♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioТавба ва унинг шартлариadmin·3 views·5 months agoУшбу маърузада шайх тавба ва унинг шартларини баён қилиб, салафлар тавбаларидан намуналар келтирадилар. By: Абдуррофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Абдуррофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдуррофеъ АбдулкофеъTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:01Wa ishhadu an la ilaha illallah wahdahu la sharika lah, wa ishhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh, thumma amma ba'ad, salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Adatta yidey sohbetimizin başlişten awal, biz Allah subhanahu wa ta'alanin gözel isimleri, wa ali sifatleri bilen uşbu mazilsimizini, mubarakli mazilsilerden kılıçliyini.0:26Altyazı M.K. Altyazı M.K. Altyazı M.K. Altyazı M.K. Altyazı M.K.0:54Otkan cumada, bu cumaciyece bulgen gunahlarimizin Allah subhanahu wa ta'ala mahfurat kurshigin ham soreb yalvaramiz. Allah subhanahu wa ta'ala geh bi adad hamdlar bulsin Allama ibn, Allama Zahabi rahimahullahnin gunahin ibn amningen kitabini tügertik. Wa bu gunahin kabireler libn amningen.1:24Yitmişde günahni öz içige algin edib. Bu günahin kabiralarini bazilarini biz zikir kildig, bazilarini bazisabablargi gore, va bazilarini bu orinda muhim dib tapma ganiyimiz uchun zikir kilmig utdig. Lekin, kubchili gani zikir kili ganiyimiz uchun bu günahin kabiralarini akhirde1:53Tawba haqqada ham bir sohbet yurkishlikni qarar qilgan edik. Insha Allah bugun tawba wa tawbanin shartlari wa bazibir sahabalarinin qilgan tawbalari haqqada insha Allah mawzoomiz usha haqqada buladi. Tawba nima? Allah subhanahu wa ta'ala nuhayatda rahmati kin bulgan.2:24günahu maghfiratlarini kikiruchi, kin marhamatli zatki, bizdey aciz bandalarini yaratib, bizdey bandalar yeryuzide fiskufasad, va isyan sabablik, bazibir günah, kattay u kicik günahlardan ibarat bulmish, bu günahlarini qilib,2:50qoyishimizga yarasha, Allah subhanahu wa ta'alanin shukshalik, rahmati wa maqfirati bardir. Allah subhanahu wa ta'ala yusta rahmatini yaratgan bolsa, usha yusta rahmatinin bittasini gina yerya shurgan. Usha bitta rahmat sabablik, insanlar öz ara bir-birlari bilan alaqa bağlishadi.3:18bir-birilari bilan siley rahim qilishadi. Hatta inki yirtqic hayvanlar ham, uzilarinin farizantlarini yib qoymaydi. Katta hayvanlar ham, bu rahmat sabablik, uzilarinin farizantlarini tipkilab izib qoymastan, ayaqlarini kutarib izmey turadi. Ushe sabablik, uzaq uzaqdan,3:47hattab kushlar ham farzanlarini uzlarinin guyesi da boqadi. Bu, Allah subhanahu wa ta'alanin uzi uchun yeratgan yuzda rahmatnin yerige churgan bittasi da manashuna qayab. Qalyan 99-sta rahmatini qiyamat gunida bandalarinin gunahlarini kechirishlik uchun alub koygan. Allah subhanahu wa ta'alanin rahmati iki qisimga bolinadi.4:17Birinci kismi mene bu, özü yeretken yüzde rahmet busa, ikdinsi Allah subhanahu wa ta'ala nin özü de bulgen rahmet. Allah ta'ala gebi edad hamdu shukurlar bulsin, eger ushe 99 rahmetini alub koymegeni deyidi, biz bugünkü künde qiliyetken günahlarimiz bilen, qiyamet günde necav tapmegen bulerdik. Utkenlerden bittese etkeniken ki,4:46Wa halenki bu kishi nahayetda taqwa, amal bilan ma'ruf bugen kishi etken ekin ki, agar menin amallarim, yani gunahlarimnin hidi boladigan bugenda, menin aldimdik tiralmigan bolardinlar digand. Bu, taqvali adamnin gabi shumshali boladigan bosa, biznin gabimiz kanchalik bolard. Allah ki, bi adat hamdlar bolsun,5:14Üşe topçan topqız rəhmətlərinə qalıb qoygənəkən, bizlərinin günahlarimizin mağfurət qırışıq üçün, əgər üşe rəhmətu mağfurət bulməyəni də, biz bu günahlarimiz səbəbli nəcat taba alməyəm bulardik. Likin, üşe Allah subhanahu wa ta'alanin rəhmətigə və günahlarimizin mağfurət bulunşigə səbəb buladiyan bəzi bir əməllər var.5:41Uşa amallarinin en birintisi, insan, biran bir amal qilishtan awal, uzini usha amal ki pakla kiritib alislik. U ham busa, tauba qilislik. Tauba nima, kubciligimiz, biran bir amal qilisik, unin xata ikanligini bilisik, boldi indi tauba qildim dimiz. Likin taubani haqiqi, haqiqati nima.6:11Tawbanin haqiqati ulamalar, tawba uchun bazibir shartlarini qoyishgan. Manashu shartlarini bayan qilib biriyanimizdankiyin, Allah alam tawbanin ham manasi bizlariga yakqal, manali rojda kifinlarini posikirak. Tawba, insanlar kattama kicik bolgan, qilib turgan gunahidan tilib,6:38uxe gunax qilyaniga kushayiman bolib, uxe gunaxiga qaytmazligi bu taubadir. Amma uxe gunaxini qila urib, uxe gunaxinin ichiga, uxe gunaxiga batqagiga batib qolib, min indi tauba qildim digiligi, agariki tili bilan ediyabkan bolsaham, lekin amaldi kursatib bira almayabkan taubadir. Shunin uchunham ulamalar,7:09tawbanin shardlarina koygan. Agar bu qilnayatgan gunah ki kisimga bunladi. Birinci kismi, Allah bilan benda arasida gola digan gunah. Ikinci kismi, benda bilan benda arasida gola digan gunah. Birinciyi misal, mesalan, ehtayli ki bir kisi Allah subhanahu wa ta'ala fars qilyan namazlarini okumaydi.7:40Ya inki öz vaxtıda okumaydi. Allah subhanehu wa ta'ala fars qaligan zakatini birmaydi. Ramazan ayda rozu tutmaydi. Mene bu gunah kabiralar, bular bende bilan Allah arasida buladigan gunah kabiralar. Amma bende bilan bende arasida buladigan gunah kabiralar, mesele iki kishi koshni, koshnilar birbirlarinin yerlarini,8:11zulum bilan alishligi, tarazidan bas alishligi, yalhan gapirib manana satishligi, mana bular, banda bilan, banda arasida kuladigan gunaxlar. Butun ulamalarinin ittifagi bilan, madami ki insan har kanday taqvali derejigi yitarikan, baribir har kaniha kishi, tauba qilishligi,8:40farz ikanligi ulamalar tarafidan itfaq qilinyan amaldir. Demek, harqanaqa musulman kishi min taqwada mamuna qoladigan chokqiga yidsaham, toba qilisigi bu kishiga wajibdir. Chunki, taqwadarlarinin ustazi bulmish, Muhammad ibn Abdillah, yani,9:08Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, wa halen ki bu qishinin utkan wa kilecek gunakhlari kechirilishi bilan birga, wa inni ila astaghfiru fil yawmi mi'ati marra, derdilar. Min bir gunda yüz merte Allah subhanahu wa ta'ala dan gunakhlariminin manfret qilishini talab qilib toba qileman, derdi. Bu qishinin hali shun calik bolar iken, biznin halimiz indi,9:38nimani kicharikin. Xunin xun hem ulamalar, nin hemmesi ittifaq qilishkin ki, har bir benda, qunqattayu, kichik günahlardan toba qilishligi wajibdir. Lekin, hali biz eyhkarimizdey, bu günahlar iki qsimga, Allah bilan benda arasidagi, benda bilan benda arasidagi, günahlar bolgenligi uchun,10:04ulemalar tovbenin shartlarin ham iki ksimga bolishgan. Birin ki, bende bilan Allah arasida boladigan gunahlarda, tovbenin kabul bolish shartlarinin en birintisi, insan ushe qilip turigan gunahidan darro tiilishdigidir. Demek, insan hakikatdan ham gunahlardan tiilishga qasqilarikan,10:32darr o günahdan diilishligi, bu taubasinin qabul bolishinin sharflarinin birintisiq soflanadi. Amma günahdan diilmestan turub, tauba qildim deyavirishligi, bu, agar ki, tili bilan eytiyatikan bu saham, haqiqi tauba bolmayan taubalarinin bittisidir. Ikintisi, usha amalini qilganigi kub shayman chikib yurishligi.10:59ey addina biz yurgen ikanmiz umrimizni kub bihuda utgazib, dib hushayman chekishligi. Uchintisi, bu gunahga, qaytmaslikga qatdiq azmul qarar qilishligi. Mena bu uxte shartga, yana insanin ozi da tapiladigan bazibir shartlar chikadi. Bu shartlar, torintisi, insan bu tovbesini,11:35Kuyosh, mağribdan çıqışdan əvvəl qilişligi. Mağribdan çıqgan künü qilingan tawba, bu qabul gumaygan tawba. Çünki hamma bu kunda tawba qilişligi anıq, lekin tawba eşklari bikilingan kün boladi. Wa u kunda qilingan tawba, Allahnin aldada qabul gumay digan tawba. Bu törünci şartı boladigan bosa, bişinci şartı,12:07insannin cani, ruhi, halkumiye kiliçten əvvəl qilu olmaqliyi girik. Insannin cani, çikiş aldıdan qiladiyan tovbe həm, bunu köpçili qiliçliyi mümkün. Çünki tovbeye iyilməyənlərinin atasi bolmuş fir'aun həm, ölüm vaxti geliyan vaxtıda, min,12:34Musa wa Harun wa unin qovminin rabbisi volmish Allah ka iman keltirdim digan. Shunda Allahdan raddiya kelib, al-ana indi mi? digan jawab ki genidi. Demek, insanin tabiatida, aqriyi qari qalgan waqtada, haman arsani qalib qorishlikka, harekat qilishir. Shubabdan toba qilishlikka, lekin u saatta,13:03tovba qabul buladigan tovbalar qatariye kirmaydi. Manabu, bende bilan Allah arasida bulgan gunah, haq kattigunah, haq kicik gunahlardan quladi qabul bulishinin sharti bulgan, shartlar manusunda biste. Amma, bende bilan bendenin arasida buladigan gunahlarnin tovbasi,13:32Huddi tepede zikir qilingen 5 de shard ham talak qilinadi, 5 de shardga 6. shard qoshiladi. Ushe zulum bilan algan malinan, ya inki koyin ki ushe bradariga, ushe insanga qilgan zulmina öziga qaytari birishlik, bu taubasini Allahni yalqita qabul bolishlikga alub para digan amal boladi. Mesalan, bir ishi,14:02koshinsinin yerini zülüm bilen bosu oganidi. Kiyin, paygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin, kim bir qaric yerini zülüm bilen ola digan bosa, bunin boynige qiyamat günüde, yitqavat yer os qoyiladi digan hadisini ishtib turub, toba qildim digan bosa, altunji sharti, koshin bosu ogan yerini qaytarib birishligi sharti oladi. Kim,14:31bire uge souda qilgan vaqtida tarazidan urgan bolsa, urgan tarazisinin haqqini qaytarib berishligi wajib boladi. Kim yalgan gepirib durub manana özinin narxidan tiparaq, balantaraq narxiga sotgan bolsa, ushi tiparaq, haqqidan artiqaraq bolgan, haqqini qaytarib berishligi wajib boladi. Qunarli bolgandira, endi shu orinda saval tukulishgi munkun.15:01Pöpçiligimiz, ümrimizde bu əməllərini işitməgen edik. Biz, 40-20, 50-20, 60-20, bugün, ümrimiz 3-e vaxtiki fayan vaxtida, Allah ne tan edik? Ana undan keyen, məscid ne tan edik? Ana undan keyen, tawba nima ikenligini bildik? Ana undan keyen, tawba qildik? Biz, çünki ötken, ümrimiz muabeynida, bəzən tarazudan urdik.15:29Bəzən yalqan gebirib malimizin sattik, deyikim ularni biz tanimaymiz, digyan adamlar hamboldi. Ulardin kilgan mallarini indinimaklamiz, disa ulamalar cavab birishgan ki, uşendan hasil bulgan mallarini uşet igyalarinin namidan miskin va faqirlarga sadaqa qalib yubaradi digyanlar. Şun nalini boldi?15:55Agar igasi tapinladigan bosa, igasinin ozyga al barishi bu awlarak, wa birinci surat, agar igasi kim ikanligini bilmay digan, wa igasi wafat itib gitigan bosa, ularni namidan sadaqa qalibi barishligi. Ikinci sovalini yenabirshadi ki, u davirlar otib gittu, uglim. U vaxtlarida hakikatdan ham kolimiz kin yedi. Chozadigan cayimizgi yetarti kolimiz, lekin indi onaqa bomadi.16:26Huddi xalkimiznin sütü-sütüge, qatıgı-qatıgıge digendir u muablaqlar kitib oldu. Indi ularini sadaqa quvara digen ham, malimiz yuk, indini maqlamiz digenlerge, biz Allah subhanahu wa ta'alanin uxbu ayeti bilan bi umid qilmaymiz. Allah subhanahu wa ta'alay dedi ki, kulli ibadiyalladina asrafu ala anfuzihim, la taqnatu min ruhmatillah,16:55Yani, eytin. Eytin, ey Muhammet aleyhis salam, üzinin ümirlərini bihuda və ısrafgerçilikdə ötgizgenlərge eytin. Bihuda, ısrafgerçilikdə, bu nümədə? Ümirləri 30, 40, 50, 60 gece Allah nə tənimegenlərge, uşa vaxt gece Allah nə tənisehəm,17:24qiluqi icimliklarni istimal qilyanlarga, yoyinki zinabilan yurganlarga, farazadan uryanlarga, faqsh munkar islarni qilyanlarga, qoyinki kattiyu qicik gulaglarnin hammasiga, botganlarga eytin. La taqnatur mir rahmatillah. Allahnin rahmatidan bi umid bulmaynar. Innallaha yaqfiru zunuba jami'a.17:51Albetta Allah subhanahu wa ta'ala gunahlarinin hammasini kechirib yubaradi. Bu, islamdagi qayda. Siz islamga taman bir qadem texlin. Allah taman bir qadem texlin. Hadis-i Qudusiye muafiq. Allah subhanahu wa ta'ala sizgi yugurib kiladi. Siz islamga qaytib masjid isigini taqillatin.18:19sizgi Allah subhanahu wa ta'ala tawba iskilarini ashiktirib gunahlarinizin maqfirat itadi. Bu sahabalar hayati da hem nahayibdik katta, ve tarixta tilli siyahlar bilan, kumis varaglarigi yazimladigan sahifalarini aldirdi. Khalid ibni Walid, Allah bu kisdan razi bolsin, Islamini cunib turib, paygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellemnin alniga,18:50qilicini kutarib geldi. Qilicini kutarib gelib, payganbarimiz aleyhis salamni aldigi qoydilar, vaittilar ki, min bu qilicin bilan, kanche kanche musulmanlarnin yastogini kuruttim, indi meni Allah kikirarmikin. Diganda, payganbarimiz salallahu aleyhi salam, al-islamu yajufu ma qablahu.19:15Siznin musulman bol gelmiyengiz, siznin ötken günahlaringizni kechirib yubarishlikke sebeb boladi, dedi. Ha, islam hamma günahlarini kechadi, madami ki, biz tovbenin tepede etken shartlarini mukammal rawishta alip gelib, halis Allah ki iqbal kiliyen kishige, Allah günahlarini kechadi, ötken.19:41ulamalarinin bittesi, özinin hayatini eytib turbaytadi ki, kishkurin, sham namazidan kiyin, tar kucalarinin bittesi de kitaridim. Tusatdan, bir yash balani, anasi, uyiki kishkanliki uchun, qatdik tazirini berib arkasidan urdu. Ve, tenbih berib koyishlik uchun,20:09ishqdan indi shunday qirsay, manay bunday kirgizmayman uyubizga, dip ishqni biktib ham qoydi. Yash, bala bichara, uyaq, buyaq qarab, qaytib, bara digan, boshqa ishqni topmaganligdan, ushe ishqni takillatib, qayta-qayta yiglab. Can, anacan, indi kesigin meni, indi bunday qilmayman, dip qayta-qayta yiglagandan kiyn, ishkaridan, mushtibar, rahimli, anaham,20:38izilib, yiglavarib, ishqini aqib, min kirgizmesen balaginam, seni kim ham kirgizarti, dib bagriye basib, uyuya alib getibib. Min bu halatni qorib turib, Allah subhanahu wa ta'ala, shun cali kin rahmatli bulgan, marhamatli izad, nahat ki biz tauba qalib turib, Allahnin ishqini qaqaqalimay sekemiz, albette biz Allahnin tauba ishqini qaxsayib.21:05günahlarimizni albette kicirbi varmayismikin, digan hayalga varganda, hushimdan ağıb qaldimdi. Bu qissani, ibn-i hajar, rahimahullah, cami il-hulum wal-hikamda zikir qiladi. Allah subhanahu wa ta'ala, hammamizni ham, cattayu, kicik günahlardan, tawba qilişliyimizga, tarqib etib, sayyidubillah, wa tubu ila Allahi cami'an, eyyuhal mu'minun, la'allakum tuflihun. Ey mu'minlar,21:37Xtab kimlerge edi? Xtab iman igelarige. Ey möminler, sizlerinin həmeyler, Allah subhanahu wa ta'ala get tawba qilinler. Şayet ki, üşende necav tavsiyinlerdiydi. Istaghfiru rabbakum, sümme tubu ilayh. Rabbilerden mağfiret talaq qilinler. Sümre unge, tawba qilinler. Ya eyyuhalladina amanu, tubu ila Allahi tawbatan nasuha.22:07Yenə xtab kimlərgə? Xtab iman igələrgə. Ey iman kiltirgin kişilər, sizlərinin həmilər Allah subhanahu wa ta'ala gə sadiq qaytib günahıya batıb qalmaydiygin rövçdegi sadiq halətdə Allah subhanahu wa ta'ala gə tovba qilinlər. Abu Hurayra radiyallahu anhu etediki iman buxari ruayetide22:35Qala sami'atu Rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam yaqul, Wallahi inni la astaghfirullaha wa atubu ilayhi fil yawmi aksara min sab'ina marra, wa fi riwaya aksara min mi'ati marra. Qayganbari sallallahu alaihi wa sallam ayitilar ki, Allah ki khasam ki, min bir kunda, bir ruwayatta yetmish merta, ikinci ruwayatta,23:02Yus merteden artıqraq Allah subhanahu wa ta'ala ge, tawba qilamandidi. Bu kişi kimidi? Bu kişi, ötken ve kirecek günahları keçirilgen kişiydi. Bu kişi kimidi? Bu kişi peygambir idi. Bu kişi kimidi? Bu kişi kündüzleri rozu tutadigan, kişiyleri ibadetde turgen eden, hatta inki kademleri, ayaqları iship tutadigan, adem shundaydiyabdi. Min bir künde,23:32yuz merteden kubra, Allah ta'ala ge toba qilaman deyad. Biz, biran bir günahini qilip koygan vaqtida, vaqtimizda, Allah ta'ala ge toba qilishlik, hayalimizge biran bir mertide keledi mi? Bazan, insanlar toba qilishlik ge han vaqt tapmay qalad. Bu, nimeden? Bu, bizlar, har bir narsani öz haqqini ada etmegenligimiz, wa haqqini vermegenimizden.24:00Sahabalar ayitadi ki, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam bilan birga, biran bir maciliste qotrib qaladigan busik, u kishi daim Allah ta'ala ge istighfar, wa tauba qilib qotrigan xalatini istiqotiratidi. Yani bizlar yoxshaj, qibat, ya inki kerekliy ve kereksiz bolgan geplarini kub shongum astan, dünyasiga ve ahiratiga.24:27faydali boladiyan amallari yashunqiyan zatni, lima nashunakaykan. Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, tawba qilishlikke yana insanlarina targib qilib durub, Abi Hamza Anas ibn Malikin Ansari, radiyallahu anhu ruwayat qiliyan hadis isim muttafaqim alih boliyan hadisda, qala Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, Allahu afrahu bitawbati abdihi min ahadikum,24:57saqata ala ba'irihi wa qad adallahu fi ardi falatin dedilar. Allah subhanahu wa ta'ala bendasinin to'ubasiga shun cali kursant boladi. Qarayn, Allah ikan amallarini qilmesegu, nekin qiyan to'uba qilibgid, qiladiyan busayq, Allah subhanahu wa ta'ala bizlariga shun cali kursant bolarikan, unin misalini bir kişi öziga bar yuqbuyan,25:27barlığını, suğunu həm, ta'amlarını həm, tüyənin üstügi artı aldı. Tüyənin üstügi artı alıb, çölde keti etkən vaqtda, bir cayda dəm alay edib, tüyəden düşüb, bir vaqt gözünü atsa, tüyə yok. Tüyənin üstüdegi su həm, ta'amlar həm yok. Atraf çöl, bir an bir, kişi uyagda tursan, kişinin hedeh boyu həm kelmey digan orın. Tepede,26:00qatdiq, issiq, indi menin yetib gelgan halaketim shubol diyekanda, dip, uya buya qaqarab, ölümden başganı kütmay, keyin yana közi getib, munday közünü açib qarasa, tüyesi eylenib, gelib, basida turgen iken. Bu kişi, qanchalik kursant boladi. Tasawir qilib goreyin, bir ölüb qayta tirilgan kishida qa, qanchalik kursant boladi.26:30Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Allah subhanahu wa ta'ala'nin bendelar qiladiyyan tovbesini huddim mene şu kishidan kurehem Allah subhanahu wa ta'ala kubra khursan. Quladi bendelerinin tovbesiden didilar. Bu ayat ta'labatu ibn Abdurrahman radiyallahu anhunin qilayan tovbesi bilen shayat kubçiliyimiz tasirlanib.27:04shayet ki tepede zikir qilgan ibn-i dhahabi rahimahullahnin ustafi dagi, gunah kabiralar dagi baz bir gunahlardan ajab imas ki, toba qilqasek. Ibn-i hajar rahimahullah, hiliyatil awliya, wa isaba kitablarda, wa basqa ulama, wa muhaddislar, ham gözlerinin kitablarda zikir qilishgan. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin aldida,27:33ki insanlar hərxin tabaqadagi insanlaridi. Bazilari yaslari kekseif qayyan bosa, bazilari yaslarin hayti yas, bazilari axtalini bosa, bazilari xaratalini, bazilari boylar bosa, bazilari kambagal ve kullardan ibaretidi. Peygamberim s.a.v. alib geligan din, insanlarine milletçilikke, toda-toda bolishlikke, ırqçilikke,28:03və səf-səf və firqəçilikə qalıb gəlgən din iməsidir. Uşaq fayğambərimiz a.s. altıda oturigən sahabələrinin bittəsi Sa'labat ibn Abdurrahman digən sahabəydi. Bu sahabənin yaşı hali 16 yaşdan aşıb gitməgenidir. İtibar verin, 16 yaşdan hali aşməgen sahabə, bəzlərimiz, fərzəntiz namaz okuydi mi? Disə,28:33Yo, hali yash dimiz. Yashi nitchi da desa, yakinda minge shunaqa dedi, hali yash, indi yashi yigirma birda, dedi. Bu sahabenin yashi hali onaltidan oshmigan edi, dedi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallaminin adatlaridan edi, agar biran bir ish qala digan, khizmat qala digan busa, atrafdayi oturgan sahabelergi bunu taksimlib birishlik. Bir kuna, bir ish qoq qaldi da,29:05Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam Saalabar radiyallahu anhu-nu manashu ishqe buyurdilar. Saalabar radiyallahu anhu-nu Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam-nin bu buyurugunu bacarishlik uchun kuchalardan utib giderdi. Kitiyatgan vaqtda, tuysatdan ansarilarnin ishqe kuzi chusdi. Biz takirarlaymaz, tuysatdan ansarilarnin ishqe kuzi chusdi.29:33U vaqtdagi ishqlar, hazirgi vaqtdagi unaka temir ishqlar imasidi. Bu bir parda tartilip qoyarti xalaz, agar pardani tapissalar. Parda, qiyan shabada sabablik kotarildi. Tusatdan saalaba radiyallahu anhonin kuzi, ickarida yuniyatkan ayalgi kuzi chusdi. Tekrar ayitamiz, tusatdan kuzi chusdi.30:06qiyan darro uzlariga qayttilar, yani kuzlarina olub qashtilar, va qayttilar ki, halinge boy bolsin, ey salaba, seni Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam uzinin ishi bilan bircayi cunatar ikenu, sen hali adamlarinin auratini korub yurasam mi, dedi. Ana undan qiyan, Allahi qasam ki, ya Allah subhanahu wa ta'ala, mene,30:35min haqimda bir ayet nazil qiladi, ya paygamberim sallallahu alayhi wa sallam, minim munafiqlar qatariyi kush qiyadi, gib, qurq qittilarda, darro, Mekke ve Medine arezardayi taqlarnin bittasiye qarab qit qaldilar. Vaqt utti, saalabar radiyallahu anhu kiladigan vaqt ki utti, likin, saalabar radiyallahu anhu kimasti. Paygamberim sallallahu alayhi wa sallam, sahabalarga,31:05Umar, ey Osman, var inar, Sahlaba kilmay qaldiyo, Sahlaba ney haladan xabar alinar, dedi. Ular, Madina köcelerini qıdır çıqışdı, leyken Sahlaba radiyallahu anhu dan hali xabar yogidi. Xabarini, yani Sahlaba radiyallahu anhu, Madinada yogliyin xabar birishkani dengiyin. Qaradan, yana kütüflik bilen, bir kün, iki kün, üç kün ötti. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam, atrafidegi adamlarini,31:35Unutub qoymest dilar. U kishi gana, ey Umar, ey Uthman, Ali, bar inar, saalabani xawarin al inar, atarafde xara inar dedir. Yani, Madinani tashqarisi ge indi qara inar dedir. Har bir zamanda və har bir vaqtda, öziga feyishli bolgan bir ilim boladir. Hadirgi vaqta ham, misalan, tayyaralar və sayyaralarinin tez yurushi və u kishi ge xaraft durub, munca u sahatta,32:05münca kilometrini basadi digan ölçamini biri alsa, usha vaqtta qafi ilmi, yani adamlarinin izi bilan qaisi tamangi kiti etkinligi, və usha tizlik bilan bari digan, busa nitçikunda qaisi masafi giyitishlikini biladi digan adamlari ham baridi. Usha naqan adamlarinin bittesi, s'alaba radiyallahu anhu'nin izi den bu Mekke tamangi xarab kitkinligini etibirdi. Sahabalar,32:33Saliba radiyallahu anhonu Mekke toman yexarib qidirib gettilar. Yolda tuya bakuchi bir Arabiygi uchiradi. Wa biz mana bunday-bunday isfaktayga adamni qidir yapmiz. Siz kormadinkizmi? Digandaydi ki, sizlar kim haqidi sorayafgani ilarini bilmaymano. Lekin men, yakinda, mana bu, bizige gegan bir yegitini uchiraktim. Bu yegit,33:02keçeyu kündüz manı bu tağnin tepeside oturib yiglaydi, keçkurin gelib bizden sütni, az genar süt berimiz, üstü sütni içib, yenə taqqa çıqib yiglab oturadiyan bir yigit payda bolub qaldi, dedi. Sahabalar darro, sergik tartışib, bu yigitnin küsadiyan vaqtini bilu alishti, və, usha vaqtini kutib turishti. Sham vaqti utganadayn keyin,33:33Ularinin usfetlashi huddi, suge chuken falapan kabi, bir yigit bashinu quyu salib taqdan chub kilardi. Qarasalar bu Saalaba radiyallahu anhu edi. Peske chuken edayn ki, yen darro ular bir hucum bilan Saalaba radiyallahu anhu ushleshti. Saalaba radiyallahu anhu darro qorkub getib, eyvah, meni qaya qalib geti yapsizlar. Men haqimda qaya chukdimi. Yo inki, paygambarim salallahu alayhi salam, meni,34:03münafıqlardan dedi mi, dedi? Yub, bu haqda biran narsani bilmeyimiz. Lekin, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, sizni surayabdi, dedi, içdi. Koyinlar meni, meni mani şu taqda, tauba qilgan halimca, otay diganiye karamastan, uyye alip geldilar. Madinaya itgan vaqtida, anca vaqt kech boyan, wa sallaba radiyallahu anhu, nin halati agirla shqayganidi. Xinin için ham tohru, uyye alip geldi. Wa, payganbarimiz sallallahu alaihi wa sallam, ge xabar beshti.34:33Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam nuhayyata rahimli izat edilir. Kik qoldi irtalam ziyarat qilaman demedilir. Darro orinlerden turib, Saalabar radiyallahu anhonin müyge ishqaq kirdi. Va, baslariga oturib. Saalabar radiyallahu anhonin baslarini kuterib sanlariga koydilir. Saalabar radiyallahu anhonin, Ya Rasulullah!34:57bu gunahlariga tolib gitgan, basni ozingiznin mubarik saningizdan alin koterin, dedi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, yukun dey dimayn, dedilar. Wa sallaba radiyallahu an hunin halati agirleshi qaldi. Shunda, ya sallaba, ey sallaba, nimani siziyafsiz, dedi. Min hadir bedanimda bir kara kumirsga yuriyafganin siziyafman, diganti.35:27Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, haqiqattan shunu siz yebsizmi? dediler. Ha, haqiqattan shunu siz yebmen? digendi. Unday buzal talaba, sizga ölüm gelibdi, dedi. Ve usha orinda wafat ettiler. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, özleri yudiler. Ve kefenlediler. Ve sahabeler bilen cenazesin okidiler. Ve qabristan tamanga olub barardi.35:56Hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, ayağının uçu bilen zorga, hoddibir nuhayetik qatliq ziçlik, içidi yurganda ayağını zorga koyub yurarti. Bundan acaflengan Umar radiyallahu anhu, ya Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, ha, yirkin gu, nimege qisniyabsiz? Bimalan yursayiz, yirkin yursayiz, bomaydi mi? Diganda, vay haka Umar, halinizga vay bolsin ey Umar, halinizga vay bolsin ey Umar.36:26agal sa'alabanin janazasigi qatnashayatgan farishtalarinin sanini bilganizdiyidi, siz ham ayaqinizini yergi qoya almagan bulardizdi. Mana bular, haqiqi tawba qilgan, lekin namaga tawba qilgan. Endi hadisga bir itibar veraylik. Yashlari haluali onaltidan donmay, ashmaygan. Yigitlik, en yigitlik davri. Unin ustiga,36:56Qliyatgan ishi ghinah midi? Qasdan pardana qasib korgan midi? Qasdan koliga, ushe, biznin vaqtdagi televizorinin kanallarini korsatib beredigan, kanalma kanal korsatib beredigan ushe aparaturani koyu alib, kanalma kanal yanan qas ayallarini qidirib yurgan midi? Yok, yok, qasdan parda kotarilgan idi.37:28biqas qardi qotarilgan edi, shaman sebabli, biqas qoz qozgan edi, biqas qozgan qozna ham, qorishlikta daam itib turmasdan darro algan edi, bu, asilveciy gunax saflanmas edi, bugun-bugun da bizlar, yalanqax bolgan suratlarini korsek ham, kette yuk, qicik-qicik bolgan, baski gunaxlarini xilsek ham, paygamberimiz sallallahu alaihi wasallam, eytmahci, agar munafiqnin,37:58biran bir munafiq, biran bir günah amal qilib qaya digan busa, huddi tashshah, honganday polini irkin sirktib, ötib kitadi digan rawishta, bu nedan hem günah qilish kireyim iken, tavba qilish kireyim iken, dip ötib kitadi digan bir adamlarga ilan qaldik. Saalabar radiyallahu anhu, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamdan qorkan narsasini midi?38:24Allah ta'ala min haqimda biran bir ayet çitir çiradi, yan ki, munafiqlardan defsanak qalad digand. Endi sawal berb qiraydi. Biran bir gunaq qilgan vaqtimizda, ve ushi gunaqimizni özimiz sezmey qalayabgan vaqtimizda, qalbimizga, imanimizga, nifaq kirib qidiyatganligidan, ve nifaq kirib qalayabganligidan, qorpgan kunimiz bugan mi? Salaba radiyallahu anhu, paygambarimiz a.s. gelgan vaqtida, ey Rasulullah, bashingizni,38:54Günahlar tolgan, san ingizni günahlar tolgan, boşdan iraklatin, dedilar. U kşinin günahı günah, mədə bizim günahlarımız aldıda? Elbette, ularinin tarixi, ularinin yuryan, bozgan qademleri, hakikatdan ham, ıslan tarixi de, telle, siyahlar bilan, kömüş varaklarga yazilingen tarixi de.39:27Biz həm mənə bu urunda cəmiki, xah kättə, xah kiçik günaflərinin həmməsini həm tawba qilişligimizgə, və Allah subh'anahu wa ta'ala tawbalarınızı qabul edib, mağfiret edişliggə, Allahdan sorab durub sizlərini həm, əvvələn bar özümün və sizlərini vəsiyyat qılib durub mənifimgə tarqib qılgəm bulardik. Çünki tawba, en birinci, insanlərini paklay digən,39:57wa qingi amalga duruslab insani qarlab, qalqizalab qiqadigan amal tawbadar. Allah subhanahu wa ta'ala hammamizda ham katiyu qiqiq, hamma gunahlarimizdan tawba qirjlika miyasarissin. Subhanaka Allahumma bihamdi. Ashadu an la ilaha illa anta astaghfirika atubi ilayk. Allahumma anta Rabbi la ilaha illa anta. Qalaktani wa ana abduk, wa ana ala ahdika wa wa'adika mastata'at.40:25أبوء لك بنعمتك علي وأبوء بذنبي فاغفر لي فإنه لا يغفر الذنوب إلا أنت صلى الله تعالى خير خلق محمد وعلى آله وصحبه أجمعين برحمتك يا رحمة الرحمن ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات عمالنا من يهدئ فلا مضل له ومن يضل لا إله إلا الله لا شريك له وأشهد عنا محمدا عبده ورسوله ثم عما بعد دار حقيقات41:00Insan uchun berilingen bu hayat, hayganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin xabariye kore, u kishinin ummetige berilingen hayat, altmish bilan yetmishnin arasida, agar ushe hayat berilingen busa. Lekin insanlar bu hayattan turli irayushta wa turli suratta vatedilar. Tepedagi, sa'labati ibn Abdurrahmanin hayatları wa hayati qande yekunlangeni mana.41:3015 əsrdən kiyn həm zikir qınlayabdi. Bəzi insanlər, həyatdan ötədi, və u kşi, həyatdan ötkənligi səbəbli, həm insanlər, həm canuvarlar raqadlansadi. Likim, bəzi insanlər, həyatdan, kriz yuma digan bosa, nə faqad insanlər, bəlki canuvarlar həm undan, qalblari izilib, qinalishadi. Dar haqiqat, bu həyat,42:00qisqa hayat, lekin hayatni nimada utkizi yapmaz. Indi bir tefakkur qilib, mene shu orimda bir nukta toqtab turib, hayat haqiqatdan, bazen insange, yigirme, otuz, qirib, ellik, uyaqi qi, kim, özinin hayati yetmish gece, seksan gece, qirib gece, bara alishlikke keffarat bir aladi. Kiminin qolida, siz, kolon yaş gece, yeşeysiz digen,42:30qawaz bar, buni kim tasdiqligan. Madami ki, tawba, qiyash, mağribdan, çıxışlikdan awal, wa, jan halkumi ge kelişlikdan awal, qabul bolar iken, tawba qilişlikke indi bugun, xoşilayli. Wa halen ki, Allah subhanahu wa ta'ala, hamme günahlarını, maghfirat qulu qi zatdir. Mutafakun alih boligand, hadisda, hadisna Abu Sa'id,43:00Sinan ibn Malik radiyallahu anhu ruayat qaladi. Hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam aittilar ki, biz qisqa manası bilan, qifayalani qoyamiz, sizlerden awvelgilerinin, ummetlerinin bittesi de, 99-da adamini oltirgan bir kisi baridi. 99-da adamini oltirgan kisi, bitteyemez, ikteyemez, onteyemez, 99-da. Bu adam,43:27Bizi luqatimiz boyijja jallat xusaflanadi. Lekin, insanin qalbida min jallatlik, ve qattik mihir shawqatsizlik bolsa, hem berbir qalbida bir Allahdan qorku, dozahtan qorku, ve cennattan bolgan umit berbir unutturadi. Bu kisi de hem ushanaysa unutturadi, ve bran bir alim kisi den soradi. Hatta, taubakülsem Allah günahlarimni keçirar mikendi sorasi gücün.43:56Bu, adamlar bu kişini alimge imes, abid, yani ilmi yogu, likin kibrak ibadet qiladigan adamge yollasdi. Bu kişiyi kilib turub, min 99 adamni oltirdim, indi tolba qilsem Allah gunahlarimni kichirar mikin? Diganda, berber ilimsizligiye barib turub, yog gunahlari izni kichirmaydi, dedi. Gazaflanib, 99-da nama bol, diyo?44:23yus ta nimi bol dedib, bu kishini hem oltirdi. Bari bir vakitlar ötti, qalbidegi Allahga boygan korku, cennetden boygan arzu, dozaktan boygan korku, yena uniltirib bu kishini, yena soray digan alimga, sorashlikke undadi. Yena sorashkanda buna indi, rabbani bir alimga yollashti. Alimgi gelib soraygan vaktida, bir kishi eger, yus ka adamni oltirigan bose, bu kishi tovba krisi, tovbasi qabul boladimi dedi.44:53Ha, qawbasi qabul boladi. Kimham, Allah bilan bendesi aradisi degi, tawbani tusa qalarti, dedi. Siz bu yerinizden, bu shahardan, baski shahargi ketin, falan shahargi ketin, çinki bu yerdegi halayiq, Allahnin özüye ibadet kuluci halayiq. Siz yeşi etkin shahar yese, yaman halayiq, dedi. Bu kişi, tawba, Allah subhanahu wa ta'ala tawba qilib,45:21Allah ki iqbal qilge halete, özlilge, yaman amalige yardan beri etkin, shaharin teşli başka shahargi getti. Yolda Allah subhanahu wa ta'alanin emri bilen, ölüm farishteleri gelib, bunin canini aldi. Ölüm farishteleri canini algin vaktide, cennet farishteleri bilen, cehennem farishteleri bunin ruhini telishib qalisti. Cennet farishteleri eti ki, bu endi tauba qilib, Allah ki iqbal qilib geli etkin edi, bunin ruhini cenneti alib ki temizlise,45:49cehennem farishtelar eytidi ki, hali tovbesine adakira almigan edi, hali bu shahargi yitmadi, dedi. Mene shu orinda Allah subhanahu wa ta'ala bularga orta sidan bir hakem jonatdi. Bular eytidi ki, ortada bir kishini hakem kulemiz, bu nim edisi yuremiz, dedi. Allah subhanahu wa ta'ala bir farishtene adam suratini jonatib hakem kildi. Va bu kish eytidi ki, iki tomani olchak koriyin, kaysi bir shahargi yakin boladigin bosa,46:17bu kishi ushalardan didi. Ulchak korishgan edi, yaxshi shaharga, tali qalim jonatgan shaharga, yaxin bolib chukdi. Kengir vayiti, Allah subhanahu wa ta'ala, yerge yaxinla, dip turib, usha masafani yaxinla turib koydi. Ba bu kishini, cannet farishtalarin ruhini, cannetga qalib chukdi. Tasavvur qilin, toksan toksda ham emaz, indi yusda ademli urtirigan, ademlin halati nima boldi.46:48Şunun üçün həm, biz vətubu ilallahi cəmi'an la'allakum tuflihun. Ey insanlar, sizler həmminler Allah subh'anahu wa ta'ala ge to'baqlinler, şayetli öşende necat tabkem qovmlerden bursinlerdiyimiz.47:07Alhamdulillah, wa salatu wa salamu ala Rasulillah, wa ala alihi wa sahbihi, wa man ihtadabi hadihi, ila yawm al-din, summa amma bad.47:41Peygamberimiz sallallahu aleyhi və sallam, ümmetiga vəsiyyat qilib, və ümmetin ihtiyaf bulushiga vəsiyyat qilgen narsalardan bittesi, bu günahlarini, kattı günahlarini, qishkin edib, yayin ki, bi farvaq ötib getmestigidir. Və şu orindaham, biz, bugungi mauzumizdan az gina burulgen halatda, madami ki, Peygamberimiz aleyhis salamni sünnetiga targib qilsek ham, lekin, bez bir,48:11bradarlarimiznin bazı amallarini bacarish vaxtida baz bir hata o kemçilikdib, agar namligan busak, Allah özü kechirsin. Ortada baz bir ixtilaflar çikib, bu masjidda ham baz bir tashvishi, shuvir-shuvir, va masjidka atraftin keleyatkin isharilar bulgenlik uchun, bradarlarimizni yena agahlantirartik. U ham busa, amin wa raf'ul yadeyn masalasi.48:40imam azam rahmatullah aleyh mazhablarida amin iskarida eytilnadi. Wa raful yadeyn isa usha umumi halqlar iscida abdullahi ibn abbas radiyallahu anhu ruwayat qilgan hadiski gina madami ki mazhab qigaralanar ikan ixtilaf cikmaslik uchun ushinga qigaralanan isligimiznin uzi ham bu oylayman ki sunnattan bulsa kerekdi. Qaysi bir masjidda49:10ixtilaf, kelişmavçiliklar, və tefarruq çıxadiyan busa bilinlar ki, u məscid haqiqi abad qalingan məscid isaflanmaydi. U məscidda iyn birinci toqtaydiyan narsa amru məruf. Şunun üçün həm bugün, əvvəl həm köp eytdik, lekin köpçilik şunmadi şekilli, kim indi Abdurrafinin şu yerdagi məruzası toqtasin disa, bugundan başlab, amini cehriye eytsin, şu məscidda.49:40Agar yox, amru ma'ruf bolub tursin, biz bu amalini toqtetemiz, diydigam bose, biz ham amru ma'rufimizin ushe urunda toqtetemiz. Biz, fitneler bolusligi, ve yaslarimiz fitneler sebeplik, fitneden ham uluğrak bolugan kattaraq fitneler, dinide ve imanide zayiflesib qalusligini hicem qakhlemimiz. Atrafta boluyatgan, kilişmavçilikler, hatta inki davletnin natinsligi ham,50:10mənə şu qiçkinə fitnələrdən girib çıqqan. Peygamberimiz sallallahu aleyhi və sallam, sizlər şaşqala qovm, sizlər digəntilər. Dər həqiqət, yaşlarımızın bəzi bir əməllərini qılib qoyuşigə həm bugün biz Peygamberimiz aleyhis salamının uşa hadislərini tekir alib eytəmiz. Bütün ulamalar itfaqı bilən, amin cahri eytilinməyən, namaz kabul bolməydiyən namaz bolməydi.50:39Bütün ulamalar itfaqi bilen, raf'ul yadeynsiz uqilingen namaz, qabul bolmaydiyan namazlardan bolmaydi. Allah subhanahu wa ta'ala, fattakullaha maslata'atun, sizlar qadir bolgan inarjigina Allahdan taqwa qilinlar diyabdi. Sizlar qadir bolgan inarjiga diyabdi. Sizlar ham manashi orinda qadir bolganca Allahya taqwa qilinlar. Biz ayitamiz ki, sunnatka bolgan raqbatinlarini Allah ziyada qilsin.51:09Lekin qadir bolgan ina qa Allahdan taqwa qan inar, və ortada ixtilaf və kenishma uçilikni çikarmaynlar. Biz awalgi gafimizini yana takirar aytamiz. Bu amallarini agar sunnata varib bolgan sunnata ediyan busay, camaat bolub namaz uqishlik, bir camaat bolishlik, musulmanlarnin saflari bir bolishligi, ortada firqani çikarmaslik, tafriqa qilmaslik farizdir. Indi farizni talinay sizin, bradar.51:38sünnetini mi? Min imanim kamil ki, bu yerdə oturgenlərinin həmməsi tarzini edib eytiçkən gulərd. Allah subh'anahu wa ta'ala həmməmiznəyəm qalbimizni birləştirsin. Huddi səhvlərimizni birləştirgen yokşer. Allah subh'anahu wa ta'ala qiligən günahlarimizni, bilib-bilməy qiligən günahlarimizi özü keçirib, xaqiqi tawba qilişdik ki, Allah subh'anahu wa ta'ala özü miyasirisin. Ey Allah'nin bəndələri, mənə bu saatte, mənə bu hündə...52:04Allahumma salli ala Muhammad wa ala ali Muhammad kama salli iti ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim inna ki amidun majid. Allahumma bariki ala Muhammad wa ala ali Muhammad kama bariki iti ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim inna ki amidun majid. Allahumma aizzal islam wal muslimin wa adilal shirika wal mushrikin. Allahumma yarabbal mutadafina jintadafina fil alam. Allahumma arinal haqqa haqqan wa rzukna ittiba'ah wa arinal batila batina wa rzukna istinabah.52:32اللهم تقبل توبتنا اللهم تقبل توبتنا اللهم تقبل توبتنا اللهم انشر سنتك واجعلنا سببا فيه صلى الله تعالى خير حلقي محمد وعلى آله وصحبه اجمعين برحمتك يا رحم الراحمينTampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.