysi bir ish muşkil bu qolsi, Anas, raziyallahu anhu, n'aldilariga baradilar.18:18ularni fahimlariga qaysi bir hukum cunarsiz bub qolsa, onu Anas r.a. hunu aldilariga baradilar. Bazı nabi sallallahu alaihi wa sallamni qiyamat günüde havuzlarinin sabit bölgenligi haqqida azgina ikilani bu haqda tartishkan kishilarini bazisi Anas r.a. hunu aldilariga baradilar. Ba bu haqda soladilar. Cunda Anas r.a. haytilar ki,18:52yashab, sizgi uxshagallarini koramandib qiman qilmagan idim. Rasul sallallahu alaihi wa sallamni hawuzladidi ikkilana digan adamlarini koramandib oylamagan idim. Min arkamdaki yashi uluqlarini qaldirdim. Ulanin bittilari namaz uxsalar, Allah subhanahu wa ta'ala den, Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni hawuzladiden suqartirishligini Allahki iltijakilib sorardilardir.19:25Anas ibn Malik Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'na qatiralari bilan, hayatlari davamidi, buni islarilashadli. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'gi yulukgan kulini islagandi, uqshini quvanchi shundayi qattig balaydi. Quvanchdan shundayi qozlarinan balaydi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'dan acjargan kulini islagandi, uqshi koz yash dokerdi.19:58shundi tutulub, yiglab, goturardilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni qilgan ishlari da, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni sozlari da Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamgi ittibagi haris edilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam yaxshgurgan narsani yaxshgur ardilar, bu kishi yoqtirmagan narsani yoqtirmas edilar. Bu kishi Anas ibn Malik raziyallahu anhu Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni kullaridan en qob islab yuradigallari shu iki güni.20:32Bir, ukshige birinci marta uchragan kullari, ikkintisi Rasul sallallahu alaihi salamdan ajrap bagan kullari. Birinci kunni eslagallari da shunday baxli bolib, shunday bir lazablanib ukshi huzurqla. Ikinci kunni eslagan vaqta ukshi hungrab yiglaladib. Ba, atroplardagi odanlarna ham yiglatadib. Gokunchi ukshi aytardi ki,21:07nin Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bizgi kirib gelgan kullaridi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni kordim, va bizdan qabiz qilinib, yani dunyadan wafat itib otgan kullaridi uqshini kordim. Bu ikungi uqshagan kulli kormagan maddi. Uqshi Madinagi kirib gelgan vahdlaridi, Madinada har binnarsa nurlik, shundi parlaqidi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam dunyadan Rabbilari tarafi gi kitgan vahdlaridi,21:36Madinada harb binnarsa, shundi qamqaf lagan, üzulmatli gidi. En Rasul sallallahu alayhi wa sallamgi, ahirgi qaraganin, Rasul sallallahu alayhi wa sallam, fucralardan cikib pardani koterib, dushanba kuniyidi, qaragan kundi kurdi. Qudd u zatnin yuzladi, Qur'anning varaggi uxsharidi. Odamlar, Abu Bakr Siddiq raziyallahu anhunu, arkalarda turgen idilal,22:10shundi bi qarallik özlerine yakim yuqatib, qoy ishtaracas gekeluvdilar, Abubakir r.a. ulargaz sabduk duru ilerdir, isharabilan sunayi buyurdilar. Shukunu ahirige barib Rasulullah s.a.v. afad etdilar. Biz Rasulullah s.a.v.ni turpaqa tapshirarkenmiz, uzatini kumarekenmiz, bu kundeginden kura ukshide, niyuzlaride,22:43bundan kore acaib raq tur manzaranı kormaq. Rasulullah sallallahu alaihi sallam, Anas ibn Malik raziyallahu anhu ge, cide köb haqlari ge da'a qigallar. Rasulullah sallallahu alaihi sallamni da'alardan, Allahum marzuq humaylan wa waladan wa barik lahu. Ya Allah, Anas ki özin mal ve bala rizqlantirgin ve unge barakat birgin de da'a qigallar.23:09Allah subhanahu wa ta'ala özünü Peygamberi sallallahu alaihi sallamini da'alarini icabat kildi. Anas riziyallahu anhu ansarlarınin en dünya sukufi ve züriyatları kamili edilir. Hatta uksi özlerini farz ugullari ve nabirelerden yüzden artığını gördü uksi. Allah ta'ala uksini umrigi barakat verdi. Bir esir kamil.23:38və bundan, yəni, undan, yəni, uch yil artıq həm yəşədi. Anas, rəziyallahu anhu, Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, qiyamat günü də bol ediyan şafaatlariga umedləri də qatbili. Köpinçə eterdilər ki, min qiyamat günü də Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, yə yoluxub, u zat ki, ey Allah'ın Rasulü, bu, min anasman, siz mi xizmatkaringiz, mi anascaman, dəb aytaman deredilər.24:09Anas ibn Malik, ölüm töşekide yatgan ahlarida, ahallariga, qarab aylalariga, mingi la ilahe illallah muhammadur rasulullah dibi örgetibdir iler dedilar. Ki o özleri şu la ilahe illallah muhammadur rasulullah dibi şunu takrarlar, takrarlar, nafaslari aqib canlari cigti. Anas, la ziyallahu anhu ge, rasulullah sallallahu aleyhi salamdan bir kicik rasulullah sallallahu aleyhi salam qitarib iradigandir.24:45hasirlari, kaltaklari varidi. Shuu anas aziyallaha an hunuqollari deyil. Ahallarigi vasiyyat qildilar ki, meni shuu kaltayini koshib dafinkili ilar dafinkigandi. U kishini kafallari bilan iyanbashlari ibni urtasiga bu kaltak koyilib ilin dafinkilini. Anasurni maliki l-ansari. Allah ta'ala u kishige bergan bu yakhshiliklarini Allah u kishige mubarak kilsin. U kishi25:18Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini bağırları da 10 yıl yaşadılar. Hadis rivayeti de Anas ibni Malik üçte en kök rivayatlı yerlerinin ikincisi. Birincisi Ebu Hureyre, Abdullah ibni Umar ve Anas ibni Malik. Allah ta'ala Anas ibni Malikni ve o kişinin anaları Humeysa r.a. islamdan, musulmanlardan en yakşı mutafaklar bilen Allah ta'ala.25:50Muqaffak yasin. Allah uverden razib olsun.Tampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.