♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioТаҳажжуд намози нафлларнинг энг афзалиadmin·3 views·5 months agoУшбу марўзада шайх таҳажжуд намози ва унинг фазилати ҳақида сўз юритадилар. By: Абдурофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Абдурофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдурофеъ АбдулкофеъTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu0:24Növbəttəgi söhmətimizni başlayışdan əvvəl, biz adətdə ili Allah Ta'la'nin gözəl büsimləri və ali isfətləri bilən uşqu məclisimizni mübarikliyi məclislərdən qırşigini. Tarqalişigimizdə isə Allah Ta'la'nin ilim halaqaların qıdır bir uyuqyu fəriştələri bizlərgi qarata, ey Allah'nin bəndələri, indi sizlər horinilərdən tıra orinər.0:46və xalən ki, sizlərinin günahinlər indi keçirilindi digən məclislərdən xıl şeyini sorab, sohbetimizinə başlayimiz. Ötkən cüm'ələrdə buliyetkən sohbetlərimiznin həmməsi, madami ki, namazlər haqıda bular iken, bugün həm namazlər haqıda buliyetkən sohbetimiz davamı,1:14Tahajjud namazı haqda insha Allah bugun, Allah qadir qulguni qe sohbet yurtishlikke hareket qalamiz. Tahajjud namazı qanday namaz. Tahajjud namazı farz hem vacib hem bulmagan lekin nafil bulgan ibadatdir. Tahajjud namazı qanday namaz. Tahajjud namazı1:43mü'min kishi rabbisiye qiladigan munajatidir. Tahajjud namazı qanday namaz. Tahajjud namazı Allah ta'ala suyigan bandalari gina muafiq boligan bunu oxishlika namaz. Tahajjud namazı qaysi namaz. Tahajjud namazı bidarlik bilan kichani utkaza diganlarni namazı.2:11Tahajjud namazı qaysi namaz? Tahajjud namazı Peygamberimiz Aleyhisselam umirlarida hicam koymigan namaz. Tahajjud namazı qaysi namaz? Tahajjud namazı Allah Ta'ala tilayini tila biramandib durgan waktda okulingan namaz. Koyin ki, tahajjud namazinin fazilatlari nahayetda gobtirib.2:37Allah subhanahu wa ta'ala bu haqda shun deydeyde, Sayyidubillah, Wa minal layli fathahajjat bihi nafilatan laka asa ayyab'ataka rabbuka maqaman mahmuda. Qichasi, siz uykudan bidar bolgan halatta, sizga nafil qilib berilgan ibadat uchun turim. Shayat Allah ta'ala, siznin usha amalingi sebabli ahiratta,3:07maxtalingan, yani gunahlari yulgan, gunahlari kikirilganlar qorunada sizni qayta uygatsa dib, manabu orunda gunahlari yuladigan amallarinin sababinin bittesi tahajjud namazi ikanligini bizlarga bayangilib diliyabdi. Kingi ayetde Allah subhanahu wa ta'ala taqvadarlarini,3:40Bizlariga bayanklib, innal muttaqina fi jannati wa'ayyun. Akhidina ma ata'hum rabbuhum, innahum kanu qabla dhalika muhsinin. Kanu qalilam minal laylima yahjawun, wabil asharihum yastawfirun, dhidi. Taqwadar kishlarnin ahirat ta'iki manzilatlarina.4:09cennetdagi ularga berilgan nimetlarini bizlarga bayan edib, taqwadarlar cennetda chesmalar uslida bolisadi. Cennetda imaz, belki cennet, cami cennetlarda wa chesmalarda boladi. Rabbilardan özlarga berilgan narsani hammasini toluq qilib ular uslab otursa da alisadi. Chinki ular,4:38bu menzilatka, bu mukafatka yetisiga sabab, ular bundan aldin muhsinlik derecisiye yetisigan. Biz awalda muhsinlar kim ikenligi haqda kub, gapirib, utkani edig, paygambarimiz sallallahu alaihi wasallam, muttafaqun alih boligan, hadisne isa Umar radiyallahu anhu ruwayat qiliya hadiste, bu hadis, hadisi Cibril debham namlanadi,5:06Cibril alayhissalam, payganbarim salayhissalamdan, mal ihsan, ihsan nima dib sorayanlar? Shunda, an ta'budallaha ka'annaka taraahu, fa'illam takun taraahu, fa'innahu yaraaka, dib payganbarim salayhissalam jawab biryan edilar. Ihsan digana, min Allahni korib turibman, dib ibadat qilishligingiz. Agar bungi qadir bolmasayngiz, Allah mini korib turibdi, dib ibadat qilishligingiz.5:35bu haqiqi ihsan mene shudur diganidilar. Bu ayetde hem taqvadarlarine bizlarga bayan itib durub, bular cennetga shishige sabab, bular dunyada muhsin bolub uchganidi. Nihayetde kem uxlesharidi. Saharlarda isa rabbilarigi kub istighfar eytishartidib, bizlarga ularinin tahajjud namazida qilgan amallarini6:09Həmməmiz həm Yusuf a.s.nin qıssasına kub iştgəmiz. Yusuf a.s. və Yusuf a.s.nin əkələri ortasıda bolgan, bəzi bir əkələri tamandan bolgan xata kəmçilik, axırda isə bu aqibat çirayli, aqibat bilan yekunlanganına həm həmməmiz iştgəmiz, ya inki uxigəmiz.6:40Akalari, Yusuf aleyhis salamnin siri fash bolganadan kiyn, atalari Yaqub aleyhis salamgi kilib, Ya aban astaghfir lana, inna kunna khati'in, didi. Biz xata ishqilib koydik, ey atamiz, bizge indi Allahdan mağfirat talab qilin. Allah biz qilib ötgan Yusufga və sizge qilgan zulmimizni Allah özü kechirsin, didi.7:10Yaqub a.s. qala sawfa astaghfiru lakum rabbi innahu huwal ghafurur rahim. Ayti ki, tizda min sizlariga rabbimdan istaghfar talaq laman, chunki rabbim ghafurur rahim, günahlarinin maghfira quluqi, wa rahimni bolyan zattir, dida. Mana shu orinda, sawfa astaghfiru lakum sizlariga tizda,7:37maghfirat talab qilaman diganini, mufassirlar eytishkin ki, tahajjud namazida sizlarga Rabbimdan istighfar talab qilaman, dip eytiyabdi dip, yusha waqt gece çozgan, dip mufassirlar tafsir qilashkin iken. Allah subhanahu wa ta'ala, yana mu'minlarnin sifatini bizlarga bayan edib,8:10tatajafaa junubuhum anilmadaaji'a yad'a'una rabbahum khawfa wa tam'aa wa mimmaa razaqnaahum yufiqoon falaa ta'alamu nafsun maa uqfiya lahum min qurra ta'ayyun jazaa'an bimaa kanu ya'maloon dayda.8:40kiçələri də kəm uxləşədilər və bizlər rızıq qılıb birgən nimətlərdən in'am qılşədi. Ular kəm uxləşədi digəndən kinaya, ular tahajjud namaziga turuşib, uşa orinda rabbilərgi qiladiyan istifarləri edi. Ulargi birilingen mukafatni isə, fələ ta'lam nafsumna uxfiyalahum min qurrati ayun.9:10Ularga berilingen mukafatlarinin qanchali katta wa buyuk ekanligini bran birikshi bilmez. Bu mukafatlar kurgendi kuzlar guana digan mukafattir. Bu mukafatlar ular qiligan amallari uchin mukafat qilib beriliyatgan mukafatlardir, digdi. Dar haqiqat, tahajjud namazı,9:38Nafil ibadatlarnin in uluvi xsaflangem ibadat xsaflanadi. Paygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam didilar Aisha anamız muttafaqun aleyh buliyan hadisda. Kana nabiyi sallallahu aleyhi wa sallam yaqumu minal leyli hatta tafattara qadamahu. Faqultu lahu lima tasna'u hada ya rasulullah.10:04Waqad ghufira laka maa taqaddama min dhanbika wa maa ta'akhtar qala afala akuna abdin shakura. Ay shanamiz. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam kub ayallarga uylanishga Allah ta'ala u kishiga halal qilib birgen idi. Bazibar islamga tosh atadigan adamlar, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamnin kub ayali barigi tamandan hem tosh asmahchi bolshadi.10:36Lekin, Peygamberimiz aleyhis salamga khas berilingan baz bir amallar bardi. Ushe lardan bittesi, u kishiga, kub ayallarini nikahiga alishlik berilinganti. Chunki, bu yetkizini etkin, bularinin hikmatedan bazilarini gina bilamiz halas. Ushe hikmatilarinin bittesi, Peygamberimiz aleyhis salam bizlariga ahir etkesi qaladigan bu ebedi dinini bizlariga yetkizi etkin edi. Bu din,11:06Bizlarnin vaqtimizdagi macdda gina, haftada bir cuma'a da gina, yonki basqa orinda gina bogan din imasidi. Bu din, uydan tashqarida ham, uyunin icida ham boladigan din idi. Tashqarida gina, erkeklar, sahabalar, paygamberimiz a.s.dan talimini oryanar idi. Ixkarida gina isa, ayallar oryanar idi. Baz ayallarinin isidan chqobayan amallarini,11:36bəhəzirləri istilətçiliyi mümkün edi. Mənə şu orinlərdən bittesi, Ayşe anəmiz həm үşe dinni bizləriyə bəyan qılib, Peygamberimiz Aleyhisselam'nin içkər edə, üyinin içkidə qılib yiyen əməllərin bizləriyə bəyan edib, eyt edilər ki, Peygamberimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem, kiçəsi təhaccud namazı getur ardi. Hüb və uzaq tur yenidən, ayaqları həm işib git ardi.12:05Shunda burkunu ukshi ettimki, ya Rasulullah, nima gevin chalik qilasiz, yani nima gevin chalik oziyizni qineyiziz, o halenki Allah Ta'ala siznin utken uvekilecek gunahlarinizini kechirgen ku, disem eyti ki, afala ekunu abden shakura, shukur kulguci bendalardan bumeyim amma digen ikenler. Demek, gunahlarini kechirgenligini bilişlik hem, bu,12:34Bilgən eden keyin həm şünçəlik əməl qılıçligi, Allah ki, şükur qılıçligidir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, mədinəgə, əvvəlgi keygən ornədə, en birinci insanlərini, bəzi bir əməllərgi buyurdilər. Uşaq əməllərini, Abdullah ibn salam, radiyallahu anhu, imam termizi,13:16Ruwayaq qilyan hadisday tadilar ki, anna nabiye sallallahu alayhi wa sallam qal, ayyuhan nas, afshu s-salam, wa at'imu t-ta'am, wa sallu bil-layli wa n-nasu niyam, tadkhulu jannat, tadkhulu l-jannata bil-salam dadilar. Yani, iyi insanlar, salamna birbirinlar ya fash qilinlar, wa insanlar ya ta'amdan jidirinlar, tanawul qilinlar, tanawul qildirinlar.13:44və insanlər uxlayabkən vaqtda kiçəsi, insanlər uxlayabsiz sizlər namaz uqinlər. Allahnin cennetigə salamat halatda kirəsizlər, dedilər. Mənə bu, Peygamberimiz a.s. mədinəyi keligən, ilk bar keligən vaqtdagi, en birinci örgətkən uqitləri edir. Barmaq bilən sənəsə sənəgulik əməllər. Birincisi, salamnı faşqılislik,14:13ikincisi, ta'amdan insanlarga yedirishlik, uchincisi, mana bizinin mavzuumuz, bugungi mavzuumuz bolibdurgan tahajjud namazini uxishlik, uchita gina amalidi. Dikin, min afsuslar ki, bu uchita amalini, hamma ham, barikamal rawishta cemlayi almaydir. Paygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, imam muslim, Abu Hurayr radiyallahu anhu dan ruwayi filiyan hadista,14:42Qala Rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam, afzalus siyami ba'da Ramadan, shahrullahi l-muharram, wa afzalus salati ba'da l-faridati, salatu l-layli dedilab. Yani, Ramazan ayiden kiyingi in afzal roza, Muharram ayidi tutulingen rozadir. Wa farz namazlerden kiyingi, nafil namazlerinin in afzali,15:12qicasi uqlingan tahajjud namazı tidilar. Wa tahajjud namazını bizlarga uqlişlik keyfiyyatını ham bayan etdi. Muttafaqan alih bul ya hizista, Ali ibn Umar radiyallahu anhuma anna nabiyi sallallahu aleyhi wa sallam qal, salatu layli mathna mathna, fa iza khifthas subha, fa autir bi wahidatin. Yani, qicasi uqladigan namaz. Bu namaz,15:42Biznin mauzomuz bolmish tahajjud namazı idi. Tahajjud namazı iki rekaat, iki rekaat qilib oqilnadi. Agar buran tengiz iki rekaat, iki rekaat qilib namaz oqib turgan waqtizda, subuh bamdatnin waqti kirib qalishidan qorqa digan bosengiz, bir rekaat viter bilan tahajjud namazini tamamlan dedi. Inshallah, bu namaz tahajjud namazinin kayfiyyati haqidi.16:10sohbetimizin ahirida keyfiyyatini inşallah çuntirçilikke hareket qilemiz. Uşa keyfiyyatilarinin bittesini Füzeyfa radiyallahu anhu bizlarga bayan itib biradi. Bu, peygambarimiz aleyhis salaminin bu namazinin, tahajjud namazinin keyfiyyatini korub, qorqib qorqib gitmesin. Və bizlar qadir bu mesekemizde dib bu namazdan cihitlenib qalmesin.16:41agerchi yengil bursa ham ada qirishliki harikat qilsin. Huzaifa, radiyallahu anhu, imam muslim ruwayati da itadi ki, bir kece peygambarimiz sallallahu alaihi wasallam bilan biriyan namaz okudum. Namazni Fatiha surasidan ki, Bakara surasini boshladilad. Bu namaz, hurtan namazi emez, belki tahajjud namazi edi. Sunra itim ki, yusta qayet okuyanadan ki,17:10ruku qilselar kerekdi boyladim. Yok, yus taayit utkanidan keyin ham doam itavirdi. Keyin oyladim ki, demek, Bakara surasini okib, birinci rekatini tamamlasalar kerekdi boyladim. Yok, undan ham doam itib kitaverdiler, Bakara surasini okib, hatta Nisa surasini okidi Bakara surasidan keyin. Keyin, Ali Imran surasini ham okidi.17:44Yaqra'u mutarassilan bu suralarini kitmikit okup gelardi. Agar biran bir Allah Ta'ala'ya tasbih eytishlik orni kegan vaqdi, tasbih eytardi. Agar Allah Ta'ala'dan biran bir narsani sorashlik orni kegan vaqdi, Allah Ta'ala'dan usheqra'at qilub turgan ornida, biran narsani sorardi. Agar Allah Ta'ala'dan biran bir narsadan panah sorashlik orni kegan vaqdi, usheq ornida Allah Ta'ala'dan...18:13xana surarti. Songra, ruku gebardilar. Faja'la yaqul, Subhanarabbi al-azim. Ana undenkiyin, Subhanarabbi al-azim diye başladi. Fakana ruku'hu, nahwa min qiyamihi. Biz tibada, uqiyan suralarini kitmikit bayan qilib birdik. Bakara, ali imran, nisa.18:37Aytadi ki, rukusi, biznin rukumizgi olshash, shashabshi aytadigan, subhanarabbyal azimni üçmerta aytishini mi? Yok. Abdullah ibn Masud aytayabdi ki, rukuda turishligi ham, huddu qiyamda turgenge yakini rahturdi, shumchalik uzaq turdi. Songra, samiyallahu liman hamid edib, baslarini kotardi, rabbena velikal hamdib. Songra, uzaq turdi, huddu rukuga turgenige yakini raht, songra, sejda qildi, subhanarabbyal aladib.19:10sajda qilişliyi həm uşa ruku wa qiyamda turgeniye yaknıraq boldi deydi. Mənə bu, haqiqi, Allah ki gini iltica qil ediyenlərinin namazinin, Allah ki gini iltica qil ediyenlərinin pişvasinin, mualliminin namazı mənə junaqa namaz edi. Rabi'i ibn-i Husayn, rahimahullah, bu kişi uluq tabi'inlərdən,19:38bir günü masjidda oturgen edi, bunu khushu babda ham zikir qilbetgen edik, bir kişi kelib nihayetda tiz namaz okidi. Namaz okigenden ki, yin etdi ki, birader, siz bunday namaz okidiniz, rabbinizden biran bir hacatiniz yok mu soray digan, dedi. Allahga qasam ki, min rabbimden hatta yinki uyumdagi tuzumni ham sorayman, dedi. Tahajjud namazda,20:09qilna digan amallarinin in afzali bu ruku wa sucutta uzaq turishlik. Bunu Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam Cabir radiyallahu anhu dan imam muslim ruwayat qilgan hadiste wa an Cabir radiyallahu anhu qala su'ila Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayyu salatu afdal qala tulul kunud. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam dan namazlarinin qaisi bir afzaldib soraganda ittilar ki,20:40Uzaq turulgani afzal dedilar. Elbette, habib özinin mehbubi aldida uzaqroq turishlikke hareket xiladi. Insan özinin suyuklisi aldida turishlikke koproq hareket qilgani yoxshash, tahajjud namazida özinin qimay digan shirin uyqsini qiyib, shirin uyqsini buzub, sawub, ya inki istiq suhurga, ana undenki intaharet qilib.21:10rabbisi aldida tura digan adamlar, albette rabbilari uchun rabbilarini suya digan adamlar xisaplanadi. Albette bundi adamlar, rabbilari aldida kupuraq turuslikini haqlaydi. Paygamberimiz aleyhis salam, bu, rabbisini suyanlarinin ustazi edi. Namazgi shashuk yetib, hatta inki, arih naya bilal, ey bilal, bizni indi namaz bilan bir kuantarin, rahatlantarin, diyarikanlar.21:40Abdullah ibn Mas'ud radiyallahu anhu'nin hadisizdan aladigan faydalarimizin bittesi çuki, tahajjud namaziyya bu khas bolgan amallarinin bittesi. Ulamalar etkin ki, tahajjud namazida turgan adam, agar okuyatgan ayetlinin manasini biladigan bolsa, va qaysi bir ayette Allahdan panah tilesh, masalan, cehannam azabi,22:07bizlariga bayan itiligan orun bosa, ushe yerida toqtab, cehannamdan panax sorashligi. Ya inki, cannat va undagi niyamatlar berilingan orunu bizlariga bayan qilingan bosa, ushe yerida toqtab, cannatni sorashligi, va unga yaqin qiladigan amallarini sorashligi. Ya inki, Allah ta'ala ge taspih, tahmid, hamd, shukurlar eytadigan orun bosa, ushe yerida toqtab, Allah ta'ala ge taspih, hamdlar eytishligi. Bu, tahajjud namaziga khas deyishgan.22:38Paygambarimiz sallallahu alayhi wa sallam tahajjud namazinin fazilat haqda bizlarga yana imam muslim Jabir radiyallahu anhu dan ruwayat khaliya hadista shundaydayda. Wa an Jabir radiyallahu anhu qala samiqtu rasullallahi sallallahu alayhi wa sallam yaqul inna fil layli la sa'atin la yuwafiqaha rajulun muslimun yas'alullaha ta'ala khayran min amrid dunya wal akhira illa a'tahu iyahu23:06kiçesi bir saat bar dedilar peygamberimiz s.a. Bu saatke musulman kisi eger muafiq boladigan bosa, yani ushe saatte turib Allah ta'ladan, dunya wa ahiretinin yaxshiligidan nemani soray digan bosa, Allah ta'la unge ushe sorayganini, tilaygan tilaygini biradi. Bu saat her günü kiçesi boladi.23:37Qanchi qanchi saatlar utti, wa halenki biz qafil halette qalind shekhlerde yatikmiz. Bayrambarimiz sallallahu alaihi wasallam tahajjud namazinin kayfiyyatini bizleriye bayan itib, wa an Abi Hurayrat radiyallahu anhu anna nabiye sallallahu alaihi wasallam qal, iza qami ahadukum minal layli fali yaftati his salata birrakiyataini xafifataini didilar. Yani, agar buran tengiz,24:11tahajjud namaziga turadigan bolsengiz, yingil iki rekat namaz okishlik bilan namazini, yani uzun bolgan namazini boshlesinlar. Aisha namiz isa, bu ham imam muslimin ruwayatida, kaina Rasulullah s.a.v. idaqama minal layli iftetaha salatahu birak'ataini xafifataini, agar tahajjud namaziga turadigan bosalar, deydilar paygamberim s.a.v. yingil iki rekat namaz okigani denkiyin, tahajjud namazini24:41boshlar idilar dedir. Tahajjud namazidan uxlab qalgan, adam haqda payqambar Musal Islam, Umar ibn Khattab, radiyallahu anhu, imam muslimdan ruwayat qalgan hadisda itilar ki, man nama an hisbihi, aw an shay'in minhu, faqara'ahu, fima bayna salatil fajri, wa salatil zuhri, kutiba lahu, ka'annama qara'ahu, minal layli. Kim uzenin, daimi, ki chasi uqidiyan, hox Quranu bosan,25:11xax manabu tahajjud namazu bosin, ushendan uxlab qala digan bosa, buni, bamdat namazu bilan, pishin namazu ortasida uxi digan bosa, buni qazasini, go yayin ki, kecasi bilan, ushe Quranini uxigan, yayin ki, ushe namazini uxiganlar qatarida sawaf yaziladi didilar. Bamdat bilan pishin namazidan murad, pish ufda.25:42bamdat namazidan keyin, kuyash kutarilib, birgaz kutariligandan keyin, bu yerda qasqinliyab. Cunki bamdatnin farzidan keyin, paygamberimiz a.s. namaz okishlikdan qaytarigan, taa kuyash birgaz kutarilib, qal gunga qadarib. Paygamberimiz s.a.v. tahajjud namaziga, yana bizlarini targib etib durib, imam abu davud, sahih isnad bilan,26:11Abu Hurayra, radiyallahu anhudan, ruwayat qilgan hadista, qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, ida ayqadar rajulu ahlahu minal layni fasallaya, aw salla rakatayni jami'an, kutiba minal zakirina wa zakirat didilad. Yani, agar kishi kichasi uyghansa, wa ahlana ham kichasi uyghatsa,26:40Wa iqaw ham biriyalikta namaz oqsa, bu namazdan mura tahajjud namaz edi. Qib zikir quluqi erkaq, wa qib zikir quluqi ayallardan dib, zahkirin wa zahkiratlardan dib yazilladi, Allahin yaldida dediladi. Pagambarimiz sallallahu alaihi wasallam, kinji hadistta, insanlarini bir-biriya yakhsilikta, bir-biriyaya yardan berishlik yoluna ham oriyatib turib etdilar ki, kishkurun,27:13qicasi tahajjud namaziga turgan, ve namazini oqigan, ve ahlani ozinin ayalini uygatgan. Agar uygangisi kemik basdan bas tartadigan bosa, ahlani yuziga su sefib, unu uygatgan, qishini Allah ta'ala rahmati ga alsindi. Hadisinin davamida, qicasi tahajjud namaziga turgan ayal.27:44Kin isa tahajjud namazini Allah qadir qulginci uqiyan, ana undan kin özinin turmuş ortağı bolmiş kiyonu uyqatgan, eger uyganmayabgan bosa, bitige, yüzige su sefif uyqatgan, aya nahan Allah ta'ala özinin rahmatiye qalsin dediler. Mena bu, Allah ta'alanin, ya eyyuhal ladhina amanu, ku anfusakum wa ahlikum nara. Yani, ey iman kiltiriyen kişiler,28:14Sizlər üzinlərni və əhlinlərni cehennem alauden səqlinlər, digən ayetnin tefsirlərinin bittesi boladi. Sahabələrdən bolmiş Abu Hurayra radiyallahu anhu, əgər kiçəsi uyğansələr, kiçənin həmməsini namaz bilən ütkizər ikenlər.28:43ibadatina ana undan kiyn u kishi taximlashlik yolana ailesi ki hem munasib goryanlaridan kiyn, Abu Hurayra radiyallahu anhuni bizlari gece yitib golyan, bittagina qizi golyan, yani ailesi, ozi ve qizi. Ana undan kiyn bu kishi kichani uch qisimga golyan ikan.29:14Birinci qismi da özü turukta haccud namazu qidi, ta ikinci qismi gece. Ikinci qismi gecen vaqtada ahlini uyqatadi tepede eytilingen hadiske muafiq. Kin ahli ibadatini, ailesi, ayali ibadatini davam ettiradi. Ikinci qismi gecen vaqtada ahli qizini uyqatadi. Qizi ese tan gece, bomdat vaqti kirigini ce ibadatda bolar iken.29:46Demek, ular özlərinin xanadanana, kündüzə həm, çiçəsi həm, iman və salih əməlinin nuru bilən yaridkənlərinin, nəmunlərinin, bittəsi şun deyib uyan. Ularinin həyatinin davamda itadiyi ki, unday ki, ehlini Abu Hurayr, radiyallahu anhu, yuqatdi. Yani, özdən əvvəl, ayali öldi. Ayalinin saatini həm bölüvalıştı deydi. Yani, keçeni ikiye bölüb,30:16yarimi de oze, yarimi de qizi ibadet qiladi gani boldi digidi. Abdullah ibn Amr ibn As radiyallahu anhu, ozige lazim ceb tutuval gani di, qichasinin hammasi da min qiyamul layl tahajjud bilan namaza qiman, tahajjud bilan utkizaman, kunduzlari ese roze bilan utkizaman digi gani di. Qatalarin Abdullahin atasi Amr ibn As,30:47Abdullah, radiyallahu anhu, nə? Ümləntirdilər. Ümləntirgənidən geyin, səldən geyin, kelib, hal-ahual, soradi kelindən. Etibar bireyli, kelindən soradi kelib, oğludan soramadi kelindin qanday xizmatqılı etkənligini, bəlki kelindən oğludin ahuala haqidi soradi. Kelindin ham iffati, erkegini qanday sirini, yeşirishliginin,31:12çırali ibarələri biznin ayallərimiz, bugungi ayallərimiz üçün nəhayət-i kəttə dərs bolmaqla yegerek. Ektilər ki, ni'mar racul Abdullah. Kiyomiz bolmiş Abdullah, oğlingiz Abdullah, nəhayət-i yaxşadəm. Kiçələrini təhaccud bilən Allahke ibadət qılib, kündüzləri neysə rozu tutub ötkizədi. Biz bilən önce işi həm yok, dedilər. Keyim Peygamberimiz aleyhis salam ge, bu xabar yetkəndə Abdullah radiyallahu anhunu,31:41daim bu emelye turq qalishlikten qaytardilar, ki, bazen uqib namazni, bu nefil bol gelinig uchun tahajjud namazi, bazen tarq qilp turishlikke, yoyn ki, kichinin bazik kismida uqilab, bazik kismida gina uqilashlikke tarqib qilb qoydilar. Tabinilarnin bitkese itadiki, Madinaga kich khurun kirib bardim, Madinaga kichesi kirib, qaysi bir uynin aldidan utmay,32:13uy icidan ya Qur'an tilawati, ya Allah ta'ladan tawba istighfar talab qilishlik, awazi ishtilik turlarti deydi. Mena bu, tayganbarimiz aleyhis salaminin madresesiden chikgan Madine-i Munawwara shahrinin kichesi boladiyan halati. Bugungi gunda biznin kicheleri bolayabgan biznin shahrlarimiz, baska narsalarinin awazilari bilan shahrini toldiradi. Bu awazilar,32:42kaş qeydi Allahdan istifar sorashlik bugende. Bu avazlar kaş qeydi insanlarni teyic, hatircam, halawatli, uxlaşlikke targik kuladigan avazlar bulgenide. Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, Salman radiyallahu anhu bilan, Abu Darda radiyallahu anhune, eke uke qilib guygenide. Eke uke cilik, islamda, cumada burmerta, cumakunu kursib guyishlik bilan imaz, belki daim,33:13undan xabar qalib turishlik bilan bolardi. Salman radiyallahu anhu bir kuni Abu Darda radiyallahu anhunu ziyaret qalish uchun barsalar, Abu Darda radiyallahu anhu manzilda yoglar, lekin ayallari uyda. U vaqta hijab qayadi hali nazib bolma genidi. Yani, ayallar, erkeklar gergan vaqta qachmaz, va uzilarini bititmaz idi. Qaresalar,33:41ayanlari ozilarigi unca zibi zinat bermegan halat. Bundan ajeblanib, bunin sababini soraganda, dostingiz Abu Darda, juda yaxshi adam, u kishi ibadat bilan mashgul, bizga uncalik, ishilari ham yok, biz bilan, dedilar. Kin kutub oturdilar Abu Dardani, Abu Darda, radiyallahu anhu, keyganden kin kechki avqatini yedilar,34:10Uşaq orinda Abu Darda'nin qiliyatikan baz bir xata qemchiligini amali rawishta ozilari toghurlip qoyzlu uchun Salman radiyallahu anhu birgin uqishiblan tunadilar. Taamlanib bolganladan keyin, futandan keyin turub, tahajjud namazini baslamakchi boldilar Abu Darda. Salman radiyallahu anhu hayttidi ki, yuk, yatin, hali vaqt bar dedi. Kishinin yarimiye keygan vaqtda, yana orindan turganda, yuk, hali vaqt bar, yana yatindir Salman radiyallahu anhu.34:41abu dardarini toqtattilar. Uchunchi qeches qeygan, qismi qeygan waqtta, abu dardar, radiyallahu anhu, turgenlardi, salman, radiyallahu anhu, anham etdilar ki, ana indi waqti keldi. Dib, iki olari birga namaz okudilar. Turgenlardin keyin, namaz okub bolgenlardin keyin, paygam etdilar ki, bu, har bir narsinin, siznin ustinizde haqqi bar. Ayaliniznin, ham sizin ustinizde haqqi bar.35:10Cəsədinizi həm sizin üstinizde xaqqı bar. Rabbiniz həmin həm sizin üstinizde xaqqı bar. Siz həmme xaqlarını, xaqdarlarının xaqlarını oda itin, didilər. Bundan acaplayan abudarda, radiyallahu anhum, barib, Peygamberim sallallahu alaihi wa sallamga, bu, bulub etken, vaqiyana etkende, sadaqa salman, salman, tuğra etti, a'ti kulla zi haqqin haqqa,35:40har bir haqdarnin haqqana ada etin diyan ekinladi. Tahajjud namazı fazilatlari və suratlari haqqda tayyarlangan mazu uzaq, lekin vaxtimiz qisqa bolganlig üçün biz bu orinda baz bir hadislarini tashlif etishlikke macbul bolb qalamiz, lekin bu babdakin berilgan və bizi lugatlari ye tarjima qilingan36:08cami sahih, imam Bukhari'nin cami sahihiyya murajat qalishinin ozi, hama musulmanlar uchun kifayakulsa kerekdib, bilamiz. Tahajjud namazinin fazilatlarınin, in afzal bu haqda ruwayat qulyan hadislinin bitkisi, Abu Hurayr, radiyallahu anhu, rawi isa, muhaddis isa, imam Bukhari'dur. Anna Rasulullahi sallallahu aleyhi salam qal,36:33يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِيْنَ يَبْقَى ثُلْثَ اللَّيْلِ الْآخِرِ يَقُولُ مَنْ يَذْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهِ وَمَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ37:06asman dünyasiga, kiçenin üçten bir qaygan vaqtda, asman dünyasiga yaqinlashadi. Va eytadi ki, kim minge dua qilse, duasini icabet qilemen. Kim minden tilagini tilese, min unge tilagini biramen. Kim minden maghfirat soray digan, günahlarini kiçiristi soray digan bose,37:36min una kichiraman, diydi, dip, paygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, mara bu hadis qudusini bizlarye dayan qalib birad. Demek, tahajjud namazı, nafil ibadet bolib, hudan namazıdan qiyin vaqdi başlanib, ta bombad namazı kirigini qe, vaqdi qoziladi. Likin,38:04Uşa vaqtlar icidayi in afzal vaqti bu qiqanin uqunci qismi. Qiqanin uqunci qismi bizlarga qanday qilib biz taqsimlay alamiz. Mena bugungi kunda, agar taqvim boyiqe, quyashnin batishligene bugungi sahatimizgi kore, sahat, alti sahat,38:328-dən, 8-dən, 8-dən, 8-dən, 8-dən, 8-dən, 8-dən, 8-dən,38:59Hazir ginabiz oxiyan hadiska muafiq, Allah ta'ala özinin arshidan yittinci asmonga yakinlashib, kim nima tilagini sorasa, tilagini biraman dip turadigan orni, bu, tahajjud namazı oxiladigan orindir. Tahajjud namazinin fazilatlari nahayeti kubdir. Biz ulanin bazilariga ginab tohtey aldik. Amma tahajjud namazinin surati,39:29Peygamberimiz aleyhis salam, biz yukarda ham taqidilab vabayan qilib biriyan hadisga muafiq, salatu layli mathna vabathna dedilab. Qechesi uxilladigan namaz, iki rekaat, iki rekaat qilib uxillad dedilab. Aisha anamiz aytadiki, Peygamberimiz sallallahu aleyhi vassalam, tahajjud namazini daim, onbir rekaat qilib uxirtilab dedilab.39:56Sekiz rekaat tahajjud namazı, uç rekaat isə vitr namazı. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, ic'alu akhira salatukum vitra diganlar. Namazin larinin ahirini vitr qilib tamamlayanlar digan. Agar bir kishinin tahajjud namazini okishlik adati bola digan bosa, hiftan namazinin sunnatini okigandan digan, vitrini,40:26ta tahajjudni okub bolgengi qadar keçiktirishligi bu afzal bogan ibadatdi. Çünki Peygamberimiz Aleyhisselam mənə üçün deyikilardilar. Lekin uxlab qalışıdan qorkan adam busa vytirni okuvalgan afzal. Vytirni okuvalgandan keyen tahajjud namazıga turub qasacı digan sovalga ulamalar etken ki, agar vytir namazını okuyan busa turuganadan keyen40:56tahajjud namazini okup getauradi, u viterini qaitarib, okup oturisinin hajati yok, disa bir tayfi ulamalar. Ikinci tayfi ulamalar ikin ki, masalan, uch rakat, viter bilan, futan namazini tamamlayan busa, va keyin tahajjud namaziga turadyan busa, bir rakat, yana uch rakatini arkasdan bir rakat okuydi. Viter qalib. Viterini arkasdan ergechtirishlikini niyat qalib.41:23Xum bilan, 3 rakat vitrin nimege eylendi, 4 rakatlik nafilge eyleni qaldi. Kim tahajjud namazini okuyuradi, wa ahirde vitrini qilip qoyadi digan. Biz eytemiz ki, iki o halette hem, ha, vitrini okup qoygan adam, ha, hlasin turub oxsin, vitrini qaytetden, ha, hlasin okumasin, likin, tahajjud namazige turgan vaqtida, ahirini mene, paygamberimiz aleyhis salam eytgenler ki,41:53tahajjud namazı iki rakat, iki rakat qilib oqiladi, kim bamdat vaqdi kirib qalishidan xorka digan bosa, bir rakat qilib oqib qoysin diyim. Qib yashlarimiz, mene şu orinda, namazdagi shaytan bir tamandan yol tabib, ularga bir yengillik yolini tabib kandayib olib turib, ularga bir özinin hile nairayini ham saladi. Baz bir ulamala etkin ki,42:23Bir rekaatlik viterini oqishlik, bandat waqta kirib qoyishlikdan qorkib, bir rekaat gina sığa digan orun qal ganda gina viterini bir rekaat qilishlik caiz digan. Bazı yashlarimiz, şu bir rekaat viterini oqisib boladi digan, mana şu hadistan alitdur bazilar bir rekaat oqidi, dekim köpçilik ulamalar bir rekaat viteri oqishlikdan qaytar gyanlar. Çünki u,42:51vaqt ötib gediyat kanddan korqan halatda gina uqla digyan bir rakat. Uşa bir rakat ne gina uqy digyan kishlariga itamiz ki, paygambarim s.a.v. mühitirinin bizlargi yititi suratini belgilib bergan. Uşa yititi suratinin bittesi, yititi rakat, ikintisi beş rakat, uchintisi uch rakat qilib uqishiktir. Ux, bir rakatni uqy rakamiz, sunnatki ergechgan basayik, baska yititi rakatlik, beş rakatliklarini ham uqy turaylik.43:21Bəzi bir tabiyinlərinin təhəccüd namazıda qilgən surətləri haqqıda tuxtamakçı edik, ləkin vaxtımız tamamlənib qalgənliyi uçun mutbədə dağım ittirib qoyuşlikini qasqıldik. Və şu orundaham ilan qılb qoyulik ki, inşallah mənə namazlar babını bir çekəden bəyan qoluşlikke kub hərəkat qıldik. Təhəccüd namazlar mənə ahir gisin, nəfil namazlarını afzalib olmuş təhəccüd namazı.43:51və xutbədə biznin asli rijəmiz bu içə bəhəz bir nəfil namazlərgi toqtamakçı edik. Lekin, umumi qilib hadir eytəmiz ki, nəfil namazləri bu, açıq boliyan namazlərdir. Peyğambərimiz a.s. eytikənlər ki, qiyamət künədə bəndənin in xisab, birinci xisab qitab qilladiyyan aməli namazdır. Əgər namazıda buram bir nersan nuxsan bol qaladiyyan busa,44:21Allah Ta'ala fəristələrigə eytərkən ki, bunin nəfil namazı barmikən, dip sorarkən, əgər nəfil namazı bol ediyen busa, tarazusini basiçligi və həlik həmcaini yamab getiçligi üçün nəfil namazları apkib püldərən qınlarykən. Huddi, mənə həm məmsi həm hazır ticaratini yaxşi tüsləmiz, tarazu tiyn mə tiyn buxbagyan vaqtida,44:48satucu, agar insafli raq satucu bose, az gina rus tilda aicsek kishinali boladi, dabaf gedib teshlib koya. Mena shungi oxshesh tarazimi agor qiladigan amal, bu farizdan kiyingi nafil ibadetlar xisaplanadi. Lekin, farizi bomayan adam, nafil oxhisa, min oxhisa, u namazin namaz xisaplanmaydi. Shunchin, birinci fariz, ana undan kiyingi, nafil ibadetlar turadi. Nafil ibadetlarinin in afzali isa,45:18bugungi mauzomuz tahajjud namazidir. Nafil namazlari, kiqi yu, kunduz, hamma waqt uq uqla uradi, ma dami ki, ushe, payqambarimiz aleyhis salam, muttafaqon aleyh boliyan hadista qaytarigan uq vaqtadan boshqa waqtda. Bu vaqtalarinin birintisi, bamdatinin farzidan ki, ta quyash birgaz qotaril qalma guni qe, quyash, tovri, qiyamigan,45:43qiyamdan aqvam tughriye kelib, qiyamda tughriyenden keyin, qiyamdan aqvama gelin kiye qadar, ve esirinin fariziden keyin, itibar verin, bamdatinin farizi, ve esirinin fariziden keyin, taa qiyash batma günüke. Mene şu orunlarda gina nafil namazı uqulunmaydi. Bashqa orunlarinin hammasi da nafil namazlari kub uquluna uradi. Ve nafil albette insanlarınin ham amalini46:11ham imanini ziyada qiladiyan amallarinin bittasi bu, nafil ibadatlari qisablamaydi. Biz bu fariz wa nafillarini afizalib goligan tahajjud namazini tertibini bugun aytib yakullar ikanmiz, ki ingi cumadan insha Allah bu maw'iza qilishlik waqtini ham belgilanyan, waqtini ham sal aldurab qiz surishlikki qasqildik, saat birdan ya bish minit uzayib kisi on dakiqa.46:39ya inki 5, ya inki saat 1-dən boshlab, ya bir cüm'a, ya inki 2 cüm'a, jab orsak 3 cüm'a gecə, soval-cevab vareqəsi qaçilnədi. Taharat qilişlik babıdən boshlab ta fariz namazlaru, nafim namazlar, ana undan keyin, bazbir namazlarda uqurladiyan xas surələr, mənəşrərdən bir çikədən, inşallah, soval-cevab vareqəsi, inşallah, bir çikədən.47:07uluyurganimizci fiqhi masalalarini, masalalarini isa imam azam rahmatullahi aleyhini mazhabigin muafiq qilishiqe hareket qiliyan halatda, Quran-ı Kerim-i Hadis-lerden qaliyan sahih Hadis-lergi suyayangan halatda, jawab birishiqe hareket qilimiz. Suni uchini ham sizlar irtara kelisinlergi ham targayib qilimiz. Qisaq-qisaq sovallargi toqtasek, yerini tin shirikke verse boladi mi? Yerini tin shirikke...47:37Bersa, boladi, buna ulamalar özlərinin fiqi kitaqləri də mənə musharika babini bayan qilib etkən, lekin şartləri var. Məsələn, yer egesi bilən dihqan iko kelişədi. Yer egesi etədi ki, mendən yer və bungi ketə digən sarf haricətlərinin puli. Sizdən mihnat və şunin mukabildə mənə azir traktir deyimizmi, at uloğu deyimizmi.48:06xulaz iki o tamandan ham bab baravar kuch ishlatilişlik şartı bilan bol şey gara, birinci surat. Mesalan, bir tamandan yer, ikinci tamandan mihnat. Xunarliga, ya inki ikinci tamandan suge ketadiyan harajat bosa, birinci tamandan uşandagi yana başqa bir harajatlar. Yoq, bungi kiliş almayimizdisi, bir tamanda agur raq mihnat qalad, ikinci tamanda yengi raq mihnat qalad, xulaz kiliş uge qarab bolad. Amma birinci...48:33suratini ulamalar birinci suratda fiqhi kitaplarda zikir qilishgan. Hadisda ikixil kuylaqda namaz oqishga ruqsat bolmaydi digan, shun shuntirib berin. Payganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, samma deb namlanada arap tileda, bu, yingi ham chikarilmaygan, top togri tikilgan, yingi wa insanin harakat qilishlik orni kursati berilmaydi digan, yani top togri yingsiz.49:02Wa alda acik golmay tikilingan libasta namazu kuxilikdan qaytariganlar, ana undan kiyan isa aurata aciklik qalna digan urlinda ham qaytariganlar. Amma kiyib yurisdan qaytarigan libaslari, agar onu qasiqlaygan busa, tani taza qizil va taza sariq ham kirgan. Bazilar sariqni mansuk digan, digan mansuk digan biz hadirce dalil bilmaymiz. Assalamu alaikum wa alaikum salam.49:29qayt bol yandan keyin ruhu qayaq qabarad. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam nin hadislariya qarayanda ruh ta qabriya barguncisa usha qabr cesatinin ustuda turad. Hatta hadislari geladi ki, agar salih adam boladiyan busa, qaddimuni qaddimuni, mini tizraq olub barinar, tizraq olub barinar, dib turadi digan. Agar Allah uzaqlasin, yaman adam boladiyan busa,49:55Ahu vah salib ay tituradi ki, min qayaqa qalib barayab silardi, qatliq saligan ahu vahana, agar insano jin ishtgani da, kushidan qalib balardi diyan. Qabrigi xoyilisliyi bilan, ruh indan kiyn cesetki kiradi. Cesetki kirib, sawal jawab bolgani dan kiyn, anan undan kiyn, yakshi adam bosa, yakshi dikka, yaman adam bosa, qabirdagi yaman hayati, barzak hayati boshnani.50:21Ölgen adamın ruhu keledi mi? Misal, peyşembe ve cüm'a kecesi keledi. Şunu edip verseniz. Bu keledi digenler biz Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde bilmedik. Eger, keygiz kitaplarda biliniq qamese. Peygamberimiz aleyhis salam bu gaybi emelinin bizlerge bazilerini gina Allah ta'ala peygambarimiz ge bildirgen, şu bildirgenlerinin bazilerini gina50:50Peygamberimiz a.s. bizlerge dayan qilgen. Ruh ilme, qaybi ilimdir. Allah Ta'ala, Peygamberimiz a.s. quran-ı kerimde itadi ki, yas'aluna ki anir ruh, qulir ruha min amri rabbi, sizden ruh haqidi surashadilar. Ayting, ruh, rabbimin amridan dib bilin, bilin dib, ayting, demayk,51:20Ruh, wa unge boli etken azab, ya inki rahatlarnin hammasi, bu, ghaybi amallardir. Unin bizgi payishanba kunu kilişligi, ya inki cuma kunu kilişligi, bu, bizlargi namalum, wa bizlargi payganbar misal isan bu haqda xabar birmigan. Bu sovalgiya takriban biz jawab birgantik. Damla, tahajjud namazini okush uçun kecesi uxlab, yarim tümda turub, okush çertmi, ya inki sahat bir iki geçib oturub,51:48albeta furtandan keyin tahajjudni okup keyin yatsa boladim. Tahajjud kelimesinin ozi bu uykudan turishlikki manasini, uykudan tarqilishlik manasini ifadalib. Lekin iki o halat ham bolaurad. Haqlasin, kichesi uchunji qismida turalmagan adam furtandan keyin okup boysin. Ya inki uchunji qismiga yitalmagan adam ikinji qismida okup boysin. Lekin,52:18Biz hadiste bayan etalimadik, hadisteyi bazı hadislargi tutuktab. Peygamberimiz aleyhis salam etiganlar ki, muttafaqin aleyh boliyan hadiste, namazlarinin in efzali Davud aleyhis salamnin namazidir. Kichinin uchuncisi da turarti, tahajjud namaziga, altuncisi da yenak demalarti. Rozalarinin hem efzali Davud aleyhis salamnin rozasidir. Bir gün rozadar bolsa, bir gün oğzu acik bolarti digan.52:47Mənə Abū Hurayn radiyallāh an huni amaliga qarab durib, kiçənin ana quftandan kiyn taa taa qatturgunca qaysi bir saatida tahajjud namazini uxuyvursa buradi, lekin bu saatilarnin in afzali kiçənin uchunji qismidir. Allah ta'alanin gozal isimlari wa ali sifatlari bilan, hammamizdi ham mənə şu tahajjud namaziga, tarz namazlarını ada qiligandan kiyn, nafil.53:14ibadetlarni afzal volmus tahajjud namaziga Allah ta'ala bizlarni muafak kiliştigini sorayimiz. Allah ta'ala bizlarni və biznin zurriyaflarimizni mənə əvvəlde eytib etkin bu cum'a bolsin, fariz namazlar bolsin, bularini qadaqil edigin zurriyaflardan kilsin. Körgenimizde ularni közimiz ibadetde turgen vaqtda ulardan puan edigin zurriyaflardan kilsin.53:37Allah subhanahu wa ta'ala icimizda iman bilan wa amali salih bilan utkanilarni gunaxilarni maqfirat etsin. Sawal jawablarini yengil qilisin. Qabirlarini cennet baxchilardan bir baxcha yaylantirsin. Allah subhanahu wa ta'ala yeryuzidagi qaysi bir musulman bulmasini ularinin buran bir bimarib oladigin busa Allah ta'ala ularinin dardilarini uzi shifa biersin. Qarizlarinin qarizlarini uzi otesin. Allah ta'ala qaysi bir dantmant bulsin, yanki baxchilarini qaysi bir kulfat, musibet kushgan.54:05musimman bradarlarimizin musibat wa kulfatlarini uze kutarsin, wa hammamizni ham yakhsilikte cemlesin. Subhanakallahu mabihamdik, ishadu an la ilaha illa ant, astaghfiru qatubulik, wa ahmatu qiyar, alhamdulillah.54:38Summa amma ba'd. Dar haqiqat, mü'min kishinin tarazusu bar. Bu taraznin pallasinin bir qismiga özinin amallarini koya digan bosa, ikinci qismiga özü amallari kimlarnin amaliga muafuk boliyatganligini örcay digan tarazdir. Dar haqiqat, ikinci pallaga, qayganbarimiz a.s. sünnatina,55:04sahabalar wa tabi'inlar amalini koyajaktir. Bu haqda, mazhabimiz imamı bulmish, imam-i azam rahmatullah aleyh aytadiki, sahaba wa tabi'inlarga wa ularga yahshilik bilan irgeshkanlarga irgeshamiz. Ularning brandasini yamanlik bilan zikir qilmaymiz, daima yahshilik bilan zikir qilamizdiydi. Bu orinda ham,55:33Yani, tahajjud babida ham sahaba wa tabi'inlar qanday amal qilgan disak, eyvah, sahabalarinin tahajjud babida açgan sahifalari kichalarimizni utkizar idi. Lekin, kilin, bugun, tabi'inlardan bittasinin kichkina gina bir özinin tahajjudin kichasini55:59Təhəccüd bilən, təhəccüddə isə nəməni sorə gənliyi haqıda bir qıskə toxtab ötəmiz. Bəsrə şəhrinin yigitlərinin bitkəsə itədi ki, Amir Rahimahullah bilən bir künü,56:29səfərgə çıxdiq. Səfərdə, kix bulgəndən giyin, bizdin karvan, bir vadiygə, vadiydəgi, çəkələk zar aldiyə kilib tuftadi. Amir'ye bir qarasam, Amir özinin atini yaxşilib baqladi. Atrafige ut öləndən alib kilib qoydi. Və, özinin matalarini alib,56:52insanlarnin qozi yetmay digan tomangi qarib kitiyatganini kordimda, Allahike xasam ki, bugun amirnin arkasidan ergeshaman, wa kichani qanday utkazishligini bir koreman, dedim, wa arkasidan ergeshtimdiydi. Amir, kich kimnin qozi yetmay digan, wa hayaligi ham kilmay digan, bir çikelik zargi kildi, wa qiblagi qarib yonaldi, qiblagi qarib turdi.57:21ilahim, dar hakikat, sin mene,57:51ozinin amrin bilan yarattin, va ozinin amrin bilan dunyadagi bu balalardan minit turguzdin, musibatlar ustiga turguzdin, va eytin ki istamsik, bu orinda mahkem Quran va hadisni ushleb, balalar ishida mustahkem dinin bilan turdib mingi buyurdin. Ey Rabbim, agar ozinin kuchili,58:19wa baquwat bolgan lutfi karamin bilan bu dunya balalarda turmay digan, bosan nima bilan indi bu dunya balalarda fitnalarda fitnalan qalmay tur alaman. Qoyin ki, biz bu orinda Amir Rahimahullahnin hamma munajaflarina bayan qil almaymiz, lekin u kishinin munajafları manashulardan ibarat edi. Arkasidan ergeshgan halige basarali ki, yigitaytadi ki, min,58:48bu kishini faylab turdim. Hatta kiche bir vaxtki yitib qaldi, amir isa kolini asken halatice dua xilib turaridi. Men, mudraq basib, uyku mengi qalaba qilib, yanboshladimda uxlab qaldim. Amir isa meni haliham bir chekeda bikinib yotganimni kormasidi. Qachon, kuzim uyganib, kuzimni bir atsam, amir,59:17duada turaridi. Bir uyqansam, kecasi ham tugab, bamdat vaxti kirey dibqabdi. Amir isa hal ham, duasıda davam etiyabdi. Duasıda mana bularini qilaridi. Ilaya, pırp pırpsan, mana tan ham kirib geldi. Insanlar isa, özinin fazlindan, rizqindan qidirib, uyag biyag qaqarab, harakab qila boshladi. Ve,59:44ularnin hamasinin sinde haaceti var. Amirnin sinin aldindegi haaceti, uni kechirib yuvaçliyindir. Ey Allah, minin ve dünyadegi braderleriminin hamasinin haacetlerini uzin kechgir. İlaya, min sinden üç denerseni soru yenidim, minge unin iktesini berdin, bittesini bermedim. İlaya, minge uşa...60:12üçincisin ham bergin, hatta özüm yexshi korib, özüm haqliganday, senge ibadat qilay, didiyo, ibadatini, duasini yekulnadi. Wa ornidan turumakcaydi, menin bikinin turgan ornimni caimni korib qaldi. Wa qamgin halatda, hara ke hunta tarqubuni, allaylataya akhal basra dedi. Yani, ey basranik bradarim, siz bu kece,60:41Meni paylab ötsiz da, dedi, men hə, dedim, hətti ki, Allah sizni özü sətir qılıb bekitsin, bu keşenbinde bolib ötken vahiyyani insanlaryga eytməyin bekitin, dedi. Men həttim ki, Allah ki, xasam ki, bu uçta Allahdan soraygan narsayizni mengi eytib berməgin iske, men buni həmmasini insanlaryga, adamlaryga hazır barib eytib biremen, dedim.61:11vay haklan taf'al, ee halinizga vay bosin, hali shuna qayin qilasizmi, huyin yendi, dedi. Huwa maa aqullak, dedim, ay kanimni qilaman, dedim. Ilaj tafme yendin ki, ayti ki, mayli, min sizga bu ushta Rabbimdan sorayan narsamni aytaman, lekin minge vada berasiz ki, hishkimga bunu xabarini bermasdiyizga. Min aytim ki, ha, sizga Allahni ortaya koyib vada beremin,61:40Siz madami ki trik bot durar iken siz, bu, hiç kimge bu sirne eytip koymayim en dedim. Eyti ki, min dinimde ayallardan kore dinde fitneden korkmestim. Yani, dinimde ayallar fitnesi blan fitnelenib qalishlikten korkar idim. Rabbimden, ayallargi bolyan muhabbetini qalbimden suğurub alib tashlashlikni soradim.62:07Allah Ta'ala, menin bu duayimni icabat qıldı. Hatta, biran bir ayalni aldıdan ötkenim nime yu, divalni aldıdan ötkenim nime bolub qaldı. Ettim ki, bu birintisi, ikintisi nime? Etti ki, ikintisi, Rabbimden, özüden, başqa, hiç kimden, qorpməslikni sorədim. Rabbim, bungi həm icabat qıldı, bu duayimni həm icabat qıldı. Men, yeru asmanda,62:37undan boshka hichkimdan korkmay digan kichilardin bitdasi yaylandim. Posh, unda ikintisi nima didim, digdi haligi basaradigit. Hittiki amir, rabbimdan mindan kichki uyguni ketkezishlikni soradim. Hatta kichelari tahajjud bilan rabbimga ibadat qilsam, kunduzlari roza bilan rabbimga ibadat qilishlikni ahladim. Lekin rabbim minge uchintisini birmadi.63:06və birməyabdi, dedi. Bunu eşkəmdə itim ki, ey bradar, siz özingizgi azraq rəhəm qilin, çünki, siznin, mənə bunday, roza bilan, kündüzünü ötkezicligingiz, keçesi tahaccud bilan, keçeni ötkezicligingiz, bu nəfsingiz üçün nuhayi tağır qiyindir, çünki, cennet bundan azraq nersə bilan taqilnadi, cehennem isə, bundan,63:34azraq narsa bilan cihandamdan saklansa buladi, digantim minge xarab. Min, malamet ve madamet qilinmay digan kunda, malamet ve madamet qilinib qalishligimdan korqaman. Allah ki qasam ki, ibadat qilishlikte hareket qilavraman, ma da min ki ibadat qilishlikke yol tapala digan bosam. Eger najat tapa digan bolsam,64:02bu Allahnin rahmati bilangina najat tapaman. Agar jannatik kiralmayi cehannamgi kiradigin bursam, bu minin ibadetini kam qilganligin uchun boladi, dedi, dedi. Ba, ajaba, shun chalik amallar qilib turib, ana undan kiin ham, agar najat tapsam, amalim bilan dimadi, belki Allahnin rahmati bilangina jannatki kiraman, dedi.64:32Bu köpçilikimiznin diş vaxt namazini, yonki haftada bir merte gini, cüm'a namazini okup koyib, ane undanki yin cennetinin törini, özige dava qilip tur yin köpçilikimiz için, kette ibret ve namune bulmakliyik gerektir. Dar hakikat, köp saatlerine, kiçedegi köp bizlergi biriledi yin, xah dünyavi, xah dini, xah ahiret.64:57Alhamdulillah, wa salatu wa salamu ala Rasulillah, wa ala alihi wa sahbihi, wa man iftadabihadihi ila yawmiddin.65:35Islām dine bu urta miyarda keligan dindir. Hayqambarimiz sallallahu alaihi wasallam, la rahbaniyata fit din dedilər. Dinde dünyani tarq qilib ketishlik dinden imas dedilər. Bizning, hali tepedegi, hayqambarimiz sallallahu alaihi wasallam, tahajjud namazida, baqara, hali imran, nisa, wabashqa surilarni uqiyan legi.66:05Amir ibn Abdullahnin keçesi bilen tahaccudni ökkezisligi, kündüzü isa roza bilen ökkezisinin soragenlikleri, va başka-başka eserlerinin varit qolub gelisligi, bizlerinin hayalimizga apkib koymasin. O, shunchi ameller boladigin bosa, bala shaqani baxish xayirde kaldi, dunya tapish xayirde kaldi, digin fikirini alib qolub koymasin. Islam hich qachan insanlarini, dunyani tarif qolub,66:34dinke shungub getishlikke, bala shaqani tarqilib turib, masjidke utruval shikke tarqib kulmaydi. Din wa amal, din wa dunya, salih amal wa dunyawi amal, masjid wa tijarat, dukan wa ibadat, bularinin hamasini cemligan amal, din bu islan dinidir. Belki, bizlarinin qiligan salih amallarimiz sabablik, bizlar tapiyabgan,67:04mülkimizde, malu dövletimizde, və vaxtimizge Allah Ta'ala berekə atayet edir. Hayqambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam etkenler ki, Ahabbul a'mali ilallah, adwamuha walaw qalb. Allah Ta'ala ge en süiflik amal, doam nisidir, eger ki azgina bursa ham. Siz eger, keçesi bilan, yoyn ki, keçesinin,67:32keçenin üçinci qismida ibadat qilişlikke qadr bolmesengiz tahajjud bilen, puftan denkeyin, qah iki rekat, qah tör rekat, qah altı rekat namaz okeyin. Lekin bu namaz-i izni tariq qilip koymayin. Hayganbarimiz sallallahu aleyhi ve sellem, ey Abdullah, dediler, Abdullah ibn Umar radiyallahu anhuma ge, sen falanchi falanchi ge oxşab, keçesi bir turib,67:59ana unden keyin turmey koya diyan adamlariye okishab qalma dedilar. Demek, az gina bolsa ham, dami bolishligi bu, Allah ta'ala ge suyukli bolgan amallarinin bittesidir. Dar haqiqat, bizlargi bu amallarini örgetgan, tahajjud namazini okishliknin peshuası bolgan, paygamberimiz sallallahu alaihi wasallamga, bu kunda kubrak salatu salamlar yollashlika mamur bolganmiz.68:24Ey iman kel teriyan kishilar, bukanda paygambarim shalallahu alayhi wa sallam ge kub, shalatu salamlar, yollaylar. Allahumma salli ala Muhammad wa ala ali Muhammad, kama salli te ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim, inna ka umidun majid. Allahumma bariki ala Muhammad wa ala ali Muhammad, kama bariki ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim, inna ka umidun majid. Rabbana la tuakhizna, innasina aw akhtana.68:47رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِسْرًا كَمَا هَمَلْتَهُ أَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَعْفُوا عَنَّا وَغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ رَبِّ جَعَلْنَا مُقِيمَTampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.