Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Assalatu wassalamu ala rasulillah. Fimma amma abad. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Dersimizin başlaştani evvel, Allah ta'alanin gozel isimleri ve ali istifetleri bilen, yigilişimizin öz razı bol ediyen yigilişliklerden, tarxalişligimizde ise günahlar magfurat kılın ediyen tarxalişliklerden kilişligini Allah ta'alardan sorayimiz. Dersimizin hemmegeni manfaatli bolişligini sorayimiz. 0:32 Namazdagi xatalarimiz ikinci darslik. Azandagi xatalarga kirpokta gentik. Azan eytislik, insanlarina imaniga charlovki, islam shiari, musulmaniklin bilgisi, Allahnin yeganiliyini tentirislik, Rasulullah sallallahu alaihi wasallamini ilkiligini ispatlashlik. 1:05 qaytarishlik və shungəh shungəh oxshesh köb hikmətlərini öz içi qalgan büyük əməli xusafilən edib. Ulamalar azan eytishliknin kört tə hikməti bar digan agar. Birincisi, ıslan shiarini ilan qilishlik, ikincisi, tawhid kaliməsini dayan qilishlik, ikincisi, namaz kirgan vaxtini 1:36 ver namaz okul ediyan mekanini bildirishlik. Törtintisi, cemaatiye cakirishlik. Azamdayi hatalarimizin birintisi, muazzinlar vakitlariye bi parva bulishlik. Muazzin, Allah subhanahu wa ta'ala koyyan amanatlar kishiv. En katta amanatlar kishilerden bittesi, bu muazzinlar khusaflamid. Chinki ular yerdayi amanat adaqilin ediyan 2:15 kattabir amanatnin waqtini bayan qiladigan kishlari qisaplanati. Xuncinan mu'azinlar uuz waqtida azan eytmahlik kerek. Namaz waqti kirdi mi, darru eytishliyi kerek. Mu'azinlar uchum berilingan kattani ma bar, fazilat bar. U shalardan bittasi, tahu, tash, qurgu, hul, narsani hamasi ishtmasin, qiyamat guni da unin faydasiyi hujjet boladi. 2:48 İkincisi, qiyamat günüde en boynu uzun adamlar kimler? Muazzinlar bolad. Ükincisi, savabı üçünçelik derecede büyük ki, muttefakın aleyh bolgen hadiste, Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, agar sizler azanda, yani azan etiklikte, ve brinsesle turisliyse qençelik savab barligin bil yeminlerdeydi, talashib qalib ortada, kiyn qur ateşleb, 3:19 shu ishin xilgen bolardin lardi edi. Muazzin azan namaz vaxti kirishi bilan eytishlik kirik. Bizda manishin asyikub itibar birilmeyid. Bazan, bazibir namazdan, baz maqsicladan cikib, boshqa maqsicliki itiyafsayiz, indi ushe maqsicladan azan eytiyafkin buladi. Shunchalik dereceda bizda nima var? Tafa'ud var. 3:51 Mu'azzinlar bu mas'alada ne maqlishmaydi? Yetibar birishmaydi. Mu'azzinlar amanat dardir, dediler Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, imam Bukhari, imam Ahmed rahimahullah, ruwayat khaliyyan hadista. Bilal radiyallahu anhu, va ibni ummu maktum iki uleri, Allah iki ulerden razıb olsun, azan etşert. Ibni ummu maktum, 4:28 Bandaq namaziga azan eytardi. Bilal radiyallahu anhu qaysi namaziga? Qechki tahajjud namaziga eytardi. Qechit. Madinada, Manashunaqa, Tanyu vaxtida iki merti azan eytilardi. Ibn Ummu Maqtum azan vaxtini kucupturardi. Qachan, subhi sadiq kirib qaldi desa darru azan eyti olardi. Qeyki u kishinin gozlarini meyti? 5:05 Azan eytilişlikdagi ikkinci xata, indi bu yerdə hərbir lafizlər ye tohtab ötməyimiz, lafizlərini toğru eytməslik. Lafizlərini toğru eytməslik. Eşhedu degəndə, həmzəni, eşhedu deməklişlik, çoğduşlik. Eşhedu degəni, guvaqlik berəmən degən. 5:41 Birinci, hamza çozula digan bosa, guahlik bereyimi digan mana çıqadi. Künaliga, ikinci, akberde bu harifini çozub, akberdeb eçlik. Bunda ham mana özgaliq getib, akber barchamiz bilamiz nima digana, büyük digan. Akberdeb eçlikte, nagara digan manan gildib çıqadi. Arabdili nima, 6:15 Naziktil. Hər bir kelime öz ordunda eytilmakti kirik. Adan kelimelerini, ahirgi harifini eytisliktagi, eytislikta Allahu Akbar deyiste, məsələn, həmmə xatani zikir kiliş bu yerdagi, oşe, ahirini kozu varşiliyem, bu, Allah Ta'ala'nin ilməsini, Allah Ta'ala'nin kelimesini, ismini, 6:51 çozu varisliyi xisaplaniyat. Bu, hannati ori. Aslida, shuyerda, sawal. Azan, qanqa mad çozulmaklayi qerik. Aslida, sunnat bu icay. Qanqa? Yeddi mad, bilasiblarimi, yeddi mad, in, kub, mad, aslida. Aslida, bizi qiliyatkan, hama meqidlarimizdeyi, shaksan bizi meqiddeyyan, uylayman sillarini meqiddiynlar deyyan, hatta Mekke, bilan, Madina deyyan, bu sunnatka muafikmaz buna qizlik. 7:26 ulamara bundan qaytarsaydi. Ikkidan tort madgacheye chozilaydi. Bu incalik daracada indi uzaqdan uzaq chozisliyik, bu, paygamberi sallallahu alaihi wasallamini inimasimas, sunnatimas asillaydi. Hama azandayi khatalarini ayitib otishtik qeyin, deyikin biz umumi maazinlari ayitamiz ki, anit, rawan, manasi ozgertirib yubarmaydi yan daracada nimaqil maqli kerek, 8:03 ayitmaktik kirik. Va bir şu azan ayitadigan adam imtikandan usta yakshi bolard. Menim taklifim suna qaydi. Imtikandan usta, damlayami, ya inki bir biladigan adamga azanini bir nimaqlis kirik, ishtirislik kirik. Baygambarimiz sallallahu alaihi wa sallam Mekkaya bardilar. Mekkada yash ballarinin azan ayiti etkani ishti. Va 8:38 Uşa balalar ikidan bittas balani, Abu Mahzura digan bir yash balani, awazi yaxqaldi da muazin qilib qoydi. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamini nimasidan otdi, imtikhanidan otdi, istif turdi. Xuncin hain muazinlar özü bir tixirtirli olmaqliy kirektir. Har birinlarsa, ashkar boyan vaqtda özü tixirtirli. Doğru mu? Tixirtirli. Sarayda yaskan malam, 9:10 semirgen dengin, saray dengin chikhadi. Torun, amma biz, Allahnin kalimasini, İslaminin shi'ari bolgan azanini istirmay turub, nimaqlamiz, eytavramiz. Awadishirali bosa boldi, yakhish choziyatbi boldi, katta mazibur kitavramizda. Anakam etasilla, lafizlarini doğrulaşdiki harekat qilishkerik. Azan eytiliştikdagi xatalardan yanabittasi, azanini istiyatikan adam nimi iskhiladi? 9:44 qaytarad. Takrarlaydi. Yan animi isqiladi? Dabay? Salawat ayitadi, ya inki salawat ayitish bilan birga masjidki shashilad. Bizdagi xatalardan bitkasi azan ayitiyabkan busa adamla otruvalad. Chakriyabtu. Hayyalat salah, hayyalal falah. Namazgi kilinlad, najabgi kilinladiyabdi bu kushi otruvalayabdi. Bu yan 10:20 qatalarimizdiki azandeyi qatalarinin bitteti xisaplanad. Muazzin azan eytiyafgan vaqitda, muazzin qandeyi niman eytiyafgan bosa, shunu tekrarlab turusliyik, bu ayganbari sallallahu alayhi wa sallamini sunnat xisaplanad. Amma uliyor diga, baska naya starla? Jalla jalalu, wa shungi oxshigan kalimalarini eytiyik, bu sunnatlanmaz. Azan eytirib bolgenden kiyin, salawat eytidi, 10:51 ane undan keyin nimaqladi duasini oqidi. Bizdagi bir navtogrib bir cunca var. Muazzin duanı, bu hem khatalarinin bittesi, mikrofonda cehri oqidi. Bu hem sunnatki xilaf. Sahabalar cehri oqishmayan dualarini. Ikinciden hanefi mazhabinin usuligi xilaf bu. Hanefi mazhabi da dua qana qilnadi, makfi qilnadi. 11:26 shukabi amin hamdima itirledi, makfi itirledi. Kökçelik mene shukabini itsek, adan duasini ademler mene shumile urgen eddi dici eddi. Bu, nahtoglu cinca, nahtoglu fikir. Yigirme yilden biyan mescikik yigan adem, yigirme yilden biyan muazzin dua qiladigan busa, duasiyi qoçulub, koyadida, dengese bufar eddi. Sore teyiz bilmeydi o shekir. 12:00 shu yerde sawal, jawabini soramaymam, qolin narniyam, kotarin nard demaymam. Kancha faiz adam azan duasini biladi? Jawab kusunarlik. Yigirme faiz chikmaydi. Muaddinge yukla koygan, adamlarina hamda suna qar. Yigirme otuz yildan biyan Mekke geladi, shu muaddingi dua qiladi, bomisam yigirme otuz yildan biyan ishtiyab shu duana. Qarayn, 12:34 Adamlar qancalik dereceden nime qiliyen? Dengese, yalqov qoyen. Muazzin ge suyeni biravirat. Ana yendi siz bunun faziletini, sawabini istin. Baygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, kim muazzin nime digenini takirarlat dursa, kin salawat eysa, kin Allahumma rabba hadihi davati tamma wa salatil qaima. 13:05 ati muhammadanil wasilata wal fadila wa ba'athu maqaman mahmudalladhi wa'attad disa unge qiyamat günüde şafaatim bolat didi. Unge şafaatim bolat didi. Fakat mu'azzin af qecik edibin şafaatini. Şunu bilaylik ki qiyamatda sababını birmeydi mu'azzin. İmamın birmeydi. Sizler için ki ingi ders geçe, tavşırme, azam duasını yafa olasılar. 13:41 Sorayi man desem, yarimindan kopinla kemiye qoyasilar. Lekin bu, nime, ozinlargi havalaq. Shunakangi katka, nime, savab, fazilar, igasi bolaydi turusilar. A, mani unutatayim sazim. Azandaygi xatalardan bittasi, shu, nimenin ahiri da, muazzin bilan jor boruk tuketishlik. Kuk jorlargi boruk qasayiz? 14:21 Mu'azzin ahirigi azan lafizlari dhe cema'at görm olub bi getecez. Bu hemna tohru, her bir adam özü mu'azzin eytkenden giyin, mu'azzin eytkenden sani özü nime qilisli gi, tekerarlab turisli gi. Yeni belsi cevalergi borsayiz, mu'azzin azan eyti yefkin vaqtida, Muhammedin Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam lafizi giygin vaqtida, darmagini nime qilib, tifkilib, qorgen misilib? 14:52 qaxini shum bilan silab qoyab. Körgen la barakimana, eytisab. Bu naqan narsayam yox, yana davumla körmegen narsan eytibirdib, yeta shunu islab yormaynab. Baz jollar da shu isni qilisab. Bu ham azandayi xata, bid'at islarniki nimasi, bid'tesi xisaplanad. Azan do'asi, va'atla gece, anna shum gece eytisab, 15:26 unge shafa'atim boladi didi. Warzuqna shafa'atahu yawmal qiyamah. Bu lafiz, nima qalingan, artıqca qoşimca qoşilingan lafiz xisaplanad. Wa haqiza, başqa diyarlarda, başqa nartalarim qoşicad. Bu ham, nima, azandaygi, xatalarinin bittesi xisaplanad. Azandaygi, xatalarinin gana bitsi, 16:04 Qusha, bazi lafizdan qushlik. Bi rahmatka ya arhamar rahamin. Amin, Allahu akbar. Allahumma, inna nas'aluka bi haqqi hadihi dda'wa wa haqiza. Har qayda, har fil nasi qushyad. Bu qushumchalarin hamasi qushumcha bid'at amallar qusaflanad. Azandaygi xatalarinin bittasi azan eytiligendenkiyin kusmay arkasindan takbirayti varishlik. 16:37 Azan eytilikden asli maksat nima? Ademlerinin namazki cakirisik. Buram bir kisinin ishige baribem ishik takileseyizem, ya inki cakiriseyizem, 10-15 dakiige geceni nakilesis, kutesis, ishti disis. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam davridahan azandan qiyin, nima qili sharti? Namaz oku sharti, nafil. Dua qili sharti, kuti sharti. 17:13 har bir azam bilen takbir ortasida 15-20-25 dakiqa gece vaqt bulmaqliy girik. Hatta maqsatka muafiq olsun. Sham namazinin vaqti en qisqa boyan tardirde hem, 10-15 dakiqa ortada vaqt bulshiy girik. Anas radiyallahu anha itad, Siz bizni Rasulullah sallallahu alaihi wasallam davrida koriganinizde idi, 17:47 Azandan keyin biran bir kishi mehqis kekirib qasa, qadamlar iki rakat namaz okuyafganini qorib, fariz okuyaf timinkindib uylab qalarti dedi. Hamalari namaz okuyan. Bayna kulli azanayni rakatayni dina hadis var. Har bir azan ve tekbir ortasida iki rakat namaz var digi. La turaddu dua, 18:18 Beynal azanayn, iki azan, yani azan və tekbir ortasıda du'an nima qilmaydi, qaytarilmayt digi. Xuncidam ortada nima bolish qerek? Fursat, vaqt bolish qerek. Taharat alib, üyden çikib qevala digi. Ana undayn keyin, bazı sünnetlani okuvala digi derecedaygi, ortada vaqt bolmaqliyi qerektir. 18:51 Azandayi hatalarinin bittasi, azanini istib turub cikmastik. Bu cüda agir musibet. Cüda agir musibet. Şunu için həm, İbn-i Mas'ud radiyallahu anhu ayten, azanini istib turub, unge icabat qilmastik, nin günahiden kore, azabiden kore, qulaqqab khurgaşinlar irtib koyilgen yingil rahbolardi diyan. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, 19:26 davrida, imam buxari rivayatida, bir aciz kishi, kuzi aciz boyayan kishi, Rasulallah sallallahu alaihi wa sallamdan ruhsat sorab geldi. Meni kuzim aciz, meni masjidga alib chika digan adamam yok dedi. Unun usdiga, masjidga ki günumca, turli minge tahtir kursat digan hayvanlar var dedi. Meni uyda okusam boladi mi dedi? Kuzi aciz xarayim. 20:06 Afçıqa diyan adam yok. Yana, keler digan bosa, yolda tahtir kursata digan, id, yaa, şimdi okşa gandamalar bar, hayvanlar bar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bolad oksa iz dedi. Ukşu ugrul kitiyatu di, tohtayn dedi. Azanini iştasi mi dedi? Ha, iştaman diganti, unday bosa sizgi uzuru yok dedi. Unday bosa siz icabat qalin dedi. 20:39 Adami icabatlam idi. Agar bu iki kuzi kor, geta kila kuzisi yox, aziyyati bogan, adamlar ucun aziyyatini icabat kulmasik ki, uzur yox bolay digan bosa, saqlam bogan biz ucun mutlaq uzur yox. Imam Ahmad, ozinin musnadida rayat tulgan hadiska, la salata licari il masjidi illa fil masjid didira. Masjid qoshlisinin namazı, 21:10 Məhciddə ginə durs bolət dədi. Məhcidd qoşnisi kim? Azanını iştə digən ademlər. Bəz mənə içim günü, u dəvrdə mikrofon yoxdə, iştirməs dədi. Zə mi itəmiz? U dəvrdə maşina yoxdə. Nime qalarmay digən? Yitkiz qelarmay digən dəktir. Hadir gün dər, həmdir illa. Həmə təmanımızdan nime iştilədi? Azan iştilədi. Tinçli. 21:42 Kechkuru nam, kunduz-gungu day, yaryq, u eytadiyan darycadayi qawb qatar yuq. Qachan, azan eytidiyanda icabat qilmasa bolad. Agar camaatga chika diyam bosa, kasaliga, kasal qochlub kita diyam darycada bosa. Ya inki, qachib yurgan adam bosa da, chika diyam bosa, nimaqsa, u shqan qora diyam bosa. Buna disayim, hadir qofqa chikmay qoyad. 22:20 namazdagi hatalarimiz niyetni tilbilan eytislik. Bu qefni eytislik kubcilik bizi unatmasi digi munkin. Lekin, toru mazhabdayim niyet tilbilan eytilmigdi. Hanafi, Maliki, Shafi, 23:14 qalib qalib bilan 23:50 diganiz özü dimaqiladi, suzu qiyan niyatiz saqlanati. Buram bir hadiste Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, tili bilan, tör rekat uqtanini, niyat qaldim yuzimni qiblege burgen halatta, imamge xtidakilgen halatta, yoyanki özüm imam boyen halatta digani saklanmigan. Agar uqshi aytgani da saklan qalgin bulardi. Çünki din saklanicligin Allah ta'la vayda xildi. 24:26 Bu keyngi çıqan, hasratan hazır keyngi çıqan brashura kitablarda ham, adamlarga talim bericlik üçün niyatni, manay shunday ap gelinyan. Amma elbette shunday qivalishlikta, xatalarinin birintisi, birintisi, qaliblar bundayan hudda azaninin duasinday qafil buxbalar. Hatta bazilari niyatkardan buxzaran, qarrakat, qana deydi? 24:59 Ustan namaz farishe naryam yena bilmayman. Bunu farishe qinali bir ayatlaydi niyatni özini. Un gece hel namazini başlamayi turaydi. Nime diyatkanini özini makmaydi? Shunmaydi, bilmaydi. Bu ham naso uru? Ikinchiden, go yayin ki, shuni eytiyatkan, adem deydi ulamalar, go yayin ki, Allah Ta'ala qalbimdegini bilmaydi digandika. Vahalinki Allah Ta'ala, 25:43 Asmanu yirdayi, xamani asani biladi. Shaykh ul-Islam rahimahullahi itadib. Tur mazhab imamlari namazda niyatni cahri itmaslikke itfak qilishgan. Tur mazhab imamlari namazda niyatni cahri itmaslikke itfak qilishgan. Kim niyatni tili bilan ecike, uryanib qaligan bulsa, 26:13 ularinin niyeti namazdan mahfi qilish kirekligi urgatiladi. Kin, bazi adamlar, imam-i shafiinin, namaz awalidan nutuk bolishi kirek digan, getini natogri talqin qilishib, namazdan awalitil bilan niyat qilish kirek dib, namazdan awalitil bilan niyat qilishib. Imam-i shafi, namazdan awal nutuk bolishi kirek digani, u, 26:42 kulaq baravar kolunu kutarib, Allahu akbar deyishliyi kirekni ayitgan uqshidi yabdi. Kusunarliga? Ibn Qayyim rahimahullah ayitadi, sahih hadislarda, niyatni tilbilan ayitishlik ikite urindagina sabit olgan, hajiyaki umrege ihram getirgana da, wa qurbani qilgana da, amma namazda torov mazhab imamlari itfaqan, niyatni 27:14 til bilan qilinmaydi niyatni tilde qilishlik aside uzu qiyindirdi idi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ikte cahidi gini, kili bilan niyat qiyan. Umraga ya hajga ihram yikirgan da, labbayki Allahumma umratan, labbayki Allahumma hajjan dib cehriyaykan. Ya inki qurbanini qilyaykan da, i Allah bu Muhammattan, 27:43 Sallallahu aleyhi wa sallam. Və Muhamməddin niməsidən, a'iləsidən, dip niyyət xılgə. Niyyətini təli bilən eytkən. Namazdagi xatalərimizdin yenə bittəsi, namazını xuşu bilən oxşilik. Namazını xuşu bilən oxşilik. Allah-u Ekber, dip, qol kötərgen vaqtdagi, qol kötərişliknin hikmətlərini, 28:20 Bazib bir ulamala itadi ki, itki qolini Allaha iqbar dhib koter ganda, bütün dünya hammin arsani tarq qildim, tecladim digan manan ifaqalikdi. Özünge gina nima qildim, iqbal qildim digan manan ayvatadi. Namaznin asli, ruhi, mağzi, shirasi u nima da, khusu da. Khusu diganimiz özün nima, 28:51 Xushu digami, bèzi bir ulamara itgenki, hattu hərəket qımaslik digami. Bèzilara itgenki, qalib bilen til bir bulub, azalarinin həməsi Allahke buysinib, uqiyakken ayetlerini tədäbbür qılib manalarini bilib, kiminin aldıda turgenliğini bilişligi digami. Allah subhanahu wa ta'alu Qur'ani Kerimde, najat tafken müminlerini, 29:24 Bizge bayan kundi. Qad aflahal mu'minun. Dar haqiqat. Haqiqatanam mu'minlar necat tapti. U qaysi mu'minlar, en birinci sifati namazlarını khushu bilan ada qaladigan mu'minlar. Hadir kunda namazlarda khushu yuqaldi. Namazimizde awvel gidaqa khushu yuq. Endi kulak qaqib namaz ekiristeyiz, telefon ceninaydi. 29:58 Endi u uchurudu naryada axur muzika bilan jirinla turbti. Unusi tuketudu biyada xokhuraq jirinladi. Ozimiz deyem, endi bashlagantik oy hayal kitdi. Kimni huzurida turbimiz? U ulitib kitemiz. Hatta kancha rakaat, nima namaz, qayirda turgan na adami untadi. Bu, xususiz nima qilingen, okilingen namaz xusablandi. 30:29 Kusulsuz okilingan namaz namaz mi? Ha, kusulsuz okilingan namaz namaz. Lekin, quruk farizna adaqilish buldi. Unu inimesi yok, sawab yok. Boyindan farizna adaqilishik. Bir saftta, bir masjidda, bir imamni arkasidan, bir vaxt namazda, bir kanca adamlar oqid. Yanmayan purushadi. Ikisinin namazı, sawabı, 31:01 Asman bilan yerci alikatda farq qiladi. Shunqin ham Rasulullah sallallahu alaihi salamaytdi, namazgi bazan adamlar geladi da, bazilar ondan bir, bazilar ondan iki, bazilar ondan üç, bazilar ondan tort, bazilar ondan beş, vaha kaza ondan tokqiz, ondan on alip getadi, dedi. Sawabini toluq. Bu nime ge bağliq boladi? Xusu xusu ge bağliq boladi. 31:32 Rabi ibn Husaym rahimahullah, mashhur tabiinlerden, ibn Masud radiyallahu anhu etken, agar sizni Rasulullah sallallahu alaihi salam kurgene de, sizni yaxchi korb qalarti digen. Bu kishi shunkalik dereceda namazini khushu bilan okorti, hatta u kishi alamdan utkaniden keyin, khushunisinin balasi anasi geyti. 32:06 Anay, koshlimizdin tamida tura digan, ustun yuqal qal digan digan. E, balayam, u ustun maz. U koshlimiz isti, shun qalik derecada khushubilan turardi. Hatta basige kushlar konardi. Awvelgi tamilar kanaboyan bilasilar. Pisay, pes, eni bis samanlarida pisay, eni urlari samanlari kanaboyan bilmadi. Abdi, uydagilarini uyqatmasig uchun, tamige chikhvali filmakilchadi. 32:41 namaz oxishkan, tamga chikhvalib uxilashkan, usha naqad darajjada khushu-khuzu bilan namaklarida oxordi. Hatta bir kuni, macitnin bir tamaani aqdarlik etedi. Usha vaqtta, macit bazarinin yanida boladi. Usha vaqtta, bilisadi hamma chashkaq vaqti, bu kisi namaz oxidigan vaqt edi. Xalaiqini, hamasi bu kisi yoka tupoydikdib, eshkini aqib, kirsah, 33:19 bu kishi endi salam bereyafkan buladi. Halini makimaydi, bilmaydi, maqistin bir tamana aqdalib getkanda. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Bilal radiyallahu anhu gandima derdi, il Bilal bizi rahatlanitirin derdi. Rahatlanitirin derdi. Suni suni ham eytadi ki, namazdaigi biz tabiyafkan lazdatini 33:50 padişahlarinin oğulları tapkani deyidi, ular qil iqbilan bosa ham bizdan unu aqqoygin bolardi. Nimi qum padişahlinin ballari, padişahlinin ballari lezzet tapşidi uçin, hamay isni qil iqil. Quch bar, dunya bar, yol acik, lekin lezzetini tapşimaydi. Agar biznin namazdagi lezzetimiz tapşikandaydi, ular agin bolardi uçindaydi. Demek ular lezzetli qiliyatkan isladan kore, namazdagi nama, 34:23 Qaçan, qaçan, xuxu bol edigin bol se. Nime uçin xuxu yuqaldi bizlerden? Xuxu yuqalginin sebebi, özimizgik, özimizgik, köb işlərini köb eytirvardik. Ikintisi, ahiretden kore dünyagi köb raq nama qildik, derildik, iqbal qildik. Uçintisi, namazdagi lezzetini tapmay qoydik. 35:12 Qachan aqirgi mertta namazda turbi yiglegendik? Tarawihde imi? Fakat kini tahajjudda imi tarawihde? Uyan bosa imanli duasi sebebli imi? Sahabeler har kini yigleser. Bu, khushunin bizdegi nimaqib getken, yotarilm yuqalib getkenliyi sebeblidir. Khushu bilen o khushlikke sebebler. Birincisi, shaytani oy hayallar geler. Shaytan nimaqiladi? 35:49 ulu eslaya, falan ka ne eslaya, falan qarzi ne eslaya degi namazda. Ushe vakitda cap tamayin ge adraq basni burib, a'udu billahi nis shaytani racim degi, tif-tif-tif, ish marta tifir qoyishlik. Ushe fikirini buzib tashlashlik, dagi yana iqbal qolishlik, kimi ni adda turgan digi. Namazda yuxsu ge sabab bolay digan birinisi. Ikinsi, 36:20 namazda uqliyatkan ayatlarini tadabbur qilishlik, imkan qadar manalarini bilishlikke, hareket qilishlik. Alhamdulillahi Rabbil Alamin, bütün aleminin Rabbisi bolgan Allah ki hamdlar bulsun, bütün alemini ki, uqi alem içideki padişahlar niyen padişahs, baylar niyen bay, hami hacatlarina daxil uqi, bütün alemini başkara uqi, Allah ki hamdlar eytiyabdi. 36:51 Buna tadabur qilishlik. Ikintisi, Allahnin uluqligini yatta tutishlik. Dayim. Turtintisi, insan özinin zeyi, faqir, aciz, muhtaq ikanligini bilishlik. Ayniqsi, sajda da tuligini, xanchali qariligini. Bixintisi, kuzi dayim sajda ordinda tulishlik. Sajda ordinda. Nima bulmasin? 37:21 Səcdəgə barə digən caigə qarətin kəz izni. Bu, xşu ge səbəb qorədi. Amma eşk, acil seyəm, arqay qarə varşıq, öz namaz okuyabdi. Başqa kişinin namazını tekşiriyabdi. Yanə seyəm, buna qorə okudin də koyabdi, namazdankini. Öz iz okudizm shundə. Qanı xşu. Altıncisi, namazını qarnı aq, çan qaq, haqətge qistabdurgan raqtlarda okumakdik. 37:57 Bu həm nə məxlədi, huşunu buzadi. Peygamberimiz , keçki namaz başlansayu, keçki ta'an başlansay, nəfsini ölturva günçə tam yivali inərdi. Qistab turgen vaqibda namaz yoxdurdi, bizdegi uşaq hatalardan bitdasi, huftanini oku alay, saharetini yetkizu alay, keyin bir yola siye barib gelib keyin yatamandaydi. Saat münçəde serial başlanaydi, 38:33 həmən ərsən əndəkin biymala bulard. Bu yaqiyyəm seriyal buq kitabirat. Namazayi xatalarimizdan yana bittasi, kuzni sacda urniga qaratmaslik. Eng toğru urun, ulamalar içide geplari iqiyem, eng toğrusu sacda urniga nimaqliqlik, qaratishliktir. Ki, engi xata ruku və sacdalarini tiz-tiz bacarishlik. Bu həm nama, namazayi xatalarinin bittasi xisaplanad. 39:19 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, bunu namaz uğrusu edib etegen. Ve en yaman uğru degen. Demek için en yaman uğru, çünki uğru esildi, haq hukuklarını uğrulaydiyan uğru bolad. Haq hukuklar iki qısımdan ibarat. Bendelerinin bendeler ortasıdayi haq hukuklar, bende bilen Allah ortasıdayi haq hukuklar. Bir kişinin malını uğrulasa, 39:57 malini, pulini, ya inki vaxtini oğurlase, bularim oğurlik. Atey vaxtini oğurlay diyenler var. Vaha keza, şuna kangi oğurlik qise, bu hem günah. Lekin bende bilen Allah ortasidegi hak hukukunu oğurlaştik, bu nuhayti ketti günah. Xüncil hem namaz oğurrisi in kette oğurriq saflandi. Namazdeyik hatalar dengene bittesi, namaz vaxti de, 40:31 kuzni yumuvalishlik. Bazı adamlar kuzni yumuvaladi. Bu, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, kuzni yumushlik haqqada soraryanda, bundan qaytaryanlar. Çünki bu nime qab geladi? Uyku qab geladi. İkinciden, dengeselik qab geladi. Qaçan yumusab oladi. Qaçan aldidan bir ötedigen narsalar unukup nimakladigen, 41:11 qalqita digan bolsa, ana ushanda, kuzun yumsa boladi. Namazayi qatawlarimizdan yana bitkasi, sajda waqtida iki tirsakni yerga tigdir bolsik. Yayin ki, iki ayağimizni uchi kutari turusik. Ibn Abbas radiyallahu anhumadan ruwayatil nga hadisda, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, 41:43 yeddi aza bilan sajda qilishlikke buyurilindim, dedin. Agar yetibar vergin basaynlar, buyurilindim digani, kim buyurigan? Allah. Shunqinan ulamalar, yeddi aza sajda vaxtada, nimage, yerge teyit turishligi vacid digan. Ula qaysa azaalar, ayaqnin iki uchi, iki bol dimi? Iki tizze, 42:16 4, 2 kaft, 6, 7-ci qilib Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam peychanalari bilan burunlarini kursat. Qollari bilan. 2 oyyan bir qisaplanat. Çünki bir linyada. Toğru mu? Mäger baksörlərin iki xicab getməgen bosa, mən uyqindan açay ziyadim. Sunçilam bir qilib nə qildi? Bir qilib kursat. Mənə şu 7-ti azab, 42:47 tigish girik. Amma, ayaklarini kotarib turishlik. Ulamalar, agar onu kastan kotara digan bosa, bilib turib. Namazini makiladi, buziladi. Cunki, tigdirishlik nime? Vacib digishlik. Va, ikisir tirsakini tigdirib turishlik. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, yirqic hayvanlar kabi, sacdada, tirsakini, 43:21 yerge teqdirishlikten qaytarildim. Qaytarilindim, dedi. Bu amalden insan qaytmakliyi girik, qilmasliyi girik. Ayallarci, ayallar ozilarinin qesadlarini yerge yaqin alsin digin, amma teqdirsin digin. Ulamalarimiz manafiyelde istiqad qilishib, bazilari yerge teqdirad digin, amma yerge teqdirishlikke qarshi tur, 43:57 Xadis bolgani gu cinam, ularam yergi teyidirmayta, yergi ozilarinin qesadlarini yakinra qalad. Xatta ulardan zahir bolgan, nimalar, zahir bolgan zinatlari korunmasliyi ucin. Namadayi xatalarimizda, yamiddasi, qadada oturgan vakitda, iki ayaq ustiga uzirsiz oturuvalisik. Hamamiz, hamilamiz, 44:37 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, çab ayakları üstüge oturardı, çab ayaklarını yanbaşlatıp, ol ayaklarını maklardı, tik koyardı. Mene şu hadisini, hanefi mezhabi ulamaları hem, mene şu hadisini alışken, şu hadisike emel kılıç edib. Amma oturuşlar adamlardaki vakiyede. 45:08 Bu, birinci suretdegi oturucu bosa, ikinci suretdegi bazı adamlar, iki o ayağını yem tik qiladi da, zimba onun ortasida bolad. Uzursiz bosa bu hemleme, xata. Ikinci suret, iki ayaq bir-biri üstige kilisad. Onun üstige oturad. Uzursiz bosa bu hemleme, bu hem xata. Bazı adamlar ayaqa agridi da, iki o haletdeyem oturarmaydi. 45:41 Otur almaydi da, shu ingesib turad, bu imamni hicalatka koyad, buna adamlar. Mümkün, imamni hicalatka koyad, köpraq, salavatdanki, dua uqidi ismümkün imam. Hali ki adamlin qinad turgenli koraydi da, dua uqiyalmaydi. Shu için həm, buna qaq adamlar, özleri için bit de stul qovasın. Ayağı bükülmaydi gen, 46:11 Otura almay digan bosa, mechitin bir kekesige koyup-koysin, nima qimaydi? Hishkim af getib qomaydon. Keladi, shu yerdog oturadi, ozi hem rahatlanadi, ozgelariye hem rahat biradi. Cemaat namazdagi hatalard. Cemaat namazdagi hatalardin en birintisi, cemaat namazdiye kilmastik. Allah surhani wa ta'ala müminlarini bir-birlari bilan bagladi. Yilde, 46:50 bu tun shahar yaqqishlakni ikki merte bir cayda cemladi. Iki merte. Iki haytda. Keyim bosa, har haftada cemladi. Bu qayirda? Cuma'da. Undan keyim bosa, bir mahalla yanki dehani, bir mahalla yanki dehani, bish vaqt, bir cayda namakaldi, cemladi. Bu qaysi namaz? Bish vaqt namaz. 47:22 Beş vaxt namazga, çıqışlik, bu, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam'nin buyruğudur. Namazga, cemaat namazga, çıqışlik haqqıda ulamalar ixtilaf kılıçdı. Hanefi mazhabıda sünneti muhakkada. Boşka mazhablarda namaz, vacib. Vacib digenlarnin daliyle, iman Bukhari wa Muslim rayi qirgen hadiste Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam'aydi. Haqlertim ki, bir adam, 47:59 azan etse, keyin tekbir etse, meni ordumga adamlarga bir kisi imam bobu ötup versse. Özüm bose, otun kotergen bir tayfa adamlar bilen, namazga cemaati chikmayakkan adamlarinin uyga varib, uylarini yakiv yuvarsem dedi. Lekin, uzurlar bu yendiyi sababli bu isni qimadi. Eger şu isni qiganda, cemaatiya chikishlikini maksaflan arti, 48:34 fərz xisaplenərdi. Ibn-i Mas'ud, radiyallahu anhu, aysadi, əgər bizi dəvrimizdi kurgənizde idi, cemaat namaziga, kəsalligi anıq kəsəl bogən, ya inki munafiqligi anıq munafiq bolgan adamginə, cemaat namaziga çıxməzdi. Hattā ikki ayağı şal bogan adamem, ikki adam yelkesi ortasida sudirəlib ayağı gelib, səfki koy-koyilərdi. 49:10 Cemaat namazı ki, berkelle qatnen şerdi idi. Hatta sahabeler, cemaat namazıda kormeyqasa birbirlarini, azgene vaqt, shu qalbiden nifak utpamestimi kindi qurq sherd. Cemaat namazı, shuncelik derecede ulerden demayiti, itibarli bolgen, itibarli bolgen, namaz xisaflenersin. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam idi, cemaat bilen okilingen namaz, 49:46 Yalgiz okulingen namazdan yigirime yitti baravar artiktir, dedi. Yigirime yitti baravar. Eytin qadir, en sauda satiq ruajlangan vakitte, birge bir, biran nersi qaliyabdi mi? Yok. Bar bu seyimi eytime ediyer. Yokunak nersi. Birge yarim qaliyabgen bar mi? Tapuladi mi? Keyin eyti verersi buzga. 50:24 Birge nöl bitin üç, nöl bitin tört, nöl bitin nöl bitin toks xal yefkeni bar. Toğru mu? Ya yanki yit xal yefkeni yan bar. Nöl bitin nöl bitin xal yefkeni bar. Addi pelleler qimrla yefkeni bar. Bu digani fayda nimi? Yok. Amma birge Allah milan boli yefken ticaret. 50:59 Birge yigirme yeddi berishlik, yir kuresi de yukdur. Agar fiirde, men hazirlasib, hadir öfme etken darsanima guz. Almatada guz, kibin tangi bot sunan soy etdiyken desek, darsanim turbiseykin chikib getemiz. Ya WhatsAppda yada baslayimiz, tez. Er talebi etkiz varayiz, tip turb. Ya men... 51:33 bu shiyerda min tangiga soya urami, halmatiga var, iki mingiga soya mammi deygan adamni, adamlar nima deydi? Akmaq deydi. Akmaq bolsan deydi. Ishiginin tagi da, birga yigirma yetti berturgan adam, camasiga chikmasa, onu akmaq demeydi. Shunaka mi? Bu shunkalik darilcada bizda, ahirat ishlari bi parva bols getirdi. Bu masam, en kimmat, en faydali, 52:04 En dereceni buyk qilib beriligen emel nima boldi? Akhirat ishleri boldi. Heme ishni texir txikin. Heme ishni. Medinada axerchilik yili boldi. Kurakchilik, axerchilik. Min te tuye, dan dunubilen, çam diyariden Medinaya kirib geldi. Min te tuyeye, yene porcini tole dan, buğday, un, huddi, 52:45 Hadiram eshalonda vagon, min vagon kemese gerekbir, en guzun vagon kan ce boladi? 60-70 vagon mi? Şu 60-70 vagonu öziyem, atraftan ötken bütün qishlakini lerde ge savari. Ha bu min te tüye. A çercelikte oturgen, Medine şehrini nime ge savardi? Lerde ge savardi. Una avazi yu, ahirlik bilen kirt girish. Bu, 53:17 karvanin igesi, Usman radiyallahu anhu idi. Saudagarlar cafq barishdu igi. Karvaniz, isanavaniz gebti. Xu shamda alganizga, bir ye bir qochi begamizdi. Qarin, u akhlarzi saudan ayta urad, acik. Qancha ge aganim, qancha beryakcanim ayta urad. Hadiran bizda ayta urad. Sakat, su, soresiz, öz nargan yetmadizdi beytistir urad. 53:54 qon qasam ussida munca fayda koruyatsa hali yetmadiyizdi turadi. Shumilam birga bir biramizdi. Bundanam qopuragini biriyatganlar bardi. Shuzda Madinanin hamme katka saudagarlarlidi. Bol quvaramizdi turadi. Shunki asarcinik fayda yakshi, ussakida praf botturgan kilayindan tayyar. Unda birga iki biramizdi. Bundanam qopuragini biriyatdi. 54:32 Birgə uç verəmiz, bundarəm köpünü beriyabdi. Biz, dedi, mənə şu Mədinədəki en kattı saudagərlər biz bosayq, bizdən artıq kim beriyabdi, dedi. Degənti, Osman radiyallahu anhı vaytti, Allah özü vade qılıb eytiyabdi, birgə ondan yüktüysə geçib birşigin vade qılıyabdi. Ey saudagərlər camaatı, min sizlərini guah qılıb eytəmən ki, 55:05 min te tüye üstüdeyi un danları bilen, tüyeleri bilen, Medine faqir miskinleri uçun saraq edidi. Mene ahiret saudasinin neticesini nime qilgen, bilgen adamlar uçuna qildi. Usman radiyallahu anhu, kamba qalbu qaldim ucun bilen? Kamba qalbu gini yuk. Belki xalife buldi ki, mene cinde, hadir yukinde, 55:40 dünyаві мәсәләләр нәмә әрзан болтурген бір вақтә, яши әтмәс. Cemaat bilan oxshrik, katta fazilat igalardan bitdəsidir. Basir shahridaygi alimlərin bitdəsi itədiyi ki, hadir, nam-i isimdən çixtirifti, kustan namazıda mihmakir falkanini qüçüləm, ki, çiqib qalib, cemaatga çixtsəm, oxub olqdiridir. Xu shahirni həmə meçlirgi balib geldim. 56:26 Belkim keçiktirgen buran bir cemaat barmikindi. Xemmesi okub olgen, hatta bazilari ishigini yafivan kuketit. Uygi qaytif geldimde, cemaat bilan okulingen namaz, yalgiz okulingen namazdan yigirme yitti baravar afzal digan hadis isim getishib, usta namazini yigirme yitti merte okudum deyit. En siyerde etibar verilik, bu kisi hayatimde bir merte de beyti etib. Karin Shuncharizaricida borushka. 57:03 Hayatımda bir mertde. Bizəm ayçıq qalamızı hayatımda bir mert edib durub. Ona aksi bolad. 27 mertde okub, kin uxledim. Tümde uxlesem tüskördüm. Tümde bir todu atlıklar bilen çapışıb getiyabmiz. Derhamikum Allah. Çapışıb getiyabmiz, meni atım çapıyabdiy, ular giyisalimi yabdi. Atımni qamçı bilen səvaliyatam, 57:37 Menden ötifki tehkarlarinin bittasi, atizini qinayormayn, baribir bizgi yitalmay istibaydi. Men nima ger digantim? Cunki siz camaat bilan namazni baribir okumay dizibaydi. Yigirmay yittim erti oxsayan, nima? Un sabigi yitalimdi. Cunki ebi bazibir amanlar bar, öz vaqtida bacarilmese, qiyin bacarse, boynizdan sakit dola dio, amma, nima bomaydi? 58:12 savabı unçali qomaydi. Nima bugi misal? Roza. Rozan asken adam, uzursiz agar bir sebeb bilan, acib qala digin busa, kefaratini verseyim, itkaik etmek etkisseyim, bu indidan farizi sakit qiladiyo, amma u külnin nimasini savabini alarmaydi. Cemaat bilan namaz okumasik, bu kattak hatalarinin 58:49 bittasi xisaplanadi. Bunga, qozi aciz bolgan kishini yukarida eytib etdik azanda, azan eytiliganda manasinin ozi ham, qiz isin dalildir. Camaati kilgan vaqtta, takbir eytilishini kutib, oturman tikdurishlik. Barasina qanarsa, bu yan xata. Kilgandan kiyn adam, 59:18 Agar ki, bir rekaat okuvala digan vaqt qoseyan, namazni, tahiyyatul meçhidin başla uğra vuric gerek. Takbir eytilib, imam safilini toğurlib, basla günce ikinci rekatini nimakladi, tügeti oladi. Amma saat yaqaraydi, ozini saatiga, telefonini saatiga yaqaraydi, yana meçhidda yaqaraydi, buna qilib turub turuslik, bu, xata ishlinin diktasi xisaplanaydi. 59:51 Agar buran ten guzmaci kekirse, itki rakat namaz okunmestan, oturmasin degan mutafakun ali bolgan hadis bardir. Cemaat namazgi kelixtaygi hatalardan yanabittasi, namazgi shashilib kelixtik. Namazgi shashilib har sirab kelixtik, namazni maqzi bolgan khusunin ketifalishi yesabib bolad. Cunki namazni asasi maqzi nimada? 60:22 xusudah, xarsilab kirishlik, shashirab, niman kiradi, xusuni yuqat boyishlikke kiradi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, agar takbiratul ihramni issenlar, namazgi aqsa hatirjamlik bilan kirinlar, shashirmaynlar, namazni qayirdan tapsenlar, shuyirdan okuyinlar, keyin esad toldur koyinlar, dedi. 60:56 Bizda shu yuguriladi, shu yergi qalab turb, yesuqat eklib turb. Asla hatircam, kinladi, nasbqigenche cemaat bilan koshiladi, qayanini özit imam salam bergenden giyin, toldir poyadi. Dendi, shu yerdi imamlargi bogan tanbi, rukuda turgan vaxta arkadan brokiliyatgani isse, az gini rukunu chozboysa islarsa bomaydi. Cidak yokmaz, az gini. 61:39 Hatta ulargan dimaqiladi, rakaatni toldurishlikke yardan bergan xisaplanadi. Amma, keliyatib atay özinin keliyatganini bildirishlik için, ıhı, ıhı, ıhı, deyishlik, ya inki bazı bir geflarini eychilik, esni atay qatliq takirlachilik, bu ham mani khushursun buzu vibara diyan. Keshqagani yetmagan daqa, masjid namaz vaqtiday qiliyatgan, 62:08 katsa xata shawkhunlarinin bittasi xasaflanir. Cemaat bilan okuladigan namazlarinin, dagi xatalarimizin bittasi, birinci safke shashilmaslik. Yalanki birinci safke intilmaslik desik, togurak bolay. Kürkçilik, mene cüme vaxtlarida kuremiz, arka yagud, suyali boturgan, divalta hangi otorayad. Damilani marqib, ishtamiz istiqta otorvalit. Asnida, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, 62:43 Agar sizlar azan eiclik və brinsafda namaz oqishliknin sawabı qancalik ikanini bilginin lardaydi, unga talashqaygin bolartin lard. Talashib urshqalib, aqir qur ateclib, keyin shu ishni qilgin bolartin lardaydi. Madinada Rasulullah sallallahu alaihi wa sallaminin masjidida brinsafda namaz oqishlik kub qiyin. Cunki u yerdak adamlar 63:17 sa'atlab oturad. Usha birin istaf nimaqil ushchun? Al ushchun. Sa'atlab oturad. Asar namazı okul yandan keyin, baziları kustan gechi qimirlamayda orindan. Saqad özini taharatini yengilat chukup getishchun chikadi, lekin belgi koyub getad. Usha arafilar oray digan özun romalan shoyergi qoyad. Qollas bir belgi koyub getad. Cay nimaq? Ben, digan nimaqda. 63:51 Meni bir shirigim varisi, bir gün birge yeşeyimiz, birge okuyimiz, bir gün keldi da, meni bugün bir qızıq nase kordim, dedi. Yeni qarim, bu, usunçalik derecedi birinci safke itibar verishini. Nimani kordi izlisam, shu birinci safte okuyidib, menim oturdim shi yerdi, dedi. Ayni xisa, shan, xuftanda yendi adam ki, blugyanli yuchinam, u yerden birinci safne iskim umitqimasi en bolavrib. 64:23 Shamga yakın qoyan vaxta, birin safta oturgan bir kishinin aldiga, bir bayvachara kishi geldi. Bayvachara kishi geldi da, yaniga, Arafistanin en katta puli, 500 riyal. 500 riyal, 100 dolar, 375 riyal bolad. Shunda bu, 150 dolar mi? 64:57 Yuz ellik dollar kancha bolayatsi? Ellik min? Nart kushayat torqayi? Ellik min, din yana? Bish yuz riyalini birdi deydi. Bish yuz riyalini bir udi, seykin, gafirmadi, seykin, qil udi, jayn-i mazdi taygir udi, koyu udi, shunay chikar varti. Yani, bish yuz riyalini yeyya, shu yerdda, shanbiyan kustan doqus getedi. Jayni nima qimadi? Birmadi. 65:30 50.000 nimege, 50.000 tengegen. Yenidi sunçelik derecede, nimege, belinsefke volgen, ishtiyak ularida sunçelik derecede. Hadir 50.000 bose, cemaat namazı bilen bolarigen, namazlardagi hatalarimiz, imam bilen, baravar, ya inki aldin hareket qilishlik. imam bilen, baravar, ya aldin hareket qilishlik. 66:22 Hadir yukunda imam bilan bab baravar harekat qalishlik bizda cilagur. Yuz faiz deseyim bol orad. Masalan in addi, as-salamu alaykum wa rahmatullah desa, hamma birxil imam bilan nima qaladi, salam birad. Hadir mene şu masalan min cuntiraman, yakchilab, cunib, uqib, itibar birib, cunu alxinladini soranaman. 66:54 imam bilen iqtida quluqi ortasida törd xil xalat var. Törd xil xalat. Birinki xalat, imam hareketiden evvel hareket qilishlik. Rukuga barisdan evvel rukuga baradi. Rukudan basini kotarisdan evvel basini kotaradi. Eger mene şu xalatda qasdan qiliyatgan bose, qobkilik ulamalar, 67:29 bu adamnin namazı buzulat digi. Shunar digi? Birinci xalat. Ikinci xalat, imam bilan ting hareket qilat. Qut biz yoxxat. Bizi wakiyyimizden yoxxat. Imam bilan bab baravar hareket qilat. Bu xalat, makruh xalat xisaplanat. Makruh. Ikinci xalat, imamdan azgini arkada hareket qilat. Allahu ekber, dib imam ruku gecitsa, 68:05 imam rukuge yetar yetmaz bu kishi rukuge geta baslaydi. Semiallahu liman hamida desa, ana undan qeyin arkadagi harekat kala baslaydi. Bir tamangi as-salamu alayku wa rahmatullah, as-salamu alayku wa rahmatullah dib, ikinci tamangi salam beri yapsa, bu kishi birinci tamangi namakla yapdi, salam beri yapdi. Azrak imamda nimada arkada yoradi. 68:37 menesut tarhib qilingen, taleb qilingen menesur. Çünki Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, innama cu ilal imamul yu'temme bih, fa iza e kebbara, fa kebbiru, wa iza e qale samiallahu liman hamide, fa qulu rabbana wa lekel hamdigen. Imam sizlerge namazini toldurup birçli gücün imam qilindi. Eger imam, 69:11 sajda gebarisa, sonra ya inki qiyin sajda gebarinladi, ruku gebarinladi. Sonra ya inki qiyin digani, azginan imani, qiqiqishlikni talab qiladi. Arapdili dehem, uzbiktili dehem, ahamadili derdi. Sonra digani, qiyinini ima qiladi, qiyin bacarishlikni taqadakiladi, manasini ifadalidi. Eger, samiallahu liman hamidat disa, 69:46 Qiyin, Rabbana wa lakar hamdib aytiqnar diyat. Baravar demiyat. Qiyin diyat. Turtinci xalat, anca kechikib ketishlik. Anca dima qilishlik, kechikib ketishlik. Hatta, bir amalini tükatib, ikincisi kirishkanda bu kishi birinci amalini qilishlik. Aytalik, ikinci sacdagi keti yapti, bu kishi haliyan birinci sacdadi. Sunaliga, 70:19 yakin ki, sajda ge ketiyatdi, bu kishi hali rukudan basindima qimadi, kotarmadi. Bu xalat ham qaralangan, agar sunu qasdan qiliyatgan bosa, bu kishi niyam namazu buzuladi digan olamalar. Amma bizda ki, asasi tapiladiyan xalat qaysi, imam bilan, ting harikat qilishi, bu ham makruh bolgan xalat qisaplanadi. Bu, valla halam, 70:53 qalim qalim qalim qalim 71:29 saflarin larini baravarkilin lar, dert. Hatta sahabali aytadi ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bizni qadaxni terip koygan da qaya terip koyart, dert. Uyda terip koyisa, diyo, qadaxni, tek kisqilip turub. Kollari bilan yelikalarimizin silaf chikarti, dert. Yelikalarini yelikalarigan makilib, tegidib. Cunki shaitan, saflar ortasida yurub sizlarini, vasvasi saladi, dert. 72:02 Yelkeler, yelkelerge, ayaklar, ayaklarge tegib turartir. Bani shiyerde bazibir yigitlarni, ayaklar, ayaklarge tegib turartir digandagi khatasi nemeyti vizcimiz kerek, ayak, kachan, yelke, kinligiden yukar, artik bubkete digan bose, yelke, yelke gedin makimaydi? Tegimaydi. Bazibir yigitlar, ayaklarini kin qilib, yanideyge tegibir amandaydi da, 72:33 niman yuqatadi? Yelkenin birbirge tegishigini yuqatadi. Yelkelar qachan birbirge tegisa, ana undan keyin ayaq ozi tabi'i yiravisda birbirge nimaqladi? Tegiptiradi ozi. Cunkunan saflar toluq, tegis bolmaqda yikerik. Payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallam, bulkuni saflarimiz togurlab, indi namazin basimak ceyidi deydi, sahradan keligan, 73:03 safta al dunga özünü çikarib turigan bir kişini kordu. Bu kişi bilmesti safta turisini. Sunda Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, ey adamlar, ya saflarin larini togurlaycizlar, ya ki Allah ta'ala sizlarnin qalbin larini bir-birin lardan burib koyet dedi. Mena hadirgi Islam ummetinin desegen bulauradi, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin bit de sunnatiye amal qilmagani ucin, 73:37 qaliblar həmməsi birbirdan maqib getdi, burulib getdi. Həmməsi musulman laykin birbirige düşman. Ya ki, firqa firqa, kullu xizmin bima ladeyi farihun, har bir toda, ödün aldıdayi dalil hüccati bilan haqmizdib quvanib yurdi. Saflarini baravar qilishlikke, ki, yingi sahaba tabinlarim itibar verisdi. Saflarini toğrlayinlarim. Çünki, 74:12 səhvlərini toğrləşlik, namazni tamamiyə, kemalatiyə dalalqat qiladi, dirti. Anas radiyallahu anhu rayi qurgi hədistə. Başqa hədistə, sizlər Allahnin huzurida, fərislələr Allahnin huzurida səhv tartıq turgandaqa, namazda səhv tartıq turma istilərini didi. Sahabilər ularkana turşat diganti, yelkələrinin yelkələriyə toğrləb, sekiz ravan ayaqlərinin ayaqlari getiqdir turşatdi. 74:49 Amr ibn Khattab radiyallahu anhu davriyi giygin vaqtda, u kishi har bir safke bir adam koyb koygin ikan. Hamma ushi saftaygi mas'ullar, jawabkar adamlar, boldi saflar teksi bu boldi digindan giyin, u kishi namazni boshlar ikan. Shunchin ham bu yerdagi, hali imamlar bilan da bola digin hatalar digin toqtab itamiz, digin vaqt girgin da itamiz. 75:21 daim imamlar namazı başlasdan awal, saflarini namaqlinlar, toğrlayinlar diyişliyi, bu, Peygamber a.s.nin sunnatlarindan xusaflanadi. Valla halam, bugun kegen bana şu darsimiz özü yetsekerek, insha Allah keliyusi darsdan, yetken cayimizdan davam ettiremiz. Ho, bir kitasavallar var agen. Otken safalam, adashmasam, hap getudi. 75:54 Haa, umumiye. Yakshi tenbih boldi. Ozu bu yerda bar iti u hem. Sajda da turgan, ya ki ruku da turgan vaqtda, aynasa ruku da turgan vaqtda, belini toqsan qiradis uslanadi. Bazilar toqsandan pasi chuketadi. Bazilar yuqarida uslaturadi. Aisha anam zaytadi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin yelkeleri ge, yani birleri ge. 76:26 Tukum koysayiz turartdi, deydi. Tekiz. Uyga barganda bir koyk koyinlar, tukum nasil? Hadir, tukum kumad. Hamaynlar da simt getad. Bashka narsa koyk koyin, bilasiz kanchariklari jir turist. Sajda da hamud dushunaka. Xob, sajda, detdilar sawallardi, sajda va sahisni kenqiraf tushuntursayiz, sajdayi sahibuza gerek. Sajdayi sahibu degani, xob, 76:58 xata, namazdagi xata kemçiliklərini yemey digen, emel digen. Bunu, bunu da kintireyliy, saddarak til bilen. Namazdagi qiliyetgen emellerimiz üç qisimden ibarit. Ya fars, ya vacib, ya inkinime sunnet. Mera şu üç denersede, beside edeshkisse namaz buzuladi, beside 77:32 adash qetse, sajdayu sahf qulu bilan, u qatasini toqrlaydi, basi uchun sajdayu sahfu kirimas. Buna qana qishunamiz? Demek, namaz uchda narsa bilan ibarat, icida yigli etkan amalimiz. Fariz, bazilar rukun deyishadi, farki yox. Fariz, vacib, sunnet. Fariz amallarini, agar, fariz amal namazda qop qetse, yaq qimese, 78:06 u sajdayu sahub bilan xisaflanmaydi, namazini qayti okuydi, sajdayu sahub bilan nimaqimaydi, toldurilmaydi, sajdayu sahub digani, yamaq digani bulayitik, xatasini nimaqiladi, toğrilaf getidi, məsələn, namazdagi farizlardan bittesi, rukuge barışlik, rukuge barışlik, bir kişi, 78:39 Qutandin tör rekat farzini oqey etkendi. Ikinci rekatta rukuga barmadi da, sajda qilip, namazin davam etdirib getdi da, akhirda bilib qaldi. Bu kishinin namazi nima boldi? Bu haqida ulamalar iki xil fikir bildiradi. Birinci tur ulamalar aytadiki, bu kishinin namazi buzuldi, qayt oqeydi, dediydi. Ikinci tayfa ulamalar aytadiki, 79:09 Bu, nitkinchi rakatta say, rukuga barma genti? Ikinchi rakat. Oysa ikinchi rakaati yok, bul iki deyiz. Yana bir rakaat xoqsa, ikinchi rakaatini nima qif etken boladi? Toğrulaq etken bolad, deyiz. Sinar digi? Yani, agar tarz amallarinin bran tasik etse, u rakat ya u namaz nima yok digen qisab. Ikinchi surat vacib. 79:42 Bungi ulamali ki, buraq, masan kustan namazini, birinci at-tahiyyatiga oturmay turib getdi. Birinci at-tahiyyatini uxsik nimaydi? Wajibidi. Akhirde isab qaldi. Namaz buzulmaydi. Sajdayu sahu qilladi. Sajdayu sahu, hanafi mazhabida, bir tamangi, on tamangi salam bergenden kiyin, nimay qiladi? Iki merte, 80:15 sajda qiladi, qiyin at-tahiyyatini oqidi, qiyin nima qiladi, iki samangi salam biradi. Mena shu, ushe at-tahiyyatini okumay qalgani uchun, yamak boladi, xatasini fogirlaydi. Bu, bir at-tahiyyat edemez, baska wajib amallarindahan hu düşündi. Indi sunnat amallardachi, namazdagi uchunci qismi bogin sunnat amallari uchun, agar unu tipqala digan bosa, 80:47 sayzay-usahuk qizshatmaz. Məsələn, bir qişi cemaat namazı qət qeldi də, oquy almədi də, cehri oqiladi yanini maqfi oqidi. Maqfi oqidi yanini cehri oqidi. Çünki cehri, maqfi oqisik, əməli nima sünnabdi. Bəhdən bizgi qöbçilik, min atay buna itiyak qarim səbəbi, qöbçilik mənə çun soraydi. Damla, ağazım çikarmaya oqip-oqip mən nima bolaydi? Hiç nisa bomaydi. 81:18 Çünki bu nime? Bu sünnet emel. Maqfi ya inki nime okşlik? Cahli okşlik bu sünnet emel. Bunke secdeyu sahiv nime qilmaydi? Qilmaydi bu sünnet emellergi. Valla halim küsnadi boyun busi girik. Kolni yubbulgenden kiyn, kolni silkesa buladimi ditti. Bu hadisi kiyn kolni silkeslik. Nekin bizi urf adatlarla kolni silkeslik nime? Bu adatki yapmaydi. Xüncinam, 81:55 Buna indi adabki yatma gani uchinam, kubchirikini aldi da bu uchini qima gani makhul, bunagi ishlarla. Chunki badibbir amallar barki, xalq uxan arsegi vur gani gani. Chunali gani? Tahiyyatul masjid qachan okulaydi, qachan okulunmaydi. Payqambarimiz sallallahu alaihi wa sallam, agar bran tangiz masjid ekirse, iki rakat okum astan oturmasi digi. 82:31 Sulaykinul Qatafani degan bir kişi, Cuma namaziki kecikib girer. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam minberde khutba khuturgen boladi. U kishi kecikini yetmigandaka, adamlarini nimaqiladi, adamlarini sorib girerken boladi. Sunda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam khutbasini toqsati, nimaqilindaydi, nimaqilindaydi, namazizdi, okunyo oturindaydi. 83:08 Xob, hanafi mazhab ulamaları, ikide gina orinda, ikide gina orinda, tahiyyatunun maqidini oqishlik bomaydi, deyidi. Birintisi, bandatnin waqti kirgandan kirgin tarzi oqilgunca. Çünki waqt nima qisqa buyurdi, deyidi. Xuncinan hanafi mazhabi da, faqat hanafi mazhabi da, bandat waqti kirgandan kirgin adam bandatnin sunnatini oqiydi, 83:41 Amman nimaq maydi? Tahiyyat il-Masjid okumaydi. Waqt qisqa liyi uchun diyshad. Eni min şu yerda özüm tushunmayganim, waqt qisqa digani ucha mazhab kitaplar yazlayakan vaqtda, ular unca kutishmaygan mi namazni? Hadir masalan yarim saflaban bazca olarda nimaq liyshadi? Kutishadi. Mu hama hanafi mazhabda manasim. Ikinci Tahiyyat il-Masjid okumaydi digan cayi, 84:11 imam xutba qiturgan vaqita, chunki toruv mazhatdayan, tahiyyatul masjid uqshik sunnati ma'akkada, faqad dawudu zahiri wajib digan, xutbani tinglashlik nima wajib, tahiyyatul masjid nima sunnat, sunnat bilan wajib bir-birga kullarinkiganda, wajibni alamiz digi, amma, sulaykinul qatafaninin hadiste, bayak hadiste, namazizni qatafaninin, 84:45 Bu ulamala ortasda ginama ixtilafdir. Endi dadanad ayitkan, ukinci surat var. Ukinci surat, bandatnin farzi okulgandan keyin, kün kötaril gunga qadar, kün tikkege kelib aqganga qadar, asirinin farzi okulgandan keyin, quyash batgunga qadar. Matan bir kishi, asir namazı okulgandagi makit kekird. 85:18 özü en başqa cayda nima oqif gel odu? Asar nima oqif gel odu? Tahiyyat ilmasi, oqidi mi, oqimaydi mi? Nima deyisilas? Baz ulamalar oqidi deyasi, baz ulamalar oqimaydi deyisi. Ibn-i Hazm deyan alim kishi otkad. Ushe, Ibn-i Hazm rahimahullah, alim bolusdan awvel, asardan keyin, masisiye kirib oturar. Asardan keyin, masisiye kirib otursa, birki shaytadi, i, 85:54 Qanaqa damsiz. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, bran tengiz masjidiyye kiradiyyan busah, tahiyyatul masjid okumay, oturmasin digyan, turin namaz okuyindaydi. Bu kishin namaz okuydi da, oturadi. Ertasigin yana kirad, kirib namaz okub, qiyin otursa bir kish gelad. Qanaqa damsiz. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, asirdan qiyin qiyash bat günçen namaz okushlikten, 86:26 qaytargan, nima namaz okudu isdeydi? Bu kishi ilmi yok, bitkasi buna deydi, bitkasi buna deydi. Ozym örgan, ma gunca senilarni shashmay turdib, qaran himmatla, ozy ilm okuy yurib, okuy yurib, dunya tani digan ibn-i hazm alimgi derecizi yetib shqadi. Xob, endi bandatdin farizdan keyin, quyash qotaryunga qadari, quyash qichayit gelib, aqmunga qadari, 86:58 Asadin farizin keyin, quyash bakyunga qadar, tahiyyatul maqid, okuydimi, okumaydimi. Maqid uxta waqtda namaz oxuysan, qaytargan, ikkinci hadistan imadib turbti, Burant Angiz, maqid qikirsay, ikki rakat namaz okumastan, oturmasin deyil. Ikti hadisini, ikti tamaniynlarda, saklat turuynlar, hazir, agar eslab, qun qaladiyan, bosaynlar, umriynlarni qahir gece, sizlar uçun qayda buqaladiyan, baska bir qaladiyan, 87:28 qayda xuntiramiz. Peygamberimiz a.s. a.s. a.s. a.s. a.s. a.s. 87:58 Qadr boyunca mi? Yok. Rusya itkanda aftamatitski qati qaytinlardir. Sunucunan Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hamma qaytariqlari basqa tarqib qilinganlarsalar abdashanatda qaytariq qaytariqlad. Sunucunan, bu hammamiz usun, bu qalish gerik. 88:22 həm məqaidələrdə, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, bəzi məsələriyə buyurgan bolub, ikinsidan qaytarigan iki hadis, bir-birgi qarchi boturgan bolsa, mənə jinaq bolib. Endi qaçan namazı oqsa bolad buna qadaysa, buna qaq haliflərdə, buna qaq haliflərdə qaza namazları okurad. Çünki Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, əgər buran kişi asirini okumayqasa, kuyash batishiden awvel tör rekat asirinin bir rekatini okuvatayam, 88:53 Subhaniki Allahumma ibi hamdiki, Ashadu an la ilahe illa as-safirika.