Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:02 ومن أحسن قولا ممن دعا إلى الله وعمل صالحا وقال إنني من المسلمين بسم الله الرحمن الرحيم إن الحمد لله تعالى نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا 0:46 wa min sayi'aati a'malina innahu man yahdihi allahu fa la mudhilla lah wa man yuddil fa la hadiya lah wa ash'hadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah wa ash'hadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu sallallahu alihi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtada bihadihi ila yawmiddin wa sallimillahumma tasliman kathira amma ba'd assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu 1:15 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'dan madad surab biz n'awbattaki dertsimizi başlayimiz. Utkan dertsimizde biz Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'na samad wa qawiyyul matin sifatlari haqidi azraq yapirgani idik. Yani Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la Osmanlar ve yirlarini nuri, yani Allahu nurus samawati wal ard. Yani Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la shun caliki qan calik biz agar Allahini tanisak, 1:46 shunchalik osmanlar vayyirlar biz için yarış biten. Bütün osmanlar vayyirlarının nurı, hidayeti, huvvati, hamması Allah subhanehu va ta'ala ge bağlıq. Allah ular diyer etdi, vay ularini tadbir qilib, ularini işlerini bacarishlik, vay ulari hocat bupturgen, ularini muhtac bupturgen narsilerini birishlik. Allah subhanehu va ta'ala qiladigan isleri bu. Insan qanchalik rabbisini tanisi, 2:16 shun chalik Allah Ta'ala qe yaqin buluradi, wa ibadatlari ham khutushu barabarchi boladi. Insan Allahni tanigan miqdari chalik ibadat qiladi. Yani kim agar Allahni kup tanisa, shun chalik ibadati kup boladi. Wa shunnan biz Allah Subhanahu wa Ta'ala dan madad sorab Allahni tanish ma'rifatullah haqidi sohbat boshliganidik. Wa utkin darsimizda Allah Ta'ala samad ismi haqidi gapirdik. 2:44 Baytiki, Allahni samad ismi biç de manage dalad qiladi. Birincisi, Allahu samad digani, butun makhluqatlar, butun maucudatlar unga muqtaj digani. Bira bir hayvanini kormayin, bira bir canzat, bira bir narsani kormayin, illa Allah ta'ala ge hajatini surab utirganligini korayiz. Hatta insan, har kunu xancha adam, xancha marataba hajatini suraydi. 3:10 va u shesoregen narsalarini Allah Ta'ala insolargi biradi, vahey, butun maucudatlargi biradi. Hatto farishtalar, butun maqliqotlari, hama narsa Allah Ta'ala ge muqtochi. Ikinci manasi Allahu somat digani, arap dilida la jawu falahu digani. Yani, gawag imas digani. Bu luqabi manadan kilib chikgan narsa. Arap dilida musmat bugani, yani, itchi gawag bu magan narsani, yani, somat digan manada etilinadi. 3:37 Yani bu icini qawaki legi hajatka darlat qalad. Chonchilam per misalda iti ki, adam alay salamda Allah ta'ala yaradkan paytta, shaytan korib onu aqzadan kirib, artadan chqib, onu icida aylani birar di. Wayi taridi ki, faristalarga haslarini bu qurqitmasin, bu bir zaif makhluqa ken, chunki icini qawaki eken diri di. Hakikatda insani icini qawaki bugan legi uchun muqtaj. Har kini icimizden darsabotib turish kirik. 4:06 Hava kirib çiqib turishkirek, su eylani turishkirek, oqat eylani turishkirek, xalbimizge marifat kirib turishkirek, har kunlik ihtiyacimiz bor. Allah salam ençini yaratdi insanini. Yani Allah na qaxshi bile insan muqtaj buq baldi. Agar Allah muqtaj qirmese, muqtaj bu meydi? Allah ta'ala nime ge muqtaj qise, biz shunge muqtaj bulamiz? Uli qan adam oqati meydi, su uchi meydi? Nime ge muqtaj bu meydi bu? Baz bir kisilerde Allah ta'ala uxlat qoydi, ashabul kafni Allah ta'ala uxlat qoydi. 4:35 399 yil uxladi. Ushe uxlagan payitda ulariga oqat wa su kerek bomadi. Likid shubilan birga ularin badanlari orqaya qarib kitmadi yam. Demek, Allah subhanahu wa ta'ala insanini muqtaj qilib koyyanligi uchun muqtaj. Faristalarini muqtaj qilib koydi, faristalar Allahini zikiriga muqtaj. Ularini kuwati, ularini kuchu kuwati ular manisyo zikirdin oladi. Allahini zikir qilisdikden ulariga kuwati payda boladi. Insanda manisyo muqtajlik bar. 5:04 iñ muqtaci xalq, maqluqatlar da qida iñ muqtaci insan. Hatta faristalar, basqa hayvanlar, basqa hama narsani qida agar salishtirib korilisa, iñ muqtaci insan bulan. Wa yana qiziqcaya iñ uzini muqtacligini sezme digan maqluqam insan bulan. Yani, Allah yaratgan narsalar da qida uzini ihtiyacini sezmestan, min bayiman digib uylay digan maqluqatlar insan bulan. Ki, iñ cinlar, yani, shun calig dara qida insan, 5:34 qibirlanib, tughiyangya kitadi ki, mini ihtiyacim yogdu boylaydi. Wa halanki, insan ihtiyacdan hich qachan xalib bomaydi. Qadi nafas omasini qi? Ihtiyac bomaydi qem busi? Nafas, xuddu nafas keqandi ihtiyac busi, insan boshqa narsilar qem xuddan isli ihtiyaci bor. Fakat ki na, bu ihtiyacdi insan his qilish girek. Wa bu ihtiyacini kimden sorashligini, insan bilishligi girek. Ikinci manasi shu, chunci manasi, Allah subhanahu wa ta'ala, samad ismiden, 6:04 qamil manaci qadi dedik. Yani Allah ta'ala, Allahu samad digani, Allah hamme sifatlar da qamil digani. Masalan Allah ta'ala uzini azab biruciligi da qamil. Agar Allah azab birsa, wa la yu'adhibu azabahu ahad. Hicbir kishi Allah qalig azab bir olmeydi. Wa la yuthiqhu wa thaqahu ahad. Wa hickim Allah bayla mahkamla qamakoygan qalig qamakoy olmeydi. Masalan insanlar, bro, qamash mumkun. 6:33 qanchadr vaqtdanki o adam ulaadi kitad, juda buxsi ula, uli buxtu dad. Liki Allah na mahkem lab uxlashligi di, hic kimi uxlalmeydi. Demayk Allah Ta'ala samad digani, hamma sifatlarda kamil digani. Maslana Allah karim zat, sakhi karim, Allah karamada samad digani, yani kamil. Birkun sakhavat kursatib, ik diskuni sakhavat kursatmey digan, ya ki sakhavat kursat kisi kib durub qadr bomay digan, zat imaz. 7:04 Allah Ta'ala xoqlagan ishini qila ala digan zat, qamil zat. Turtinci manasi, bunu qayrdan aldik, surani uzi da tafsir qib turtki, alladhi qulhu allahu ahad, allahu samad, lam yalid wa lam yulad digan suzidan aldik ki Allah Ta'ala, Allah Ta'ala tuğmadi ham, tuğulmadi ham. Yani Allahdan zurriyat çıxmadi, wa Allah Ta'ala tuğulmagan. Mana bu, allahu samad diganliki, şunu manani biradi. 7:33 Wa ahirgisi, somad manasi, yani u sayyid manada kiradi. Arab dilide, u siz ishbitmey digen qovmdi sayyidini somad digidi. Yani odamlarini tayyanci. Uja odam bu mese, ish, hish, ishbitmey digen. Allah man ishsini izod. Har bir ish Allah gibi oluk. Bunu Allah Ta'alan ayatida biz bildik ki, Wa kani Allahu ala kulli shay'in wakili. Allah Ta'ala ham min arsani wakili. 8:01 Har bir ish sadr bolish uchun Allah ka muqtaq. Agar Allah husayn ya buudumasa, hatta bir hingil bir nasani, jahidan shundu ki kutarishlikni uziyam, anishuna Allah bizgi yaratadi, Allah kuchqu wat bir yaradi kutaramiz. Agar bunu yaratmasa, biz kutarolmaymiz. Buna isbatini bizgi kursati koydi, bazı adamlar bar, qulaya qamillamay qalad. Qamillat qiskilad o adam, qancali qamillat qiskilad, iki qamillat olmayd. Buna bizgi kursati shu chun ki, kor qoygin, 8:31 qawiy yulmatin qawiy yulmatin 9:00 Yani, kuchilik digani. Bu ikita manani beradi. Yani, barincisi, mutlak quvatlik digani. Allah Ta'ala qavi. Mutlak quvatlik. Ikincisi, Allah na quvata daimi wa hic narsa unu aciz qaldir almay digani. Chunki agar da unu bir narsa aciz qaldirsa, masalim bahazi bir narsa bolishim ki quvatlik. Likin nimadir unu aciz qaldirsi mumkin kunlardan burkun. Yoki unu quvata dawami bu mastigi mumkin. 9:27 Allah Subhanehu wa Ta'ala'nin quwwati, uzini sifati, davami boli digan quwwati. Manin shu sifatini agar biz xancalik derecede biz uzimizde agar qinalsek, Allah'nin qavi sifatini, shuncalik derecede Allah ki qarab insan shashiladi, Allah ki qarab tayanadi. Manin shunu urgatti Quran bizgi, Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam shunu urgatti. Siz fakat Allah'tan qorkisiz uchun, Allah'nin qavi ikalligini bilisiz kirik. 9:56 Shujram namazlardan kin Rasulullah zikirlarini urgattilar ki Allahumma la mani'a lima atayt wala mu'atiya lima man at wala yanfa'u dhal jaddi minkal jaddi Ey Allahum, sene birgen narsayni manqil uchi yuk. Sene manqigen narsayni, birmeymendigen narsayni bir uchi yuk. Wa hicbir boylig igasiga sene oldiginda boyligi fayda vermaydi. Wala yanfa'u dhal jaddi minkal jaddi. Yani sene oldiginda... 10:25 bayilik ikasiga bayiligi fayda bermeydi? Yo fayda bera dimi? Bira arti bayi Allahdan qaçip tila ala dimi? Samaliyatiga minsin da uchsun Osmaniya qarab, Fazaqa qarab, qayrib gitadi? Qayrib gitadi, Allahdi mulkudan qayaqa qaçip tila adi? Huddiki ulimni, odamni quhub yurusligini misali Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam etkallari ka'bi, Huddiki bir yirdan qarzlar bugan tulki goxseydi dedilar. Yani tulki hayvan. Tulki yirdan qarzi barakin. 10:55 hali ki, yir tülküden qarzini sorasa, tülkü qarzini sorab qamasindib qoçib qoçib, barib uzini uyasige kirvolan. Uyasige kirib otirgan caydi, hali ki, yir sikin, hey, tülkü qarzimdi qachan berisandib etal. Yani, qeygi qoçat tülkü? Yirdan qeyri qoçib qutulan. Ab bu, yir ki, Allahni mahlukati, insan, Allahni mülküden qeyri qoçib qutulan. Yani, kani Allah ta'alanı nimesden, mülküden, 11:27 Ud kitamandisaylar, cik kitamandisaylar, cik gidiylar. Cik gidiylar qani Allah tu mulkudan qayrga cik qitasilar. Yani aqil bilan uylab qarikani qayrga kitamiz biz. Allah nu mulkudan, Allah nu quwadadan qayrga qaxib kitamiz. Wa anna zonanna, allan nu'cizallaha fil ardi walal nu'cizahu haraba. Ani cinlarini namiden Allah ta'ala hikaye qalibaytadi ki, biz uylardik ki, Allah nu his qachan biz ojas qaldiralmayimiz va, 11:56 Allahdan qachib kitol masligimizi biz bilardik. Yani, hic qachan Allahni hic kim acis qaldiralmaydi. La hawla wa la quwata illa billahni manasi shu. La hawla di gani, birar halatdan birar halatga kuchib otish yok. Birar halatdan, faqirlikdan azizlikke, yoki azizlikden faqirlikke, kembagarlikden baylikke, kichiklikden kattalikke, zaiflikden quwat halatiga, kuchib otish yok illa Allah bilan bulad. 12:27 Wa quvatam yox uxan irsaka kuchib utixti bilmaydiyam adam, wa kuchib utixti bilsayam kuchi gitmaydi illa Allah yardan berse bolaydi. Allah yardan beri mese yash balay kattaraydi mi? Mano shu uchilan bazi halatlarda, kichik ballarda Allah ta'ala kattardirmay korsayt qoyaydi bizgi. Ruwazlanmaydi u balay. Qani ruwazlan tirsin qi? Butun dunya yigilip turib agar shu balayni ruwazlan tirsin, ustirsin. Bitte danini ustiralmaydi o adam mesele. 12:55 bidda danna insan ustral mida agar dunya hama adam jamlansaya. Bu yan bizga bildiraydi ki, Allah Ta'ala qawi. Matin sifati, matin digana, yani sifatida kamil digana manan digana. Yani Allah Ta'ala quwatlik wa quwati kamil daraqiqa itibargan digana. Sho uchiram ko pincha matin qawi bilan birga gila. Inna Allahe huwa razzagu dhul quwati ilmatin. Man zahriyat surasita Allah Ta'ala itaydi ki, Allah Ta'ala u razzag bugan zat, 13:25 rizqini bir ucizat, va rizqini bir ishligi diyem, Allah Ta'ala quwatil matin, kuchlik quwat sahibi Allah Ta'ala. Nimi uchun, zul quwatil matin, shur razaq bilan birgi kiri yabdi. Bizgi chuntur ishligi uchunki, bu rizq bir ishligi kattabar quwatki muhtac bolad. Yani Allah Ta'ala rizq bir ishligi, uciz uylab kursayiz, bu kanca mahlukatlar bar. Ular da hammasini rizqini, ham ucizgi kiragili jogi itkizib gelishligi, dengizdaki baliglar. 13:54 Qurd qumisqalar, insanlar hammasini rizqini aytilinyan joyga alib gelib, kira gece unga hit kizishlik, va unu aytigan joyga hiti barishligi diyanda, fakat kena dastarxan yapgi boyishmaz, unnanki unu chaynab yudib, unu hazim qilish, va unu konlarda, odamda muskullarda da musyaklariga baraytigan joyga hiti barishligi rizq bu. Bunu kim qiladi bunu? 14:23 Buna cuddahan mukammal quwat sahibi buhmesan, hichkim kulad meydi bu ishti. Yani bittemez, ikitemez, buttun maliq mahlukatlardi, mavcudatlardi. Shunchalik Allahni quwati kinlikiden, bazda narsalarda Allah yarati koyibdi ki, insan akil bavar qi meydi buni. Uylab qolasan ki, adam Allah nimi qin yarat ganyakan bu narsalar. Bilamis, anix hikmat buna yaratilin. Masal, urmandaki daraqlardi kursayiz, qancha min min giktar yirlar bor, haz yonib kitiyabdi masal, baz coylad urmandar. 14:54 Mingilab giktarlar biyaq yanib kiti uradi, biyaq yanib kukarib urmallar payda buli abdi. Dikin Allahni mulki shunchali kin ki bu bipa yanlarsi. Bunu chushunmagan adam rizqimiz tukab qaladi edib, yitmay qaladi edib durub, insom bahallikki utadi. Mani bu Allahki yoman guman qalishliyden gib chikadi. Allahki yoman guman qalishlik Allahni quvatli edib bilmastyik bulad. Allahni kuchi yitmay qasachi, Allah taula bilmay qasachi. 15:24 Shuru junam, Allahun bizige katta bir marhamati buldi ki, bizde rizqimizde, hich bir kishini rizqini bir or birta odamga koymadi. Agar da bir odam, ya ki bir farishta, ya ki bir boshqan arsalarga, rizqini agar boshqan arsalarga boqlaganda, bu katta fitne buladadi. Bu Allahun marhamati buldi. Hich bir, na farishta ge, na bir makhliqot ge. Allah etki, silarini rizqlarin, minib uynimdadidi. Hamad mavcudatlar getdi. Wa ma min dabbatin fil ardi, 15:54 illa ala Allahi rizquha. Birar bir mawcudat yuxki illa rizqa Allahini zimmasta digin. Nahnun arzuqukum wa iyyahum. Biz rixs lantrami silar digin farzantlarin digin. Nahnun arzuqukum wa iyyahum. Yani farzantlarin digi uldirmaylar. Farzantda uldirishki qiradi. Farzantda uldirishki qiradi. Kenbaqalchiligden qorkib, hali tughulmagan bolana ayollar aldirip tashilashdigi farzantlarda uldirishki qiradi bu. Nig aldirip tashiyabdi? 16:23 rizqige qorkanlig ucu. Rizqige qorkishlik bu, Allah Ta'ala ge yoman-guman qalishlik. Allahni quvvati ge yoman-guman qalishlik buladi. Bu cahilli giden insani. Allahni tanimidi kimligini. Uzi insani uylemidi ki, minin eki rizq birayab didi. Xu ucinam, xu ayati davamida, Allah Ta'ala diki, Nahnu narzuqukum wa iyahum. Uzi silergin biz rizq birayab biz, ballariningin biz rizq birayab biz. Kim eysinci, min falanchiki rizq birib durub bandib. Hic kim bunar san dhawa qolayib midi. 16:54 Ne farzantizgi, hatta uzgi. Insan uzini rizqini qayrdan ola yapdi. Allah bir yapdi. Yo mihnat qit top yapsa ammadi sez? Mihnat qigan qancha qancha adamlar bar. Açidan olib kiti yapdiku. Allah bir mesej dirse bu mihni. Har bir nirse Allahni qolida. Demek, mene bu, hazir gece biz urgenganimiz, Allahu samet, Allahu qawiyyun matin. Mene şu sifatte urgendik. 17:22 Bunar sahni biz urganamiz, bizga ilim hasil bulishlig uchun in muhumi, biz dunyadan Allahke yuliqib, dunyadan utken payetimizde mumun bulib yuliq elik. Allahke yuliqamiz bir gün. Ushe Allahke yuliqan günimizde mumun bulib yuliq elik. Allah ta'alanin qen chalik insan hayatida tanisa, shun chalik derecede Allahke imanashi bar urad. Bunu biz bani su dersler orqalik, Allah ta'alanin isim sifatleri orqalik. 17:51 qul huvallahu ahad surasi qul huvallahu ahad 18:21 Qul huvallahu ahad, allahu samad, lam yarid, lam yulad, lam yakullahu kufvan ahad. 18:51 Kim agar shu isimlarini puxta igalla wasi, jannatki kira didi Rasulina Sallallahu alaihi wa sallam. Puxta igallashdi qani bolaydi? Man ahsoha daqala jannat. Kim agar shunni puxta igallasi, jannatki kira didi. Puxta igallashdi qani, waligi, shiirlarda itinladi, nazhidalarda ishtamiz. Huwa allahu iladzi la ilaha illahu, dipdurib, nazhidani boshlaydi. Boshtan xirgechaydi, besh minutda iti bolaydi. O nazhid qilibdurib. 19:19 isimlarida basdan ahirgeche yadlaqib atisdigan imas bu. Allahni sifatlarini, isimlarini ayitgan payitda ushe ma'na bizda his qilinisdigi kirek. Khaz, mesele, Allahi somat disa, xayalimizda birdan Allahini somat digan isim utadi. Allahdan birdan isa suresayk, Allahini somat ismi bilan sureyimiz. Mesele, bir hajatiz bar suri yaps, ey somat, ya somat dib sures Allah ta'ala dan, anisyo somat ismi bilan, xalbizde Allahini somat diganda nimat itganigizdi bilin. 19:50 qawiyyul matin, quwatlik, kuchlik quwat sahibi Allah. Böner sani, qodam qayncha tafakkur qise, makhlukatlariga qarayn, Allahni yaradka makhlukatlariga qarayn, quwatli koras. Buni yaradkan zat, nuhayat darajada quwat sahibi ikaligini koras. Quwatso, masalam, mani vulkanlarda atilishtiki kursiz, vulkandaki sigligdi darajasi, azirki insolar yasagan, mani bombalarda nitchi min marataba kuchlik. 20:21 Niqci min uze asli insani yasagan bombayim, Allah da yaratgan narsaylar. Basa, alov, insani yasagan narsaylar, bu Allah da yaratgan, insani ushunu biri yapdi, Allah yarat yapdi insani khulida. Insani ushuni sabab chikiri yapdi insani. Lekin Allah ta'ala insani hiqqani dahilsizlik bilan yarat koygan vulkanlari, man su bazı bir oralda, man indaniziyada ki bir oralda, shuna qangi vulkan chikqanki, niqci un min mi, niqci min marataba, 20:51 Allah subhanahu wa ta'ala'nin qawiyyul matin quwatini kursatishchun. Siz kursayiz, Allah ta'ala'nin azabı shunchalik qatdi ki, ushe vulqanda qiradusunu, unun ulchesi qancha qiradusi. Unun yakini geymiyondashi umeyin. 21:22 Yaqiniga borga narsi irib kitadi, tohsham irib kitadi, temiram irib kitadi, hamin narsi irib kitadi. Qanday fayda bolayabdi? Shunca qatta istighlik qaydan fayda bolayabdi. Demek Allah subhanahu wa ta'ala chiksiz quwwat sahibi. Allahni quwwate hiç qaçan tukamaydi, biz manashu quwwatka qarab intilamiz. Usha zatka suyanamiz, manashu zatdan sorayamiz. Bugungi biz urgana digan Allah ta'alan sifati latif ismi. Allah ta'alanı latif ismi haqda yaparamiz. 21:53 Qubchilikimiz bu sifati bilamiz. Abdullatif digan isim var. Likim bazibir kishlar bunu hechbir umrda birarkun, hayatida birarkun uylab kurmagandir. Latif nima digani? Latif diganda, Ibn Faris bunu uzun lugat kitabida etkallar ki, bu madda ikite manoga dalat qiladi. La tafa digani, ikite manoga dalat qiladi. Birincisi, nazik ilim igasi digani, latif digani. 22:22 Allah Ta'ala bandalariga latif. Allahu latifun bi ibadihi. 22:52 Allah Ta'ala uzini bandalariga latif digani verdi, dima digani? Bandalariga Allah Ta'ala yumshak mamilakigani digani. Allah yumshak mamilakigani digani, nasilin, asaratlardan biz kuremiz ki, Allah Ta'ala hic qacan qatqtigimaygan adamlargi. Allah Ta'ala hatta shariyatini churgan payitdi, bu shariyat chunchalik bir yumshak boldi ki, asan boldi. Rasulullah S.A.V. eddilar ki, boiztu bil halifiyyati samha. Men, cuda kulay bugan, 23:22 Tuğrı bugan Hanif din bilan yubaraldim, dedilar Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam. Yani bu din qulayi. Hama halatu qulayi. Qaysi joyda naqulayicilik boldimi, bilin ki uşa naqulayicilikde albette orqasta bir qulayilik bar. Shariyat hiç qaçan odamlarga bir sqilishlikdik qoymagan. Wa ma ja'ala alaykum fid dini min haraj. Sizlarga dinde birar bir sqilishlik yok. Allah Ta'ala latif sifatini şu bandalarga qorsatgan. 23:52 Allah ayeti yabdi ki, Allahu latifun bi ibadihi. Ibad kelimasi, abdundi cami bu. Kupınca ibad Allahni valilari, Allahni duslari manastashlatinladi. Ibad. Wa ibadur rahman. Alladhina yamshuna alal ardi hawna. Yani ibadur rahman diganda Allahni awliyalari, duslari diganda. Yani umumi bandalar haqdaki diganda abid kiladi. Wa ma rabbuka bi dhallamin lil abid. Allah ta'ala 24:21 bəndələrgə zulum xumeydi digəndə abid, birdə umumi bəndələrdi digəndə. Ibad aksar xolatda Allah'nı duslari manasda kiladi. Allah Ta'ala yata yabdi ki, Allahu latifun bi'ibadihi. Allah Ta'ala u zini bəndələrgə latif, yumxah mamilakiladi ulargə. Yani yarzuqu man yasha, xoqlagan kisini rizqlantiradi, wa huwa latiful xabir. Allah Ta'ala u latiful xabir buganzo. 24:49 Allah Ta'ala Latif ismini Qur'anda 7-ti urinda kildirgin. 2-tasi Latif uzi kigin, qogan 5-ti urinda Khabir ismi bilan bilagiyin. Albatta Latif kildi mi, yonada Khabir ismi kigin. Nima digani bu? Allah Ta'ala khabardar. Khabir digani, khabardar digani. Har bir narsadan khabardar. Inshallah biz darsimiz davamida 5-ti ayatda qayrda kigin uqiyimiz. 25:19 vay u shendan bilamiz ki, Allah Ta'ala bizge kanday tanitkin. Hayatta hamacab hasin tanitk buygin. Allah Ta'ala'nin Latif ismini, insanda uchiralishligi munkum bugan hamacoyda tanitkin. Demay ki, ebidin fariz etkin dey, Latif ikde mana qedad atkiraydi. Berincisi, nazik ilim sahibi digani, yani, cudiyem narsalarda, nazik, cudiyem makfi narsalarda bilib quyu uchi digani. Ikincisi, demaykin, rifq manasta, yani, adamlargan yumshak mamula qilay digani. 25:49 xalqiga yumshak mamilak qaladigan zat, Allah Ta'ala rafiq, rifqni yaxsh qoradi. Rafiq diganligi shu latif ban asti. Yani kupallikdi Allah Ta'ala yoxtir meydi. Allah Ta'ala yoman mamilani, kupal mamilani yaxsh qor meydi. Demek, inna Allahi rafiqun yuhibbu rifq, mani hadistakigan, Allah Ta'ala rafiq, yumshak zat, yumshak diganligimiz, yani qattik digi meydi mamiladi. Agar Allah qattik diga digan bose, insan yoman halat qechq qaladi. 26:20 Məsələn, Allah Ta'ala shun caliq, mənə shi Latif ismidən insanga sekin-sekin-sekin muamala xildi. Mənə shilardan biri, məsələn, kicxuna uxladiz, ittilab tursayiz, sac-saqaliz, obbaq buqqabdi. Qanday xalat kechiyadi adam u shindi? Bitlariz, bujmeyib qagan, qullar imub qagan, umuman aligi, məsələn, xarigan xalatdaki xalatiz buqqagan, bir kiçidi. Adam qorkib kitadi mi, daxsat kechib kitadi mi? 26:50 Allah Ta'ala insanda bunda iqimaddanki sikin, sikin, sikin o bardi ushangi. Liki ushangi bardi. Burkun butta saci okardi, sakali okardi, kiyn ikdasi okardi. Aslasta kuc kitdi, sali kiti yapdi. Insan usha boyniga alib, boyniga alib, boyniga alib. Arkagi qarab kiti urdi. Aslasta hazil-hazil minan qarasis. Burchagi bar qalad insan. Likin usha cogi Allah Ta'ala nima bilan ali bardi? Rifq bilan. Mani shu latif digani. Allah Ta'ala mamila qildi insanga mani bumilan. 27:20 Allah qadr da birdan aga qilqu ishqe. Masalan boldi masalan malan bir yoshqeche barib, masalan 80 yoshqeche borgandaki, 81 yoshqe uchki chaste birdan qarib qasad insan. Bu mumkundu ducun aga bolishdiki, doqrum? Leki insan daxshatka chup qaladim. Bu bidda misal yani. Farazi bir misal. Allah ta'ala bandalarga lütf bilan muamala qaldi. Mani bu, agar sifatda biz yaxshi bilsayk, Allah ta'ya yaxshi qoramiz. 27:49 agar allahna latif ismina agar yakhshiroq tadabbur qilib korsak, albatta insan allahta yakhshkor qolad. Allahta yakhshkorishlikni uzi, bizibchun kirek narsay uzi shubozi. Biz bunu takrar takrar itamiz. Insan qalbada brinchi paydabugan amal, qesib amal? Muhabbat. Yani brinchi insan qalbada paydabugan amal muhabbat. Allahna yakhshkorad. Vaki, allahdan qurqishlik. Manashu yakhshkorishlik va qurqishlik bu. 28:17 ibadatde iktar rukunu, ibadat shun ustuge qurulad. Manashiyusiz ibadat, ibadat bu meyn. Yani latifti manasini sikin sikin qiluchi wa nazik narsani biluchi bunga, wali lahil masalul a'la, betta misal masalini, bur maashina kit etkin busi, usho maashin musul qoyen. Butun jamaat keldi qishlaq ahli yigildi, u maashinda agar shu jamaat kotarsa kotar kit ardini, ikin bur matarini shlatal mey. Chunki yonda ilmi yok. Ushanda bur nazik, bur cholag adam ki zadan ki, 28:47 sikin kib bitta jayini bir nasasin bura varsa, shuni azat ose masin. Ushe masin ishki chukitse. Shuni da qaragan adam nima didi onu? Yani ushe adamda harakatini kursayiz, yumshaklik bilan, sikillik bilan kildi, wa sikillik sikin bardi de, sikin bura bardi de makti imiz. Yani kildi danki, birdan kildi danki, birdan qildi digan makti odan kura, buna qan arsalarda, yani sikin bittas kildi danki, birtaman na otib. 29:18 Allah Ta'ala xalqiga shunla imamala qildi ki, shuna qangi alib bar turib bir nasalardi, shunla caygi abar koyadi, 29:45 uja bacarilingen ishki insan xoil qomey ilajin qomeydi. Masalan anan qondi dhe farzantdi payda bolisligi yam shundi lütf bilan payda bolidi. Sekin, sekin, sekin, sekin, bala saat sarin, minut saat sarin kattarib, kattarib, kattarib, bala kattarib, akhiri kamil bir insan bugan nankin lütf bilan u txulad. Manabirde Allah ta'alanin Latif ismi korunari. Demek Latif digani, demekin, ham biladi, bilgendi yam nazik bilisligini biladi. 30:16 u shenirsani nazik tariflarni biladi va ikinchi manasi juday ham yumishaglig bilan unga mamilakilad digi manay shu yumishaglig bilan mamilakilish digi masalim qadam qarnidaki oqad tahazin bolish digiyam ham manay hawana alish digimiz va chikarish digimiz har hawana olganda bir jayimiz qirib tinlelip durgan digim bolardi masalim lacimiz yox, nafas olardig baribir 30:43 Məsələn, bəzi bir kishlərdik kəsəl buganda Allah Ta'ala kursat qoy, nafas alishlik mi azab birat. Likir, nafas amasa bomaydi. Nafas oladi, azab yiydi. Amasa bomaydi. Bar bir nafas oladi, yaşash ucun. Allah Ta'ala insanda ucun eqboysa bular midi? Ham mani? Yux, Allah latif. Ucun caliq qildi ki, nafas alishlikdi, qulay qib qoydi. Su uiclikdar, cudayam qulay. Odamda oqad hazin bolishlik, ham man arsan qulay qili biratdi. 31:14 Allah ta'alanı lütfıdan, yana bir latifligiden insani uzu xoqlamasi yam insanga bir kasallikini birib, uşa kasallikini orqasdan katta bir nimetli birib qoyadi. Mani bu Allahni latif ismiden, latif sifatiden. Yoki insanga bir yaxish korgan kisiden ajirat ediden kin, kin bir nuxsa xursan buganda oldiden çikaradi, uşa peyti insani Allahni latifi kirli girmiladi. Yoki bu mese bir insani qiyincilikki soladi. 31:45 Məsələn Yusub a.s. o təsi bilan yaşab yurgan peytlərdə nəhayatda peyhəmbərdə uglı, akelari kuub, həm mənərsə zurdi. Likin Allah Ta'ala şunu xoqladi ki, Yusub a.s. gen nisibetden akelari qe hasat birdi. Akelari hasat qilib u kşini abarib quduq qabarib daşadi. Quduqdan kiyn u kşini gulo u kşilər tabu alib turib, obarib, misirga obarib turib, misirde bir bayga sat vargin. Uja bayda u yide kattab oldu kşi. Qulçiliyide kattab oldu. 32:16 Yaxshi mi yoman bu? Albatdi yoman darsa. Kiyin, ketdi bugandan kiyin, balagat ki yitib, quvatli bugandan kiyin, ushe uyudi iyesi, ayol kishi, Zuleyha deyiladi ismi, bu kishini uzu bilen yoman zina isqilislikke chakirdi. Yoman is bu. Bu kishi uzini asiradi, hatta qamal iskeche bardi. Hatta shu derece keche bardi ki, ey Rabbim, min buna qangi qib ayollarde, qida fitneke qoganimden kore, qamalib gitganim yaxshidib dua qaldidib. 32:46 Allah Ta'ala uqishun duasini icabat qildi qamaq qa tashlan. Qamaqda bir nechi il qab kitdi. Qamaqda bir nechi il qab kitdi. Qiyin Allahin qadari bilan qamaqdan tuqrib potishani waziri bulib cikdi. Qiyin akelari kildi uqishiga, ocharchilik boshlandi. Bu arada, bunu wakiyasi uzun, hamamiz istikamiz. Ocharchilik bu qa uqishu, potishani korigan tushini tabir qildi yitdi il. 33:17 Unumdarlik yili boladi, cuddiyem unumdarlik boladi, ushe yildasilar, hasildar, yigiyilar. Kin yitdi yil qurqaxchilik giladi. Mani ushe kin yitdi yildasilar, yigqan narsalarini yisilar. Va buton atrafka Sham diyarlari gechayin, Bogday tarqatkin, Misir. Ani shu uchun Yusub a.s.ni kerek boggan ushe joygi. Va ushe otasi u akalari, hammalari bir nechi yildan kin, Bogday izlip ushe akalari boradi Yusub a.s.ni. Kin ushe tanib, 33:48 qurgandan kiyn, ki otasnayim opkilishlikke bihuradi, otalarini opkiladi, butun qarindoshlarini kucirib opkiladi. Shom diyaradan, qaziriki mani Falastin, Suriye yirlari, Shom diyara. Mani shu cayda Misir diyariga, ularini kucirib opkilad. Kucirib opkilganda, ushanda, Yusub alayislamda dualari bar, inna rabbi latifu lima yesha. Yani, Rabbim, uzu xakligan narsasi uchun nuhayetda latif uzat ekin. Yani, shun chalik kildi ki, 34:17 Yusuf a.s. qamaqa qirgizib, xuduq qatashlatib, qiyin qamaqa qirgizib, qiyin hucayininin uyu da fitnagi qalishligi, vaha qazib, mene bu ishlerden qiyinki boladigan narsa, utkan qiyinciliglarini aldi da, hish narsa bumay qaldi qiyinki xalati. Yani qiyinki xalati nuhayat darijida katta nimet ikin. Ushe nimetke, Yusuf a.s. uzu xaklamasiyem, shungin abhardi Allah ta'ala. Mene shu alib barishligi, Allahni latif sifati bilen boldi. Allahni latifligiden, 34:48 Bizni ahli sunnani icide bizni ustrdi. Allah ta'ala agar xadirmadi, mesele shiyalarini icide bizni fayda qilishligi. Mesele shiyalarini muhitide tukulgen kishi, shiyalarini icide yashagan adam, shiya bub kette bolay. Unu kuzachib korgan narsasi shiya bolay, otobuasini shiya halatde korgan. Ushe yashligiden otobuasi abubakir kafir bugan, umar ta'ad bugandib sukib unga urgatgan, ushe narsabilan kette bogan bub olay. Mumkum mumkum masmushni bol shi. 35:18 Allahna latifligi bu. Allahna latifligiden bazibir kishilar, hichbir taqva nima, iman nima bilmestan, basi mihnatdan chikmestan yurga halatda, Allah ta'ala unu kimlardir arkali bir zalimler, arkali zulumga uchiratadidan ki, shunide chikarib turu bircegi apkib koyadi, o shirde ki Allahda dinin urganishlikke macbur bolib, bikar qoganligiden, indi shu, hichu mese dars qiptur elik, qigan isham yogdib, dars okib, okib, 35:48 Allah di dinini urganib qaladi uzi bilmigan haladda. Bu Allahni latifligi bu. Insanda uziga quyu birisa bir qancha yiller utbitayda ilim urganmaydi. Bazib payitlarda buna qangi nimat qamaqda bulaydi. Yani qamaqka kirgan payitda adam Allahni nimatini bilib usha joyda bir kungul khotirjan bolib durib uqib bazib kisilar Quranini yodilab cikaydi. Bazib adamlar qancha qancha kitaplar yozigan qamaqlardda. Bu Allah taalaani katta bir nimati bulaydi usha adamginiz biddi. 36:19 Ani shupaytdaki qilinyan ish, Allah Ta'ala'ni bu lutfu diladi. Yani Allah'ni latif sifati bulan bugan narsalar. Bu, payganbarlar da buldi bu. Yani, masala Musa a.s. ge Allah'ni latifligi, Musa a.s. uldirislik uchun uzu qilinyan ishte, Fir'avunni Allah Ta'ala shundi ehhu alatka churbu idi ki, lutfu bulan Fir'avunni uzu boqqetda qildi Musa a.s. Musa a.s. 36:47 Yani Firaun Musa'ni uldirishin chun ozi ballarda uldirishlikke hukum chqarganidi. Haliki oze shundayi Allah Ta'ala lutufu bilan, karama bilan shundayi alib geldi ki, oze pul berib imizdirdi, pul berib baxdi Musa Aleyhisselam. Allah haqlasa zalimni qolida insam mani shundayi nacat toqbadi. Kerek buysa zalimdi oze khizbat qilad zingi. Mani bunarsa Allah Ta'ala nime lutufu bu. Allahni latifi kendigi. 37:14 Ibrahim a.s. qande Allah ta'ala uzinin lütfunu kursatganligi, Allah ta'ala qe tashlangan peytta yonmaganligi, Allah ta'ala man shu latif sifatadan gelib shikadi. Indi biz uzimizga koyib goreliyik. Hic hayatimizda Allah na latif sifatini basimizdan utkizganmiz mi, yog mu? Allah na bir lütfu buganakan mingaya diydigan halatdi isteyimiz mi? Yo, hic uylib gormaganmiz mi bunar sahakda? Shuu aqdi, Sheikh Abus Haqdan... 37:45 bir sura lingende ukshi etkenidi. Mingi Allah Ta'ali isimli tanigenden beri hazir gece Allah'nin lütfu da kilibbim mendi. Yani bu narsani biz hamamiz agar Allah'nin lütfu dendi bilmesegem Allah'nin karamiden, Allah'nin rahmeti dendi bilamiz. Likin aynan dakiq, nazik ibarabilen etkende bu islar Allah'nin latifliyi. Bir kunu onam yasligimde bir uyge kama koydi didi. Bir nima da itaatsizli qiganimde şu uyge kama koydi. Uyduq fila koygin. 38:14 qeym bir temirdi aldim nanki, shu uydu masini orqa tarafidan achip, qachip chiktim uydan deydi. Ushe peyti qishlaq sarayti, ushe qishlaq saraytidi shali yiqistirilgen peyti, biz qishlaqda shali yiqistirardik deydi. Shalilardi urib durub, yanchishi uchun, ham masini xirmancaygi apgib qoygan. Anamdan yasirindib, ushe shalini taygi kirib uxilib qoygan man deydi. Bir peytilar uygan dim, uygangan peytimda uzi qaran gu tushib qoygan iken, qurq qanimdan... 38:41 Bıra nazi, çiqqomazin shu halin tagi dandib, shu çixtim, çiqqanimda utsikun tankin traktir kibdiydi, ushi otkin cayin basim utki ditdiydi. Yani, yagin yan shishun bir cayin qoygin yagin. Uxlib otkin bugan bu masda, shu halin tagi di. Aynan ushi cayin ustin basim utki ditkiriye bugan. Bu Allah Ta'alanin lutfu bu. Allahu latifun bi ibadihi. Allah Ta'ala uzin bandalariga latif. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni Mekkadan, 39:08 13 yil davat qildilar, u kishini sahir didi, kezzab didi, urdi, sukdi adamlar. Likin u kishi okhri uldirish derejiasi geche borgende, uldiramizdir kilisilingen peytte u kishi macbur boldi madinagi chixlikke. Madinagi qoçip ciktilar. Yani yurtlarini tashile madinagi qoçip ciktilar. Hatta madinagi ketish peytlerdi, madinagi ketish peytlerdi, Mekkanin yulini, Mekkanin orqa tarafiden aylanip duru, Mekkayi kititgen yuldi korgen peytlerdi, Rasullahini qalblari, 39:38 izilip gitgen ushe Mekke uzin shahrini korib, shu Mekkeye git etgen yolli korib. Ushende icilere izilingen peytte Allah Ta'ala Quran nazil qildi ki, inna alladhi farada alayke alquran la radduke ila ma'ad. Sizge Quran nazil qilgen zatisinde shu joyge hali qaytaradi. Allah vaada verdi bunge. Yani Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam manashundey halatde, yani ghamgin halatde de, macburi halatde, ulim hukum qilingen halatde qochib ciktiler. 40:05 Lekin madinaga borgan peytlarda madina ahli Rasullahini shunday kutib alishti. Rasullahka bu Allahni lutfu buldi mu bu madima. Qanday halatdan qanday halatka utib aldilar. Yani agar nisbatimiz tohru bosa, 100% zul bugan halatdan 100% azizlik halatiga kuchib utdi. Bir kuchib utishlik buladi. Lekin shu halatka utishlik uchun, bitta zarba, bitta qinchilikdan utishkirik buladi insan. 40:34 Shunu chunam biz bililik ki Allah latif dib bilgen odam. Siz bilin ki Allah ta'ala bizge latif. Yani latif digani bizge qigen muamalasi faqat wa faqat bizgeni mani bildiran yaxsili gulen. Allah nun lutfidan bizge rizqini Allah ta'ala kat daqib ociptasilama ganligi. Masana hazir hamma miz xoqlayimiz. Ben shi pullar taklayigan tursa. Xoqlaygan coq islati ursayda hamma. 41:02 Likin, bu nersi yaxshilikki o baraddi bu iliyimiz biz? Allah Ta'ala uzunin lutfu bilan bizgi biladi ki, Allah Ta'ala buni etib qoyibdi, Walawubasatallahu rizqa li ibadihi labagaw fil ard. Walaki yunazili biqadari ma yasha, Allah Ta'ala agar rizqini bandalariga atib qoyigandaydi, odunlar haddan ashib gitgin bulaydi. Allah di isten qarib qoyaridi. Allahni isten qarib qoyishlik yaxshi mi? Ya kub kub pul ushletib yurushi yaxshi mi? 41:31 xaysi ikalasaym yoman narsa bu pul ishlatibir ushlik yaxsidi bu iliyimiz unnan kin katta bir yomallik gib chikadi unima Allah disin chikarib qoy ushlik lekin Allah ta'ala uzige muhta chikib qoydi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam doa qordilar ki ey Allahim mini ailamni, hayatini, rizqini kundalik qoy gendidilar kunlik kunlik kesin har kuni ihtiyacimni Allah ta'aladan suray Allah veri vursin bilin ki insan hic qachan rizqidan 42:00 cikkada qamaydi. Sizdi rizqiz buganlarsa, bro manqilalmaydi onu. Lekin sizga kiladigan tamaani har xil yoldan, bir xil adamgi bar qiyinchilik bilen kiladi, bazibir adamgi bar osallik bilen kiladi, bazibir adam kesal, bazibir kishilar musibetda, kimidir, qamagda yatibda, kim qanday, bilin ki, mani shu halat Allahni sizga bugan lutfi, mani shu halat siz uchun in yakshi halat, shunu qabul qileyin. Agar mani shunya ishansa adam, ishansa Allah ta'ala'ni numasige sabir, 42:31 wa shukur bilan u shanarsadan qabulqilishlik girek. Sabir wa shukur bilan. Macburligidan, odan bihitaqat bubdurib, shukur qimastan qabulqilish, babi qabulqilas, macbursiz. Masalan sizdi bir qalimda shiz qamagda busa, yonki bir qinalgen farzantis kesal busa, harqancha na shukurchilik gapdi gapirin yakshib qomaydi. Harqancha gapdi gapirin u qamagdan chikib gitmaydi. Lekin biz uzmizgi acirdiyu qotamiz. 42:58 shu uchun biz bilaylik ki, Allah subhanahu wa ta'alaani bizgiye xoqlagan narsasi hamma hamma ishlari yaxshili digani. Ibni Masud radiyallahu an huni bir gepleri var. Banda tijarat qimaxchi boladi, imarat qimaxchi boladi, shu qabi ishlari qiladi, unga bu ishlari nuyasar qilnadi. Yani tijarat qisa, tijaratir wajlan kiti uradi. Imarat qisa, imaratlari yaxshi bub kiti uradi. 43:27 shunday bu kit etgen peytta, Allah Ta'ala faris talariga eteregen ki, bu bandamdi yolini yapiylar, isini toqtatiylar diregen. Chunki agar u mani shunday halatda kitsa, dozakki kiradi diregen. Shu halatda kitsa, dozakki kiradi digenda, faris talar unga beril etgen nasan toqtatar. Masiran bazibir peytta aligi isi yaxshi kit etgen halatda, taqtib birnaziga sinadi odam. Bir musibatka uchiraydi ushe peytta, insan Allahin qadariga razi bolib. Agar chunsa insan, 43:58 bilin ki, mən shnerse sizne yehshilikke qarib, Allah'nu lütfu bilan bugan bulan. Allah latif yul bilan, shun dey insani bir, məsələn, bir coy kit etkin coyda, məsələn, maşini buzulb qolan. Shun ce hareket qilin, başqa qilin, maşini yurguz almaydi. Kin maşini tuzatib, baraban digin isi, samolet uçgitgin bulan. Shun chalik afsus yidi ki, adam, shu bitta iski chalik maşini dib, arawan dib, qop gittim, mən samoletten qop gittim, belitem kuydu dib. 44:28 Alhamdulillah Alhamdulillah Alhamdulillah Alhamdulillah 44:58 ularga kerakli narsani berib tur ucisi, usha qigan islari da Allah Ta'ala hamd igasi digani. Hamma qigan isli hamda itisiz girigi. Bilin ki, usha sisi uchun yaxsilig boladi. Allah dirsa, yaxsilig uchun berigani boladi, alib qoyisa, yaxsilig uchun qoyigani boladi. Masalim farizant birisa qaynca nimat. Agar usha farizantda Allah Ta'ala alib qoyisa insanlan, unsan qaynca musibatki chup qoladi. Lekin asli da chunsa bu alib qoyisligi unsan uchun katta bir nimat boladi. 45:28 Bu ish, hammamiz bilgen darsabu, takrar etinliyabdi. Likin, mizgi yayngilik cayishu ki, bana shu ishlar Allahun latif ismi bilan bolan. Shunu bilish kirik. Allah ta'ala haq suraste itaydi. Alam tara anna allaha anzala minal samayi ma'an fatusbihul ardu muqdarra. Inna allaha latifun khabir. Qaring, Allah ta'ala Osman'dan suni churdi. Su chuken nanki yir yam yashil buq bolan. Allah ta'ala latifun khabir bu qanzar. 46:00 Neyga buyurda? Allah Ta'ala yirdan, yirdan, shun dey kukatlarda, daraqlarda, kukartlada digan cayda Allah'nin latifin xabir sifatin ista deyabdi. Yani biza etdiki latif diganligi nazik narsani bilivci digan, tohru mu? Agar bunu itibar verib qaraysayiz, bitda danini tuprak arasida usib, usandan katta bir miyva bubchikishligi uchun azgina narsa kireg mumi? Masalan tuprakda kancheb ximiavi ilimit bor? Tohru mu? 46:30 Bitte masalan olma daraqtini usib olma miwasi bolishlik uchun u tupraqdan qancha su, qancha elementi nima orqali tortuvaladi u? Daraqti tamirlar orqali tortuvali, masal qavundi tamir netin, mayda mayda tamirlarib or qavundi. Xu tamirlar tupraqda chigi kirkitadi, nam ki gendan kin, haligi bakteriyalar bilan, nima Allahdi bir ilmi bilan, uja tupraqdan tamir uzigi kirakini narsan surub, obdurub. 46:55 uxet tamirini iciden barib, aligi naudasiden barib qawin bolib turib, katta qawin bolib shib aldimizin kila. Bu narsa Allahinun lütfu bilan bugan narsa. Bunda hic kim bunun sop kitabini alib iralmaydi. Qancha vaqt gerey bunya, qancha narsa gerey, nimalar khushish girey, nimayna nimayga khushish girey. Bir artta bir elementi birbiriga khushib turib, qanib ta qawin naysa birin chi masalan? Bu maydi bu narsa. Allah yaratgan narsalar masal, oza hamma narsa Allah yaratgan. 47:25 Allah yaratkan narsalarda unusunu-bunusunu alib duribish qavunda nichxil madda bar. Ay taligi yusda madda bar. Unda bu kelsi bar, bashka bar, u bar, bu bar. Hamma narsalarda yigib duribish birbili qushi biti qavun qilinchi masala. Mani bu narsada Allah ta'alanin lütfu, yanay lütfligi siki buganligi en bir kattabir narsa. Unu üstudagi poslağini qaraseyiz, qancalig dereceda icidaki mayin bugan miwasi uşa poslağda üstuda. 47:53 Puslaq bilan, hemoyelini tarvuzda asayizam. Tarvuzd üstdaki kliyonkegi oxshaygan darsay, yağmur yoxshaymish darsay qimaydi. Paschalar unisige qiralmaydi. Ta ki siz aldigi apki pichax bilan suymagini ische, shu amanat gub turaydi. Kim qildi bu narsani bun chalini? Allah latif. Mani bu narsani Allah ta'ala Osmaninan churgan suni, shun de kukatlarini kustirganligi de, Allah ta'ala etki, inna Allahi latifin khabir. Allah ta'ala latifin khabir bu ganzab. 48:24 Mulk surasta Allah Ta'ala yata da. Wa asirru qawlakum awijharu bih. Innahu alimun bidatis sudur. Ala ya'lamu man khalaq. Wa huwa allatiful khabir. Wa huwa allatiful khabir. Yani Allah Ta'ala shundi zatki silar awazlari indi jahri qilaslarima, makhfi qilaslarima Allah bilada. Innahu alimun bidatis sudur. Qalblarda chi dakinar silarda bilada. Wa asirru qawlakum silar awazlari indi sirqlib. 48:55 qalbizda bugani istan chibidkin. Allah biladi ona. Yoki makhfi bugani narsa, baz ulamalara itadi ki, sir bulishdan aldin makhfi bugani narsa. 49:22 həmmə nərsəni dəqiq nərsələrdə bilhədi Allah. 49:54 Meslan yitti milyard adam hammasi nidaqil yapdi. Yitti milyard qiladan hicxil tildi. Unu icide cahri qili itkaniyin bor, maqfi qili itkaniyin bor. Hammasini gapini ushi ayitkin payitdi Allah Ta'ala ushi gapirgin gapini hammasi sob kitabini qiladi. Bun ucun nohayat derecidi nazik sob kitab girik, mani su latif ismine gelib cikadi. Shunu ucunam Allah Ta'ala awazlar haqidi ayitkin payitdi. Ala ya'lamu man khalaq. Allah Ta'ala ittiki uzini yaratkanini uzi bilmaydi mi? 50:24 Ensan azasda shunday narsalar barki, maslan miyadaki shunday bir tamarlar barki, hali doktorlar bilmiyabdi, ushe tamar nima wazifasni bacaraadi bilmiyad. Nimoch, kirek ushe narsay, leke ushino wazifasni bilmiyad. Ensan da bar bugan narsay, odabni miyasda shuna ghangi bir tamarlar barki, milyard lab tamarlar barki. Ushe wazifasni nimey kalligin, ensan bilmiyad. Ensan da ki har bir tuk, maslan, irka kishini badandan chqadigan tuklari, maslan. 50:55 Nime ge unu Allah Ta'ala unu yaratken unu? Bi kardan bi karga buganmoshun arsa? Agar bir dana tük bi kardan bi karga yaratilgan disa, bir kisi kafir bulad uxadi. Allah Ta'ala hicbir narsani Osmanlar va yerine, Allah Ta'ala hak bilan yaratti, insallar neyim hak bilan yaratti. Ma khalaqna samavati wal arda wama baynahuma batila. Biz Osmanlar va yerine va ular urta istaki narsani bi hudegi yaratkanimiz yuk. Zalike zannu l-ladhina kafaru. 51:24 bunday diyişlik, batil biqirden, biqir geyratil diyişlik, kafir buga adamlardik yapi bu. Ani u işalardik gumanı bu. Uçüncüsü, Uçüncüsü, Luqman sura istekiladi, Ya buneyya innaha intaku mithqala habbatin min xardalin, fatakun fi sakhratin, aw fis samawati, aw fil ard, yati biha Allah, inna Allahe latifun khabir. Yani Luqman aleyhis salam, Luqman u uğullariga itiyabdiki, ey uğulum, 51:55 bu seni qiyan amalin, agar xantal urgu calik kicini amal busa, u bir xarsayn toshticida buladi mi, osmanlar va yirda buladi mi, Allah unu kiltiradi, Allah latifin khabir buganzol. Yani bu nima digani, sisi qiyan amalizni, hamasini Allah buladi. Bu yirda nuhayat derezida latif Allah unu ilim bilimi aytilini yapti, qandi misalcu, masal, sisi bir kishige bir nasan urgat diz, davat qil diz, 52:23 u shesiz urgatkan ilimdan faydalanib, bu adam sefar qib kitdi hangi lega ya ki Amerikaga bir jogi kitdi di, u shesiz urgatkan ilim bilan faydalandi. Shu faydalanigandan bugan ajirini sidi sabizgi hasilinadi. Buna Allahdan baska chikin bilmaydi. Wa huwa latiful khabir. Allah ta'ala khabardar, latif bugan zot. Bir payitlar, mesalan, bir narsa qib kitkan bosa unsan, xuddi bunu misalini aligi Fudayli ibn Ayyazli misalini etkendi. 52:53 Fuzayl ibn Ayyazni, Tawba qilisligi de, deyvardan, zina qilisligi uchun sakrib utkid etgen, bette keceste, bir qarini qranuk etgenligini esitgen, ulima, uligi, alam ya'ni li l-lazina amanu, an taksha'a qilubuhum li zikrillah, ayatini, iman keltirgen adamlarga, Allahni zikrigi, ularini qalblari yumshash, vaqti kelmadi miken, digen ayatdi uqturganda, uqshi, vaqti kel, dedib, tasirlanib, shundi, orqayga qaytib tushub, Tawba qilib getgen. 53:21 Haligi, adam bunu fuzaylida shunu ishtganligini bilgenim yox, va unarsani sezmagi edirim balikin bu adam. Lekin, usha Quran uqishligini barakasidan manusha ishbubgiddi. Fuzaylini, hayati davamada qigin sabab ishlarini hamasi usha adam sababigi azilinad. Agar Allah uchun Quran qigin busi. Mani bu Quran uqishligini barakasi, hali uziga, uzini najatdabdir ishligini qoyin, basqa insanlarini najatdiga sabab bubqosa, 53:51 uşa adamlarini qigan ishlarini harbiri, hish narsa qomestan unu sopige yaziladi. Bunu kim biladi bu ishti sopini? Latiful xabir bugan Allah biladi. Sho ucinam Allah ta'ala iti yabdi ki, Osmanlar da busin, yirlar da busin, bir toshti ci da bumaydi mi, sudi ci da bumaydi mi, qayr da busiyam, sizni agar amaliz, bir narsaga tigisli busa, uxani Allah ta'ala alib geladi bir gün. Innallaha latiful xabir. Allah ta'ala latiful xabir bugan zot. Bayana, 54:20 Ahzab suraste Allah Ta'ala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in ayallariga khitab qilib etel. وَاذْكُرْنَ مَا يُطْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا Buntiya mana latifan khabira qildi. Ey Rasulullah'ni ayallari, silar uylarinde tilawat qilin edigan Allah'ni ayatleri wa Rasulullah'ni sunnatlarini qadrigi yidiler. 54:47 وَذْكُرْنَ مَا يُتْلَ فِي بُيُوتِكُنْ 55:18 Va ushe ayollarga, Allah Ta'ala ayeti yapti ki, ey Rasulullahni ayollari, silar Allahni nimatini qadrigi hidiyilar, bu hazilekem narsamaz, bu silarini uylaringda oyat talavat qilin isligi. Rasulullahni sunnati silarini uylaringdan cikiptir usligi hazilekem narsamaz, bu Allah Ta'ala latifin xabir bugan zot. Indi uylab aytisak, agar niga Allah Ta'ala latifin xabirini, latif sifatini islati yapti, xabir sifatini islati yapti? 55:45 Rasulullahni ayallarini uyyida tilawat qilinishligi, kitab-u sunnani, Rasulullahni ayallarini da tilawat qilinishligi, Allahni latif-ul khabir sifatiga, shu balaglu jay shuki, butun mumina ayallarini icida, shu ayallarini Allah ta'ala tenladi mi Rasulullahki ayal bulishligi uchun? Rasulullahni tushagi bulishligi, Rasulullahki khatim bulib, ummuhatil mu'minin safidda jay alishligi, Allahni ixtiyari bilen buldi mi, bumadi mi? 56:15 Allah qadr edi ushe ayallardan, basqa ayallarini ular da unnige abgili shlikki. Yani, basqa ayetda Allah ta'la etedi, Asallahu intallaka kunna, agar silarini Rasulullah talaqqil etkin busa, Allah ta'la silarini basqa bir ayallarga elmestir qo shlikki qadr. Manushun arsani silar islimi eslarmi, tuğri qanlilarin nanya tuym etkin bul shlikki mumkun, likin Allahni ayetlari silarini ularin da talaqqilin etkinlikini qadrigi itmi eslarmi. 56:43 Allah Ta'ala uzi bilib silarini tallab manis ucege qoydi. Bu narsah tasadifi, bu narsah bir suncalik bu qa gen narsah mas bu? Rasulullah dey kisini ayali bulishlik, bu narsah hazla kem narsah mas bu? Butun basaryetini, ayallarini orzusu bu gen narsah bu? Uxen dey halatike silarini ixtiyar qildi Allah Ta'ala. Rasulini silar tu shagide turp silar, silardi uylarinne Quran tilawat qilini yapdi. 57:13 sünnet dilavat qilini yapdi, sünnet uqilini yapdi, sünnet shu ilarininin tarqili yapdi, shun arsani qadirigi bari ilarsilar. Allah ta'ala latifin qabir bugan zot. Wa bunda ham bu pandi nasihatda Allah ta'ala'nin latif sifatini Allah ta'ala islatdi. Yani bizga tigisi joya shuki, biz uzimizgi agar shu Rasulullahin ayallariga qilingan xitabdan bir fayda ala etkin bosayk, uzimizdi qadrimizdi bilsimiz kirek. Allah qadridi bizdi unimizde baska odamlarida qoyub qoyshlikki. 57:42 Allah ti nimetiden, Allah ni lütfiden, mənim xo darsite otirislik, Allah ni latif sifatiden bulikkeniriz. Allah shun dey bir yumshaklik bilen, shun dey bir yul bilen, bizni shun dey alip gelib dinini urgat yapdi ki, uzimiz xoqlamagan ya uzimiz bilmagan halatda Allah ti dinini urgan qol yapbiz. Bu Allah ta Allah ni latif sifatiden bu. Biz bunu qadrigi yetisligimiz gerek. Bu Allah ni ayatlari tilawat qilib, 58:11 Allahni Qur'anini oqib, ibadatlar qilib, xoqligan peytimizde, kitab qolimizde, shu oqisik Allahni kalamini oqimiz. Wa chuni yap biz aksarimiz man ish narsani? Wa chuni adamlar, chuni manolari man yitib bar yabdi? Bu narsani biz qadrigi itchimiz kirik. Man ish shu islar Allah Ta'alanin lütfudan bulad. Demek, khulasat shu ki, Allah Ta'alanin latif ismi, yana bidda ayat qaldi, la tudrikuhul absar, wa huwa yudrikuhul absar, wa huwa latiful khabir. 58:41 Allah Ta'ala'na hic qanday kuzlar Allah'ni idraq qilalmaydi. Allah kuzlarini idraq qiladi. Allah latifil khabir buganzad. Allah Ta'ala khabardar. Insan kuzi nima gechishkanna Allah Ta'ala khabardar. Ya'lamu qainatil a'yun wama tukfis sudur. Kuzlarda xiyanat qiganligini Allah biladi. Qainatil a'yun digani shuki, odam na mahram ayollarga qarayganligini bildirmeyi qaraydi. Yani yalgandan bildirmeyi qaraydi, agar bronte qaraydi, iskar qarayvaladi kuzi biladi. 59:11 Mənə bu xayinatul ayyundu gani. Allah Ta'ala bu xayinatul ayyundu biladi bu. Inna Allaha latifun khabir. Allah Ta'ala latif, xabardar bugan zat. Demek, latif ismi Allah Ta'ala'nın Qur'an'da yitde orindaki gani, shundan xozi, bixte ayat taksini, bixte co'ida latifun khabir birgiki gani. Wa Allah'a da co'ida ikdaki gani. Inna Rabbi latifun lima yasha. Bu Yusuf surasta. Wa yana Allah Ta'ala... 59:39 Allahu latifun bi ibadihi yarzuqu man yasha wa huwa alqawiyyul aziz. Allah ta'ala uzu bandalariga latif bugan zot. Allah ta'ala'nin lütfudan man shu bizdi shariyatimiz. Shariyatini boxtan ohrigeci Allah'nin latif sifati bulan bugan diburamiz. Bu rahmet buldu bizgi. Bu din bizgi Allah'nin rahmeti buldu. Agar bu din bumaganda biz bilmastik iman nima kitab nima his nirsani bilmastik. Allah ta'ala uzu huzurdan bulgan nurni bizgi churdu. 60:07 wa shuni bizni kunimiz gece Allah Ta'ala yitgizib geldirdi. Bundan kanca kanca adamlar bi bahrabib utgitdi. Kanca kanca adamlar uqimen dese kitab yogidi. Ijtemen dese bir gafretkin adam yogidi. Mana shu kunlar da utgizib kanca adamlar utgitdi. Lekin Allah'nin latifiden, Allah'nin karamiden biz mana shunli kunlar geyitib geldik. Bunin qadrini bilsek inshaAllah Allah Ta'ala uzi yene uzin nimetini ziyada qiluradi. Allah Ta'ala yata diki la in shakartum la aziden nekum. 60:34 Agar shukur qisaylar, Allah Ta'ala ziyada qiladi. Allah Ta'ala yena ilmimizde ziyada qisin. Allah Ta'ala hamamizge faydalik. Dünyada, akhradda fayda biradiga ilmini urgatsin. Subhanakallahumma bihamdik, nashhadu wa la ilaha ilan, nastaghfiruka wa natubu ilayk.