♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioSherehe Ya Misingi Mitatu Ya Uislamadmin·5 views·5 months agoMada hii inazungumzia sherehe ya misingi mitatu. By: Salim Barahiyan, Abubakari Shabani Rukonkwa, Abubakari Shabani Rukonkwa Source: IslamHouse.com · Salim Barahiyan, Abubakari Shabani Rukonkwa, Abubakari Shabani Rukonkwa#Abubakari Shabani Rukonkwa#Audio#IslamHouse#Salim BarahiyanTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00wa shharika la wa shhaduna muhammadan abduhu wa rasuluhu amma baadu fa inna ahsana al hadithi kitabu allah wa khayru al hadithi hadithi muhammadin sallallahu alayhi wa sallam wa sharra al umuri muhdathatuhu wa kulla muhdathatin bida'a wa kulla bida'atin dalala wa kulla dalala tinfin nari dugu katka imani tunendilea na darasa letu la muyazim tukufu wa ramadani0:30Tutiwa mwaka huu kusudia kusoma kitabu chashirehe ya thalathatul usul ambacho kimeandikwa na sheikhul islam Muhammad bin Abdul Wahab. Sheikhe ambayo tulielezea sirayake kwa upupi kwa kawli ya sheikhe pale alipo anza kwa jina la mwenye izmungu. Alipostema bismillahi arrahman irrahim.1:01kisha kasema i'lam rahimaka allah jua akurehemu munyezimungu ewe ndugu anahu yajibu alina ta'allumu arba'i masail kwamba ni wajibu juyetu kujifunza mambo mane kisha kataja al'ula al'ilmu mas'ala ya kwanza ni ilimu kisha kasema1:33Elimu ni nini kasema wa huwa ma'arifatu Allah wa ma'arifatu nabijihi wa ma'arifatu dini l'islami bil'adilla. Nini ya mekusudia manenuhaya sheikh? Aliposema kwa mambu mane ambayo ni wajibu kwetu sisi kujifunza kataja kwanza njambu la elimu. Amekusudia umuhimu wa elimu ya kumtambua mula wetu.2:05Elimu ya kumjua mwenyezi mungu. Kwaani elimu ya kumjua mwenyezi mungu. Tastalzimu kubuli maa shara'ahu Allah. Maa shara'ahu walidha'anu walinkiyadu lahu. Inapelekea marifa ya kumjua mula wetu. Kumjua mwenyezi mungu. Kukubali yale yote ambayo wa metuikea sheria ye mwenyezi mungu subhana wa taala.2:32Na kufuata ya liyoti ya liyotuikea katika sharia. Na kuhukumiana bainayetu kwa yaali ya liyotuikea sharia mwenye izmungu subhana wa taala. Kwa kupitia kwa mtumewetu Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Hidyo bas. Ndiya yataarrafu la abdu ala rabbihi binnazari filayati asharia fi kitabihi azzawajami.3:01Mwana adamu watamjua mulewake kwa njia mbili. Njia ya kwanza kuzingatia aya za mwenyezi mungu zilizokuja katika kitabu chake kitukufu, ai Quranul Karim. Na njia ya pili, mieye mwana adamu kuzingatia aya au dalili za kimaumbili alizoumba mwenyezi mungu katika maumbili haya tulio yaona, tulio uzaliwa tukiwa tulio yaona, ya lio mondani ya mbingu na ardi.3:30Kuyangalia na kuyazingatia kutampelekea mtu kumtambua mula waki. Kwa hiyo kumtambua mula, huko katika njia mbili. Njia ya kwanza ni kusoma aya za mwenyezi mungu zilizomu ndani ya kitabu chaki. Na vile vile ndani ya sherehe iliomu ndani ya suna ya wanamtume s.a.w. Utamtambua mula ipasati. Njia ya pili...3:55Ambayo hii pia ilitumia ilitumia na baadhi ya mitume wa mwenyezi mungu kama nabii Ibrahim. Kufanya mazingatio juu ya alifo viyumba. Kuangalia mbingu na ardi na vilivyumu. Unampelekea mtu kukujua, kutambua, kukubwa wa mwenyezi mungu subhana wa taala. Na utukufu wake. Na haki yake juu ya viyumbe. Ni mambu gani ambayo mwenyezi mungu wamejuajibisha nafsi yake.4:22Kwa tendea viumbe wake wote kwa ujumla. Kwa ni mwenyezi mungu subhana wa taala. Katika kutafuta dalili za fumjiwa mula. Anasema katika suratu dhariyat. Anasema wa fil ardi. Ayatun lil mwokinin. Katika ardi hii. Kuna ishara na dalili kwa watu wenyefini. Vile vile anasema wa fi anfusikum afalatu msirun. Je katika nafsizenu.4:52hamzingati, hamuoni, ni kwamba katika maumbile tulionayo katika nafsa. Na vilivyomo katika ardi hivi, vinaweza kumpelekea mtu kumtambua mula waki. Na ndilo jambu ambalo shekhe ya talielizea kwa undani, katika hayo mambu matatu ambaya meakusulia katika kitabuhiki, na mna mwana adamu anaboweza kumtambua mula waki. Ndiyo hili ya misema ni jambu la ilimu, la wajibu kwa kila mwana adamu.5:24Kama utakata aya za mwenyezi mungu zilizomo ndani ya Qur'ani, basi aya zilizomo katika maumbile, mbinguni na ardini zita kupelekea utambue mula wako, umjue utukufu wake, hivyo basi ukubali ya liyote ambayo ya mea shereesha, ya mea ekea sharia kwa kupitia kwa mitume wake, au kwa mitume wake wa mwisho Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Vile vile katika mambu ya kielimu ambayo mtu anatakiwa.5:53Ayafuatilie na kuyazingatia Bimaarifatu nabiyihi sallallahu alayhi wa sallam Bikumjua mtumewake muhammad sallallahu alayhi wa sallam Nakumjua muhammadi kutakupelekea yewe muna adamu Kukubali yale yote yale yokujanayo banahuyu katika wungufu Kukubali yale yokujanayo katika qurani Ambayo ndiyo ilipitia kwanjia yake6:21Na vile vile kuwamini yale yote yale yaelezea Umtambua wana huyu Sallallahu alayhi wa sallam Hishima yale yopewa na munyezi mungu subhana wa taada Na kwamba yeye ni mjumbe yale yeletuwa kwa ajili ya kuungoza wanadamu Kutakupelekea kukubali yale yote yale yukujanayo ikiwe mkurani Na yale yote yale yalezea kwamba ni ya kweli na ya haki6:49Na katika jumla aloelezea ni kutekeleza yale aloe ambrisha na vile vile kujiekusha na yale aloe akatasa. Na vile vile kumkubali wanahuyu kuwa ni hakimu baina yetu juu ya yale ambayo tumekilafiana. Kwa ni mwenyezi mungu subhanu wa taala hameambatanisha imani za wanadamu na kumkubali wanahuyu kwa mba yeye ndiye awe hakimu yetu juu ya mambo yote ambayo.7:18Ya natubudi sisi wanadamu katika maisha yetu ya kila sisi. Bali mwenyezi mungu wa mikulakia. Anasema falawa rabbika. Falawa rabbika la yuuminun. Hatta yuhakimuka fima shajara bayinahum. Thumma la yajidu fi anfusihim harajan mima kabaita. Wayusallimu taslima. Mwenyezi mungu anasemana apa.7:47Anaapa mwenyezi mungu kwa mwole wako wewe Muhammad. Anaapa kwa nafsi yake mwenyezi mungu subhanu wa taabi. Kwa mbaharawi watu ni waumini, mpaka wakugeuze, wakujaliwewe ndiye mwenye hukumu baina yao, kwa yale ambaye wa megumbana. Wakujaliwewe Muhammad kuwa ndiyo hakimu wao. Yale maneno utakareatoa wewe, yale ndiyo hukumu ya mwisho.8:17Kisha isitoshe, iwe hawata kuwa na ati ati weyote katika nyozao. Juhu ya yali ambayo ume ya hukumu. Na watasarenda kwa kowewe kikamilifu. Watajisalimisha kwa kowewe kwa lilo uli uli hukumu kikamilifu. Haya maneno ya naonekana ndugu wa islamu, kana kwamba waliambiwa masuhaba, lakini ukweli wameambiwa wa islamu ote.8:43Kwa mba muisilamu, hasipoja alia, korani na suna ya mtume, huwa ndiyo hakimu wake, basi huyo haja kuwa muumini. Na sababu ya kutokua muumini, ni kwa mba mtu hajatambua heshima ya bwana huyu alioleitua na ya duniani. Kwa mba ameletu wa kuwa ni kiongozi, ameletu wa kuwa ni hakimu baina yetu. Kwa mba aliloli hukumu yeye.9:12Basi sisi tunatakiwa tunisalimishe paki. Kwa ni wama yantiku anilhawa. In huwa illa wahin yuha. Hatamki kwa matamaniwa yake ubana. Kila analotamuka ni wahi unautoka binguni. Hapa mingi pena ndugu zangu islam. Watanabahisha yu ya tafsiri. Aliritua almarhum sheikh abdallah sali alfarisi.9:43Juu ya umuhimu wa kumti mtume sallallahu alayhi wa sallam. Ambapo walipo ni maneno waliataja katika kushiriesha aya hii suratu nisa. Aya ya sinatamu. Pali walipo sema na apa kwa hati ya mula wako. Wawo hawawi wenye kuwamini kweli kweli. Mpako wakufanyi wewe ndiyo hakimu muamuzi katika yale wanayo kutulakiana. Kisha wasione uzito nyonimawo. Juu ya hukumu ulitoa.10:14Na wanye nyeke kabisa. Hii ni suratu nisa aya 65. Almarhumu mshi Abdallah. Katika kuelezea umuhimu wa kumtambua bwana huyu. Na watu kuhukumiana kwa kiei. Silazma iwe sisi tuliishi na mtume. Mpaka leo. Lazma tuhukumiane kwa leo ya hukumu bwana mtume. Katika sunna zaki ambazo zimeifadhiwa.10:43Anasema maneno ya fuatayo. Watu wakikhtilafiana katika jambo. Kwa linafa au halifai. Basi nawareje maneno ya mwenyezi mungu na mtume. Watazame wamesema nini katika jambo hilo. Ifuate hivyo walivyo sema. Wala muewake usinyongeke. Kwa kuona kuwa alivyo taka yeye sivyo alivyo taka mtume. Basi asalimu ambri mara moja.11:13Aone alio yataka mtume ndiyo ndiyo. Alio yataka mtume ndiyo ndiyo. Yani ndiyo hasaya na ustahiki kufuatwa. Akatuwa mfano. Anasema kama wafanyaji matanga. Na adazake. Na tahalili. Na rubaini. Na yalio kama haya. Wakiambiwa kuwa mtume sivu walibosema.11:41Basi inataka mara moja waache na waridhiye kwa furaha. Wasione kuwa maiti wao wanakoseshwa thawabu. Wao wanajua mambo ya kumletea thawabu maiti kuliku wanabujua mtume. Nani jamani ya sema manenuhaya. Sheikha Abdullah Saleh, ilfarisi ya msha rudi kwa mula wakilu. Kisha kariki lunia ni sasa miaka inapita mingi. Anasema wasione kuwa maiti wao wanakoseshwa thawabu.12:12Wawa najua mambo ya kumletea thawabu maiti kulikuwa na kujua mtume. Yangi kuwa kweli hayo ya namletea thawabu maiti mtume. Angi ya kataza. Aka waambia masahabazake. Wa waambie watu kuwasio hayo. Mandeno haya kaya sema almarhumu sheikh Abdullah Saleh. Kitabu hiki kakiandika kabla sherehe kabla ya watu kuzaliwa.12:40Vijana wengi wamezaliwa wa sasa ni kwamba wamekuta tafsiri hii. Na bado kiasema maneno haya wewe kijana mwenye kutetea suna, utambiwa njini mmeleta dini mkya. Mbona msheke wetu waliotangulia hawaku ya kanya haya? Tumezaliwa, tumeona matanga. Sheke gani sijui kafanya? Mbona sheke gani kafanya?13:06Wanasahau kwamba kuna watu wa kheri wa mea kataza wa muhali Na wamewarejesha watu katika muenerno sahihi wa banamtume salallahu alaihi wa sallam Na mmoja katika watu wa liubahatika katika nchihizi zetu Ni almaruhumu sheikh Abdullah Saleh al-Farsi Ali simama kilete katika kuyelizea haki Kuibainisha suna ya banamtume Na kuataka watu wa mjali ya banamtume salallahu alaihi wa sallam Kua ni hakimu wao, yuwe yali amba wa makitilafiana13:36Kwa hiyo wa islamu wa leo ndugu zangu wa islamu. Katika jumla ya kumtambu wa mtume sallallahu wa ali wa sallamu. Sio tu kujua kwamba mtume ni muarabu. Mtume kazali wa maka. Mtume kafamadina. Mtume sinjua kifa na waketisa. Sio hayo. Lengo la kumtambu wa mtume hapa. Lina kufanya wewe ukishamjua. Ulazimike kukii.14:05Kwa ni mwenyezi mungu katika aya nyingine suratu nuro nasema.14:32Inna maa kana kawla almu'minina. Iza du'u ila Allah wa rasulihi liyahkuma bainahum. An yakulu sami'ina wa atana. Wa ulaika humu almuflihun. Hakika ilikuwa na imekuwa. Kawli ya wawmini ni ipi. Miili ambayo wataka kuitwa kwa mwenyezi mungu namtume. Ahukumu bainayahu.14:59Basi wawo kazi yao ni kusema, samiina wa apaana. Tumesikia na tumeti, hao ndiyo walio faudu. Ndiyo walio faudu. Si yule unayemuambia, hawi katika sifa ya umini, wala hawi katika sifa ya watu walio faudu. Bana wekandevu, mtume kaekandevu, na kaambrisha wa islamu wekendevu.15:27Haka kujibu hebu ni ondoke mimi staki mambo yenu wa kipuuzi na kishenzi na uchafu. Huyu sikatika watu wa umini. Wala sikatika watu wa liofaudu. Kwa sababu wa liofaudu ni wale wakiambiwa habari ya mungu na mtume. Wanasema samiina wa apaana. Di wale munyezi mungu wanasema ulaika humul muflihun. Si wale wanawambiwa jamani.15:53Mtume sallallahu alayhi wa sallamu hamesema msivaye maguo maarefu ya kaburuta chini. Wakasema, aa, giondoke ni njini na dini enu mkia ya wahabi. Bwana mtume hamesema hivi? Katika hadithi kaza? Aa, kwenda zako hapo. Hadithi gani mtajizijua njini watoto wa leo mleo kuja? Mbona sheke fulani halikuwa hanandevu? Mbona fulani halikuwa najikanzula kuburuta? Mbona fulani halikuwa vuta sigara?16:22Mbona sheke fulani ya vuta sigara kisa ume mwambia sigara ni haramu. Na ukampa dalili la barara wala zirara fili islamu. Hakuna madhara wala kudhuryana katika uislamu. Kwa hiyo sigara zina madhara ndugi yangu. Hata na madatikari makafiri wanasema hizi. Sigara za leta kensa. Sigara za haribu meno. Sigara za leta maradi ya wasiwasi.16:49Sigara za leta israfu. Na mwenyezi mungu apendi wenye kufanya israfu. Mpe dalili ya kitabu na suna kwa mbia. Aaaa. Simakuru hutu. Aaaa. Bona shee fulani ya huta. Nini hawa hawa na sifa ya umini. Kwa sababu mwenyezi mungu anasema. Inama kaa na kawla muminina. Imekua kawli ya waumini. Ni wale watakapoitwa kwa dalili ya mwenyezi mungu na mtume. Akate kuwa hukumu baina yao.17:18wao wa seme an yakulu samiina wa ataana ni wale wa no sema tumesikia na tumeti ulaika humu muflihun hao ndi wale ambao wa mefaun vile vile ni wale ambao mwenyezi mungu anawasifia katika Qur'ani fainta na za'atum fi shai'in farudduhu ila Allahi wa rasul mta kapo zozana juya jambo17:46Basi li reje sheeni kwa mwenyezi mungu na mtume wake. Ikiwa njini wenye kuwamini mwenyezi mungu na siku ya mwisho. Kwa iyo ni wale wenye kuwamini mwenyezi mungu na siku ya mwisho. Ndiyo ambao wakizozana. Basi watataka kurejea kwenye kala Allah kala Rasul. Ndivu walikuambiwa. Kama njini waumini wakweli.18:14Wakizoza na mfano maulidi ya faha ya fai. Wanasema turejeni katika kitabu na suna. Kitabu na suna cha tuambia aji? Kitabu cha suna suna kina tuambia maulidi mbidaa. Na mtume anasema man ahdatha fi amrina hatha maa leisa minu fahuwa rada. Man amila amalan leisa alehi amruna fahuwa rada. Nijambo limezusho katika lili. Ewe ndubi yangu.18:45Mawulidi ni uzushi. Haya kuwanza ila karne ya saba baada ya kufa kwa mtume. Lau kama lingekua jamuhili ila dini. Angali fundisha mtume. Hakuwa mbiya. Mbona mashikhizetu wa soma maulidi. E bwana fa intanazaatum fi shayin. Farudduhu ila Allahi wa rasul. Mwenyezi mungu wa sema mkizozana juu ya jambo. Lireje sheni kwa mungu na mtume. Hakuwa mbiya. Haya wacha nita lireje sha basi.19:14maulili ya mundani ya msahaf ya wapi mungu kasema inna allaha wa malaikatahu yusalluna ala nabi ya ayuha aladhina amanu sallu alaihi wa salli mutaslim si haya maulidi wapi na wapi ndubi yangu wa islam huyu hajarejea kwa mudawake haya ni magizu ya watu wa msuali ya mtume yeku msuali ya mtume ni maulidi hasha wakala19:45Kumsuali ya mtume kwa fanyika ndani ya maulidi. Gogoro lopo maulidi ya faha ya faha. Msingi wa jambo lenyewe. Usherekea uzawa wa mtume. Nijambo kapundisha mtume. Hili ndo natakia dalini. Hamna. Kaderita kapukuja. Aya. Mungu wa sema fali ya furahu. Watu wa furahi. Haiwezekani we minme furahi kwa kula chakula kizuri. Iwe nimesuma maulidi. Sio hitu.20:14Maulidi kitu ngine na fura kitu ngine. Kwa hiyo nguzangu, panapotokia mzozu. Maulidi, matanga, khitma, wa islamu wa kweli wanarujika tika nini? Kitabu na suna. Kitabu kina matanga? Hakina. Suna ina matanga? Haina. Suna ina khitma? Haina. Kitabu kina khitma? Hakuna. Basi, samiina wa apana. Tumetosheka na yale alutukundisha, kwa namtume sallallahu alayhi wa sallamu.20:44Na hao ndiyo mtume ya nasema, mwenyezi mungu ya nasema, thalika khairu nwa ahsanu taawila. Kurejea kwa mungu na mtume, ndiyo kheri na ndiyo tafsiri liobora. Sio kurudi kwa shee kannena, fulani kannena, mbona fulani kannena, mbona mababuzetu annena. Mababuzetu hapa ni mwenyezi mungu, ni mtume sallallahu wa ali wa sallam.21:11Mababu zetu ni masahaba wa tukufu wale ufuata mwenendo wa mtume sallallahu alayhi wa sallam. Ama hawa wale ukuja kupindua sio mababu zetu. Hile hile katika jambu ambale wa melisema sheke. Marifatu dini ilislami biladila. Jambu la msingi mwana adamu kulijua ni kujijua dini yake wadalili. Angalia sheke ya meeka sio kujijua dini tu.21:39Anasema ma'arifatu dini l'islami bil'adilla. Huko ndiyo kujifunza dini. Kama unasoma dini majaka, waambiwa tu, guze za swala ni fulani, guze za ugun katha, huwambiwe dalili, basi ujiwe unasoma. Kwa nini? Kwa sababu hii dini imefumba katika dalili ya Qur'ani na suna ya mtume sallallahu alaihi wa sallam.22:09Na kama kuna dalithi nyingine ya akili, basi lazima yende sambamba na Qur'ani na suma ya mtumu. Kwa hiyo kujifunza luhi yangu muislamu kwa njia ya majaka. Mkasoma vitabu mkaita mvia fikri, wala sivitabu vya fikri. Kwa sababu wenye watalamu wa masomu ya fikri, wanasema fikri ni ilimu ya kujifunza ahkami za sharia. Hukumu za kisharia.22:39Di adilati hatafsui liya. Kwa dalili zake kwa mchanganua. Na wakisema fiqi ni kujifunza hukumu za kishiria kwa dalili zake za kishiria za mchanganua. Ni hizi dalili za Kur'ani na suna ya mtume. Kwa hiyo heu kielezo habari ya nyakati za swala katika fiqi. Kwa mba swala ni ya subui, swala ni ya duhuri, ya paradi, swala ni ya lasiri, swala ni ya gharibi.23:09Isiwe maneno tu. Inapaswa wewe mwenye kujifunza useme. Kwa dalili gani. Mbona sheke mwalimu wanambia tusuali sualatano. Wana ushahidi gani. Ni wapi mungu wametuambrisha tusuali sualatano. Ni wapi mtume wetu katuambrisha tusuali alfajiri suala ya subui. Tusuali ya guhuri. Tusuali ya lasiri. Kwanini isiwe.23:38Saatano sula ya subu ni lazima mtu wajifunze kwa dalili Na dalili ndugu zangu ni machimbuko mawili ni kitabu na suna Ndiyo haya ambayo tumeambiwa ni masadiri ya sharia Ni masdaraini al-sharia al-islamia Masdaraini al-sharia al-islamia Machimbuko ya sharia, machimbuko ya dini ni kitabu na suna24:07Kama ikiwa mtu mwingine si mtu wa kiisilamu, si muisilamu wanataa kujifunza dini, basi unaweza ukatumia dalili za kiakili. Jiu ya haya mamu ya kimaumbili, angalia mbingu na arvi, nani ya liyeumba kama si Allah, angalia mimea, angalia mwanadamu nafsi yake maumbili ya liyonayo. Hizi zinaitua na dalili za kumpelekea ya kubali dini. Lakini wewe muisilamu huna dalili zaidi ya nini? Kitabu na suna. Diopali mwenyezi mungu wa sema.24:37Fainta na zaatum fi shayin, farudduhu ila Allahi wa rasul. Kizozana juu ya jambu li reyesheni kwa mwenyezi mungu na mtume. Na vile vile juu ya li okuja anayo mtume mwimu waki. Mtume mwenyezi mungu subhana wa taala nasema, Wama atakumu rasulu, fakuduhu. Wama anahakumu anhu, fantahu. Yali ya li wapeni mtume ya chukueni, na yali ya li wakatazeni nayo, ya katalieni, yani ya kataini.25:06Zile vile makusulio ya kujifunza dini ndugu zangu wa islamu. Sio kila dini. Makusulio ni dini ya kiislamu. Mtu wa ijue dini ya kiislamu ipasavyo. Kwa sababu mwenyezi mungu anasema katika surat ali Imran. Anasema inna dina inda Allahi al-islamu. Hakika dini mbeli ya mwenyezi mungu nini? Ni uislamu. Ole wako ndugi yangu uislamu.25:36Ujaisoma dini ya kisilamu ipasavyo, umekuenda kukimbilia kujifunza mabibilia. Bingu wa bibilia, lakini kwenye kurani mtuku. Angalia Saidina Omari, zamaza mtume, alishika waraka tuwa bibilia. Mtume akagadhibika. Kwanini? Kwa sababu ilikuwa haimpasi Omari kungangania kuenda kushika mabitabu ya watu ingine wakati kitabu cha mwenyezi mungu kiko mikono ni mwaki.26:08Kwa hiyo jambo la msingi la mwisilamu kwanza kulijua ni yale ya dini yake halafu ndiwa kasome dini za wenziwe. Ndiwa haya magogoro tunayapata baadhi ya mwisilamu kuenda kusoma mabibiliya kwa pupa ya kutaka kuingiza watu katika dini. Jambo zuri la pupa hiyo. Tunatakia mwisilamu katika mambo takawajifunza mane ni adaa watu ilai hii. Kuiilingania hii dini ya mwenye izimu.26:35Lakini basi alabasira kwa ilimu. Na kuilingania kwa ilimu ni wewe kwanza kujifunza dini yako. Misingi ya dini yako ipasadu. Mfano wa mambu ambayo nguzetu wengi wanaulingania watu kwa kutumia biblia hawa ijui dini. Siku moja ya mesikika kwenye kanda. Ni kristo anawambia wale watu wanaulingania. Nini mnasema kwamba.27:06Wa isilamu wanaswali na viyatu. Ndiyo aliyagiza nabimusa, aliyagizia mungu kumambia nabimusa kwa mba avue viyatu kule katika sinayo wakata antawa kuzungumza na mule wako. Mbona kuna hadithi mtume alikuwa aswali na viyatu? Nilikuwa gogoro kupwa sana. Panini inaonekana wale watu wanaulingania watu biblia uisilamu wawo hawaje ujua sawa sawa.27:34Hawajui kama kuna suna ya kusuali na viyatu. Bali mtume ya mewambia wa islamu, wakalifuni mayahudi. Wawa nasuali na, na, nbila viyatu, njini sualini na viyatu venu. Mwingine wa sema, haa, ipo hii hadithi, lakini siyo viyatu hivi, bwana. Makusidiwa yake ni khofu. Haa, riwaye mekuja, sualini kwa viyatu venu, hivi vya makubazi na machampali.28:04Simasa ala ya nini? Sasa akija mkristo na wewe umeisoma biblia ipasave unamchallenge. Utamuambia mkristo njini, kanisani, naswali na vyatu. Angalia njini hamfuati uislamu. Angalia musa, soma biblia kifungu katha. Alikuwa vyatu. Kwa hiyo, nani jamani anayoswali bila vyatu? Waisilamu. Waisilamu anaswali bila vyatu mdani ya miskiti. Kwa kuogopa kuchafua makapeti.28:35Lakini swala la kusuali na viyatu ni jambo limo ndani ya sharia. Lime pendekezwa. Bali kama mna swali nje kwenye ardi, kwenye kusualia majeneza na nini. Kusuali na viyatu ni mbora zaidi. Kwa hiyo mkristo wakenda hakipekuwa maneno hayo. Halafu wakaja kukamata na hilo wakambia angalia hadithi hii mepokewa na Bukhara. Na wewe huja isoma dini ipasada. Huja kuenda na maji.29:01Wale walio toka katika ukristo kwa sababu ya suwala la viyatu. Wa eza wakarudi upia. Katika dini yao ya zaman. Kwa hiyo inapaswa mtu wajifunze uislamu kwa dalili zake. Kwa mchanganuo. Kwa ni dini mbele ya mwenye izmungu kama alfusema Allah subhanu wa taala. Inna dina inda Allahi alislamu. Kisha akasema katika sura al-imran. Ayatamana tanu. Anasema mani ya bataghi gaira alislami dina.29:31Falain yukubala minhu. Wahua fil akhirati minal khasirin. Nawale au yule ambaye ataka itaka dini isiokuwa ya kiislamu. Basi huyo hatu kubaliwa. Na hiyo dini yake nyingine. Na atakuwa katika akhirati ni watu walio khasirika. Hapa tunajifunza nini katika ya hindu mzangu wa islamu. Tunajifunza maneno makubwa kwa mba dini itaka yukubaliwa mbili ya mungu.30:00inayokubaliwa ni uislamu. Kuna watu mpaka leo jamani uislamu, umu umu mijini, milimani huko, wanaitakidi kwamba hizi dini zote nsao. Kristo, islamu, wanaita ni dini kubwa zilizopo ulimanguni. Zote ndini hizi za kumuhabudu mungu. Kwa hiyo, zote nsao. Ndiyo yale tulewagundua huko lushoto mze mmoja, kaozesha binti yake mkristo,30:31Bada ya kuambiwa vipi wana mbona wewe umeoze shabinti mkristu wa sema haa osie haa dini zote nisawa tu. Si wote wanabudu mungu mmoja tu. Hawa napitia kwa muhamadi na hawa napitia kwa yesu. Wote tutaonana huko huko juu. Hakuna ina dina inda allahi alislamu. Dini mbele ya mungu ni wislamu. Na yule atakeetaka dini sio kwe ya wislamu. Haito kubaliwa na mungu wa sema akhera ataingia katika asana.31:01Kwa hiyo hii masala ya kusema haa, lakini zote sidi ni moja tu. Wote ni dini, zote tu abudu mungu. Hapana. Hawa hawabudu mungu mmoja jamani wa kristo. Hawa wanabudu miungu mitatu. Mungu baba, mungu mana, naro mtakatifu. Ni miungu mitatu. Kutokana na ushirikina wahu, basi hawato onja harufu ya pepu. Pamoja na kwamba wanafanya propaganda, yesu mionjia.31:31Ukitaka ufalma wa minguni pita kwa Yesu. Na magari ya miandi kwa humu. Yesu ndio brana. Yesu ndio njia. Kwa kia ya kila goti li tapiba. Nini kuwa buta watu wa ingie katika dini hii ambayo ni upotofu. Lakini mungu wa natuambia nini. Inna dina inda Allahi al-Islam. Na baada ya ujiwe wa mtume sallallahu alayhi wa sallamu hakuna dini nyingine yote. Wako ingine mabahawla wa nasema. Baada ya Muhammad.32:01Ile ringi ya utume imekwisha laki kumezuka ringi nyingine. Taji ya bahula kanzisha na nihi nyingine, silisila nyingine. Mwenyezi mungu wa semaje, anasema katika suratu ilmaida, aliyawma akumaltu lakum dinakum, waatmamtu aleikum niimati, wa radhitu lakumul islama dina. Leo ni mesha kamilisha dini yangu. Kwa hiyo hakuna dini nyingine itakuja baada ya dini hiya uislamu.32:30Kisha anasema ni mesharidhia kuwa uislamu kuwa ni dini enu. Dimetimiza neema yangu. Kwa hiyo kama neema imetimia kutakuja neema nyingine hakuna zaidi ya uislamu. Natayari mwenyezi mungu wa mesharidhia uislamu kuwa ni dini enu. Kwa hiyo atakaya kuja na dini nyingine kama makadiani hawa mirizai. Kwa anasema kuna mtu memungine kaja kutoka barahindi huko. Anaitua gulamu ahmadi. Huyu ni nabii feki.32:59Hana kazi na sisi Kwa nini dini isha kusha? Aja fanya nini tena hui? Mafunzo ya mtume ya shatimia Aja tuambia nini hui? Kama anakuja kutukumbusha maneno yako mmasheke wako Kama angesema minye sheke tu, sawa Lakini masale ya kutuambia kwa mbandini ye ni nabii Na mepewa wahi wakati mungu Anatuambia dini mekamilika Wahi huu nakuja kutengeneza kitu gana33:27Lolote unalolitaka katika uislamu limu, limeifadhiwa. Inna nahnu nazalna dhikra wa inna lahu lahafibuni. Sisi tumeteremisha ukumbusho na sisi tumewifadhi. Mpaka kiyama itasimama Qur'ani itakuwebu. Mpaka kiyama itasimama hadithi sahihi za mtume sallallahu alaihi wa sallam itakuwebu. Hivu kitaka kumijua mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam kwa dalili.33:54Ni kuangalia aya zilizo mtaja Muhammad Ni lazima ujue ni aya gani Mwenyezi mungu wa metaja kwa jinah Kwa mba Muhammad ni mjumbe wa mungu Kwa mfano suratu lfati Mwenyezi mungu wa nasema Muhammadun rasulullah Walazina maahu ashiddao ala lkufari ruhamaun bainahum Muhammad ni mjumbe wa mungu Weza ukaulizo wa muislamu na kafiri Weu nasema mtume Muhammad ni mjumbe wa mungu ni rasul Lete dalil34:24Wabaki wa guba ya guba ya hatu wa msomia maulidi sana. Nasikia watu wa kimsualia. Wapi ba naonyesha dalili kwamba Muhammad ni mjumbe wa mungu. Kwa hiyo kama unamjua wewe ni rahisi. Nesoma dini yako sawasawa. Ukataja suratu al-fatih mwenye izmungu wanasema. Muhammadun rasulullah. Waladhina maahu ashidda wa ala al-kufari ruhama umbainahum. Aanyingine mwenye izmungu wanasema.34:50Wa ma muhammadun illa rasulun. Kada khalati min kabelihi rusul. Hakua muhammadi ispokuwa ni mjumbe. Wa mepita mjumbe wengi kabla ya kii. Kwa hiyo unampa hii suratu al-fatih na suratu al-imran. Unamambia hii ndalili ya kwamba muhammadi ni mjumbe wa mjizmungu. Kwa hiyo nguzangu wa islamu masala ya kielimu. Ni mambo muhimu sana ya kumjua mjizmungu subhanu wa taala.35:19Na kumjua mtume na fujua dini kwa dalili. Sio kumjua mungu huna dalili. Kumjua mtume huna dalili. Fujua dini huna dalili. Ukiambiwa kwanini waeka mikono kifuani. Umegwaya huna. Ndiyo pali ya kuambia. Nyiye mashete wenu wasema. Mikono yae kwa kifuani kwa sababu tumboni mnamavi. We huna dalili sasa utafanyaji.35:46Utasema niliswali nisikitu answari nikauna watu wafunga mkono kifuani. Hapana. Wewe umejifunza dini ya buwana mtume ya kuswali. Basi sahiwa hiyo kiyambiwa wewe unafunga mkono kifuani umeatuwa wapi. Unamuambia ni hadithi hiyo buwana. Liwaili bni hujuri huyo nasemaje. Sallaitu maa rasulillahi sallallahu aliasalam. Wakana yabu ayadahu liumna ala liusra.36:12Ala sabrihi. Umegunja kazi. Memaliza kazi. Uyo ni waili. Ndiya ambaya nasema ni mesali na buwana mtume. Ni memuona atieka mkono wake wakulia juu ya kushoto. Juu ya kifu wachake. Jewe ndugi yangu unaeweka tumboni. Jewe unaeweka kinenani. Lete dalili na wewe umeatuwa wapi. Hatu burahana kuminkuntu msadiki. Atapuenda na maji.36:40Itakuwa nsheka nena Bimeona watu wakifanya Hana late Kwa sababu kujifunza dini ndugu zangu Ni kujifunza kwa dalili Na dalili ya dini ni kitabu Na suna ya mtume sallallahu alayhi wa sallam Akulu kawli hatha Wabil lahi tawfit Wa sallallahu ala sayyidina muhammad Walhamdu lillahi rabbil alamin37:22wa shahadu la ilaha ila allahu wa ahdahu la sharika la wa shahadu la muhammadan abduhu wa rasuluhu amma baadu37:51Kwa mba ni wajibu wetu sote kujifunza mambu mane38:22Kuyajua mambo mane. Na jambu la kwanza ni jambu la elimu. Yani kuzingatia elimu ya yapu watayo. Kwanza maarifatullah kumjua mwenyezi mungu. Kwani katika kumjua mwenyezi mungu kutakupelekea. Utambuwe utukufu wake hivyo basi. Ukubali maungozi yote ya liyatuwa mwenyezi mungu katika kitabu chake.38:53Katika yali alo ya mbrisha na kujepusha na yali alio kataza. Bile bile katika elimu ni kumjua mtume wake ewe mnyezi mungu, ewe mnyezi mungu yaani mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Na kumtambua mtume Muhammad kutakulazimisha au kutakufanya ukubali yali yote alio kujenayo katika muongozo. Na kuwamini kila alo lileza.39:21Na kuambrisha kile waleo liambrisha na kujepusha kile waleo likataza na kulikemea Na vile vile kukubali kuhukumiwa na yeye Tumesema kwamba hata kama mtume ya mekufa Lakini kukubali kuhukumiwa yeye nae ni kukubali kuhukumiwa na yale waleo yaacha ambayo ni suna yake Na vile vile tuliona kwamba katika elimu ni kujifunza39:51Kujifunza dini ya kiislamu kwa dalili. Kujifunza dini ya kiislamu kwa dalili.40:22Kulijua muisilamu Au ni wajibu kujielimisha nayo Kwa ujumla yote ya kumjua mungu Kumjua ntume Kujua dini yote ya nazuguka katika kujua dini Ndugu muisilamu ujue kwa mba Kama uko katika njia ya kujifunza dini Basi ujue uko katika kheri kubwa sana Kwa ni mtume salallahu ala salamu wanasema Mani yuridi lahu bihi khaira Yufakihu hufi dini40:50Yule ambaye mwenyezi mungu wa namtaki ya kheri, anamuelimisha dini. Kama ikiwa wewe mpaka ni mtu mzima, hujui lolote kuhusu dini yako, yaki islamu ambayo tumesema haikubaliwi zaidi ya dini hii mbele ya Allah. Inna dina inda Allahi al-islamu. Kama umri ni mkuba, naikawa hujui misingi ya dini yako. Hujui yale mambo ya lazima ya lio kueko katika dini hii, ya lio kujana ya mtume Muhammad, hujui yuko katika asana.41:20Na tunasema kwamba huwenda ukawa ni mtu wa shari umeandikiwa. Lakini mtu wa sikate tamaa. Kwa sababu mwana adamu wanatakiwa itafute ilimu. Tangu changani mpaka ingia kaburini. Asikate tamaa mtu kwamba mimi mpaka leo. Ni miaka stini sabini. Sijui kusuali. Sijui kutawatha. Hapana. Ni wajibu kuitafuta. Kwa ni mtume salalawala salamu wanasema. Talabu ililmi.41:48Faridha ala kuli muslimin Kuitafuta ilimu ni farazi kwa kila muislamu Kwayo mtu asikate tamaa kwa hali oyote Ila yuli alipatwa na ugonjwa wakili Hilo njambu jingine ni mtu maaguri ya nesamehewa huyo Lakini maadamu wakili yako inafanya kazi Hata kama ni mtu mzima na mnagani Kuitafuta ilimu kwako ni jambu la farazi na si jambu la kiyari Kwayo ole wako muislamu42:17Iwe ni kijana, ni mzee, ikawa umejiachia. Na ilimu ipo, sikama hakuna. Na hata kama hakuna, itafute. Haiwezekani kukosekana katika uso ardihi, dini ya mwenyezi mungu. Kwa sababu mwenyezi mungu wa meahidi kuifadhi mafunzo yake. Inna nahnu nazalna dhikra, wa inna lahula hafiduni. Ndugu wa islamu jambu la pili, ambalo itajifunza leo.42:45Ambalo ni lawajibu kujulikano na muislamu na kulifanyia mazingatio na kulifanyia kazi ni alamalu bihi. Kuifanyia kazi hiyo ilimu ya kumjua mungu, kumjua mtume na kujua dini. Si masala ya kusoma, ukawa umeelimika, paka ukafikia daraja ya juu, ukabisa ilimu, ukaanza kufunga vilemba kichwani, ikawa huifanyi kazi kwanza katika nafsi ya.43:16Kwa hakika hii ni hasara kwa sababu munyezi mungu subhanu wa taala. Ana waambia waumini ya ayu aladhina aman. Lima takuluna maa la tafalun. Kabura makta ni inda allahi anta kulu maa la tafalun. Enyi mli waumini kwa nini mnasema msiwe ya tenda. Chukizo kubwa mbili ya munyezi mungu ni mtu kusema siwe ya tenda. Ikawewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewe43:45Kwa hiyo ni wajibu muisilamu, jambole lote lilo mfikia laki ilimu, wakisha lijua, alifanye kazi wakati ule ule. Asi ngoje, ngoje kwanza, ni mimi kwanza nkijana, wako vijana wengine wamesoma madarisi, wanajua kusuali, wanajua kufunga, wanajua mambo yote, lakini yameacha kusuali. Ukimuliza kwambia haya mambo ya dini bwana ngoje, mimi bado nkijana, natara kula ujana kwanza, kula ujana, manaki kafanya.44:15Mkataba na mula waki kwamba heya takufamze. Anahisi hivi. Kinyume chaki jamanu ndugu wa islamu. Leo vijana wengi nduo na okupu. Kuliko wazemi. Utokana na haya mabalaya lo ingia katika miji yetu. Uzaga kwa marathi ya naosababisho na zina. Uzaga marathi mengi ajabu ajabu ya nazuka katika miji yetu. Na vijana wengi ukisikia wananguka mmoja mmoja. Ni vile kwamba mwenye yezi mungu wa meka hikma kwamba.44:45Hawaondoki wote wakati mmoja na mahala kwa mmoja. Leo adondoa hapa. Kesho hapa. Kesho kule. Kesho kutuwa kwa huyu. Kesho mtondogo kwa huyu. Ilimradi anmeieka sistem katika hali ya kwamba watu wasiogope mauti. Na kweli leo unapotelewa na huyu. Kesho huyu. Takuta watu hawana wasiwasi. Kwa huu mtindo ambao mwenyezi mungu walewezi. Kwa hiyo.45:13Hili pia ndiyo linawafanya watu wakawurika vijana. Wakaona kwamba, haa, mii bado, mii bado, mii bado. Swali bwana, haa, ngoja, niombe mungu bwana. Tuombe eni jamani. He, huyo tena ananafu. Mwingine, swali bwana, haa, wacha tukachomwe bwana. Kwanza mini tachomwa na mbomali, tachomwa na nani. Anasema maneno, anajifuraisha nafsi yaki.45:37Yani ee ni mtu wa miziki ya sando vizuri, tukienda kule motoni, tachezaregi ya sivini. Ee jamani we, kijana we, usigurike na ujana huu. Vijana wa masahaba waliutumia ujana wawo ipasabi. Kwa sababu waliilewa maana ya dhima hii tukufu ya munyezi mungu ya kufanya kazi dini ya munyezi mungu. Kwa hiyo, vijana walikuwa wadogo.46:02Mambo yote ya juhudi ya dini walikuwa na jieka mbele. Angalia wale vijana wakati mtume anakusanya mujahidina kuenda kutoka kupijana huko. Anawapanga safu wa islamu kutaka kuangalia ninani ya mifikia umri wabaleghe ende vitani. Lakushangaza mkwamba mtume anashukia na watu wa vijana ambao hawajafikia baleghe.46:29Na wamesimama kwenye safu na kwenye nyua visigino wa onikani ni wakubwa. Ili wende wakashiriki katika jihad. Hii kuonyesha mkwamba vijana wadogo wanapenda mauti fisa bilillah. Sewuze ibada zao. Kiwa angalia vijana kama Abdullah ibn Omar. Alikuwa ngijana kukesha usiku katika kumcha mula waki. Usimama visimamu vya usiku. Wengine kina amru.46:55Wanamfuwa tamtume, wambembeleza, waruhusu, wafunge siku zote. Ya Rasulullah, minaweza bana, niachie. Aaaa. Basi niachie, basi kila, kila, kila siku mbili, nifungi, alafu niachie. Aaaa. Huwezi bana. Kama hapa na mbuni, funga siku moja, funguwa siku moja. Hii ni soomu ya nani, Nabi Dawood alayhi salamu. Ndiyo funga ili ukua bora, komesha, ndiyo mwisho hapa. Lakini usifunge mfurulizu.47:26Dalili mkwamba walikuwa wakipapatikia kheri. Na walikuwa kizikitekeleza kimatendo. Kile wakijifunza aya kumi. Kwanza wakubali mtume wapya aya nyingine mpaka wazitekeleza kimatendo. Diyo pale unakuta mtume angalia kwa upande wanawati. Mtume sallallahu alayhi wa sallam kwa hadithi lio kupio na mama Aisha na semaje. Rahimallahu nisaa almuhajirina lawan.47:52Mwenyezi mungu wa mewarehemu wa nawake wa muhajirina wa manzu. Ili poshuka aya ya hijabu. Faliyaduribna bikumuri inna alaji yubihina. Anasema shakakna murutahuna. Faktamarna biha. Hawa kusubiri. Aya imeshuka leo ya hijabu. Vae ningu wazenu sawasawa. Funikeni milienu kikamilifu. Wakati ule likuwa badu haijakuja hukumu hii.48:22Walikawa kangojea siku yaidi wa umezawa wanulia hijabu. Hapani. Mamaisha na semaje walikuenda majumbani fashakatna murutahuna. Wakapasua magauni yao yalioziada. Waya kageuza wakayageuza mbitandio. Saa hiyo hiyo wakajitanda nayo. Hii ni kuonyesha na mnagani. Wake wa wema waliutangulia walivukua mstari wa mbele. Katika kutekeleza magizo yote ya mjizmu. Ndiyo maana.48:52Mamaisha kasema rahimallahu nisaa almuhajirina alawal. Mwenyezi mungu wa mewarehemu wa nawake wale wa muhajirina alawal. Kwanini? Kwa sababu wamefuata Quran. Kila linalokuja, bele, hawakai wakawa na hatiati ngoja. Angalia wanawake zetu leo. Najambula kushangaza utakuta mawaida yote anautulewa. Mfano msikiti wetu huu.49:23Mwaidha kila siku. Mwaidha kila siku. Mwaidha kila siku.49:53Tuataraji hawajafikia dara jahiru Lakini kwa kika njambola kusikitisha Kwa neema hii ya mtu kuzungukwa na mskiti Ambapo mwenyezi mungu anajalia kupatikara vijana Kueneza dawa ya mwenyezi mungu Maneno ya semu wa kila siku Ngoma haramu Nini haramu Nyumba ya jirani ya mskiti napigwa ngoma kwa pujo kabisa Saa za swale na watu hawajali50:21Hii nini jamanu guzangu wa islamu Nikuonyesha kwamba jambu lawajibu walulikaja sheke hapa Alamalu bilidini Alamalu bililmi Halifu Kufanyia kazi Sihoja kwamba wasoma unakilemba kama vile ringi ya pikipiki Sihoja Hoja ni wewe kufanyia kazi lelimu Utawambia watu Kala rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam Afu lihakumu wa kassu sharaib50:49Weke ni ndefu. Wewe huna ndefu. Faida yake ni. Unawambia watu mwenyezi mungu wa sema. Wala takrabu zina. Inna huu kana fahisha tamu wa saa sabila. Wewe ni mzinifu wa manzo. Hathi endi namna hii. Kabura maktan. Inda Allahi anta kulu ma la tafadu. Jambo jingine ndubu wa islamu wale usema sheikhini. Jambo la wajibu kulijua. Na kulifanya kazi. Na kulizingatia.51:17Ni adaa watu ilayhi Ni ile ilimu kisha kuwa nayo Wewe binafsi kisha ifanyia kazi Ni kuwa lingania winzako wa ite wawe kama wewe Istibaki na ubakili wa ilimu liyonayo Kheri hii ya dini ya munyezi mungu Hii ni rahma munyezi mungu wa mekupa wewe Fadula kukua kukuja alia wewe ni muislamu Alhamdu lillahi iladhi Hadana lihatha51:47wa maa kuna linahtadia laula anahadana Allah. Ushkuru mula wako, musifie, wa kukuongoza katika uislamu. Kwa hiyo wewe usibaki umekunja mikono yako, na umefunga mdomo wako kheri hii kabaki katika nafsi yako. Uwatakie nduguzaku wengine katika ubinadamu kheri hii. Kwa hiyo uilinganie, ufikishe ujumbe wa sasawa na wa haki, kwa ni mwenyezi mungu subhana wa taala na muamirisha mtume waki.52:14Nandiwa na ambisha wa islamu wote kwa ujumla na simaji. Udu'u ila sabili rabbika bilhikmati walmau'idha tilhasana. Ita watu. Linganiya watu. Katikanjia ya mwenyezi mungu. Katikanjia ya mulawaku. Wahikma. Na mawa'idha ya liumazuri. Wajadiluhum bilati iya ahsa. Nafanya mjadala katikanjia ilukwanzuri. Angalia hapa nataka tanbihi lukuzangu islamu.52:43Wakowetu ngine wanawogopa kulingani ya watu maneno ya sawasawa, kwa hoja ya kwamba eti, tumeambiwa ndani ya Qur'ani, tuite watu kwa hikma. Kwa hiyo mkwamba anayificha haki ya sema ngoja, ni katika hikma kwanza kuwaficha. Ni katika hikma kwanza, nende nao kwanza. Ukimuuliza mpaka linia, sawa wacha nasubiri nao, mpaka wakija kuelewa, ndiyo utakuja kuelezi.53:11Aka na mtu miaka nenda, miaka ruli, afanya mazushi msikitini, aeka magia ya mbuni, makaburi, na ye ajua ni haramu kusuali mbele ya makaburi, asa ngoja kwansa. Mungu asema uduu ila sabili rabika bil hikma. Wanafasiri hikma manayake ni diplomasia, uongo, hadaa, upoletu, hapana hii siyo manayake hikma ilo kusuliwa.53:40Hikma wanachuoni, wanasema, huwa wadu'u shay'i fi mawude'i. Ni kukieka kitu mahala pake. Ndiyo hikma. Kwa hiyo mahala pake ni kuwahadharisha wa Islamu saa ile utakaona, swalazawo hazikubaliwi, wewe ubaki wa sema ngoja kwanza, uwenda kwanza ni anze na mambu ya kuzungumza, mambu ya akhira kwanza, unajua kwanza, kwanza tuende nao polepole.54:05Halafu unajua, siku zenda tu, mara umekufa, hujafikisha ujumbi. Watu waswali mbele panajikaburi, watu waswali panajia ilambuni, wanaitikali za kishirikina, imamu na kamati yake unajua hii ni kinga, wasijia wakapi wadafura, wakanyanganyo wa mskiti, wewe unawa, mgoja wana, waswali nao, mgoja wana, hapana, hii siwa hikma. Hikma ni kukieka kitu mahala pati.54:32Na mtume sallallahu alayhi wa sallamu hakufanya kamwe hikma iyo yenu ya unguna kweli. Mtume sallallahu alayhi wa sallamu aliwaambia maneno ya watu makureshi jamazake maneno ya kisawa. Ushirikina kaufafanua ipasanga. Hili halifai, hili halifai, jamani hithi mwabulu wa sekuwa Allah. Ndiyo maana akadharawuliwa na kukimewa na watu wakamufanya madhila chungunzima kwa sababu gani? Kaeleza watu maneno ya sawa.55:02Wewe wakupanini, eti wasiji wakantenga, unajua wachanji nao kwanza, zilete farka, hapana, Kur'ani enyei meambiwa ni kitu cha kuleta farka. Jina moja katika majina ya Kur'ani ni alfurka. Kazi ya Kur'ani ni kuleta farka. Sasa wewe utasema utaleta umoja. Haki na batu ili uilete pamoja hapiji, ni lazima batu ili yeko pembeni yonekani vahili hile panji. Na haki hii hapa.55:30Kwa hiyo mwenye kuitaka ipuwata hile pale Mwenye kutaka batuli ya puwate nshauri yake lakisha pambanuliwa Lakini kuenda kuchanganya haki na batuli Ukasema ngoja, ngoja, ngoja Wewe na watu wa maulidi uenda nao Wakisimama na wewe, wacheza Yarabe, swade Ukiulizo, a, ngoja naenda nao, mtawapata siku moja, ngoja, ngoja Mgoja, mtawapata Waja, wanakuja jama, wanakuja A, a, utakufa badu wa suma maulidi55:58Wahambie saa hile. Njia nzuri ya kusema nao siwatukane. Njia wa shenzi. Kwa sababu majahili. Wahambie kwa njia nzuri. Jamani hili jambo lila uzushi. Halimo katika dini. Wamezisha mashi'a. Na dini yetu ni safi. Mtume kaeleza kila jambo zuri. Hili kama nzuri. Wahambie usiogopi. Kama ikiwa utakemewa. Utadalilishwa. Ndiyo njia ya mitume tutaona katika jambo ambalo.56:28Na ni sheikh Muhammad Abdul Wahab wa misema kwamba ni jambu la wajibu. Nini kuwamini kwamba mwanadamu mlinganiyaji ni lazima asubiri. Tutalieleza sahibi. Lakini yangalia muisilamu katika kujua haki liniyaki ya kishajua ni lazima aitangaze. Hii ndi ujia yangu. Iwe wazi, wazi kabisa kama jua. Ndiyo pale mwenyezi mungu wa namuambia mtumewake. Kul!56:57Hathi hii sabili Sema hii ndio njia yangu Wanachuoni wanasema hii ni aya ndalili ya kwamba msimamu wa mtume ulikuwa wazi Ambiwa haielezi hii ndio njia yangu Hii ndio njia ya kitabu na suna Na hile ndio njia ya watu wa batili Hile ndio njia ya watu wa zushi Mimi siyo mtu wa maulili Watu wote wajue hivyo57:24Mimi siwa mtu wa khitma, watu wote wajue. Lakini umekana watu miaka nenda, miaka rudi, ujulikani. We mwenzao, si mwenzao. Siku ya maulidi, humo. Siku ya khitma, ukipa wa kitabu, wasoma. Kuna hapo, utakuwa na msemo gani hapo? Mwenyezi mungu wa sema, sema. Hii ndiyo njia yangu. We kawazi kabisa, halafu useme. Adu'u ila Allahi ala basira. Nina walingani ya watu kwa ilimu. Angalia umuhimu ilimu hapo.57:54Alaha basira wanachuoni, wanasema maksuli yake ni kulingania kwa ilimu. Lile unalolijua ulifikishe kwa mba unahakika ni jambo la kisabu. Kwa hiyo ni kosa watu ingine kulingania watu, hawana ilimu. Njia zinatumika za watu ingine wanajita watu watablidu. Ukota ukota watu majiani, humu, wenye nani vijiji, wambu, haya sasa toka ukalingania watu. Mtu hata haya moja hajuya tako na kulingania nilu.58:21Huyo atakiwa kae kwa mashiehe, kwa walimu, asome kwanza, hadafu enda ya kalingani. Ukiwauliza, sema, atasoma umu, umu njiani, tu atasoma. Miaka nenda, miaka rudi, hajiambiwa kuweka ya ilamuni, mskitini ni haipai. Aenda wakasuali nae kwenye mskiti unamakaburi, hawa mwambi. Yeye mwenyewe katoka, ambiwa enda lingani ya watu, wana kilombili nzima irizi, hajiambiwa kwa mbahini shirkitu. Sasa itakuenda ajidaawa na mnahini.58:49Naambiwa umbiwa wewe lingania watu na tawuhidi. Tawuhidi ndiyo hii wewe huwe mtu wanaushirikina katika kiuno chaki, kafungairizi, katika mkono, katika shingu. Mwambie, aache, ushirikina. Lakini sivyo, kwa hiyo mtakuta jamani, njia ya kweli, njia liulingania mtume sallallahu alayhi wa sallam, yeya nasema ana wamanitabaani. Mimi na wale waliunifuata mimi. Njia ya masuhaba.59:17Mimi na wale waleo nifuata mimi, waleo nifuata ye mtume kwanza masahaba. Kwa hiyo na wale ambao ya tabi'una humbi ihsan. Ndiyo sisi tunawukwenda na mtindo ule ule wabana mtume sallallahu alayhi wa sallam. Kwa hiyo unatakiwa uwelezi wazi subhanallah. Wama ana minal mushirikin. Mimi siyo katika washirikina. Wakawli na matendo. Unikane matendo yako zahiri ni atawahidi.59:47Sio unalingani ya watu, unaonekana leo ewa imani imamu, tumekuta imamu mmoja uko opa ngani, ambiwa ni imamu msikitini, lakini siku ya kuenda kusherekea mzimu wa kibibi, ye ndiyo kiongozi ya nakwentu. Kava marubege yake mmekundu tashanga, siku kimkuta msikitini, ikanzu kilemba ambua imamu wa swalishi. Siku ya imada ya mzimu, avuwa vitu vyote, sasa huyu utamuita ni muislamu.60:16Huyu kweli ya nalingani ya watu katika dini ya mungu. Huyu ya nadini mbili. Dini hii ya mtume na dini nyingine. Na haiji inna dina inda Allahi al-Islam. Hakika dini mbili ya mwenyezi mungu ni u-Islam. Angalia jamani fathla za kuwa lingani ya watu katika dini ya mwenyezi mungu. Mwenyezi mtume sallallahu alayhi wa sallam alikuwa akituma hata jeshi. Kuenda kupambana na makafiri.60:46Alikuwa kiwaonea huruma sana Kwamba mtu atakufa nkafiri Kwa hiyo anamuambia jimadari Angalia bana Anamuambia mfano Said Nali radiyallahu anhu Unfuza ala risli Nenda pole pole Wakati anakuenda kuwapigia vita mayahudi khaibar Na mechaguliwa Said Nali Kuwando jimadari mkua jeshi la kuenda kukambana na mayahudi Anamuambia aje unfuza ala risli Nenda pole pole61:15Hata tanzila bisahatim. Paka uteremke kwenye karibu na eneo lao. Kisha akamuambiaje. Thumaduhum ila al-Islam. Kisha walinganie katika u-Islam. Uwaite katika dini ya mwenye izmu. Usifanye papara. Kwamba umewekwenda katika uwanja wa makafiri. Basi liya unataka kurusha mishale. Unataka kurusha kama mabomu. Kwa sasa unine. Sio lengo.61:42Mengo ni kuwa nusuru hawa na athabu ya mwenyezi mungu. Ni watu majahili hawa. Diyo maana wanapigana didi ya uislamu. Kwa hiyo, lamsingi ni kwanza wewe walinganiye. Waite katika dini ya mwenyezi mungu kwanza. Waakbiruhum bima yajibu alihim min haki Allahi ta'ala. Na uwafamishe sumu la tawhidi. Waambie ni mambu gani wanayowajibika kwao kumufanya mwenyezi mungu. Ni mambu ya tawhidi.62:11Waelewe kwanza hilo. Kwa wallahi, anamambia Sayyidina Ali. Wallahi, na apa kwa mwenyezi mungu. Lian yahadi ya Allahu bika rajulan wahida. Khairun laka min humurun ni annaimu. Mwenyezi mungu wakikuongokea mtu hui mmoja. Basi nibora kwako kuliko mangamia manononono utakayapata huko kwenye ngawira za vita. Kwa hiyo sifanya papara wewa takuwa apana.62:42Hili tendola kumuongoa mwana adamu basi ni kheri kwa kowewe. Angalia hii ni fathula ya kulingania jemana. Tunasema hivi kwa sababu wa islamu mbekuwa mabakili katika kufikisha ujumbe wa mwenyezi mungu wa islamu. Mtu anayeza kakaa na kafiri miaka ishirini jirani hata siku moja haja mlingania. Au wachili ambali kafiri, akaa na kijana muisilamu wa mtumzima haswali, haja mkumbusha habari ya ibada ya haswali hata siku moja.63:11Mkewe ya naishi nae haswali na yeya na kuja mfano ni answari. Wewe bado huja kuwa answari. Answari ni yuli ya nalingani ya watu katika kheri. Na utaishi vipi na mwanamike haswali miaka yote. Au naishi na watoto hawaswali. Hawajui dini ya mwenyewezi mungu. Wewe umekatu. Kwa hiyo ni jambu ambalo mtume sallallahu alayhi wa sallam wa mbeliko koteza katika hadithi nyingi sana. Mfano hadithi nyingine ilupokewa na imam muslimo nasema mandala ala kairin.63:41Falahu mithlu ajri fa'ili. Kheri lioje hii. Mwenye kuionyesha kheri. Mwenyezi mungu atampa ujira. Wa yule mwenye kuifanya hile kheri. Mfano wa ujira wa lilia na lulifanya muze. Uksha muonyesha kheri. Umemuambia habari ya sala. Ika wan sababu ya kusuali. Basi thawabu wa kipata na mewa pati. Umemuongoza katika njia ya haki. Alikuwa njitu la maulidi. Ukaliacha alikawa alimeacha maulidi.64:12Mali yake anaitoa kwenye zaka badala ya maulini. Kheri unayipata. Kida akitoa na wewe unapata. Alikuwa njitu la madisco. La nini? Ukamfanya. Akaacha mamuyali. Akaafuata kheri. Na wewe utapata thawabu za kheri ili unayipata. Angalia jamani. Watu tumekua mabakili. Wallahi daawa haijafikishwa hata hapa mjili. Utashangaa watu wengi mjihu hawa jasikia daawa yetu hii ya kitabu na suru. Ndiyo maana ikawa utaona.64:43Walio wengi wanahabari kinyumechake juu ya vijana wa sumu. Waambiwa hawa ndini mpya. Hawa hawa mpendi mtume. Dini yao yaituwa mawahabi. Wakifunga mikono waika hapa kwa sababu tumbo ni mnamavi. Yote haya natokana na njini kwa mba hamja kikisha neno la sawa. Hamja waambia wa islamu kwa mba hii ni dini ya kitabu na suna ni abu na mtume.65:11Hamja waambia kwamba tukifunga hapa tuwamfuwa tamtume hawajajua diyo maana wanaropoka maneno hai. Kwa moja na kwamba wengine wanafanya inadi wanajua hakikweli kweli. Lakini walio wengi katika wa islamu hawajui wa Allahi. Una binti mmoja leo wamekuja wanafanya interview ya uwalimu. Tuka mkaribisha kwenye darasa. Kaskiliza kaskia maneno mwisho wana kuja kutueleza ofisini ya sema wa Allahi.65:40Mimi sijasikia maneno haya milele na milele. Mimi ilikuwa picha niluipata kuhusu watu wa hawa. Njini yani, mimna dini mpya. Sijui hamumpendi mtume. Lakini leo darasala leo leote nasikia mtume ya fuatwe, mtume ya pendwe. Nikashangaha sana mimi. Kumbe maneno ya naosemwa, tofauti na hali hali silipu. Angalia, tendula kumkaribisha kwenye. Muhadhara wa dakika 45 wa usamoji. Kwa hiyo,66:11Nijangola ubakili mtu kuja kwenye kheri na uzungumzwa kitabu na suna Waondoka nyumbani peke yako Huja muambia, huja muinvite mtu hata mmoja Hebu njoo na wewe ujesikiliza Hebu tafadhali njoo Ukatumia kila njia ya kumbuta Au kama hataki kumchukulia kanda mpelekeni Sihasara ukawamekoteza shilingi miya nene, miya saba Kwa ajili ya kumfikishia ujumbe wa haki Mtume anasema66:42Aki kuongokea mtu mmoja ni bora kuliko mangamia na mangamia na manonu. Manonu na unonu. Sasa iwe miasaba iwe umepoteza. Shilingi. Na mara nyingine masala ya kuazima tu. Kwa hiyo ni wajibu wetu vijana wa kisilamu. Angalieni masahaba. Mtume sallallahu alayhi wa sallamu katika kuimiza kukikisha ujumbe wa sawasawa haki. Alikaa na masahaba kipindi cha siku ishirini. Vijana wadobu wadobu. Pale.67:11Halipoka nao wale vijana msikitini na halika nao kwa wema sana. Paka wenye wakamsifiwa nasema atuja pata kuona mpole watabia kama mtu huyu. Walipoka siku ishirini pamoja nae, walitoka vijini mbali, sise mbali mbali, ubeduini hu. Vijana ishirini ambao walitoka katika kabila moja. Wale vijana siku ishirini zilipofika mtume salallahu ala salam.67:41Akaanza kuhisi kwamba hawa wanatamani kurudi majumbani. Tayari meingia homesickness. Siku ishirini. Kwa hiyo alichofanya mtume sallallahu alayhi wa sallamu alifanya nini? Anawaambia aji. Angalia hima ya dawa alikuwa na ya mtume. Saazoti anafikiria kulingania. Anawaambia irja'u, irji'u ila ahlikum. Nendeni kurejeni kwa jamazeni. Faakimu fihim. Kaini nao.68:11Waalimuhum, wamuruhum, waelimisheni haya mliu ya pata Na waamrisheni hali nliu waamrisheni Kisha kasema, wasallu kamara aitumuni usalli Na sualini kwa waho, sualini kama mulivyo ni onamimi nkisuali Angalia, jumbe unatakiwa ufikishwe kwanjia yote Anawambia wende wakawambia watu, wasalli kama mulivyo ni onamimi nkisuali68:41Sunna ya abuwa na mtume sallallahu alayhi wa sallam Kwa hiyo ndugu yangu muisilamu Umejiwa na mgeni nyumbana Umekanae siku tatu siku nne Ujafikisha ujumbe ujue uko katika sari Nasiku ya kuondoka hukumupa hata zawadi ya kanda Hukumupa zawadi ya kitabu Hukumupa zawadi ya maneno mawili ambayo ya takuenda kuyafikisha ujumbe kwa atu ingini Kinyume chake ndugu ya islamu angalia hima hii mechukuliwa na makapiri69:09Leo wa kristo wanayeneza daawa yao ya ushirikina. Nyumba hadi nyumba. Nyumba hadi nyumba. Na warabu wanasema manjadda wajadda. Mwenye kujitahidi ya pata. Hata kama wataka kuenaza kufuru mungu atakuachilia. Manjadda wajadda. Mwenye kujitahidi ya upata. Na kweli wamepata leo makafiri. Nchi hii kistoria imeingia uislamu karne kuminambidi zimepita.69:39Ukristo kanisala kwanza limejengwa miaka miya moja ya msini haijia kushu. Leo kwa muda wa miaka miya na kamsini tu. Kwa yuhudi za wakristo. Daawa wanoifanya. Nyumba hadi nyumba. Mihadhara ya wazi. Sijui na kufanya gururi za kida na mna. Kutoa nguo. Huduma. Nini. Leo nchi yote naonekana ya wakristo hii. Ukijia kwenye siyasa. Wao nduo metawala.70:07Gyombo biyabari, wawo ndu wa metawala. Uchumi, wa metawala wawo. Muda mfupi sana. Kwanini? Kwa sababu, wa isilamu wa melala wafikishi ujumbe. Ukweli ni huo, angalia sasa, hata ni mji wetu huo. Makanisa yanataka kushindana kwa idadi na miskiti. Makanisa. Yanashindana kwa idadi na miskiti. Mpaka maeneo ya masheke na madarisi, makubwa kubwa pa mjini.70:36Tayari ya shengia makanisa. Tena mbiji kanisa ya haja. Nilini kuonyesha kwamba wawo wanafanya juhudi ya daawa. Ya kuwatua watu katika dini ya mungu. Wakati njini. Ndiyo mnaustahiki kuilingania daawa hii lugu zangu wa islamu. Kwa hiyo ni dhima kubwa. Kama shekha ilipusema. Ni jambo la wajibu. Silahiyari. Kulingania watu baada ya kumjua mula wako. Kumjua mtume wako. Kuijua dini yako.71:06Na kueza kufanya kazi dini yako kimatendo. Wajibu mwingine huu ni kuilingania dini yako. Akulu kawli hatha. Wa billahi itawafik. Wa salallahu ala Sayyidina Muhammad. Walhamdu lillahi rabbi la alamin. Na kesho inshallah. Tutakamilisha mambu manni haya wajibu. Ambalo la nini ni jambu la subira. Juhu ya atha itakawakufika katika kulingania watu. Kwa hiyo tunamuomba mwenye izmungwa. Tutakabaliye sawa muzetu na visimamu vetu.71:35Na tujaliye tu malizi mwezi huu kwa njia ya salama na amani. Mwenyezi mungu wa tunete baraka katika matendo yetu kwa ujumla na ahalizetu. Walhamdu lillahi rabbi la alamu. Mpaka jana ilikuwa tumezuhu mzia mambo ambayo ni mane.72:45Wajibu kwa kila mwana adamu, kila muislamu kuyajua. Na jambula kwanza ambalo tulilitaja ni ilimu. Nalo ni kumjua mwenyezi mungu na kumjua mtume wake na kujua dini yake kwa dalili. Na jambula pili ambalo ni wajibu kulijua na kulizingatia ni mtu kufanya kazi hiyo ilimu. Na jambula tatu ambalo tumelizungumza jana.73:15Ni addawatu ilayhi. Kuilingania hiyo ilimu ya kumijua mungu na mtume. Na ilimu ya kujua dini ya mwenyezi mungu. Subhana wa taala. Jana tuliona umuhimu wa addawa. Kulingania. Kwa mbani jambu ambalo limeambrishwa kwa kila muislamu kulitekeleza. Pali mwenyezi mungu waliposema uduu ila sabili rabbika. Bil hikmati walmawahidatil hasana.73:45wajadiluhu mbilati hii ahsan waite watu katika njia ya munye izmungu kwa hekima na mawaida ya lio mazuri na ujadiliani nao hawa makafiri kwa njia ambayo ni nzuri na vile vile unaona tumeona kwamba kulingania kuna hitaji elimu ni jambula makosa kama mtu wana lingania dini na hana elimu nayo74:11Nipali mwenye izmungwa lipo sema kumambia mtume wake kul hadhi sabili adu ila Allahi ala basira ana wa manitabani. Sema hii ndi unjia yangu. Yeke wazi kila mmoja ijue na ilingania kwa uoni, kwa ilimu. Mimi na wali wenye kunipuata. Hii ndi unjia ambayo mtume s.a.w. ame ilingania inakua iko wazi kabisa.74:40Kwa hiyo yeya na ilingania katika hali ya kwamba hiko kliya kabisa. Hakuna mtu ambaye anajua asejua hii ndio njia ya mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Hii anawali wenye kumfuata walikuwa katika msimamu huo huo. Wakueka razi kila kitu. Sio kuficha. Hili mtu ajue kwamba hii ndio njia ya mtume Muhammad. Na hii ni njia ya shaituan. Kwa hiyo katika kulingania mtume sallallahu alayhi wa sallam. Aliweka razi dawa yake.75:09Na kasi sitiza wa islamu wa linganiye watu katika dini hii ya haki ambayo hakuna ushindi baada ya dini hii. Kwaani mwenye izmungu wa meisifia ina dina inda Allahi al-islam. Hakika dini mbele mwenye izmungu ni uislamu. Waman yabtaghi gaira al-islamu dina falenye kubal minu. Na yule ambayo ataitaka dini ambayo siyo uislamu basi haito kubaliwa. Katika kusi sitiza mtume salalua ala salamu.75:39Kulilingania dini hii vile ya libu kuwa kiwatuma masahaba se mbali mbali, vitani na maineo mengine. Anamambia kipucha kwanza walingania uislamu. Jambula msingi kabisa katika maisha yao ni dini ya kiislamu. Na vile vile katika matamishi mengine ya kuonyesha kheri ya kulingania dini ya kiislamu. Hamesema mwenyezi mungu wa kikuongokea mtu mmoja tu ambayo memlingania.76:08Nibora kwa kukuliko ngawira zamangamia manonu na manonu ambayo mtu watayapata katika vita. Vile vile mandala ala khairin falahu mithlu ajri faalihi. Mwenye kuyonyesha khairi basi atapata ujira mfanu wa yule ambayo atayifanya ile khairi. Hii tuliona jana ni jambu ambalo nila tatu.76:35Ambalo sheikh ya mesema ni mambo muhimu kabisa muislamu kuyatambua Na kuyazingatia na kuyafanyia kazi Ama jambu la nene ndugu ya islamu ambalo leo tutalizungumza Ni anasema arrabiatu asaburu ala alatha fihi Ni kusubiri juu ya alatha ambayo itakufika wewe mlinganiyaji77:00Kutokana na kulingania watu jambu la haki na la sawa. Uwe na subira. Subira maksidu ya yake nini? Ni kuhifunga nafsi yako katika toa ya mwenye izmungu. Na ukaacha kumuhasi. Na vile vile kuhifunga nafsi yako. Juhu ya yale ya liokadiriwa na wewe na mwenye izmungu. Yani ya liokadiriwa kwako na mwenye izmungu. Kuhifunga yani kuegemeza.77:30Yale yote ya naukufika kwa mba ni katika akadari za mwenyezi mungu. Ni katika mambo ambayo mwenyezi mungu wa meandika ya kufike kwa yu hapa na budi ya kufike. Kwa yu inachotakiwa wewe ni kumtegemea mwenyezi mungu kwa kila hali na kuwacha kuterereka yu ya yale ya naukufika. Hapa tunaambiwa nduguzangu wa islamu kama yale ambayo waliambiwa metumeo liutangulia wote.77:58Bali mtume wetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Tunaona baadhi ya aya nyingi. Akipewa taslia. Maliwazo. Na mwenyezi mungu subhana wa taala. Juu ya aza inayumfika wakati alipokuwa kilingania watu waki. Ni kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallam. Alikumbwa na narangi tofauti za aza. Kila ina ya aza ilimfika sallallahu alayhi wa sallam. Tangu aza ya matusi.78:29Hakasambi kwa matusi ya kila namna. Na kuunikana kwa mbali mginga, mbabu juwano yafanya, jahili, rongo, chawi, magina chungu nzima wali mpachika sallallahu alayhi wa sallam. Kwa lengo la kuthalilisha daawa yake. Watu wa simskilize na mara nyingi tunawona Kur'ani na hadithia. Kwa mbali usimama kidete katika kumpinga mbwana huyu walikuwa ni almala.78:58Ni viongozi wa mji wa maka. Kwanini? Kwa sababu walijua fika kwamba. Dini ya kiislamu. Tawuhidi takuja kupumua maslaha yao yote. Kwa hiyo walisimama kidete kueneza propaganda chungunzima. Na mwenyezi mungu subhana wa taada. Katika kumpatasli ya nabii waki. Maliwazo. Anamuambia bana we. Sikiliza. Kama nkukadhibishwa.79:28Kwa mba haya unayasema ni uongo usijali. Lakada kuthibatu rusulun minu kabliku. Washa semo, washa ambiwa kwa mba ni uongo. Mitume wali okuja kabla ya kowe. Wamekathibishwa tayari. Vile vile fasobaru ala makuthibu. Na wakasubiri juu ya yale ambayo. Wameambiwa kwa mba wamekuja nao ya uongo. Kwa vile walivu kathibishwa. Wao mitume wakawa misubiri.79:58Waudhu na wakaudhiwa hata atahumna suruna Mpaka wakajiwa na ushindi Maneno haya mwenyezi mungu kumambia mtume wake Ni kutuliza nafsi yake kama manadamu Manadamu kwa aliyo yote Ni lazima katika kuhudiwa Katika kudharauliwa Katika kutukanwa Itakujia nafsi ya uminadamu utanyonge80:25Lakini ukiambiwa kwa mbahapana, wenzio nao pia ya liwafika haya, lakini wali sumiri, wali uziwa kweli kweli, hati mae wakapata ushindi na kuingia tasliya. Ala, umbe haya simimi tu, hata wenzangu pia. Kwa hiyo hii likuwa ninjia mwenyezi mungu subhana wa taala kiitumia katika Kur'ani kumupa tasliya mtume wake.80:53Ili aendelea kusimama imara katika kuineza nenu lasao. Kumusubirisha. Kumufanya aendelea kuwanasubira. Jui ya msimamu wakio wa haki uli ambao. Ana utangazi. Hivo hivo njia nyingine utakuta mtume wa mwenye izi mungu subhanu wa taala. Katika kupewa tasli ya namulawakia na ambiwa. Katika suratu dhariyati. Ia ya kwanza ilikuwa ni suratu lanamu. Aya ya thalathmane. Suratu dhariyati mwenye izi mungu wa namuambiaje mtume wakio.81:24Kathalika maa ata alabina min kabilihim min rasulin illa kalu sahirun au majnun. Hivyo hivyo hawakuja wali okuwepo kabla ya hawa katika mitume. Ispokuwa wali ambiwa au wali sema wali wapinzani kuwa ambia kuamba mitume hawa ni sahirun majnun. Nimchawi kicha.81:55Hana akili huyu. Apotosha watu. Misimfu wate. Huya tukana watu. Kaja kutangua watu. Tulikuwa wamoja. Katufanya sasa atupatani. Yote haya waliambiwa mitume waliotangulia. Kwa hiyo mitume sallallahu alayhi wa sallam katika kuambiwa haya. Ilikuwa ni kumufataslia. Juhu ya yale ambayo ya nanfika. Ili aendele na msimamo ule ya liwamrishwa na mule wake. Fasda abimatu umar.82:24Endelea kutangaza lili uli wa mbrishwa. Wa aaritha ani ilmushirikini. Na wapuze yale ambayo wanakuthalilisha nayo na kutukananayo wali washirikini. Endelea na msimamo tangaza usijali. Muisho mwenye ezimungwa na mwambiaje. Sisi tutakulinda juu ya wale ambayo wanakufanyia mzaha. Tutakulinda usijali.82:53Endeleza, usimamu, tangaza, usijali ila mtu Wewe fikisha ujimbe wako Mwenyezi mungu watakulinda na haya mbayo ya nakufika Angalia haya likuwa maneno ya tasilia kwa mtume Lakini dugu zangu wa islamu Lakadekana lakumfi rasulillah Usu watunuhasana Mtu yoyoti yambaya nalingania neno la haki Hii qurani kwake ni tasilia Mwenyezi mungu ya memfika haya83:24Mtume wa mwenyezi mungu kaituwa majina maovu haya. Mchawi, mbrongo, mkewe ya kaituwa mzinifu. Kwele ya li babaika masiku. Paka kawa haju ila kufanya. Na kuwa hoji masahaba jie maonaji jamani. Na masahaba ingina kambia, aa basibora umuache bana. Wanawaki wako wengi hawa. Lakini angalia mwenyezi mungu subhanahu wa taada na mbiaji.83:53Inna aladhina ja'u bil'ithki. Usbatun minkum. Wale wali okuja na maneno ya uzushi. Kumzulia huyu mama Aisha kwamba mizini. Nikuni katikanini. Kisha kama mbyaji. La tahsabuna sharan lakum. Usidhani nishari hiyo. Bal huwa khairun lakum. Hiyo ni khairi kwemi. Angalia. Tendo la kutukanu mama Aisha.84:23Kuambiwa kazini na wanafiki. Wakampakazia madinanzima mwana watu masikini ya kakani mbani kwake hatoki kulia kuangua kilio. Mwenyezi mungu tendohili la kusingiziwa mama huyu. Anamuambia mtume wake usidhanie nishari kwenu hiyo. Hiyo ni kheri kwenu. Usidhanie nishari. Hiyo ni kheri kwenu. Wanachuhoni wanapasiri hadithi hii. Wanasemaji. Kheri hii mepatikana na mnagani.84:54Nikwamba mwenyezi mungu subhana wa taala ameteremisha sura nzima ya kuelekeza wa isilamu na mna ya kuhishi katika jamii yao kwa salama bila kubiana kwanjia tuhuma. Nikwamba pindipo likitokeate na hili la kuzuliana uzinzi basi waladhina yarmuna almuhsanati.85:23Hale wenye kuwa singizia wanawake uzinifu. Thumma lam yaatu bi arbaati shuhada. Fajiliduhum thamani na jalda. Hiyo siyo kheri jama hiyo. Kwamba kwanzia leo. Yali opita ya mefita. Lakini hili mnyue ni kheri lime watokea kuletewa sheria. Mikakati ya kulinda. Yamia ki islamu. Kwanzia leo. Yeyote yule ambaye. Atam singizia mke wa mtume.85:54Mkiwa sahaba, mkiwa muisilamu yoyote, tangu wajie aje mtume Muhammad mpaka siku ya kiyama, akisema fulani kazini, fulani kazamu na waharamu, ambiwa kishiria aleti mashahidi wane. Ambawa wameshuhudia on spot, tendolike lile linafanyika. Kama hawakuleta ushahidi, mwenyezi mungu anasema wapigeni bakora samanini.86:26Kwa hiyo ndugu muisilamu, tukirudia katika masala ya subira. Endapo, mtume wako, mbora watabia, mkewaki ambayo likuwa muisho wa ugora watabia katika wanawaki waki isilamu, katika zamazaki. Gyeye ya mesingiziwa kuwa ni mzinifu. Gyeye mama yako, hakiambiwa kuwa ni mzinifu. Hasa pale ambapo, uko katika njia ya haki na usawa. Utaterereko.86:58Wezi kutereleka, utaona hii ni kheri kwa kuwewe. Kwa mba uko katika njia ya sawa, uko katika kutuhumiwa, kama walipotuhumiwa, mabuwa na wakubu waliutangulia. Katika jumla ya kheri na umfika daia, ni kuwa anapata upinzani namna kwa namna, moja wawo kiwa ni huu. Kwa hiyo mitakuta ndugu zangu wa islamu, subira, wanachuoni, wanaigawa sampuli tatu.87:31Hii subira tuluwambiwa na sheke hapa kwamba ukesha lingania basi ni wajibu kusubiri. Anasema sheke subira inegawanyika semtatu sheke alufaymini. Anasema sabru ala kwa atillah. Subira ya kwanza unayotakiwa uwenayo ni wakati unamtii mula wako. Ni katika yale matendo ya kumtii mula wako. Una matendo mengine ambayo.88:01Yanakuenda kinyume na mazoea yako ulionayo Na hawaya nafsi yako Kwa hiyo wewe mwenyezi mungu wanataka ufanyi hivi Laki nafsi haitaki Kwa hiyo katika kuyahendea ya limatendo Na wewe nafsi haipendi jambulile Unaambiwa usumiri uendelea kumti mula wako Utakuwa huko katika kheri Kwa mfano, fano huso unge ramadhan Watu wa mezoea kulamchana88:29Lakini katika kutii amri ya mwenyezi mungu ya somu, unakuenda kinyume na yale matashi yako ya kiliwili. Chakula, unakitamani lakini unasema, aaa, mimisili kwa ajili ya Allah subhanahu wa ta'ala. Mungine, swale za alfajiri mara nyingine utakuta watu wengi na mashinda kwa sababu gani, hawana subira katika toa ya mwenyezi mungu. Wakotayari kutii hawaya nafsi kuliko mwenyezi mungu.88:59Hapa shekhe ya natuambia, subira ya wenye kufuzu ni hili ambayo itapatikano katika nini faa ya munyezi mungu. Ti mula wako katika mamu ya hali ambayo nafsi haiku zoea, basi utafua uko katika kheri. Subira nyingine, anasema saburu an maharimila. Nikusubiri kwa hali ambayo ameaharamisha munyezi mungu. Kuna mengine ya nahadamacho na kiliwili.89:29Nalatha ya ulimi, kwa mfano mambo mingine ya ulevi, ya uzinipu, wenye kuyafanya wanaona kwa manilatha, wanaipata katika binyo vyao, wanaipata katika biliwili vyao, pale tunatakio wa islamu kusuliri, kwa kujiepusha na yali ambayo ametukataza mwenye izmungu subhanu wa taada. Aina ya tatu, dilo hii ambayo tumeizungumza sahibi, anasema saburun ala akadari la.89:59التي يجريها أمامها لا كسب للعباد فيه وأما مما يجريه الله على أيدي بعض العباد من الإيذاء والاعتداء بيقصبيري جويا قدرة ya munyezi mungu akadari Allah ina wafitia imma mara nyingine ni kudra ina tokea bila kufitia mikono ya watu kama kufilewa angalia mwanamiki wa kisilamu yule ambaya lifilewa na mwanawe90:28Tulisoma manenu haya katika ahkami janae. Kafelewa na mwanaya likuwa ni mgonjwa. Mumewe kuja nyumbani. Ili kuonyesha subira ya kweli ya mwanamiti wa kisilamu. Hata alipigia makelele kama mme wangwe. Waingia nyumbani kilio. Mume ya muuliza habari za mwanaya mgonjwa. Ye vipi. Anamuambia metulia zaidi kuliko alifukua. Haya mwanenu ya kibalaga. Mkwamba anataka.91:00Shushe pumzi zake za habari zile za kitu. Ni maneno ya naukweli kwamba ametulia zaidi hui kuliko alvukua. Yani kafa waluwa nyingine. Lakini hii limfanya ule mwanamme ahisi kwamba hui mwanangu leo yuko katika hali nzuri. Nini ya lichofanya ule mwanamki? Kitu kikukua mefanya memkaribisha mumewe nyumbani kabla ya kumpeleka chumba cha ule mtoto marihemi. Akampa chakula vizuri mumewe.91:31Na siku hiyo alijua mumewe takuja, haka jitia manukato, haka kaa katika hali ya furaha kabisa. Isitoshe inaambiwa kwamba alifanya mpaka, haka fanya mapenzi na mumewe siku hili. Habari ya kifuwe kwenye yoni. Kwa hiyo asubuhi bada ya mume katulia na safari ndiyo ni mueleze. Angalawiwe tuishi kwa salama na amani nyumbahii kustoke mzozo ala suzogu ala nini. Kweli.92:01Mwanamike baada ya kumfanya yote yule mmewe. Asubuhi ndi wamambia wana mwanetu wamekufa. Wewe unasema manenuhaya sasa. Hapa wanachuoni, wanatufapicha na mnagani. Ginsinyoyo za waumini wa manzo walivokuwa zimetulia katika misiba inoewafika. Hatereleki mtu. Tofauti na wa islamu waleo. Akifatwa na misiba basi ya naona mungu kamsahau, mungu kamtupa.92:30Na kupigia mayoe. Mungu menionea. Mwenye mwanangu ni uyu uyu. Sina mwingine. Alikuwa nsaidia. Sasa umemchukua. Hii ni kuonyesha kwa mba hapuna nini. Subira katika makadirio ya mwjezi. Hivyo hivyo mara nyingine. Makadirio ya napita kwa njia ya aza za watu kwa kwewe. Kama haya mba utunayazungumisi. Wewe ni mlingani yaji. Una walingania watu katika njia ya sawa.93:01Kuwaita watu katika Qur'ani na suna. Lakini watu wabatu ili ambao hawayapendi haya majambo. Watapanya kila njia ya kukuudi wewe. Ima ukatetama. Uone do maisha gani haya rabu la alamin. Sina raha tangu niishi mimi nkutukana na kumugubiwa. Mara naitua mona haramu. Mara nimeitua hivi. Mkibango fupi. Sijim chungaji. Mkibango hivi. Sijim mimi hivi.93:29Kwa hiyo inakupelekea wewe kama huna sumira, unarudi nyuma. Na kweli tumeshuulia sisi katika dawa yetu, tulianza vijana wengi hapa. Lakini ulipokuja ulemsimamu utangazo sasa, wazi, hadharani. Fasda bima tuumar. Kwanza dawa ilianza kisiri siri. Pamoja na kwamba tunakiri mara kwanza ilianza kwa makosa.93:59Haya maneno yanosema kwamba tuende na watu na hikma ndo tulianza nayo haya. Maulidini tuenda eti tuawaita. Kikaribishwa msikitini kuswalisha hati ya fatihaha ili wapati. Imekuenda miaka mitatu hatuja pata tamtu mmoja. Jamani hii ndio njia sawa hii. Kuja kupekua vitabu ikaonekana siyo sahihi. Njia sahihi ni fasda abimatu umaru. Tangaza msimama.94:30Halafu uwe mbali na yali waliukuanaya wa shirikina. Mara baada ya kutangaza msimamo, watu wakayelewa. Ala, kumbe haya haya fai, lio kwa saini hili, lio kwa saini hili. Lakini lio jitokeza baada ya hapu, ikawa kwamba ni kutangaza uwadui. Nataka kuondoa masla ya watu. Kwa hiyo watu lazima wasimame kidete katika kuhakikisha kuzuhia yuhudi zote za kuitangaza hatu.95:02Kweli watu wakasimama kwenye binara, hawa dinimpia, hawa habi, hawa mpendi mtume, hawa mazao ndevu, hawa mazao kanzufupi, hawa sujuhivi, hawa watu wabaya, dikashfa hawa, wapenda kutuka na masehe, wameita watu watanga wote makandifi, watu wabaya hawa, maneno na mnahi. Kweli ulipokuja mshindo huu, gari mweshi li kakatika. Haya mabehewa ya kakatika jemani.95:32Kukabaki mabehewa machache sana. Wengine tunawa napita majiani umo. Kupita barabara hii wanawogopa. Kwa sababu gani? Wasinje wakambiwa na wawo wamu. Katika kundilile. Kwa hiyo walishindwa watu hawa sumira. Kwanini? Mwisilamu mlingani aji. Kama walivofikuwa mitume waliutangulia mabuwa na wakubwa. Na wemo waliutangulia masahaba. Ya mewafika mengi katika kufikisha ujumbe.96:03Nama shekhe wema wali ukamatana na mwenendo sahihi, mfano shekhe ilislami ibnitemi ya, tareche inasema hamekufa jela. Kwa sababu ya kutangaza msimamu wa kitabu na suna. Imamu Ahmad ibn hamba linae katesu wa jela kweli kweli. Kisa ambiwa aseme kwamba Qur'ani imeungu, asema apana. Qur'ani ni maneno ya mungu hayaungu, ya mungu ingia jela. Higia bakora. Na watu hamekaa nji wa subiri, jia tatoka na msimamu gana.96:32Wanatareza wanasema angekubali tu umamzima ungepotenu. Kwa sababu ndiye mwana chihoni ya lietegeme wa zamazatu. Kwa hiyo kwa kawaida gaia, unatakio ushikamani na msimamo, uenasubira. Kwa sababu ukiterereka kidogo tu. Tayari watu wanyonge wa suna ilimu ambao walikuona wewe ndiyo kiongozi wawo. Wewe ndiyo kustahiki kufuatwa. Ukiterereka tu basi ushanga miza umamzima.97:02Watu watakupu watu, wataona vile ulibogia uka, labda ndiyo sawa. Umbe wewe umekimbia adhaku, umekimbia mateso, umekimbia atha, wakati mwenyezi mungu wanatutaka sote kwa ujumla wenye kulingania tuwe ni watu wenye misimamo ya subira. Angalia shefe baada ya kutaja manenuhaya, akataja tamuko la imam shafiri, rahimahullah. Huu imamu wetu tunajigambanae, mwana chuo ni imam shafiri.97:32Anasema aja imam shafika nukulu manenu yake. Anasema, lau ma anzala allahu hujjatan ala khalqihi illa hadhi sura laka fathum. Hapa na kusudia nini jamani? Hapa shekhe baada ya kutaja mambumane. Na ea li tuambia tukijifunza dini lazima tujifunze na dalidi. Kataja mambumane ilimu ambayo ni imani ya mungu na mtumewake na dini yake.98:05Halafu wa kataya huifanya kazi ilimu. Katika amuli wakwa au katika matindu wakwa. Halafu ku ilindania. Halafu ku anasubira. Anasema. Wal dalilu. Nadalili ya hayanna yasema. Ni kawlu huu ta'ala wal asri. Inna alinsana lafi husu. Illa aladhina amanu. Wa amilu salihat. Watawaso bilhakti.98:33Watawaso bisabri. Diwa kanukulu kawli imam shafi anasema. Anasema lauma anzala allahu hujjatan ala khalkihi. Illa hadihi sura. Lakapathum. Imam shafi anasema. Lau kama mwenyezi mungu wa singe terimisha huja yote. Katika kur'an. Wa wajawake. Zaidi ya sura hii ya laasri. Basi ingi watosha. Ange terimisha sura moja tu. Wa laasri.99:04Basi ingi watosha. Kwanini shekhe ya menukudu maneno ya imam shafi hai? Mazito. Kwa maana ya kwa mbahaya maneno ya liwayataja shekhe maneno yote ya mitajwa ndani ya surahii fupi. Anasema wala asri. Mwenyezi mungu na apa anasema. Kwa wakati. Angalia umuhimu wakati mwenyezi mungu ana apa nao. Kwa mba muislamu waifai kupoteza wakati. Akasema mimi inakonda cheza karata napoteza wakati. Mungu mwenyezi ana apa kwa wakati kuadhimisha umuhimu wakati.99:35Anasema inna alinsana lati ya kusri. Hakika manadamu yuko katika hasara. Manadamu yuko katika hasara. Hapa kizumunzia manadamu kila manadamu. Lakini aya inofuatia. Wanavuliwa baadhi ya manadamu. Anasema ni wapi. Illa aladhina amanu. Hii dalili ya jambula kwanza lolita aja sheikh. Umuamini mwjezi mungu. Umuamini mtume.100:07Na kuyamini dini ya munyezi mkwiku bada Kwa hiyo hapa tunapata dalili ya jambula kwanza Illa aladhina aman Kisha anasema Waamilu swalihat Kwa mba imani kama nitikadi haitoshi Nilazima awa mbao watakuwa mewokoka na asara ni wali ambao Wanafanya matendo mema Kwa hiyo imani ya mungu haitoshi Imani ya mtume haitoshi Imani ya dini100:36Mpaka uifanyi kazi hiyo imani Kufanya imani, kufanya kazi imani Kutenda matendo mema Na amalun salehi Wafasiri wote wanasema Makusudi yake ma wafaka sharia Tendo jema ni lilele nye kuwafiki sharia Na ukisema tendo lime wafiki sharia nini? Lime wafiki korani na suna ya mtume sallallahu alayhi wa sallam Kwa hiyo ukifanya tendo lolote101:05Ukitakajua hili njema ni lile lilo timiza ikhlasi. Kumuamini mula wako, kumkubali, kufanya kwa ajili yake. Hili lile li na kuenda sambamba na yale ya lilo yafanya mtume sallallahu alaihi wa sallam. Hilo li taitua nitendo jema. Jambo jingine mwenyezi mungu wakataja. Waamilu swalihat, watawaso bil haki. Wakausiana haki.101:34Ndiyo nini hii sheikh ya meli ita kwa jina jingine? Wadaa watu ilaihi. Na kuwa lingani ya watu dini. Na kuwa lingani ya watu dini ni kuwa panasaha kuwa ita katika dini ya munyezmu. Kama bile mtume alfusema, adinu anasaha. Dini inasaha. Na nasaha katika lua kia rabu manaki ni kuwa takia watu kheri. Silazima nasaha kuwa mpaka mtu wa fanyishari ndiyo unanasiaa.102:02Umtakia mtu kheri basi inaitua al-nasaha, al-dinu al-nasaha. Wakamuliza masahaba kwamba limani ya rasul Allah? Kwa ajili ya nani mjumbia mwjezi mungu? Akasema lillahi. Watakia watu kheri kwa ajili ya mungu. Wali kitabihi kwa ajili ya kitabu chake. Wali rasulihi kwa ajili ya mtu mewake. Wali aimati il-muslimina.102:31Na kwa ajili ya maimamu viongozi wa kislamu wa amatihimu na watu wote Kwa hiyo ni wajibu wetu sisi kulingania Ikiwemo nasaha ya kuzuhia maofu na kuamrisha mema Ni wajibu wetu sijamu lakhiari Kwa sababu mtume anasabu dini yote nasaha Kwa hiyo hapa kataja nasaha zilekezo wapi Keri elekezo wapi katika kitangaza kitabu cha munyezi mungu103:00Ndiyo maana ya lillahi. Lirasuli hili kumifanya huyu mtume, hawe ndiyo hakimu wetu. Umitambulisha kwa watu, hawe yeye ndiyo yeye. Ambaye ndiye kwa kupitia kwa ke, tutapata ufaulu. Vile vile, katika njia nyingine, ni maimamu viongozi kuwa panasaha. Na kuwa panasaha viongozi, wanachuoni, wanasema, ni kuwasaidia katika uongozi wawo.103:29Kuwa pashura, kuwa shauri, juya yale wanayafanya, na kuwa kanusha yale maobu wanayafanya. Dio hii alamru bilma'arufi wa nani? Wakifanya mabaya kuwa kanusha. Akifanya baya kwa siri, anasihiwe kwa siri. Akifanya baya kwa zahiri, anasihiwe kwa zahiri. Na haya yote ya metibiti katika njiya ambazo za kutuwa na saha kwa piongozu wa kislamu. Hivyo hivyo na wa islamu wengine kwa ujumla.103:59Diopale shekhe ya kasema kwamba. Katika jambo la tatu. Ni kuhusiana haki. Ndiyo kulingania daawa ya mwjeizmu. Jambo la nne. Wata wa saubi sabri. Ni wale wanahusiana subira. Wakati wakiambizana. Wakiambiwa maneno ambayo. Yakutisha na atha. Tunahusiana subira jamani. Subiri. Hii ndio njia ya haki udeonayo.104:28Mwenyezi mungu wakulipe unjira. Sio wale ambao wametukanwa mfanu. Mbiyo wanataka kurenyesha matusi. Hapana hii sio njia ya mitume waliotangulia. Kwani mnaona nduguzangu wa islamu. Mitume waliotangulia walionyesha dalili za sulira. Wanjia nyingi sana. Na hasa mitume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Mitume yanapigua vita. Ndani ya vita ya ofudi. Madamu yanamtoka.104:55Badala ya kutuwa maneno ya aza kwa dhidi ya makafiri, anasema Allahumma di kawmi. Fa inahum kawmun ya jahaluni. Mwenyezi mungu waongoze kawmu yangu. Hakika hawa ni watu wa nyinga. Hawa nyi kitu. Madamu ya namtoka, anafuta kitamba. Yuko ndani ya vita, keshafibu ya mawe, keshafibu ya nanihia, mehangushwa meno mawili ya mehangu. Madamu ya namchirizika. Na hapa kavunjwa tayari.105:24Asema mwenyezi mungu waungoe kaumu yangu. Hakika ni watu ambao majahidi. Kwa hiyo tusifanya hasira ndugu zangu wa islamu katika masala ya dawa. Hasan nasema manenuhaya bahati ya misalifu darasa la leo. Umetolewa makala leo hapa mjini. Lakini haiku tolewa hapa. Sikitini kwetu. Na hawa walewandika wamejita mbijana waki islamu. Lakini mimi nabufahamu kijana waki islamu wakinasihi hawagopi.105:54Lakini wawo wanadai kwa mba tumemkashifu yule mze ambaya licheze wangoma chinimengulele Sisi tuka mnasihi kwa mba atubie kwa mula wapu Wawo wakakiri kwa mba hilo ni sahihi La huyu mze kafanya jambu baya kweli Lakini angeadhiriwa na achifukazi wa ikisilamu Siyoe mudiri wanswari106:22Sawa liofanya na stahiki kutuumiwa kwa kila namna. Lakini wewe unatabia zaki ya hudi. Wewe ni ya hudi. Unatangaza uogu kwa mashika wetu. Unakashifu. Wewe mwenye uangalia iguzako na familiyako. Baba hako mzinifu. Wewe mtoto haramu. Kakako sujidada hako mtoto unakazana namnani waramu. Manenu namnahi. Ni manenu ambaya mesemwa na wache zangoma miezi fulani.106:52Katika kipindi chanyuma. Baada ya kusema jamani sheikhul islami ibn temi ya kasema. Wapigia ngoma za maza salafu swaleh walikuwa kituwa makhanifi. Kwa maana mkwamba wajifananisha na wanaume. Tendo la kupigia ngoma za maza mtume. Wanawake ndio walikuwa kipigia ngoma za maza mtume. Kwa hiyo ema walio tangulia katika masahaba. Wakiona mwanamime adenguwa kiuno. Haimba imba kalainika.107:21Hache pijangoma walikuwa kimuita. Makanith kama ni wengi. Kama ni mmoja. Hanith. Manenohaya menukuliwa katika vitabu kiusomi. Kwa mba wale masahaba ndiyo walikuwa kiita wanaume na mnayo. Kwa sababu wanaume ilikuwa kazi yao michezo ya jihad. Nikuki, mapanga, maparasi. Hawakua kilegeza legeza viuno na kuimba mananimu. Wakalegeza sauti mbele wanaume zao.107:51Akionekana huya mguwa kanithi Haya tuliasema kwa niya ya kuwa kufisha wanaume wali wali ingia katika mchezo huu Mufu Na kweli wali hadharika wengi Tumeona watu ingine wameacha ngoma Ngoma nyingine tuwazisikia hazipigwitena Sasa watu waofu Hawa wali ujita mbijana wa kisilamu Wasema huyu bana Kasema watu watanga wote makanithi Unaona yahudi huyu108:21Atumiwa na sirikali, sijui nini, maneno na mnahi. Maneno mengine ya mejidai au ya medaiwa kama ni ya kielimu. Kwa mba mtu mekasema, usitiri ya ibu ya mtu. Mbona umemfezehi uwe shekhu? Kwa ibu kafezeheswa na nani? Alifezehesha ni CCM, chama tawali. Waliofezehesha ni watu wa CCM, walikompijapicha huibwana, hadharani.108:50Na kuwaziri wa islamu wanchinzima na mashiche waki Kutuapicha kwa watu kwamba Angalieni sheche waki islamu huyu Jinsi ya nabuchezi wangoma hadharani na mtoto wakiki ya kamkumbatia Manenuhaya liwaubi wa islamu wote Tanzania Kwa sababu ya litoka ndani ya gazeti Baada ya kutoka gazeti hili Tuka muandikia barua Kuanasihi wa islamu na mfanu waki na muhadharu kafanyika usiku waki hapa Kwamba siyeye tu109:21Kuna wengine mfano wake wenye kuendeleza shari katika jamii hii yetu ya islamu. Na kwamba mtu wakimuona shekhe na mnahia nafanya kijana wale ukuwa madaifu. Wataiga kwa iyo tendo wale ulifanya shekhe wewe ni tendu laimu. Inafaa urudi kwa mula wako. Tumia hagarani. Kama ingelikuwa hawa vijana ni watu wanasaha kweli. Wangesema sisi tulimnasihi kwa siri. Kama wawo ni watu wanasaha. Lakini hawakufanya hidu.109:56Ni masala ya kwamba msegeji mwenzetu, lugu yetu wadamu, kathirika waona hivyo. Kwa hiyo tulinde udamu na usegeja. Kwa hiyo barua hili ambawe metolewa mnaona, haina jambu lodoti ambalo lakielimu limezungundwa zaidi ya kulinda damu na ukabila. Kwa mba yeye sheke uwe wanswari, atha rauma sheke weusi, kwa msha hamasa zide zanini za kijahilia.110:23Zilizopandwa na makafiri hapa nchini kumbagua wa islamu weuke na weusi. Lakini basi, mimi nasema kwa mbahaya maneno hana aja kuyajibu. Kwa sababu waliwandika wenyewe wameingia mkondo wa hao ambao ni woga. Jubana. Wao ni watu ambao wanaonekana ni watu wandani hawa. Kama hakinamama. Kwa sababu lao kama wangelikuwa mvijana waki islamu.110:54huu mungari wangeuthihirisha hadharani kwamba mini mekosea na sisi fulani na fulani ndiyo tuliosemu. Naki hawa julikani? Hawa julikani wamejita vijana wa kisilamu na mimi ambiwa meniita yahudi. Sasa ikiwa vijana otu wa kisilamu maugopesho na yahudi mimi mmoja kiasi ambacho hamuezi hata kutaja majina yenu.111:21Njini mtalinda uisilamu gani? Hii kuonyesha kwamba njini ndiyo mayahuli. Na ndiyo wali osikiwa wale wa isilamu. Wale wa isilamu ndiyo kawaida mwenyezi mungu wanasema ukiwa na haki jamani. Wallahi unatetemesha. Ukiwa ni mtu wa simsimamu wa haki. Hata kama ni mgonjwa wa afya yako. Lakini watu wakikuona wakimbia ndiyo hawa. Wewe kama nkijana waki isilamu unawagupa nini?111:51Sema mimi nkijana watasisi fulani, kwetu mbarabara fulani, ujulikane kama ni hoja za kielimu, ujulikane mfulani, joo tubishane juu ya jambuhi. Lakini sasa hatu ujui wewe uliandika nkijana kweli wa kisilamu, au ni mtumishi wa kanisa, au nsharifu feki, au nani. Sasa hatu ujui tuwa pambana na nani. Lakini vahiri inaonekana kama alibu sema mwenyezi mungu hapa.112:17Nikundi miongoni mwenu. Kwa sababu ya liomo mlendani ya barua. Ya nabihirisha ni wale vijana waliokimbia hapa baada ya kushinwa subira ya daawa. Ndiyo inabuonyesha. Dalili zinaonyesha hivyo. Kwa moja na kwamba wakutajwa. Kwa sababu katika ya lio semu wa mlendani. Mkwamba eti mimi nimesema sitaki Qurani wana suna. Na haya maneno ya lisemua katika mkutano mkuu.112:48Kwa maana nyingine, wakatoka wakayapindua. Ilikuwa ni siku kuna uchaguzi, tukachagua kamatia kuesabu kura. Moja katuarai kwa mba apana, kura ziesabiwe na msheche. Tukasema jamani, kura, hazitaji kalallahu wala kalarasuli kuesabiwa. Kwa hiyo hapa, hapa itajiki hii kamatia msheche, wakayachukua, wakayapindua kama wanapopindua mayahudi maneno ya mnyizmu.113:16Kwa hiyo wakatoka wakatangaza hivyo. Leo ndani ya kartasi hii ya muhayo. Kwa hiyo inaonyesha hawa. Waamu nao wamechangia hata kama waku. Andiku. Au maneno ya kusema kwamba hapa panauarabu. Masheke wakia Afrika wadhalilishwa. Ya mesikika kwenye binara. Na wawa nasikika wakia zagaza kuonyesha nini. Kushindwa kwao kufumilia sumira. Wengine walikuwa wamekata.113:44Kufundisha watoto kwa ajili ya posho shilingi ya alfuishirini wa ndekosa Hii kuonyesha mkwamba wamechangia kiasi kukuku watu hawa Kwa hiyo si wakati wakujimu inshallah kutakuwa na muhadara malumu wakielimu Hatutojimu hii kartasa Tutaelezea uisilamu, jinsi, ulivo, pambana na tuhuma za uongo katika jamii ya kiisilamu Na tukitegemea kisa cha mama Aisha kilichokuja katika suratu mnuru114:12ili kuwasaidia wa isidamu ambao wengine uterereka kwa kupata vikaratasi vinavuandikwa na jubanaa vinaandikwa na jubanaa waoga makhalif watu ambao wanafanana na wanawaki kama ni wanahume wakweli wajitangasi akulu kawli hatha wa billahi tawfid wa sallallahu ala sayyidina muhammad wa alhamdulillahi rabbil alamin wa rahmatullahi wa barakatuhu114:48Inna alhamda lillahi na ahmaduhu wa nasta'inu wa nasta'gfiruhu wa natubu ilayhi. Na'udhu billahi min shururi anfusina wa sayi'ati amalina. Man yahdihi allahu fa la mudhilla lahi wa man yudhili fa la hadiya lahi. Wa shahadu la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lahi. Wa shahadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu amma baad.115:18cha thalatha tulusul ilichuandikuwa na sheikh Muhammad ibn Abdul Wahab na mpaka jana ilikuwa tumekamilisha kujifunza yale mambu mane ambayo sheikh ya mesema ni wajibu kwa kila muislamu kuyajua na tulisema kwa kukumbusha jambula kwanza ni elimu nako ni kukujifunza juu ya mwenyezi mungu subhana wa taada kumjua mula wetu115:48Na vile vile katika ilimu kumijua nabiyu wetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam Na katika ilimu vile vile kujua dini yetu ipasadu Na jambula pili ya mbalo shekhe ya mesema ni wajibu kulijua Na kulitafakari na kulifanya kazi ni alamalu bihi Ni kufanya kazi hiyo ilimu kima tendo mtu wakisha jifunza Basi haifanya kazi katika kilili chake116:17Katika matendo yake ya kila sipu Na vile vile jambu nyingine ambalo tulijifunza la tatu Ni adaa watu ilaihi Ni kuilingania ilimu ya dini Wamba usitoshike na yale matendo ambayo umeajua wewe na unayafanya Bali uyapashe kwa wenzio wapate kuyajua na wawapate kufaidika na uislamu na dini ya kislamu116:45Na jambula mwisho ambalo tulizungumza jana katika mambumane ambayo ingepaswa kila muislamu kuyajua na kuzingatia ni asaburu ala al-adha fi. Ni kusubiri juu ya atha ambayo itamfika mtu wakati ya kilingania. Na tukatua mifano kemkemu kuonyesha na mnagani mitume wa mwinezi mungu walipokuja kufikisha ilimu ya tawuhidi.117:11Au kufikisha dini ya kiislamu kwa wanadamu Walipofato na misuko suko mbali mbali Ambayo imetokana na upinzani wa madui wa haki Na vile vile mtumevetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam nae pia Alikadhibishwa juu ya yale ya haki alikuja nayo Na kuonekana kwa mba meleta jambu jipya Na hasa wale makureshi viongozi wa mji wa maka Wale mfanyia kila aina ya rangi ya atha117:40ili kumdhalilisha asiveze kusikilizwa wala kukubaliwa na watu ambao wangependa kujua haki. Kujibyo basi mwenyezi mungu subhanu wa taala tuliona katika kumpatasli ya mtume wake alimkumbusha juu ya namna mtume wali utangulia wali kukadhibishwa pali alikusema katika suratu la naam wala kade kuthibati rusulun mingabilik.118:08Wamekathibishwa wale mitume waliukuja kabla yako. Fasabaru ala makuthibu. Wakasubiri kutokana au juu ya vile walibuku kathibishwa. Waudhu na vile vile nao waliubiwa. Hata atahum nasuruna. Mpaka ukawajia ushindi wetu. Kwa hiyo mitume katika kuambiwa manenuhaya. Nikutiwa tasli ya katika muewake kwa mbahizi. Ada zinazo kufika wewe. Ndiyo ada.118:38Ya kila mtu mwenye kufikisha ujumbe wa haki Kwa hiyo usiogope usijali Fasdaa bima ato umar Tangaza lili uli wambrishwa Wa aarithi ani ilmushirikini Na chili ambali puuza Yali ambayo anayasema Watu wa ovu wa shirikina Inna kafainaka almustahziin Hakika sisi tutakulinda na wale vinyi Kufanya stizai na dini ya mwenye izmungu Au anawo kufanya stizai wewe119:06Bile vile utawona mara nyingine mwenye izmungu wa likuwa kimuambia. Wakumbushia darsa lajana. Wasbir. Wama sabruka illa billa. Subiri. Na heikuwa subira illa nikuwa ajili ya mwenye izmungu. Wala tahzan alihim. Wala usiuzinike juu yao. Wala taku fiidhikin mima yamkurun. Wala usiwe nadhiki juu ya vile vitimbi wa nabukufanyia. Usiwe nadhiki. Faraja itakuja haraka. Na kweli.119:35Mtume sallallahu alayhi wa sallam Juu ya ziki ambayo imemfika Lakini hatimai ushindi ukawa upande wa dini ya kislam Na upande wa masahaba wa mtume sallallahu alayhi wa sallam Mara baada ya kunduka ye mtume sallallahu alayhi wa sallam Kwa hakika ni mazungumzu ambayo tumiazungumzu ajana119:58Ndiwe jambu lanene ambalo ni wajibu kwa kijana muisilamu ambaya na shika hii njia ya haki ajue kwamba ni lazima atakumbana na kila aina ya agha. Na hili ni jambu ndiyo sera ya wema wali utangulia. Bali ni madrasa wanachuoni wanaita madrasa tunimihna. Lazima uingie madrasa hiyo kama wewe ni mkweli katika imani yako. Ni mkweli katika matendo yako.120:27Ni lazima upitie madrasa hiyo. Madrasa ya mithihani. Kisema mithihani hapa tukusuni mithihani ya shule. Mithihani juu ya vitimbi na vikwazo vitakavu kufika wakati wewe una fikisha nenu la sawa. Na mifano mingi metulewa katika Kur'ani kwa hakika hapa tumechelea kueleza ni somo zima hili. Madrasa tulimehna. Na mna jinsi aina mbali mbali za atha zilizua fika.120:58Mitume walio tangulia Mfano nabi Yusuf Katika jumla ya atha Ni kusingiziwa mambu ya uzinzi pia Angalia, mitume wa mwenyezi mungu Ikawan sababu ya kutiwa jela Kwa hilo hilo leza likamfika kijana wa haki Ukatiwa ndani kwa kuzuliwa Uzinzi, uizi, na nyinginelo Tunapata habari mbana mmoja na tuweleza kule kutoka121:30Uchi moja ya kiislamu ambayo inasifiwa kumba inafuata sharia lakini sasa imesimama kilete kuwapigia vita mashiehi. Na haya ni mambo ni mbinu za madui wa mwenye izmungu mayahudi na manasara. Wanawati andani wale mashiehi ambayo wako mstari wambele katika kusema haki. Na kuwanasihi wafalume. Kwa hiyo katika namna ya kueza kutafuta mbinu za kuwakamata. Hamna kwa sababu hawana wanalosema ila kala Allah kala Rasul. Utamshika kwa lipi.122:01Kwa hiyo wanawatengeneza vijana Kwanjia mbali mbali Ili kupatikane tuhuma Vidi ya yule sheke Wanamvizia yule sheke Unabarabara anapita Mahala fulani Halafu wamwe mweka kijana mmoja Barabarani Yule sheke alajulikana ni mtu mkarimu Mkweli katika mambu yake Yule kijana kati kati ya barabara Anasimamisha gari hivi Mtu mwema122:34Kama mtu wa mesimamisha gari, jua kali, unajua labda nataka lifti. Kasimamisha gari, yule kijana kawamba lifti. Na mimi nilekea maada fulani ya shekha. Kampakiza kwa wema kabisa. Hai kuchukua hata muda mpupi tayari gari ya polisi mezingira ile gari. Anakamatwa shekha ya nafingatiwa pingu na yule kijana. Ambaya mepangwa.123:05Kufika kule wa memtia ndani, siku zinazofuatia wanamfungulia mashitaka ya liwaki vili ya yule kijanga. Naona maneno hayo. Kwa mba sheke kakutuwa ndani ya gari, anamchezea mwanamdogo wa kiume, anamchezea na mfanyia matendo ya liwaki. Wahiyo wa metiwa ndani na ambiwa kosa ni hilo. Hii ni mbinu na rangi.123:34Za atha ambazo zinaenza zika mfika ni yale yale mfika nabi Yusuf wa alay salamu. Ni vitu vyote vimepata viegemezi ndani ya Qur'an. Hivyo hivyo unaweza ukaitu wa mjinga, jahili, unamashika ingine wa jinga, kama hile makale ajana utakuta inasema vijana wa sunna wote wanaharamu. Maneno haya kuambiwa wewe mjinga, tayari nabi Huli alay salamu kaambiwa.124:01Angalia tunapata mfano mungine mwenyezi mungu wanasema, kala lmala uladhina kafaru min kawmihi, inna lana raka pi safaha. Wakasema wale vingunge vya makafiri, wenye tabu ni hao mamuini wa mjii, wanaona kwamba heshma zao zinaunduka sasa, ndio wanao kuwadhalisha vijana au watu wenye kupuata njeza haka. Wajinga, wapumbavu, hawana ilimu.124:30Kwa hiyo utakuta maneno haya tayari wa shambiwa mabuwa na wakugwa. Kwa hiyo diyo maana ikambiwa jamani Kur'ani midawa ya nyoyo. Kwa sababu utakavyo fanyiwa haya majambo upisoma ndani ya Kur'ani moyo na gurulika. Kwa mba itiwa mabuwa na wakugwa wameambiwa maneno kama haya. Wewe itakuwaje ya sikufike. Na huu ni mtihani ndiyo pale tunaposema ndubu yangu ole wako.124:58Tangu unazaliwa mpaka miaka stini huja pata mtiani wote wakidao. Huja tukano. Huja tiwa usukuo. Huja fumba. Huja pata aza inayote. Ni kwamba wewe unakula mapilautu ya maulidi kukicha. Ukiamuka wewe mukheru waatia na kitumbo kime kutoka. Umeshiba kabisa kwa michele ya maulidi. Ujue huko katika asara. Huja pata mitikisiko yote.125:27Kwa hiyo hii ni dalili ya kwamba wewe utakua bado huja fikisha nenu la sara sara la hatu. Kwa sababu kifikisha ni lazima ya kufike mambo kama haya. Ndiyo maana angalia mwenyezi mungu na mwambia mtumewaki. Wakathalika jaalna likuli nabijin aduwan minal mujirimin. Hivyo bas ndiyo tukajalia kila nabiji kuwa nadui katika watu mujirimin, watu wawufu.125:55Kila nabii tumemjaliwa awe na alui. Kwa hivu nabii kajaliwa awe na alui. Wewe nani jamaani. Huyo ambayo meambio maasumu. Amelindo na makosa. Wewe huna lodoti. Ukosa ya alui. Kwa hiyo hii ni sera jamaani ya watu wema. Tumasitiza darasa lili lajana. Na kawli ya imam shafi baada ya kutaja sheke suratu laasri. Wa laasri ina li insana lafi ya kosa. Ila lalabina amanu.126:24Waamilu swalihat. Watawasawu bilhaki. Watawasawu bilsabri. Iifadhi surahi. Itakuwa ni moja ya sura zinakupa tasli ya saazote. Kwa mba wanadamu wako katika asara. Sasa weji yangali. Humo katika asara. Mungu wanawafua wali ambao wameambiwa wako katika asara. Ni watu gani? Illa labina aman. Unayo imani? Sawa. Ye. Waamilu swalihat. Unayo? Unatenda lio mema?126:57Isitoshi. Watenda mema. Je wa usia wenzio haki. Unamrisha mema na fukataza mabaya. Unado hilo. Au mekao umetosheka na uislamu wafu. Wewe waswali maofi ya fanyika. Kuna abari. Bado utakuwa upatika asara. Kwa sababu kipengele hiki bado uje kutakelezi. Watawa saubi sabri. Unausiana sabri.127:24Subira, unayusia nafsi yako subira, au unakatatama maramoja. Wafanya dawa, ukipato na vitimbi kidogo, mbiye umekimbia. Na misikiti ukaikimbia, misikiti ya watu haki, watu enye kusimamisha suna ya mtume, kisa umeubiwa na mtu mmoja katika wanadama. Mimi sisuali tena pale, ukawatayari kusuali, ukaleta makunuki, na matarawe na majia mdimu kila badara kambili, na jishingo lika kukauka kisa wapigia makirele.127:53Lakitajiwa umari, rabi ya Allah wa anu kisa, mtu mmoja umegumbana nae msikiti wanswari, umeutoliki msikiti mzima na watu waliopo. Kisa nini umeshindwa kusubiri? Atha. Na mara nyingine wala si atha ambayo hiko katika shari, umeudhiwa kwa maana umeambiwa jambula sawasawa. Kwa hiyo unatoliki msikiti wa watu wa suna, uradhi wende ukasome makunuti ya subuhi nyuma ya mahimamu.128:23Makurafi wengine washirikina Wewe unyanyue mikono siku zote Au mekao umekunja mikono wangonjia wenzio wa malize makunuti Utaki kuswali ukojirani na watu wa suna Utaki kisa nini umeambiwa neno lasawa Na wewe huwezi kutahamba neno lasawa Kwa hiyo ukiipata jamani surahii ndiyo mana imamu shafia nasema Lau kama mwenyezi mungu asinge teremisha sura nyingine yote Ikiwa kama nihoja juu ya viumbe vake128:52Basi njiwa tosheleza hii suratu la asli. Ina mazingatio makubwa, ina mafundisho makubwa, ambayo kama mtu anayafuata kwa hakika ndiyo wa islamu wote uliyo mundani ya surahini. Kisha sheikh ya kakamilisha darasalaki la mambu manne, akasema, akataja kawli ya imamu Bukhari. Anasema, kala al-Bukhari rahimahu Allah, babu ililmi kabla al-kawli wa al-amal.129:22Mlango, kaeka mlango malumu katika kitabu chaki mambuhari, kasema huu ni mlango wa ilimu kabla ya amal, ilimu kabla ya matendo. Kisha kaitolea ushahidi, au kautolea ushahidi mlango huu, kwa aya mwenyezi mungu, fa'alam anahu la ilaha illa Allah, wa staghfir li dhambiki. Mwenyezi mungu anamuambia mtu mewaki.129:52Ambaye amemlea katika tawuhidi mwenyewe kwa malezi ya kiungu wa namuambia faalamu. Jielimishe kwa mba hapana mula hapasaye kuabuliwa kwa haki ila mwenyezi mungu. Kisha mtake msamaha mula wako. Kwa madhambi yako unayafanya au makosa unayafanya. Angalia mtume wa mwenyezi mungu wa naambiwa ajielimishe la ilaha ila Allah.130:20Kabla ya kufanya kazi, kwanza jifunze. Ndiyo imamu Bukari anasema umuhimu wa ilimu. Kabla ya nini ya matendo. Nikosa kubwa utakuta mtu anafanya anasuali, badu hajamjua mula waki. Anafunga hajui ya mfungia nani. Ndiyo hawa anafunga mafagavaga. Wanawusuali mafagavaga. Kwa sababu hajajua ilimu ya kumjua mungu. Somo na tauhili badu hajalifama. Na ni somo muhimu wakati.130:50Mtume ya natuma wajumbi waki katika maineo mbali mbali kuendeleza daawa ya mwini izi mungu. Angalia na mwambiaji Muadhi ibn Jabal. Anasema inaka takadimu ala kawmin min ahli kitabu. Wewe unawendea watu katika ahli kitabu. Mayahudi na manasara. Ni watu wa shirikina. Basi falitakun awaluma taduuhum ilaihi shahadat an la ilaha illa Allah.131:19Basi naliwe jambula kwanza ambalo utawailimisha nado. Mishahada kwamba hapana mula apasaya kuwa buliwa kwa haki illa Allah. Na Muhammad ni mjumbewa. Amwambia wakishaji wahilo basi. Faallimuhum. Anna Allah kadiftaraba alaihim kamsa salawatin. Waailimishe basi bade hapo. Kwamba mwenyezi mungu wa mewafaradhishia salatano hipo wa ziswali. Wakishaji wahilo.131:50Waambie kwa mba mwenyezi mungu wa mewafaradhishia zaka. Zitoke mali kutoka kwa mataniri wao kuwapa masikini. Angalia. Kwanza ilimu ya tawuhidi ni ya manzo. Atawuhidu awala. Na ndiyo ilimu ambayo mtume sallallahu ala sallam miaka kuminatatu. Ana wafundisha makureshi ilimu ya tawuhidi ya kumjiwa mungu. Kabla ya kualitea habari za sala. Funga. Zaka.132:19Sharia kwa ujumla, muamalati, ndoa, talaka, jinai, maleni, biyashara na mingineo. Haya ya likuja muisho. Madina. Madina periodi wanasema. Madina era. Ni wakati tayari watu wa shamjua mwenyezi mungu. Kwamba ni mmoja. Na ni yeye tu ndio wanasitahiki kwa budiwa. Hakana mola zaidi ya keye. Ndipo mwenyezi mungu wanaleta sharia nyingine.132:47Kwanini? Kama ikiwa umefundishwa hija, ujamjua na istahiki kuhijiwa, utahiji kwa ajili ya viumbe, kwa ajili ya wanadamu, kwa ajili ya mawe, kwa ajili ya nini. Diyo wako watu wanakuenda leo hija, kwa sababu hawana somu na tauhiji. Utawakuta bado wanaitikaliza kuwabudu mawe. Unasehemu alkaaba wala mtume hajafundisha watu wabusu, wala wagarigare.133:16Sehemu pekee mwenyezi mungu kwa kupitia mtume waki ya meambia watu wa busu ni jiwe jeusi. Agizo la mwenyezi mungu kupitia kwa mtume waki. Lakini watu wanaitikadi ya utukufu wa yale mawe. Hivyo basi anahisi ya kigara gara, akishika lejitambaa, akikata kipande, akitia mfukoni kwa wizi, kafaulu. Huyo anajenga itikadi kwa mbali lejitambaa ni jimungu balele ya Allah.133:42Nyiwelele ni mungu badala ya Allah. Hivu hivu wakifanya maziyara kule madina. Kaburini kwa mtume. Wanapigwa mabakora na askari. Kwa sababu gani? Wengine huja na dipande vya karatasi barua. Kutia pale kaburini kwa mtume. Ya rasulallah. Nimekuja na matatizo bimi. Nisaidie. Namiaka sijapata mtoto. Kila biyashara nanofufanya. Mambo ya meniaribikia.134:09Ya Rasulullah, wewe ndiyo mokozi, mimi ni mgonjwa. Wana itakidi kwamba mtume ni mungu badala ya Allah. Hii ni nini mkwamba hawana ilimu ya tawuhidi. Na ukweli ni huo jamani, ilimu ya tawuhidi imechelewa kuja huku. Ndiyo maana mpaka leo wa islamu, mtu waswali na abudu mizimu. Mtu waswali ya nakilombili ya irizi mfukoni. Akitegemea kwamba ndiyo hifadhi yake na kinga. Kwa hiyo hili jambu la tawuhidi luguzangu.134:40Ndiyo maana hapa shekhe ya mitaja ya kawli ya imamu bukari. Kwa mba hata mtu meka ambiwa. Fa'alam. Anahu la ilaha. Illa Allah. Jua kwa mba. Hapana mula hapa sae kuwa muliwa kwa haki. Illa Allah. Kwa hiyo. Elimu ya tawuhidi. Mijambo la manzo. Leo ndugu wa islam. Katika jumla ya mambu amba. Mea fundisha shekhe katika tabuhiki ya nasema. Ilam. Rahimaka Allah.135:10Jua mwenyezi mungu wa kurehemu, angalia usilubu wa sheke katika kulingania watu. Hii ni maneno nzidi ya wale wanaumtuka na sheke uyu. Kwa mba likuwa jeuri, feduli, kazi kutuka na watu. Yali anawutufika sisi za mazaki ya menfika. Kazi kutuka na mashieke. Lakini angalia vitabu vyake vyote na buandika kuonyesha jinsi alivota adabu na adabu ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Anathema ilamu wa rahimaka Allah.135:40Ambalia neno hili kikujia ukilijua maana yake, teke yake ni utulizo kwa mba huyu mtu anatawa kunieleza maneno mazuri. Jua mungu wa kurehe mundugi yau. Neno dogo hilo. Neno linalainisha moyo tayari katika dawa. Anasema anna huu yajibu ala kulli muslimin wa muslimatin taallumu thalati hadhi ilmasailu wa amalu bihina. Jua kwa mba ni wajibu kule ilikuwa ni wajibu kwa kila mtu. Yali mambu mane.136:09Hatu ya kwa muisilamu na kuyafanyia kazi. Ukikira ambayo leo imezuka tena. Kwa mba asili ya mwanadamu ni panza hameumbwa kwa ajali, kwa baat nasibu. Asili yake ni nyangarika gani, upepo, ukajikusanya, ukatengeneza kijidudu fulani ya kionekani, kikakua, kikageuka mjusi, mjusi mamba.137:26Mambas uyu nyangarika gani. Nyangarika gani. Mwisho likawa ni nyani. Nyani na ya kagiuka. Akatoka manyoya. Akatoka mti. Ni mkia wake. Mwisho akaenda. Akawa nakwenda kama nyani. Mwanadamu uyo. Mwisho akaanza kusimama. Akawa achanganya mikono na migu. Manyoya ya mtoka ya mtoka. Mpaka ndiyo mkawa ndiyo nyingi sasa.137:53Haya maneno yalikuwe muzama za ukafiri na ushirikina. Na mwenyezi mungu wameapia vita kwa kueleza asli ya mwana adamu imetokana nini. Mwenyezi mungu utaona naeleza. Kwa mwana adamu asli yake moja kwa moja ni udongo.138:22Kaungwa kwa mikono ya mwenyezi mungu wa kapuliza roho. Aya nyingi zinabitisha hivyo. Angalia aya nyingine suratu sajida mwenyezi mungu wa nasimaji. Aladhi ahsana kula shayin khalakahu khalakahu. Wabadaa khalka alinsani mintini. Yeye mwenyezi mungu ndiye alie umba. Kila umbo akalipa uzuri waki. Kisha. Akaanza kumu umba manadamu kwa udungu.138:52Kwa hiyo hili shekhe anasema ni wajibu kulijua. Kwa mba asli yako wewe ni mwanadamu umeungwa na umeungwa kutokana na udongo. Kuna aya nyingi hapa singe penda kutajia likawa Daras Andres. Katika aya nyingine mfano suratu rum aishirini. Anasema wa min ayatihi anxalakakum minturabim kumma antum basharun yantashirun. Katika alamazake ni kwa mba amewa umeni nyingi kutokana na udongo.139:22Kisha mkawa ni watu mliu samba, mliu zaga, kazaana. Kwa hiyo hapa tuwajifunza kwa mba. Kwa anza mwana adamu ameumbwa na awa. Tofauti na maneno ya liusemu na baadhi ya makureshi. Na mayahudi wa zamazetu kama vile Charles Darwin. Ambaye ndiye ya lianzisha hii teori na hituwa evolution. Teori hii ndugu zangu wa islamu. Ime kusuniwa kuekwa katika mitaala ya mashule.139:52Kuondoa haya liweasema sheikh Muhammad Abdul Wahabu ambayo asili yake ni Qur'ani Kwa mba mwenyezi mungu anna Allah khalakana Vijana wetu mashuleni wanataka kuondolewa itikadi hiyo Itikadi ya Qur'ani kwa mba mwenyezi mungu ndia lietuumba sisi Kena ndia lietuumba kwa udongo yei mwenyewe Na hapo hapo alipotuumba tukawa na adamu Na kwa mba sipeli asili yetu ni wanyama140:20Au tulikuwa silolote stuchote kwa maana kwa mba tumejizukia tu hivi hivi bila kuhumbwa na mwenyezi mungu. Ni maneno ndugu zangu ya mekusuliwa kuwavuta, kuwavua watu wa islamu vijana wetu mashuleni katika itikali hii. Ili lengo sasa la mayahudi. Protokoli ya mayahudi wanasema kwa mba mayahudi ote ndiyo taifa teuli la mungu. Shaabullah al-Mukhtar.140:51Na wanadamu wote waliobakia ni mapunda, ni wanyama, wakupando na mayahudi watumive tu. Ngipando. Haya maneno yako ni itikadi wanafundishwa wa Izraeli mpaka leo, mashule ni mwawo. Wamba wanadamu aliekua ndie wanadamu ni myahudi. Baki ya mabaki wote hawa ni wanyama tu. Na huyu Charles Darwin ya asili yake ni myahudi. Kwa hiyo aliunda hii theory au hii fikra ingizwe katika mashule.141:20Hili kuwafanya wasiokuwa wa Izraeli, wahisi kwamba wao asili yao ni wanyama, hatimae wapelekwe kinyama nyama, wahendeswe kinyama nyama na wali ambao mbani Izraeli. Na haya ndugu zangu, simanenu ya kusingizia tayari mashule ni muetu darasa la nene na latano, ya meshatiwa katika bitabu, nitawonyeshe ni mfano, kwa wali ambao udhuri ya madarasa yetu, tushawaonyesha mara nyingi, kwa wali ya udhuri ni hii picha mfano.141:48Hii picha, hii mondani ya kitabu cha istoria darasa la nini, sijula tanu, di kitabu ambacho kinambiwa ni istoria shule za msingi jamii za wa Tanzania. Watoto wetu wa mashule ya msingi, wanataka kubuliwa itikadi kwa mba mwenyezi mungu ndi wa yaliumba mwana adamu tena kwa udongo na kampuliza roo. Kwa hiyo kumechorwa picha hapa, ni uti ambao juhu yake unanyani, halafu kumechorwa manyani saba.142:17Manyani saba, moja ndio huyu nyani ya lietimia. Anamkia, anamanyoya. Halapu kuna wapili hapa, tayari ya naonekana kidogo kabadiliku. Watatu, wanne, watano, mpaka wasaba mwisho, tayari ya mekatika mkia, na manyoya ya mekatika, ya mepatikana katika umbili la mwanadamu, diyo njini wanasema. Sasa hapa, hatuwa mbali mbali katika mbaliliku ya binadamu.142:47Ni kumtaka kijana aamini kwa mba yeye asili yake ni nyani, ni hayawani. Hivyo basi, iwe ni wepesi kwa keyeye kuenda uchi. Wepesi kwa keyeye kufanya hale matendo ya kihayawani kwa mfano uzizi, zina. Nijambu ambalo nijepesi na kweli wa mefaulu katika kueka hapa nchini. Kipindi cha mtoto kulelewa miaka saba.143:15Wame mvuwa ubina adamu kwa kiasiki kubwa Ni mwana adamu kwa umbile Lakini kifikra na mawazu amebaki ni hayawani Ndiwa hawa mabinti zetu wanautolewa Wakapele kwa kunye matoti Waka cheza suji ya chinimengule Wakenda waka chezea masheche Ni hawa ukiangalia sera Ni hawa waliolelewa darasa la kwanza mpaka la sabi Kavuliwa haya ya ubina adamu Kucheza uchi hadharani143:42Kucheza mbele ya shefe ya dharani ni jambu ambalo tayari kwa kie ni jambu la kawaida kwa sababu kalelewa kwa mbaasili yaki ni mnyama. Hivyo hivyo vijana wakiume kutolewa kufuli wanguwa kabaikishwa ni vichupi. Waambiwa haenjo ni kwenye michezo ya Mr. Tanga. Vijana wakislamu wameshiriki wengi sana. Wachukuliwa na binti yambaye ni uchi pia. Achukuliwa kaya kwa juya steji.144:11Hadafu ambiwa waonyesha misuli yake. Na pale pana wanaumenzia wamekaha. Wamuangalia mikatiko ya kiwili wili. Winye wa sema masozi. Katika jumla ya kuonyesha. Pia humuonyesha mataku. Wakawambia angalieni hivi. Hadafu apewa zawadi. Ima ni television. Ya nchi kuminande. Au baskeli. Watu watatu tuwalio baki. Wapiwa mbibahasha suji shilingi miatano alfumoja basi.144:44Lengo ni kuavua vijana waki islamu heshima ya ubinadamu. Angalia mambuhaya ndugu zangu. Lakini sasa ukamila na udugu adamu. Kwa mba eti mze wetu kathiriwa. Ndiyo leo wa simama ambiwa watetea uislamu. Likuwa wapi wakati watoto wakike wotu wamebuli wanguo. Mashiehe wanchi hii wotu wamebuli wanguo.145:11Vijana wetu wote wako katika mabadaha ya kila namna, mlikuwa wapi leo, ndiyo eti mnajiona kwamba njini ni watu wa kuzuhia maufu. Mlikuwa wapi hii inaonyesha kwamba sikweli, hamuko katika imani ya kweli ya kulinda dini ya mnjizmu. Kwa sababu inaonyesha kwamba kinacholindwa hapa ni damu, kwamba kosa limefanywa na ndugu yangu kwa iyo ni mlinde.145:40Kwa hile walipokuwa kisema majahiliya za maza makureshi. Unsuru akhaka baliman au madhuluma. Unsuru ndugi yako kagulumu au kagulumiwa. Makureshi za mazao ilikuwa akidhulumu wa kiiba basi kumnusuru kwake ni kumlinda. Hata mwenye mali ya kijia, aa haja iba uindugi yangu. Kaua, aa huya haja uwa bana. Kazini, aa huya haja zini bana.146:11Hii ndio ile ilikuwa zamaza ki jahiliya. Lakini ya lipokuja mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Akatumia usemi ule ule. Lakini ya kauleta maana mpya ki islam. Unsur akhaa kabaliman au madhuluma. Nusuru ndugi yako amedhulumu au amedhulumiwa. Masahaba wakauliza ya rasulallah. Tutamlinda huyu kama amedhulumiwa. Tutamnusuru kama amedhulumiwa. Vipi tutamlinda katika hali ya kwamba amedhulumu.146:40Bona watuambia yale yale ya lio kuwa ya semu wa na makureshi makapiri? Haka muambia ndiyo kumnusuru ndugi yako wa ni dhulumu ni kuhakikisha kwa mba hathulumu tena ndiyo kumsaidia. Sio kumfanya endele kuthulumu huko sio kumnusuru ndugu wa Islam. Kwa hiyo jamani manenu haya lio ya sema sheke kwa mba ni lazima ni wajibu wetu.147:07Kuwamini kwa mba mwenyezi mungu ndiwa letuumba Yanaleta maana ya kutambua Pawa za mwenyezi mungu niwetu Ukishajua kwa mba wewe umeumbwa na Allah Basi utakuwa thalili mbele yaki Utapuata ya leoti ambaya miamrisha mwenyezi mungu subhana huwa ta'ala Vile vile shefe katika kukamilisha Mazungumzo wakasema katika jambula mwanzo Anna Allah khalakana147:35Warazakana Pia utambuwe hilo Kwamba mwenyezi mungu baada ya kutuumba Ni yeye ndiye alieturuzuku Na aya nyingi zinatimitisha Kwamba ni yeye mwenyezi mungu ndiye mwenye kuruzuku Kila aliemuumba hapa duniani Mwenye ya najisifu mfano suratu dhariyati ya nasema Inna allaha huwarazaku dulkuwa tilmatini Yeye mwenyezi mungu kwa hakika148:03Ndiye mwenye kuruzuku na ndiyo mwenye nguvu kuba Ni lazima uwamini hifa mwenye ezimungu Vile vile hangalia Makureshi Baadi yao walikuwa kiitakidi Hii itawuhidi ya kwamba mwenye ezimungu ndiyo mwenye kuruzuku Anamuambia mtumewake sallallahu ala sallam Kul mani ya ruzukukum minasamai wal ardi Waambie hao makafiri Minani ambaye anawaruzukuni kutoka mbinguni na ardi148:32Amman yamliku samaa walabusara. Ninani mwenyiku kumiliki usikivu nawoni. Waman yukhriju alhaya minalmayit. Ninani alietuwa hayiku tukanana mayiti. Wayukhriju almayita minalhayi. Nali etuwa mayitiku tukana alihayi. Waman yudabiru alamra. Naninani mwenyiku indesha jambo namambo kujumla. Faya sayakuluna Allah. Watasemani Allah.149:01Ndungu yangu muisilamu. Kama ikiwa kureshi kafiri ya litambua kwamba mungu ndio mwenye kuriziki. Kuruzuku. Wewe ukawa unaitua Muhammad na Ali na Abdullah. Ukawa bado unamashaka kwamba mungu ndio aneruzuku. Basi huko katika asa. Umeshingu hata na makafiri wa makafiri. Una watu mpaka leo wanahofu na riziki kwamba hawamini mungu ndio mwenye kuruzuku. Hakipigwa na mtihani kidogo tu.149:30Rizki tayari ya meacha kuswani. Mungu gani huyu? Mungu wa wahindi na warabu tu? Mungu wa wazungu huyu? Sisi wa Swahili tualalahoi kila siku? Ninini rizki tayari ya meona kwamba iko mikono ni mwa watu? Ndiyo pali tulitua mfano katika moja ya jumla ya juhudi hapa. Vijana waliwaita wa alimu hapa. Tunatua mfano ambao ni hai. Kuna wenzetu waliacha kusomesha kisa rizki wanaona.150:02Zimekatika Wakakimbia Ninini ni itikadi kwa mba riziki Iko kwa mikono ni mamudiri Kwa iyo etika ifunga Kwa iyo wawa meharibikiwa, wameondoka Hii ni kuonyesha watu hawa mbini Kwa mba mungu ndio razaku Na yale ya subira Kwa mba umepatwa na mtihani Markazi haina pesa mwezi mmoja Subiri, ngoja kwanza Lakini waona kwa mba umenyimwa Umekosa Mudiri ya dui huyu150:32Katu nyimakula, gora tuwache, tayari ume mgeuza mudiri ni ila Wakati munyezi mungu anasema, ungeuze Allah kuwa ndio razak dhul kuwa kimatini Usiogope na rizki, tawakali kwa munyezi mungu utapata rizki yako Kwa ni mtume s.a.w. anasema, lau anakum tawakaluna ala Allahi hakka tawakulihi La razakakum kama ya rizku tohiru150:59Kama mtamtege mea mwenyezi mungu kikulikweli, basi atawaruzukuni kama anavuaruzuku ndege. Taghulu kimafa, wataudu bitana, ndege wanatoka kwenye viotavyao katika hali ya kuamba wananjakali. Wanaruli jioni wameshiba vitumbo vimeja. Angalia mungu wanamruzuku ndege ambaye hakukirimiwa ufahamu kama wemo na adamu na anapewa riziki yaki.151:28Ndege, mdudu, atoka akala, vipi wewe ufenjaa, ubabaike, wakati mwenye yezi mungu wa metaka utakute sababu, kama alivomitaftia sababu ndege, angalia ndege ya natoka. Wallahi toka uzamawe utapata, riziki ya. Uwezi kukaa ukalalamika mungu wa nipi, fulani kanyima riziki, fulani ya mekunyima riziki wewe, wakati mungu wa nasema, ndiye yeye mwenye kuruzuku.151:58Na yeye ndiye mwenye ngubu. Umejenga itikadi. Kwamba fulani ndiye mwenye kuruzuku. Kwa hiyo umekosa basi. Umekata tama. Diyo sheikh ya kasema. Ni jambo la wajibu kwetu kuwamini. Kwamba mwenye mungu ndiwaletu umba. Na ndiye yeye alia.152:38Ayakuminanani Baada ya kusema kwa mba mguzo ya panza ya uislamu nishahada Akaonyesha dalili liopu ndani ya Qur'ani Kwa mba hapana mula hapasaye Mwenyezi mungu subhana wa taala anashuhudia Kwa mba hapana mula hapasaye kuwabudiwa kwa haki ispokuwa yeye Na malaika nao pia wanashuhudia ilo Wa ulu l'ilmi na wenye ilimu pia wanashuhudia Kwa mba hapana mula hapasaye kuwabudiwa kwa haki Ila153:08Mwenyezi mungu subhana wa taada. Katika hali ya kwamba wa mismamiya. Wadilifu. Kist. La ilaha illa huwa alazizu alhakim. Hakana mula pasaya kuwabudua kwa hakkis. Pokuwa yeye mwenye nguvu na mwenye hikma. Hii surat ala imran. Ayaku minanane. Inaonyesha dalili ya shahadat. La ilaha illa Allah. Kisha shekhi ya kaeleza. Maana ya shahadat.153:34Ninini? La maabuda bihakini illa Allah. Hapana mwenye kustahiki kuwabudiwa kwa haki ispokuwa Allah. La ilaha nafian jamii ama yuubadu minduni la. Ukisema la ila, yani unakanusha. La hapana ila, mungu yote. Lakini hapa, maksudi yake, yani hapana mungu wapasaya kuwabudiwa kwa haki.154:03Kwa hiyo hili li naambiwa ni nafi ni kanusho. Halapu natakiwa uthibitisha useme illa Allah. Ispokuwa Allah. Yeye tupeke yake diyo mwenye kustahiki ibada. Kwa hiyo tamiko illa Allah. Ai mutbitan alibada talillahi. Unafibitisha ibada kwa kie mwenye izmungu wahdahu peke yake. La sharika la. Hana mshirika. Fi ibadatihi katika ibada yake.154:31Kama anahu la sharika lahu fi mulkihi Kama vile ilivukua hana ushirika katika milki yake Kisha shekhe ya kasema Tafsiri ya hili neno shahada Lina wabihishwa, lina yekawazi, lina yekawazi na kawli nyingine ya munyezi mungu Anasema wa tafsiru haladhi yuwabihu ha kawluhu ta'ala Ni kawli ya munyezi mungu subhanahu wa ta'ala Hii fuatayo155:03Kama tunaguna ni anasema Allah subhanahu wa ta'ala. Iza qala Ibrahimu li abihi wa qawmihi innani baraa'u mimmaa ta'budoon. Illa alladhi fatarani fa innahu sayahdini. Wajalaha kalimatun bakia tanfi yaqibihi la'allahum yarji'oon. Hini aya.155:34Kama tunagohona hapa unyezi mungu anasema kumukumbusha mtume wake. Kumbuka Ibrahimu waliposema kumuambia baba yake na watu wake. Mimi nikombali nayali mnayabudu. Ibrahimu walitangaza wazi hadharana. Mimi ngudu simo nayali ambayo mnayabudu. Ispokuwa yule ambaye ameniumba mimi. Huyo siko mbali nae, niko karibu nae.156:05Fainna husa ya hdini. Kwa niyeye ndia mbaya taniungoza. Wajaalaha kalimatumbakia fia akbi. Mwenyezi mungu wakajalia nenuhili likawali mebaki mpaka kwa kizazijahi. Hapa sheikh ya nataku tuwelezea maksudi wa manenuhaya. Nisawa na kusema la ilaha illallah. Kwa yohi ni tafsiri ya la ilaha illallah. Ukisema la ilaha illallah ni kwamba wa watangazia wa shirikina. Bali unatakiwa ufanyi hivyo.156:35Utangaze kwa shirikina kwa mba wewe huwa abudu ispokuwa Allah subhana wa ta'ala. Wajue hilo. Kwa hiyo na jitakasa nikombali na yale wanawya abudu wawo. Kamama sanamu, majini, mashitani, mizimu, mawe. Kila kitu wanachukia abudu. Nikombali na njini. Njini na yale wanawya abudu. Nazima utangaze kama hili aliputangaza nabi Ibrahimu alayhi salamu. Ispokuwa.157:01Kukua yule alie ni umba mimi. Ndiyo maana ya illa Allah. Ndiyo maana kafasiri kwa mba. Nenu la ilah illa Allah. Nafasiriwa na luga nyingine. Ile kusema mimi ni kumbali na yale mnoyabulu iskukua Allah. Nisawa na kusema la ilaha illa Allah. Na hili neno mwenyezi mungu wa sema kalijalia li kabaki kwa kizazi cha nabii Ibrahim. Wanawe mpaka mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Bado limebaki neno la ilah illa Allah li katibiti.157:31Katika dawa ya mitume hawa liwukuja wa kizazi chanani cha Ibrahim. Vile vile tafsiria nino la ila illa Allah. Ina unikanatena ki anbiwa mitume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Ana anbiwa aseme. Katika surat ala Imran. Aya astinane. Kulia ahla alkitabi taalau ila kalimatin sawain bainana wa bainakum. Alla na abuda illa Allah. Wala nushirika bihi shay'a.158:03Wala yatakiba baadhuna baadhan arbaban minduni la. Fa in tawallaw. Fakulu shhadu bi anna muslimun. Tafsiri ya la ila ila Allah. Ina kuja kwanjia nyingine. Anaambi wa mthume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Enyi watu wa kitabu. Yani mayahudina wa kristo. Enyi watu wa kitabu. Joni katikaneno lasawa. Baina yetu sisi na nyingi.158:31Tusimuabudu ispokuwa mwenyezi mungu mmoja. Wala tusimshirikishe ye na chochote. Wala tusigeuzane baadhi yetu. Kua ni miungu badala ya Allah. Tusifanyane sisi. Kua ni miungu badala ya Allah. Na wakiacha kuitikia mtu huo mwenyezi mungu wanasema. Wakirudi nyuma. Basi waambie ni sisi. Tunawashuhudisheni kwa mba sisi ni wa isilama.159:01Manenu haya tulia gusia jana, ndiyo manenu haya tunayazungumza tena leo, kwamba tendula kuwaita ahlu lkitabi na kuwabainishia kwamba warudi katika dini ya haki, dini ya tawuhidi, ya uislamu, kuwarudisha katika nenu la la ila ila la la ni jambu la wajibu wa miambiru wa nalo mtume ya fanyihitu. Na kweli baada ya kuterimshua ayahi ya liwaita wa kristo wa najirani, joni.159:32Katika neno la sawa, mwenyezi mungu wanataka abudiwe peke yake. Na wana tusigeuzane sisi kuwa miungu badala ya Allah. Kwa sababu ilikuwa tayari wa kristo wa mewageuza viongozi wakilini kuwa ni miungu badala ya Allah. Itakadu ahbarahum wa ruhubanahum arbaba minduni la walmasiha bni maria. Wa mewageuza wale viongozi wawo watawa wawo.160:01Pamoja na wanachuoni wawo kuwa ni miungu badala ya Allah. Wakati hawa kuwa mbrishwa isipokuwa mwabudu mnyizmungu mmoja. Kwa hiyo mtume anambiwa waite. Wa kristo. Mayahudi. Jooni tufanyi mjadala. Na huku aya anamambia mnyizmungu anamambia mtume wake. Wala tujadilu ahla alkitabi. Illa bilati hiya ahsana. Fanya mjadala nao lakini kwanjia ilo kuwa nzuri.160:31Kwa hiyo kwanjia nzuri kabisa. Jooni, tukaipa moja, tupeni haya mliu na yo ni wapendi wa yetu. Ili nini tuwabudu mwenye jimungu moja, tupeke yetu. Na tusige uzane sisi baina yetu kuwa miungu. Ndiyo nikasema kwamba yeyoti anaitaka kuzuhia manenuhaya ni kwamba tuambia tuichane Kur'ani. Kwa sababu Kur'ani ndo ile wagizishia tuwaiti wa Kristo. Warudi katika nino la sawa.161:01Kwa sababu wamekiuka wao neno la tawhid. Neno alikuja nalo Isa na Musa. Neno ambalo ndilo aliuachua nabi Ibrahimu wakambiwa kwa mba tumelijalia kuwa nila kizazi chaku choti. La ilaha illa Allah. Kama alikuwa mwambia mwenyezi mungu. Anamwambia wajaalaha kalima tambakia. Fi akibihi. Tumelijalia neno litabaki kwa kizazi chaku. Kwa yuha wamekotosha.161:29Mayahudi wamepotosha aliyokuja nayo Musa Wakristu wamepotosha aliyokuja nayo Isa Musa na Isa na wengineo waliokuja katika mitume Wote wamekuja kuambia wanadamu wabudu mwenye izungu hui mmoja Leo wamekuja wakapindua Wale wakuwasi wa Musa wakagiuza Wakasema kwamba Muzairu ni Ibnullah161:55Wafuasi wa Isa wakaja wakapindua wakasema Isa ni ibnullah. Mwenyezi mungu subhana wa taala anabainisha kwa maneno hayo. Wano yasema basi wa mikufuru kama ilivukuja katika suratu lmaida. Lakade kafara aladhina kalu inna allaha huwa almasihu bni Maryam. Wa mikufuru wale wa nausema kwamba. Isa bni Maryam huwa nimtoto wa mwenyezi mungu.162:27Wanasema Isa au masipi bimtotu wa mwenyezi mungu. Angalia maneno haya mwenyezi mungu wanaeleza waz. Tendo lao la kumfanya Isa kuwa ni mwana wa mungu wa mekufuru. Kwa yoe muisilamu kisoma ayahi au kasimama hadharani kuwa eleza wa kristo mekufuru njini. Makathiri ni watu wa motoni kwa sababu mgeuza mgeuza Isa kuwa ni mwana wa mungu.162:57Ujia kuenda nji, wala ujia kashifu. Unanukulu maneno ya Kur'ani, unawambia watu. Na ndiyo Kur'ani meletwa kwa ajili ya watu. Huda limnas, muongozo kwa watu. Kwa hiyo unanukulu maneno, unawambia. Wale wa Kristo, kwa mba njini mme kufuru kwa kusema kwa mba Isa ni mtoto wa mungu. Neno hili ukili sema, ukiambiwa wewe unakashifu, sio wewe. Itakua Kur'ani ndiyo unakashifu. Sasa mawili.163:27Imaichanwe Kur'ani na waisilamu wa uliwe wote kusubaki kitu. Ndiyo kashifa itakuwa haipu. Lakima adamu Kur'ani ipo, hiyo kashifa inawambiwa kwamba tumewambia wa Kristo wanamuabudu Isa wakati munyezi mungu hataki, itaendelea kuwepo hiyo mpaka kiyami. Kwa hiyo waisilamu ni wenye kukashifu kwa maana hiyo. Na Kur'ani ndiwelewa fundisha hiyo kashifu. Lakini kinyumechati.163:57Sisi tunamini kwamba wa kristo. Tendo lao la kutamuka. Kwamba isa ni mtoto wa mungu. Basi wao ndio wame tukashifu sisi. Wao ndio wame mgadibisha mula wetu. Wao ndio wame mkasirisha mwenyezi mungu subhana wa taala. Kama ilipokuja katika suratu mariamu aya 88 hadisi na moja. Mwenyezi mungu wanasema. Wakalu takatha arrahmanu walada. Wamesema kwamba arrahmani.164:29Sifa ya mwenyezi mungu, arrahmani kageuza katafuta mtoto. Kajitengenezea mtoto. Kur'ani hiyo inasemaji, lakadejitum shay'an idda. Mmekuja na neno lenye kuchukiza sana. Neno lakashfa hilo. Kur'ani inasema hivyo. Tendo leno lakumgeuza arrahmani kuwa na mtoto, tayari mungu asema mmekuja na neno lakashfa. Neno lakuchukiza.165:01Kisha kasema takadu samawatu yetafattarna minhu. Watanshaku lardhu. Watakirru ljibala hadda. Asema bado kidobu inakaribia mbingu. Ipasuke kwa neno hilo. Vile vile ardi kuchanika kabisa kwa neno hilo. Na majabali kuanguka kwa kusikia maneno haya kwa mba mwenyezi mungu wa namtoto. Nani ya li kasirika zaidi? Ni Allah subhana wa taala. Ndi ya li umba fi umbe ndo ya li umba wa islamu.165:31Anasema wa kristo kwa kusema mungu wa na mtoto. Basi mme kuja na kashfa. Mme kuja na maneno mabaya sana enye kuchukiza. Bali mbingu na ardi zingechanika. Zinakaribia kuchanika kwa aza inoosikia. Juu ya maneno yenu ya kusema kwa mba rahmani ya na mtoto. Nini andaulirrahmano walada. Walile tendolao la kulingania watu. Au kudai kwa mba rahmani ya na mtoto. Hapa.166:02Inaonyesha wenye kukashifiwa Kur'ani na usema ni wa Islamu Na mwenye ezi mungu ndia ya naikashifiwa Sisi tuna ushahini wa pitamu vietu Aje mkristo waseme ni wapi Yesu alisema mimi ni mungu Wapi alisema hakuna Lakini sisi tuasema mwenye ezi mungu wasema hana mtoto Na mwenye kusema mungu hana mtoto Kakufuru ni kafiri166:32Na wewe ni wajibu wako uziseme hilo mbele hadharani unambiwa uwaiti wa kristo. Walinganie, uambie njeoni katika neno la sawa. Wakikataha, ndiyo muashuhudishe kwa bangudu hatumo katika mambo yenu. Sisi ni wa islamu. Muyadhirishe hayo kwa kauli na matendo. Na njini mekufuru makafiri, useme wazi. Njini makafiri na sisi ni wa islamu.167:04Siaimu wala sikashifa kumuambia mkristo, wewe ni kafiri. Kwanini? Kurani ndo imesema maneno haya. Akipuuliza ni aya gani suratul maida ya kuminatama. Wewe mi kafiri? Hei, ndiyo. Kwa ushaidi gani? Kurani imesema. Kitabu changu. Kwa ete atakaisimama ndugu wa islamu, aseme kwamba wa islamu au kuna kashifa ya dini, ni kwamba ni mtetezi wa kanisa nkapiru.167:33Huyu ni mtetezi wa kanisa mkafiri. Kwa sababu mkatikawali ambao wa memuubi rrahmani. Ambao wa meikasirisha hatambingu na ardi kilogu ichaniki. Dete vili pio. Kwa hiyo tunatamuka wazi lugu wa islamu. Hili ni neno mwenyezi mungu wa nasema. Litabaki katika kizazi cha Ibrahim. Na kweli limebaki patikanini kawuli ya nani ya mtume wetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Ndiyo kalima la ila ila Allah.168:02aliotuletea sisi katika uhayi wake miaka ya dawa miaka 23. Kwa yoyote ya takaya simama zidi ya kulieneza Nenohili. Kayari huyo ni adui wa mwenyezi mungu. Na kama ni adui huyo, basi ni wajibu wetu. Kama hamesimama, kuzuhia Nenohili lisisimame la la ila ila la la, ni wajibu kumpigia vita mpaka kumuangamisa. Na haya sima Nenoyangu suratu.168:32Kwa toba mwenye izmungu wa nasema. Katinu lathina la yuuminuna billah. Wafigeni vita wa liyamba wa hawamini mwenye izmungu. Wala biliyomi alakhiri. Wala siku ya mwisho. Wala yuharrimuna ma harrama allah. Wala hawamishi alialo ya haramisha mwenye izmungu. Wa rasuluhu namtu mewake. Wala yadiluna dina alhabu.169:00Katika wale waliopewa kitabu wa kristo na mayahuti. Findipo dawa ya la ilaha ila Allah itasimamishwa. Basi wa islamu kunyanyua upanga ni jambula wajibu ni amri ya mwenye izmungu iliokuja katika suratu tauba. Mwapiyavita mwenye izmungu wanasema.169:32Mpaka watuwe kodi ya jizia katika hali ya kwamba ni wanyonge sana. Ndiyo wanachuoni katika kufasiri na ayahii wanasema. Mtaka kuwapia vita wakati wakituwa kodi. Watuwe kwa heshima. Wasifanye kimuri. Ndiyo maana ya anyadi ni wahumsa wakiruni. Watuwe kodi katika hali ya kwamba mmadhalili ni wanyonge. Wasitue kifuambele. Wakiwa wanakuja kuwa kwa kodi. Wainamishe macho chimu.170:04Na huku watoa ile kodi. Wasionyeshe dalili oyote ya kwamba wawo wako nyuwe wa islamu. Kwa sawabu tayari msha wapinja bita. Kwa hiyo muonyeshe udhalili. Haya ndiyo matunda ya watu wamba wana kataa kupuata alini ya mwenyezi mungu. Hawa amini siku ya mwisho. Hawa haramishi ya lio haramishwa na mwenyezi mungu. Na ndiyo hawa waliuzagaza maulevi nchietu. Magurue. Tumekuenda kusini kule. Magurue kama mbuzi bini mwetu.170:36Hapa wanawaki wachuta maji kwenye bawa na majigurue yaanyo hapa na wawawanyo maji hayo. Hawa na wasiwasi. Kwanini? La yu ya dinu na dina al-hak. Hawa kuwati dini ya hak. Kwa sababu dini ya hak ingurue ni haramu. Dini ya hak ulevi ni haramu. Wawawana zagaza ulevi manchi ya awa mbaya ni ya makapiri wamezagaza ulevi kila mahali. Endapo tutaendelea na madhila haya ndugu wa islamu.171:02Halafu watoke mtu kwa sifa yangubu ya dola ya seme kwamba kueneza uisilamu ni kashfa ni wajibu uisilamu wafe sasa kwa ajili ya kulinda dini yao. Kama mtapenda maisha kuliko akhira basi olewele. Lakini metikia hatuwa hii sasa ya watu kumwagadamu zao kwa ajili ya kulinda imani zao. Kinyume cha hivu dini hii itaangamia. Na atutaragi hayo.171:31Hatutaraji kwamba nchi hii mekosa mujahidini Na haya maneno tuasema ya semu wazi Lero tumepata tarifa taasisi za wa isilamu na wa kristo zote zimeitua kesho emergency Saatano wa subui Hata sisi tumeambua tarifa tuudurie saatano wa subui Kesho, dare salama Angalia hii kuonyesha kwamba hata taasisi hazipewe yeshima Pengine makanisa ya shambiwa171:58Wa isilamu ndo wana kuja kuambiwa haraka haraka. Hatunyui kuna nini huku. Lakina wasiwasi ni haya haya kashwa. Na wasiwasi na dhania. Kwamba waeza wakaito wa isilamu. Waje watu na vilemba na makanzu wapigwe picha. Halafu waje mtawala yote ya seme jamaani kwanzi ya leo. Hakuna tena mihathara ya wazi. Ni kashwa. Halafu watukewa nafi katika isilamu wapigwe makofu wapigwe picha. Halafu wasema watu wadini zote.172:26wamekubaliana Tanzania kwamba hakuna mihadara ya wazi limepita ndiyo ya mekusha inawasiwasi hatujui ya Allah wa alamu kitu gani kitakachutokia kesho labda watu wameitwa na jingine lakini inawasiwasi kufuatilia maneno ya raisi wanchihi basi waziri wa mambu ya ndani tumbo moto hivi sasa kambiwa niagizo kwamba azuie mihadara ya kashifa kwa hiyo anataka kuwaita nadhania nasema sikama tuwajua ya kesho haa172:57Lakini tuwaona ni ishara Kwa sababu mara alipo sema ya limaneno juzi tabora Humi waziri ya itawatu ghafla Hawa kupewa na fasi Kunjiranda hata na safari Unaona situ na shinwa kuenda sasa Itiwa mkutano mkesho saatano Na tumeambiwa alasiri hapa sili Au seme ilikuwa ni mchana Haya mtu watatapiri sanga Mabasi yenye mwisho nsakuma Kwa hiyo173:28Waeza wachaguliwe watu na majikanzu palo wengine pengine siwa islamu ya mbue na wa islamu na wame shiriki watahasisi mbali mbali. Bila shaka mambu enye ya mwaliku haya fuja hata na barua. Angalia mambu mengine sokuwa rasmi haya na unyesha dalili ya kwamba kuna njama flani inataka kufanyika. Hakuna barua ni mtu kaja tuwa mbue metungo na mkua mkua kwamba sema kwamba mnaitwa watu watahasisi idari salama. Kwa hiyo watu watakuenda tu.173:56Hila mtu uwanjani pale kwenye uwanjana ni Karimji Holi, watu atakawa, watu majikanzu mengi na mapadre. Hadapu atakuja mtu weza sema kwamba kuanzia leo mihadha reawazi hakuna tena. Watu tena watapigia makofi, gyombo vyabari vina nukulu, limepitishwa na watu watahasisi zote. Mekwisha pere. Ibaki sasa kuakandamiza vijana wenye kusumamisha dao. Hila asimamaya mbuwa mepinga.174:25maamuzi ya watu wadini, siwa serikali tena. Kwa sababu wanagutuka vile tukisema weu kisema hivi, kiongozi wadini, kwa hiyo wanatafuta matamuko ya watu wadini. Na wako vibaraka, wanchi, wako haya maneno ya kulingani ya watu kwa kutumia biblia, wanasema hawa ni siya sakali, waisilamwezetu hawa. Wanasema haya maneno. Kwa hiyo wanaweza wakatumiwa na vyombo vyabari vika wapigia picha ya katulewa.174:54Mashere na mapadiri Tanzania nzima wamekubaliana. Kwa kauli moja. Kwa mba hakuna tena mihadhara ya wazi ya kashfa ya didi. Na hapa walengwa ni wa islamu. Kwanini? Kwa sababu nchi hii mejia kashfa ya wa kristo didi ya uislamu. Mpaka kwenye mitahala ya mashule. Watoto wanelelewa kuwa ni wananyani. Siwa wanadamu. Ni itikadi inajengwa hiyo. Hii ni kashfa kuba sana. Mtoto wamepewa karama na kurani.175:26Anaambiwa ni mwana Adamu, asili yake ni Adamu alayhi salamu. Lakini shuleni anambiwa apana, wewe si mwana Adamu, wewe ni mwana nyani, anajemba hivi. Diondugu yetu mmoja ya sema, nimegutuka hamaneno shekha, ulisema juzi. Kweni nina mwanangu asoma shulia msingi. Nikamuuliza, wewe kijana mwana Adamu wa kwanza nani, ya sema nyani. Awudhu billahi, ya sema tumekuenda na maji. Kakanae miyakayote hanabari, mtoto anaitikadi tofauti na yababu.175:56Baba anasema mimu wanadamu, mtoto asa mimu wananyani. Hii si kashfa kwa uisilamu imetiwa ndani ya mitahala ya shule. Kama masala ya kashfa ziondolewe, hizi kashfa ziko wazi. Lakini haa, kashfa inaukusudiwa ni muisilamu kusema kwamba mwenyezi mungu ni mmoja. Na kusema kwamba Isa bni Mariam.176:26Ni nabii wa mwenyezi mungu na siyo mtoto wa mungu. Ni kashfa kwa sababu ukanisa, ukristo, unasema kwamba Isa ni mtoto wa mungu. Kwa hiyo emu isilamu kisema, hapana, Yesu si mungu, ni kashfa. Kwa hiyo kinachopigwa vita hapa, msiendele kusema kwamba Yesu ni mtoto wa mungu. Tuawambia wachome misafu mura. Au watuue sote. Ima watumalize sote, au wachome misafu yote. Lakia hata wakisoma.176:56Kuna bijana wetu wameitia nyoyoni misafu. Siji itakuwaji. Wa wachinji mahufazi wa Kur'ani wote. Laki wataweza mwenyezi mungu wameahidi kulinda makruzo yake. Inna nahnu nazalina zikra wa inna lahula hapibuni. Sisi tumeleta ukumbusho huu na tutawuhifazi. Yani hata wachinji wa islamu wa Tanzania nzima, Kur'ani itabaki. Haiwezekani kuwa ifutike Kur'ani hii.177:22Kama watawuliwa uislamu na uislamu wanchi hii ni kwa unyungi wawo. Lakini mwenyezi mungu watajalia kote la watu katika ardhi hii. Watailinda dini hii mpaka siku ya kiyama. Kwa hiyo na wawusia nduguzangu uislamu kurulia maneno ya jana. Hii ni tafsiri ya la ilaha ila Allah leoleta sheikh. Tafsiri ni kualingani ya watu wambao ni mayahudi na manasara kuambia njio ni katika neno lasawa. Neno lasawa nini? La ilaha.177:51Illa Allah. Damaana la ila illa Allah. Mkwamba Isa. Siomona wa mungu. Wala siomongu. Dumaana la ila illa Allah. Ina kuja tafsiri. Uzairi. Siomona wa mungu. Yoyote yulhirizi. Siomongu. Tangu. Siomongu. Sanamu. Siomongu. Yote maana la ila illa Allah. Kwayo mwalinga niye watu. Ndiyo alifuambri shamunyezi mungu. Uduu ila sabili rabbika bilhikma. Walmauida tilhasana.178:20Waite watu, walingani watu katika njia mwenyezi mungu kwa hikma na mawaida ilo kwa mazuri. Wajadiluhu mbilati hii ya ahsan. Najiadilianeni katika njia ilo nzuri. Na kuna njia gani nzuri zaidi ya kwamba kwanza wasoma vitabu vya wa kristo, halafu katafuta uzaifu wawo kwa ubomowa kwa kupitia vitabu vya wawo. Ndiyo hikma enyewe yu. Na ndiyo hile iliotumiwa na nabiyo etu Muhammad s.a.w.178:47Kuwatumia baadhi ya vijana ambao walikuwa asili yao mayahudi na wakristo Kulingania uwisilamu kwa kupitia vitabu vyao Angalieni hapo Kuwategemea wale vijana ambao asili yao walikuwa huko Kuwa shindana na wale ambao mayahudi na wakristo Angalieni huko Utakuta kwa mbaaya maneno sio sawa Ndiyo waliotumia mtume, ndiyo waliotumia masahaba179:12Ndiyo wale otumia mashiehe wale otangulia. Nimi wapeni mfano kitabu cha sheikh al-Islami ibnitainia. Mijalada minne kaaandika kitabu cha kupambana na wa kristo. Anasema aljawabu sahih li manbadala dina almasihi. Jawabu sahihi kwa li ebadilisha dini ya Isa bni Mariam. Isa amekuja kulingani ya watu. La ilaha ila Allah. Lakini wawo memgeuza kwa mba Isa li mtoto wa mungu.179:42Kwa hiyo kaandika yeye kwa kutumia vipengele vili vyomo ndani ya biblia. Na shekhe ya nanukulu minavara alifanya yeye na manasara. Kwa hiyo yeye ukisema kwamba hilijambo halifai itakuwaje mtu wa dini ya kiislamu afundishe dini ya watu ingine, tuasema lipo hilo. Ukisema haliwezekani, sisi tuasema lawezekana.180:10Lisha fanyika na linaendelea kufanyika na mashieke waleo wanaendelea kazi tukufu hili wachona mtume wetu Muhammad s.a.w. Umundani mnamaneno diyo nasema mkisikia kina lidati inamazinge wote wamechukua kiasi kikubwa cha mafunzo kutoka kwenye kitabu hiki. Ni mwana chuoni kaizamia biblia kwa undani. Haka uchambua ukristo kwa kutumia biblia.180:39Anataja umu, angalia luka, angalia matayo, angalia sijinani, angalia paulu wa semaji kwenye waraka wake, kaandika kwa luga ya kiarabu. Watu wamefasiri kitabu hiki. Hinafanyiwa kazi. Leo uje tuambia wewe kisa ni mtawala wa sisi emu, kwamba haifai mtu kufundisha watu dini nyingine. Tuasema ya faa na Kur'ani ndui liagizishia hivyo. Kwa hiyo mmawili. Ima utuangamize.181:08Na kuhichoma Kur'ani. Au turuhusiwe na wala atutaki kibali sisi. Kur'ani ilishatu pa kibali. Atuezi kungoja vibali. Vyawizara ya mambu ya ndani. Kulingania dini ya mwenyezi mungu. Ukienda kutafuta vibali kulingania dini ya mwenyezi mungu. Ndalili ya kwamba we ni murtabi. Ni mtu tayari unawasiwasi na Kur'ani. Na mwenyezi mungu anasema innama muminuna aladhina.181:38Amanu billahi wa rasulihi. Tumma la miartabu. Waumini wa kweli hakika ni wali wali wamini mwenyezi mungu na mtume wake. Kisha wakawa hawana mashaka juwe imanizao. Wewe wende kwa mkristo ombe kibali. Chakuenda kulingania la ila ila Allah atakupa. Atakupa. Ama atakupa ni kwamba hiyo basi. Lakimwe wake ya ukubadi. Ndiwa atakuambia.182:07Hakikupa atakuandikia Tumeona baadhi ya vibali vijana wamepewa Hakikisha kwamba unalingania dini yako tu Usigusa dini ya mwingine Wale usifanyi kashfa juu ya dini nyingine Itakuaji sasa Ukisema usigusa dini nyingine Haya utapataji wapuasi sasa Hawa kristo kuingia njihi Walipataji wapuasi Kama hawakugusa dini zamile za hapa182:32Walikuta watu wanaabudu mizimu wafanyaji wakambia aaa tokeni huku wakufai. Njewoni mfuwate yesu ndiyo mtawokoka. Msiabudu miti msiabudu mfuwateni mwabudu ni yesu mtawokoka. Sindo walifanya hivi. Diwenye wanasema na kitabu kimoja wanandika istoria ya kanisa la katoliki limengia. Wanasema walipolingania watu dini ya kikristo sehemu ya kwani walipata tagu sana. Waliona ngumu. Wanini watu tayari wanadini ya haki. Nani atakubali bapili.183:03Watu wana la ilaha ila Allah. Kwa hiyo wakasema tukamua kuenda bara. Ndiyo wakaenda bea ukos, uapi, masemu hiyo. Ndiyo ya liojao kristo kwa sababu watu asili yao walikua ni washirikina. Kwa hiyo kumtoa mtu kwenye ngoma ya ushirikina huu kamtia huku nrahisi. Lakini kumtoa kwenye ilaha ila Allah umtia kwenye ushirikina sirahisi. Na kila walie mtoa katika uislamu.183:32Basi huyo ni kwamba tayari mwewake ni waushirikina. Ni muislamu jina tu. Lakini ukiangalia hakika. Ndiyo wale ambao wanaabudu mahirizi. Wanajita wa islamu. Wanaabudu mzimu. Wanajita wa islamu. Kwa hiyo wakipewa mitumba tumbio. Wanainjia kwenye makanisa. Lakini mtu ambaye ni la ilaha ila allah kulikweli memuganda katika mwewake. Anamuamini mwenyezi mungu kulikweli.183:59Anamuamini mtumewake kwa likweli. Hawezi kutoka katika dini ya haki ya kaingia dini ya kutoka. Kwa hiyo tunasema jamani. Daawa inaendelea. Aseme raisi wanchi. Babake raisi wanchi. Daawa ya la ilaha ila Allah. Itaendelea. Mpaka tunila mwisho la damu litamagika. Akulu kawli hatha. Wabilahi tawfiq. Wa sallallahu ala sayidna Muhammad.184:24Walhamdu lillahi rabbil alamin. Rabbana takabal minna inna kanta samion alim. Watuba alina inna kanta tawabur rahim. Unye izmungu takabaliye daawayetu. Na utakabaliye sawamuzetu na vismamuzetu. Na matendo yetu mema ya wema shahidi siku ya kiyama. Walhamdu lillahi rabbil alamin. Asema shefi katikadara saka lako lamwezi mtukufu wa ramadani ulizumumzia kuhusu nadhiri. Na ulisema kuwa.184:55Huwekwa na watu mabakili Sio mimi alisema mtume ni metaja hadithi ya mtume na mkosoa hubani Swali je sheke huoni kuwa huku ni kumwekea kondisheni mungu Kwamba kikufanyia ulilu kusudia utatoa hiyo na thiri Na kama usipo kukubalia basi utotoa hiyo na thiri Je huoni kuwa hii ni aina yanjia kutoa hongo kwa mungu na inatopelekea katika ushirikina Hii si haijafikia daraja ushirikina185:25Kutokana na hadithi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam, man nadhara an yotia Allah, fal yotia hu. Mwenye kuweka nadhiri ya kumtii, mwenye izmungu na amtii. Imepelekewa hadithi hii na hadithi nyingine ili usema innama istakaraji min bakil, kwamba kuweka nadhiri ni makuruhu. Lakini kwa sababu sunna imeruhusu, kutekeleza aliweka nadhiri, kwa moja na ubakili waki.185:52Lakini badu haijayukwa kwamba ni daraja ya ushirikina. Kweni inaonekana kama ni condition. Ukinipa ndiyo nitatoa. Nikipata mtoto nitatoa. Ina maana usipopata utoi. Diyo maana likaambiwa liko katika daraja ya makuruhu. Lakini halijambiwa ni tendola ushirikina. Kwa sababu mwenyezi mungu wa mewasifu katika kurani wenye kutekeleza nadhirithao. Yufuna bin nadhiri. Wayakafuna ya umankana.186:20Kwa hiyo hawaja kuwa ni watu ambao maadamu unatekeleza basi. Hakuna neno. Msingi wapili ambao shefe hamesema ni wajibu kwa kila mwana adamu kujifunza. Nao ni kujifunza dini ya mwenye izmungu ya uislamu. Na tukaona shefe hamezungumza kwa mba uislamu ni kufuata ya liyote ya liyambrisha mwenye izmungu na mtume wake.186:56Na kujitakasa na ushirikina na washirikina. Na kasema kwamba uislamu medewanyika viwango vitatu. Kiwango cha kwanza ni uislamu wenyewe. Kiwango cha pili ni imani. Ni kiwango cha tatu ni ihsani. Kisha shekhe akataja nguzu za uislamu. Akasema nguzu za uislamu ni tanu. Na nguzu ya kwanza ni shahadaton la ilahi ila Allah wa anna Muhammad rasulullah.187:25Kwa mba hapa na mula hapa sae kuwa budiwa kwa haki ila munyezi mungu Allah peke yake. Na kwa mba Muhammad ni mjumbe wa munyezi mungu. Halafu wa kataja nguzu ya pili ya uislamu ni kusumamisha sala. Ya tatu ni kutuwa zaka. Ya nene ni kufunga ramadhani. Ya tanu ni kuhijimaka nyumba takatifu. Kisha sheke ya kataja dalili za shahada. Hapa nataka kutufajia.187:55Dalili za nguzo tanu za uislamu. Kwa yuwa meanza sheikhi kutajia dalili shahada. Akatajia kawli ya munyezi mungu shahida allahu anahu la ilaha illahu. Walmalaikat wa ulu ilmi kaiman bilkisti la ilaha illahu. Walazizu lhakim. Surat ali imrani ayaku minanan. Munyezi mungu wa nashuhudia kwa mbapanama. Mola pasayiku wa budiwa kwa haki ilaihi. Na malaika halika thalika wa nashuhudia ilo.188:22Na wali wali upiwa ilimu wa misimama katika wadilifu Hapana hapasaya kuwabudiwa kwa haki ila yeye Mwenye nguvu na mwenye hikma Kisha shekhe akataja Habari ya maana ya shahada Nikwamba hapana hapasaya kuwabudiwa ila niyeye Kisha akataja tafsiri Ya la ilah ila Allah imebainishwa zaidi Na kawli ya mwenye izmungu subhanu wa taala likotaja188:51Halipo kumbusha kawli ya Ibrahim alayhi salam kumwambia babaya ke na matuwa ke inani barau mima taabudun mimi ni kombali na jitakasa na yalim na yabudu ila aladhi fatarani ispokuwa yula li ni yumba fa ina usayadini. Kwanye ndia takayini yunguza wajalaha kalimatun bakia tanfi akibihi.189:19Neno hili la la ilah ila Allah mwenyezi mungu wa kalijalia huwa nileno li takalobaki kwa tizazi cha nabii Ibrahim. Ndeo hili pia li ukujanalu mtume wetu Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Kisha pia kataje tafsiri nyingine ya la ilah ila Allah imekuja na aya nyingine surat ali imbrani ya sinanne. Mwenyezi mungu wa namambia mtume wake kulia ahle lkitabu.189:46Ta'alau ila kalimatin sawain bainana wa bainakum. Alla na'abuda illa Allah. Wala nushrit bihi shay'a. Wala yatakiba baaduna baadan arababa min duni Allah. Fa'in tawallau fa'kulu. Ishhadu bianna muslimun. Sema. Inyi ahlu lkitab. Yani mayahudina manasara. Joni katkaninu lasawa. Apaninu lasawa. Fasiru nasimani la ilaha.190:17ila Allah lililopo bainayetu sisi na njini nalo ni kuacha kumuabudu ispokuwa mwenyezi mungu mmoja na wala tusimchirikishe na chochote na wala tusifanyane kuwa ni miungu badala ya Allah sisi wanadamu tusigiuza ni miungu mbadala ya Allah wakikataha hilo wanambiwa mtume Muhammad basi shuhudieni kwa mba njini ni wa islamu ambao mmesarenda kwa mula wenu190:45Kwa paa ya mwenyezi mungu na mshirikishi na chishote. Giana tulifanya maelezo ma refu. Mbaa ya hii pia imetufundisha. Ya kuwaita wa siokuwa wa isilamu katika mayahudi na wa kristo. Kwa lingania nenu la tawhidi. Kwa mba mwenyezi mungu ni mmoja peke yake. Ndeo mwenye kustahiki kwa budiwa. Mwenyezi mungu hana mwana. Kama wanavudai wa kristo. Kwa mba mwenyezi mungu wa migawanyika semitatu. Mungu baba mungu mwana na roo mtakatifu.191:15Hili nneno kwa hakika ni la ushirikina tuliona mwenyezi mungu wanasema tendo la wawo kumuita mwenyezi mungu arrahmania na mtoto basi ni kwamba makafiri watakua wamekuja na jambo la kuchukiza kabisa. Hili ntendo la kashfa na nneno la kashfa. Kwani hata mbingu na ardi vina karibia kupasuka na kuchanika.191:40na vile majabali kuanguka kwa kugadhibika kwa kusikia kwa mbamunyezi mungu wa mefanyo kuwa na mtoto. Haya ni maneno wa measema mbamunyezi mungu katika surat Maria. Kwa hiyo wale wanaodai kwa mbamunyezi mungu wa na mtoto ndiyo wenye kukashifu uislamu na ndiyo wenye kukashifu sifa ya mbamunyezi mungu kwa hiyo wana stahiki kulinganiwa hawa kwa hali oyote. Tendo la kusema kwa mbamu wa islamu wa kiwa lingani ya watu katika tawhidi ni kashifa tuasema ni uwadui dhidi ya uislamu.192:11wa islamu wanawajibika kishiria kulinda makfunzo ya dini yao wanawajibika kulinda uislamu wanawajibika kulinda tawahidi ya mwjezi mungu subhana wa ta'ali leo ndugu ya islamu sheke anayendelea kutaja dalili ya sehemu ya pili ya shahada pale bado tunayelezea nguzotano za uislamu ya kwanza nshahada mesema sheke wa hiyo ametaja dalili ya shahada na tafsiri yake192:39Zile zile leo anasema dalili ya shahada anamuhamadan rasulullah ni hifu wa tayo. Anasema wa dalilu shahadati anamuhamadan rasulullah kawluhu ta'ala. Laqad ja'akum rasulun min anfusikum. Azizun alihi ma'anittum. Harisun alikum bilmuminina ra'ufur rahim. Suratu ttawba. Amia mujene shirmanan.193:08Hii dalili ya kwanza ya kwamba mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam ni mjumbe wa mwenye izmungu alietoka na sisi, alietokana na sisi. Anasema Allah subhanahu wa taala amewajieni mjumbe kutokana na njini. Yani njini jinsi ya binadamu. Mtume Muhammad si malaika si jini. Ni mwanadamu ndiyo pale tuliposema ni mtu kama sisi.193:33Na ye mwenye anabainisha katika nyingine. Anaambiwa kul inama anabasharum mithlukum. Yuha ilia. Sema hakika mimi ni mwana adamu kama nyingi. Ispokuwa mimi naletiwa wahi. Hatukatai kwa mtume Muhammad ya nasifa tukufu. Kulikuwa mwana adamu nyingine. Lakini bado yuko katika ujinsi wakibina adamu. Ye si mwana jini. Wala mwana malaika. Ye ni mwana adamu. Kwa hiyo hapa aina thibitisha.194:02Mwenyezi mungu anasema lakade jaa akum rasulu min anfusikum. Ame wajieni rasuli kutoka na nafsizenu. Kutoka na na nafsizenu. Azizun alihi. Mwenyezi mungu subhana wa taala anasema ana mbuvu au ana lalamika ana nyongeka na yali ambaye ana wasibu njini. Azizun alihi maa anitum.194:32Yale ambayo yanawasibu njini wa islamu yeye yanamunyongesha sana. Anawonea huruma. Anawona tabu njui ya njini kupata shida. Nadhiki. Kisha sifa nyingine ya rasuli huyo mwenyezi mungo nasema. Harisun alifum. Anawapa patikieni kwa kuwaonyesha kila la kheri na kuwaadharisha na kila la shari.195:02Harisu na hirsi ya kuchunga kila mambu mazuri ya wapeni. Na kila mabaya ya waepushi nayo. Hii ndio kazi ya rasulullah mtume wetu Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Sifa nyingine na yelizea mwenye izmunga tika sura tutauba hii. Anasema bil mu'minina ra'ufu rrahim. Kwa waumini ya lipua ni mpole mwenye rihma. Hui mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam. Hapa tunaambiwa kwamba ni mtume kutoka na nafsi zetu.195:32Niki umbe mwanadamu kama sisi. Hili alikuwa akinyongeka na tabu zinazotufika. Ndiyo maisha ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Tabu inayofika wa islamu yehu nyongeka nae sana. Vile vile alikuwa akipapatikia kheri ziwafikia wa umini wa islamu. Na shari zisiwafike. Hili lilikuwa ndio jambu lake kubwa. Mtume sallallahu alayhi wa sallam. Na alikuwa nimfole na mwenye rehema.196:02Hii shekhe ya nataji ya nasema ni moja ya dalili ya kwamba mtu mewa mwenyezi mungu ameletuwa kwa ajili yetu sisi wanadamu. Tume wa mwenyezi mungu wa metuka na sisi na ameletuwa kazi yake kuja kupapatikia mambo yetu kutuongoza katika kheri na kuepusha katika shari. Kisha shekhe ya kataja, shekhe la ufeimini katika kushirehesha haya hii, asema kwamba...196:32Kuna aya nyingi zinazofibitisha ujumbe wa mtume. Au ujumbe wa shahada anna Muhammad ar-rasulullah. Kataja aya nyingine katika suratu l-fatih. Mwenyezi mungu anasema Muhammad unar-rasulullah. Kataja kwa jina hasa. Ukiulizo muislamu weu nasema Muhammad ni mjumbe. Lete dalili. Utamtajia suratu ttauba ya miyamoja 28. Vile vile suratu l-fatih aya 29.196:59Vile vile suratu la'arafi aya miya moja na msinanani. Kwa mba mtume Muhammad ya meleitua ni mjumbe kwa tusisi. Na aya suratu al-fatihi metaja na jina. Muhammadun wa rasulullah wa al-ladhina ma'ahu ashidda'u ala al-kufar. Ruha ma'u mbainahum. Muhammad ni mjumbe wa mjizmungi. Tosha, ukisimama hapo tosha.197:25Muhammad ni mjumbe wa mungu. Wewe ukeambiwa unashahadia muislamu hapana mola hapasaya kuabudiwa kwa haki. Illa Allah. Na Muhammad ni mjumbe wako. Ni jambo la dini hilo. Usipyo. Utaambiwa lete dalili na sheikha yali tuambia maarifatu dini bil adilla. Lazima tujifunze dini kwa dalili. Usitamke tu shahadwa la ila ila Allah. Shahadwa na Muhammad rasulullah umeituwa wako. Kwa mba Muhammad ni mjumbe wa mungu. Unamtajia suratu lfati.197:53Mwenyezi mungu anasema Muhammadun Rasulullah. Kwa jina lakia. Na wale wali okuwa pa mwjanae ni wakali mbele ya makafiri, masahaba hawa. Baina yao walikuwa kihurumiana. Hii sifa ya masahaba. Lakii muhimu hapa ni shahada ya kwamba Muhammadun Rasulullah. Ndiyo pali tunasema. Shahada inasema mbili. Kukiri, kubaini kwa ulimi ina moyo. Kwamba mwenyezi mungu ni mmoja pekiyaki.198:22Pili kubainisha kwamba Muhammad ni mjumbe wakili. Hakuna shahada ya tatu kama wanapofanya mashi'a. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao. Mashi'a kunye ya dhana yao.198:52Lete dalili. Muhammadun rasulullah. Waladhina ma'ahu wa shidda'u ala al-kufari ruhama'um bainahum. Kwayo. Wewe adhanayako kisema. Ashadun la ilahi illallah. Ashadun na muhammadan rasulullah. Una yo dalili. Ndani ya Qur'an. Shia kisema. Ashadun na alihi walihiullah. Mwambia lete dalili. Hana kitu. Ataku mbia imu ndani ya msafu wa fatima.199:20Angonyewa na nihi Muhammad il-Madi ajinau. Siku hiyo atoke kwenye pango labda. Ndiwa takuja kuonyesha asema. Wenye wa asema kuna sura lwilaya. Imefutwa na kina Uthmani. Kwa hiyo atakuja na hiyo siku hiyo kuionyesha. Wapi hamna kitu. Mpaka kiyama haitotokea aya nyingine. Itakayo kuja kuonyesha yeti kwa mba alihi. Ni wali wa mwenye izmu. Kwa sababu Kur'ani ya siliyaki imeifadhiwa. Inna nahnu nazalna zikra. Wa inna lahula hafidhuni.199:50Aya zote na sura zimeifadhiwa ndiyo hizi hizi mpaka siku ya kiyama. Yingine anasema sheke. Tafsiri ya shahada anna Muhammad rasulullah. Wa maana shahadati anna Muhammad rasulullah. Nini maana ya kutamka kwaku kwamba mtume Muhammad ni mjumbe wa mungu. Nineno tuwa lisema. Basi limekusha. Hakana. Anasema wa maana shahadati anna Muhammad rasulullah.200:18Faa'atuhu fima amara. Watasdiikuhu fima akhbara. Wajitinabu ma'anhu naha wazajara. Wa anla yu'bada Allahu illa bima shara'a. Hiyo ndiwineitwa ni muktaba wa shahadatu anna Muhammad rasulullah. Ukitamkatu huwilewi mani nuhaya ujiwe huna chak. Kamahu wilewi mani ya shahadatu anna Muhammad rasulullah. Watamkatu huna chak.200:50Nini maana ya manenu haya sheke? Anasema ni kutii yale yote yale ya mbrisha mtume Muhammad. Ndiyo unambiwa umeshudia kwa mba mtume Muhammad ni mjimbe wakili. Siku shudia kwa mdomo. Na yale yale yokuja nayo katika yale ya mbrisha ukiati. Ndiyo unambiwa kwa mba umekubali Muhammadur Rasulullah. Na mtume kwa mbrisha mengi. Yale yokuja ndani ya Quran mbali ya mwenyezi mungu.201:18Na yeye kaambirisha mambu mengi, katika liwa ambirisha mfanu tuotuwa siku zote, kaambirisha wanaume wa ekendevu. Katika maana ya shahadatan la ila ila Allah, ni kutii wewe mtume kuekendevu. Ukidharau tuu tayari, usha khalifu. La ukisha khalifu wa mri ya mtume, aya nyingine ya kukemeahu. Faliahadharu iladhina yukhalifuna ana amrihi antusibahum fitna.201:47Au yusibahum azabun alim. Wajihadharu wa liyambawana khalifu amriyamtume. Wasiji wakafikwana fitna. Au wasiji wakafikwana azabu inyifumisa. Kwa hiyo maana ya shahadatan na Muhammad rasulullah. Sheikha ya nasim. Faatuhu fima amara. Nikuti ya liyoti ya liyo ya mbrisha. Liyoti ya liyo ya mbrisha. Kisha asema. Watasidikuhu fima akbara.202:15Na kuwamini yale yote aliyo yaeleza. Aliyo kujanayo kwanji ya Qur'ani na yale aliyo ya sema yeye kama ni hadithi ita katifu. Kila aliyo sema, madamu limethimiti kwa mbali metoka na mtume, ni lazima uliyamini. Katika jumla aliyo yaeleza, ni habari alizo tuwambia kwa mba mekona minguni katika miiraji. Ukikanusha msafara wa miiraji.202:45Tayari umekuenda na maji. Huna shahadata na Muhammad Rasulullah. Kwa sababu kisa cha miiraji kime thibiti katika aditi sahizi. Zopo kewa ndani ya kitabu cha Bukhari. Kwa mbamtume sallallahu alayhi wa sallam. Alifanya msafara unaitua marufu al-Israa wal-miiraji. Alitoka Maka kuenda Palestina. Hadafu Palestina kapilekwa mbinguni. Tena kapazwa juu ya farase unaitua Buraki. Akenda kaunyeshwa maajabu huko.203:14Ya mambu ya takayonekanwa huko si akhira. Na mna watu watakavune emeka. Na watu watakavuadhibiwa huko motoni. Watu wasifa mbali mbali. Ni mambu ya meaeleza hai. Wewe muisilamu kasema. Ana njini mezidi mno basi. Mtu ataweza aje kuenda huko mbinguni mbali. Ikiwa leo watu wanakuenda na maroketi na hawafiki. Hata hapo nyu itakuwa ye endina farasi. Farasi gani? Usha kuenda na maji. Una chako.203:45Tayari nkafiri. Huna shahadatuna Muhammad Rasulullah. Hifu hifu mengi ya miyeleza. Maadamu ya metibiti katika hadithi sahihi. Unaambiwa uya kubali, niya kweli. Kwanini? Wama yantiku anilhawa. In huwa ila wahiyo nyuhaa. Hatamiki kwa matamaniwayake bwana huyu. Hana nalusema ila ni wahiyo na utoka mbinguni. Akisema nfano katika hadithi. Iza waka adhubabu fi inai ahadikum.204:17Aki anguka nzi juu ya chombo cha mmoja wenu. Asema fagmi suhu. Sokomezeni na dole. Ni alifi mepokiwa na imamu Bukhara. Ka anguka kwenye maziwa yuko juu, sokomeza na kidole chini. Juu ya maji, sokomeza. Juu ya jaisi, sokomeza. Asema kwanini? Kwanini?204:43Katika moja ya ubawa wake. Kuna daa na upande mwingine wa ubawa kuna dawa. Kuna gonjwa na dawa yake katika mbawa mbili hizi. Wewe. Akianguka tu. Na ushapata hadithi hii. Ukawa bado unamashaka shaka. Kwamba. Nzi ya eza kantia magonjwa ngoja ni mtoe. Kayari umekanusha shahadatwa na Muhammad Rasulullah. Umekanusha shahadatwa na Muhammad Rasulullah. Kwa hoja yeti.205:14Sio afya kumtumbukiza. Aheza akan sababisha kolera huyu. Umetia mashaka juu ya kawli ya mtume. Na mwenyezi mungu anasemaje. Innamal mu'minuna aladhina amanu billahi wa rasulihi. Tumma lam yartabu. Hakika waumini ni wale ambao. Waumini ni wale ambao. Wa memuamini mwenyezi mungu. Na mtume wake kisha hawakua na mashaka.205:44Una watu leo wamejitokeza, wanasema hadithi kama hizi atuzitaki. Na kundi kubwa linaungoza na mashia limetia sumu katika vijana hawa nujita wa somi wa mashuleni. Unabwana mmoja mashuhuri kule sudani, anaitua doktor Turabi, anatajwa wazi atharani kwa sababu maneno haya measema. Kwa mba hadithi hii na mashaka kwa sababu inakuenda kinyume na kanuni za siha. Hadithi ya gubabu.206:16Aki ingia ndani ya chombo sokomeza. Asema inamashaka. Kwa hiyo hiyo aki ingia na mwaga. Hawa mwaga kabisa. Bilauri ya nanihi ya juisi ya ukwa juu ya nini ya mwagi liambani. Asara. Inamashaka. Anaona maneno ya mtume kama haya. Haya ingia kilini. Haya takuwaji ya maneno haya bwana. Ya nakwenda kinyume na kanuni za afya. Sisi tuasema muisilamu wa kweli. Kama anavusema sheke hapa. Anasema ni yule mwenye kutia mbrizake.206:46Na mwenye kusadiki maneno waliwe ya sema. Hata kama akili yako finyu haya jayelewa. Maadamu ya mithimiti kwa mtume. Tiki kamilifu. Ukifanya mashaka basi ujue shahada yako. Anna Muhammad Rasulullah inamatatizo. Vile vile sheikh ya kaendelea kusema. Wajitinabu maa anhu na hawa zajara. Na kujiepusha yale yote ambayo ya mea kataza. Yale yote ambayo ya mea kemea.207:16Ndiyo maana ya shahadatwa na Muhammad Rasulullah. Kama ikiwa mtume ya kemea jambu wakataaza wewe unamashaka. Ndiyo lakini jambu hili unajua tukilifuata. Kwa wakati huu unajua hailingani na wazama zetu. Kari umefanya maneno ya mtume ya mepitwa na wakati. Huna tena shahada hii ya Muhammad Rasulullah. Umshakua kafiri. Kwa ufupi wewe mkafiri. Kwa mba maneno ya mtume ya mepitwa na wakati. Ndiyo wali wanausema kuekandevu.207:48Mbana mmoja leo katuuliza. Sema mtu mmoja kamuambia mbana unajua ndevu mbana nzamani ilikuwa mtu mehana kiwebe. Lakini leo tunaviwebe mbana tutaheka madevu ya nini? Angalia maneno ya watu majahili murakabu hawa. Hue huwe ambaye zamazake hamnaviwebe kawaambia wa isilamu waondoe sharubu. Waondoe na nini? Jupa. Si maneno ya ujinga ayo. Ndiya leo ambia.208:18wa islamu waondoe manyole ya makwapa. Waondoe na nini? Ndiyo ya liya watuwe manyole ya vinenani. Haya kawaambia watuwe na nini? Kipumbavu ya watu wajinga ni dalili ya kwamba mtu hakubali shahadata na Muhammad Rasulullah. Ni hatari ndugu zangu wa islamu. Ni mtu wanafanya ukapiri. Haji yui. Ta maana ya shahadata na Muhammad Rasulullah kama alivusema sheikh. Ni kwenda sambamba na ambri zake.208:48Ujiepusha na makatazu yake. Yeye mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Na kuwamini yale yote yale okujanayo yale yasema. Bila kutia hati hati. Mwingine ya kuambia. Sisi tutaba vifupi. Kwani sisi ni wachungaji. Kwani sisi ni wabufi. Angalia maneno gani. Hii ni kukanusha shahadat wa na Muhammad rasulullah. Tena mwenye kusema haya ni muadhini. Haya tamuka siku zote. Kumbe mfeki. Mwyo ni mwaki ya mna kitu.209:18Atangaza kwenye Adhana, shahadu na Muhammad Rasulullah. Akiambiwa mtume ya mesema, fanyeni nguofupi. Asema, aa, kwani sisi ni wafubi, kwani sisi ni wachungaji. Yani nguofupi zinafaliwa na wachungaji. Angalia matendo ya liofanyo na mtume na masahaba uhaiwao otu. Kwa kemehi, eti ni wachungaji. Kwani mchungaji ni mtu mbaya. Kwani mfubi ni mtu mbaya.209:51Mtume ya likuwa mchungaji basi kama ni hivu. Na sisi sote ni wachungaji kwa kawli ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Anasema kullukum ra'in. Wakullukum masuulun anra'iyati. Nyote ni wachungaji. Na nyote mtaulizo juwe wachungwa inu. Kwa hiyo ukisema kwa ni sisi wachungaji. Na maana umejitowa wewe. Si muisilamu. Wasabu muisilamu yoyote ni mchungaji. Kwa hiyo unawajibu wakupuata jambula mtume sallallahu alayhi wa sallam. Kisha sheikh ya kasema.210:21Wa anla yuubadallahu illa bima shara'a. Na asia budiwe mwenyezi mungu ila kwa lile ya lioli ekea sheria mtume Muhammad. Kupata muongozo kutuwa kwa mwenyezi mungu. Ndiyo pali tumesema kwamba namnagani muisilamu utaweza kusuali kama hujafuata ya mtume. Mwenyezi mungu anasema tuwakimu salaa wa atu zakaa.210:51Utaswali na mnagani kama huja puwata sharia ya Muhammad ya swala Kama ikiwa utosikia kawuli yake Sallu kama raaitumuni usalli utaswali na mnagani Au toezaka kama alivotuazaka mtume Alivochukua zaka kwa watu Na kuelezea viwangu ya wenyi kustahiki kutua Na ni watu gani wenyi kustahiki kupewa Yote ya meaeleza sallallahu wa ali wa sallam Kutabudu vipi ibada ya zaka kama hujui211:20Unama kafara ya natakiuwa ya tulewe wa watu ambao hawawezi kufunga, watu wazima. Unaambiwa ulishi masikini. Kurani mesema hivu. Kiwa ngogani, wana Muhammad sallallahu alayhi wa sallamu anayelezi. Namna ya kutekeleza ibada hii ya kafara. Kula ajabu ndugu wa islamu, mawili. Kwanza angalia maneno anayasema sheikh Muhammad Abdul Wahab. Jinsi anabukukoteza.211:47Umuhimu wa kumtambua mtume Muhammad na kumtii na kufuata ya leote ya leo kujanayo. Na kwamba watu wajiepushe na leo ya kataza. Mpaka leo wanasema hui Muhammad Abdul Wahabu kaja kumchukia mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Hamtambui mtume. Hawa mtaki mtume. Hawa ni mawahabi. Hawa mtaki mtume. Haya angalia maneno ni yake ya mundani ya kitabu chake ya lusulu talaka. Anaelezea maana ya shahada.212:17Jambu ambale wanachuoni wengi wanashindwa kueleza leo. Ni kusema tuu islamu ni kutamukamu kwa moyo na kubaini kwa ulimi. Kwa mbaa panamoda pasaye kwa budiwa kwa haki ila Allah na Muhammad ni mjumbewa. Lakini maana ya kina ya shahada nini hawaeleze. Sheikhe ya naelezea maana ya kina. Kwa mbaa ni kumtii yote ya leo kujenayo. Kuwamini kila alilo lisema. Kujepusha na alio ya kataza.212:46Nakuenda sambamba na yale ya lewekea sheria katika ibadu. Leo jamani jingine la ajabu. Wamejitokeza watu wanajihita kurani yuna. Kurani yuna ni watu wanajinasibisha wawo ni wa islamu. Lakini wanasema sisi ni kurani tu. Hadithi hatutaki. Hili ni pote la shi'a limejitokeza katika sura nyingine. Kwa sababu wawo hadithi za mtume zote.213:19Zilizupokewa na masahaba wazitaki Kwa hiyo wawo wameanza kutia ila na dosari juu ya hadithi za mtume Wanasema wa isilamu wamegumbana sana kwa sababu ya mahadithi Kwa hiyo hili tusalimike tulete umoja wakweli Tukumbaliane na Kur'ani tu hadithi tuitupe Kwa hiyo wanajihita Kur'ani yuna Ni vijana wamejitokeza hapa Tanzania tayari darisalabu Zamani tulikuwa tuadhania mvijana wajinga wajinga tu213:48Lakini nipote limeanzishwa, limesha watuwa vijana kuwapeleka nje kusoma itikadi hiyo. Kijana mmoja yuzi ya mekuja kutoka chuo kipu. Anasema wanaendewa kisiri siri na kijana mmoja mzanzibari. Ambaye mwanzo walikuja katika sura ya kwamba muisilamu wakawaida. Halafu ghafla wanasikia sasa anawalingani ya watu kwamba dini ya uisilamu ni Qur'ani tu. Hadithi tuzie kipembeni.214:18Na huyo kijana baatin na mjiwa mimi Tumewai kusumanai zanzibari pamoja Na kapata scholarship kuenda sudani ndiwa likumbana na mashaitoni hawa Halafu wakampa scholarship kuenda uingereza Kurudi kaja na hiyo itikadi mpya ya kwamba wa islamu ni Qur'ani tu Hadithi hazimo Kwa hiyo huyo kapewa na digiri ni dafkari ya naitu Dokta214:47Anakwenda chuo kiku kuwaviringa vijana hawa masikini ya mungu ambao wametoka mashuleni hamna dini. Kwa hiyo wamepata nafasi ya kuwaviringa vijana wasiosoma kuwavuta. Na ye kasoma dini vizuri anajua kwa hiyo namna ya kuwa hadaa na kubadilisha aya za munyezi mungu imekuwa njepesi paku. Kijana huya likuja juzi anambia tayari kisha pata kundi kubwa sana. Ni hasara angalia dini ya mtume inavopigwa vita hii.215:18Mafunzo ya mtume anabupigwa vita. Jambu ambalo ye mtume alihadharisha zamazaki. Mtume sallallahu alayhi salamu alijua kwamba yatatokea mambu kama haya. Ndiyo katika hadithi ambayo nisahihi mtume anasema hivi. Anasema alaini utitu l-Kur'ana wa mithluhu maa. Jueni kwamba mimi ni bepewa Kur'ani na kitu kingine mfano wake. Yani hadithi zaki. Sunayaki. Asema jueni hivyo.215:49Kisha kasema alayushiku rajulun shabaana ala arikatihi. Asema kuna wasiwasiku toke ya mtu ambaye ameshiba kakaa kwenye kitichake na mnahi. Yakulu alaykum bihada al-Quran. Shikamaneni nahi al-Quran. Fama wajatum fihi min halali fahilluhu. Mtakalona la halali basili halali sheni hililumu dani al-Quran.216:20Wa ma wajatum fihi min haramin faharimuhu. Mtakaloliona la haramun diomu li haramishen dani ya Qur'an. Fa inna anasema wa inna ma harama rasul Allah kama harama Allahu. Basi juweni. Huyumtu ameshiba kitini kwa ki anasema li lomu dani ya Qur'ani tundiwa halalisheni ya haramisheni. Mtume anasema basi juweni.216:46Kwa mba alilio haramisha mtume ni kama alilio liharamisha mwenye izi mungu. Jueni hivyo. Kwa mba alilio lihamrisha mtume ni kama alilio lihamrisha mwenye izi mungu. Basi, anasema la ya hillu lakumu alhimara alahli. Sasa anawaharamishia mtume. Kuanzia leo, baada ya kusema maneno haya. Haiwi halali kwenu, kula wanyama, hawa ambao nipunda, ambao njini mnawafuga majumbani.217:16Ni haramu kula kwenu. Na kweli utatafuta aya Kur'ani liwa haramisha punda hawa tunawafuga hamna. Kwa iyo Kur'ani yuna wanasema ni halali. Kwa nini? Kwa sababu hawa kukuta ndani ya Kur'ani. Aya inawaharamisha punda huyu. Kihongwe tunayemfuga sisi. Mtume anasema ole wawatu hawa. Njue kinachuaramishwa na mtume ni kama kinichuaramishwa na nani. Na mwjezi mungu subhana wataad. Hadithi ndefu.217:45Mtume hakaramisha mengi hapa, hakaramisha wanyama wakali wenye makuche ya kurarua. Pia hilo wame liharamisha mtume sallallahu alayhi wa sallam. Vile vile anasema hayu halali kwenu njini kuchukua kirokotwa cha mtu ambayo naishi kwa mkataba japo simu islamu ni haramu kufanya hivyo. Kitu ambacho uwezi kukuta ndani ya haya ya Quran. Kuna mamu ambayo wame haramisha mtume sallallahu alayhi wa sallam katika.218:13Hadithi za mtume ni wajibu kwa wa islamu kuenda sambamba na yale alo ya haramisha mtume. Kwa ni mwenyezi mungu wamesema niyeye ndia takaibainisha Qur'an. Anasema Allah subhanahu wa ta'ala, wa anzalna ilayka zikra li tubayina linasi ma nuzzila ilayhimu. Tume kuteremshia ukumbusho ili upate kubainishia watu yale walio teremshwa. Walio teremshwa nayo.218:40Kwa hiyo inaunyesha hapa umuimu wa hadithi na sunazamtu mtume s.a. Katika kuifafanua Qur'ani ya munyeizmungu s.a. Diopalimtu mtume s.a. Alikuwa kiwa ambia masahaba Kullu ummati yadhuluna aljanna illa man aba Umati wangu ote utaingia peponi ispokuwa yuli alikata Masahaba wa kashanga wa kasema kalu wa man yaaba ya rasulallah219:10Ninani ya takataa kuingia peponi ya Rasulullah? Mtumi ya kasema man ataani, dakhala aljana. Mwenye kutimimi, unitimimi ya taingia peponi. Wa man asani, fakadaba. Na mwenye kuniasimimi, ndiyo huyo alikataa. Wa hiyo tuasema yoyote mwenye kuwa lingani ya watu. Na dini ya kasema kwamba Kur'ani tu, huyo mkafiri sahiyo hiyo, siyo mwislamu.219:36Na ndiyo katika hawa liyo kataa kuingia peponi. Kwa sababu watakuwa wameasi ya mwjezi mungu na mtume. Na hiyo Kur'ani pia watakuwa wameikataa. Kwa sababu ndiyo Kur'ani liyo tuambia tufuwate ya mwana mtume. Wama atakumu rasulu, fakuduhu. Wama anahakumu anhu, fantahu. Ana ya wapeni mtume, ya chukueni. Na ana ya wakatazenayo, ya kataiacheni. Kwa hiyo heo kisema, sisi ni Kur'ani yuna.220:04Haya tutakuuliza, waswali vipi wewe? Atakuwa waswali vipi yamani hui? Raka angapi? Akisema naswali ya subuhi raka ambili, tuwa mwambia lete aya kwenye Kur'ani ili usema subuhi niraka ambili. Akisema aswali ya guhuri raka anne, tuwa mwambia lete dalili ya aya kwa mba guhuri niraka anne. Ye, unasoma tahiyatu? E, ndiyo. Lete dalili kwenye Kur'ani kwa mba kuna tahiyatu. Lete dua zinazo somo andani ya suala, atazitua watu?220:38Kwa hiyo utawakuta ni watu wamekuja kwa niye ya kupotosha mafunzo ya mtume salalawara. Ni mashia. Wamekuja katika sura na mnahi. Na bahatimbaya tuasema, angalia kule chukiku kwa sababu watu hakusoma dini. Bijana wame toka kwenye hii sera ya sisiemu hii ya kuatua watu katika dini. Tangu darasa la kwanza. Mtu ambiwa yeye ni mwananyani, siya mwanadamu. Mpaka awa mkubwa huko, hana lodote katika dini.221:07Kaingia makambini huko kwenye majeshi, anatolewa dini na kufutuwa tulini yake. Mpaka ingia chukeku. Kwa yote atekekuja na lake, hodari wa kusema, atamtoa katika dini ya mwenye izmu. Lakini tuasema, kama huyu mtu anajidai ya swali, na anashuudia kwamba hapana mola hapa sae kuabudiwa kwa haki, na kwamba Muhammad ni mjume wake, basi ni mrongo huyu. Huyu si mkoli.221:34Ni mtu anatamuka kama awa kina alfa blondo awa piga na mziki mashuhuri. Wanataja la ilaha ila allahu la ilaha ila. Lakini sikweli hamna muktaba wa la ilaha ila allahu. Kwa hiyo na mausia nguzangu wa islamu kuonyesha mapenzi ya kweli ya mtume kima tenu. Kufuata yale yote yale yamrisha na mtu wa sithara ulogu wala kubwa. Akalifanyia tashuishi ya kiakili.221:59Kwa mba hili bana, aaa, hili bana, sisuna tu. Faibu emu insilamu natakiuwa upuatenini. Suna maana yake mwenendo wa mtume, sallallahu alayhi wa sallam. Kusidharau logo na kubwa lo kujanalo, na ndiyo maimizu aliotuambia sheikh Muhammad abdul wahabu katika vitabu vyake vyote. Ajaban kusikia kuna watu wanasema, mawahabi hawa mpendi mtume. Au Muhammad abdul wahabi hawa mpendi mtume. Mnaona mazungumza wana ya zungumza.222:27Kusisitiza watu wampende mtume Na kufuata kila aliyo kujanalo Dogo kupa kujiepusha na aliyote aliyo kataza Kinyume chake mtaona wale wanosema Mawahabi ya wampende mtume wawo ndiyo madui wa mtume nambari moja Na ile siku wanajifanya ndiyo siku ya kusherekea upenzi au uzazi wake Utawakuta wawo ndiyo wamanzo wanomchukia mtume222:57Na ndiyo hawa mbawa taingia motoni wa mekataa kwa sababu gani? Katika jumla ya mafunzo ya mtume ni kusuali. Na mtume anasema awalu ma yuhasabu alihi la abdu ya umal kiyama asala. Kitu cha kwanza ata kachawulizwa mtu siku ya kiyama nsuala. Ida saluha jamii amali. Ya kitengenea mambu ya salazake basi salamatendo yake yote ya tatengenea. Wa ida fasada tifasada jamii amali.223:25Matendo yake yote ya taharibika, endapo swala yake ya taharibika. Hawa wanaosema wampenda mtume, wakafanya mazefe, na kuimba, aha mtume, aha mtume. Angalia saya alasiri, utawaona hawa ingi msikitini. Hawa wampenda mtume, hawa. Na kuimba bogila mtume, bogila mtume. Hadapu saya swala, ambayo mwenyezi mungu wanasema inna swala tatikana, akana talal muminina kitaba mwakuta. Wapi hawa swali?223:56Au kwenda kusherekea maulidi mpaka saanane za usiku. Na magoma na michele wa kashiba. Angalia alfajiri kama atakuenda mtu msikitini. Hawa kweli ni wapenzi wa mtume. Mpenzi wa mtume ni mwenye kufuata ambrizake. Na lio kujanayo mwje wapo ni swala. Akaifundisha kasema swalu kama raaitumuni swalu. Wee utakuwa wapenda mtume. Nibimba wakuimba siku ya maulidi. Lakini husuali.224:25Tumewaona wale waimbaji wakubwa, wamazefe, wallahi, ukama barazani, tuwaona hapa mjini. Saa za swala za wapita, ala asiri magharibi hawendi mskitini. Lakini mgoje mfungo sita, mwenyewe ya nakua ye, ndio hodari wa kuimba sauti yaki, wenyewe ya itan sauti ya chuma, suji sauti ya bati. Lakini nenda kamuangalie, pale mahala paibada, hayupo kabisa. Nandia aliesimama.224:52Mbele kabisa katika kuwapigia vita vijana wa suna. Na kuambia wa islamu kwamba hawa mawahabi hawa hawa mpendi mtume hawa. Yeye saaza swala haonekani kwenye swala. Kweli yeye ndiyo mpenzi wa mtume. Kwa hiyo tunasema ndugu wa islamu. Mapenzi ya kweli. Tuarudia tena. Ya tabaki katika kumtiba na huyu sallallahu alaihi wa sallamu. Na kumpenda kweli ni kumfuata. Mwenyezi mungu anasema kol. In kuntum tuhibbuna Allah.225:22Fattabiuni yuhibibukumu Allah. Sema ikiwa mnampenda mwenyezi mungu. Nifuateni mimi. Na mwenyezi mungu watawapendeni. Hakuna aya hata moja ili usema. Basi nisifuni hamna. Aya imekuja tu kuelezea. Kwamba mtume ya nasifa nzuri. Innakala ala kulukin azim. Hakika wewe unasifa nzuri sana. Lakini haikuja aya hata moja. Ili usema nisifuni.225:51Lakini haya zimekuja nifuateni, nitiini, mtieni, mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni mtieni226:21Lakini ukisema mtume alikuwa ni karimu, wewe unatakiwa uwige ukarimu ni jambul na izikana. Alikuwa mpole, wewe unatakiwa uompole kama wewe ni jambul na izikana. Alikuwa ni mtu mwenye kutunza heshima za watu, ye alikuwa kifanya na wewe unaweza kufanya hitu. Lakini mtume alikuwa mwe upe, wewe weza ukama upe. Mtume alikuwa napua kama upanga, labda wende ukafanya operation kama Michael Jackson. Ni mambo hayawe izikana. Ni ujinga.226:50Kwa hiyo ndugu zangu wa islamu tunawusieni ucha mungu kwa ujumla na toa ya mtume na inshallah tutendelea dalilu swala wa zaka kama libutaja shekhe ya kulu kawli hatha wa billahi atawfi. Kuna ndugu wa meuliza swali hapa nafikiri ni darasa la mchana. Angepaswa kuuliza wakati huo lakini tutajibu labda yupu hapa wa kuchilea ueleza manenu ambayo ni ya munyezi mungu na mtume wake.227:20Asema nauliza swali. Bwana shehe, na swali langu, bwana shehe naomba kuuliza. Ya swali langu ni melisikia wakati wa saatisa. Kwamba mke kama waishinaye umekanae miaka minne au mitatu. Jee inasihi au la. Jee inasihi ni mkeo au la. Huyu alikuwa mbali bila shaka. Tulikuwa tuazungumzia jinsi sheria yandoa ya mwaka sabina moja ilivu kuja kuhalalisha zina.227:51Na hatari liwafika wa islamu leo kwa kuendesho na mashiria ya nchi ya naufungwa mungini. Tumesema ndoa bila wali, bila mashahidi haiwezi kufungika kwa mujibu wa shiria kislamu. Bila kufungishwa rasmi, si ndoa kwa mujibu wa shiria kislamu. Tukasema, kuna ndoa za itua ndoa, lakini kwa mtazamu wa kisharia, si ndoa ni hizi ndoa zinazofungwa mitaani kwa maana gani?228:23Ni mtu wakaa na awara yake miaka miwili. Haja funga ndoa, hakuna akli hapa. Hakuna walii wala mashahidi. Mele ya mtazamu wa sheria ya kisidamu ni haramu. Na huyu mtu anazini, ni wajibu wa sheria kusumamisha sheria ya nini, ya zinaa, tigwe bakora, kama jawo aukolewa, au wapangwe na mawe mpaka afi. Lakini sheria ya ndoa, ya serikali ya nchi.228:52Inasema mwanamke ya kikana mwaname. Katika mta. Mpaka kufikia hali ya kuzoeleka kwamba yeye ni mkewe. Kuzoeleka tu. Kwamba anaonekana apeleka chakula. Aza watoto. Watu wote mtaani kuona kwamba yule ndiye mkewake. Watu kuona mtaani tu. Basi sheria yando ya mwaka sabina moja ya sema huyo ni mkewe ya otomatiki. Ninini ntendo la kuhalalisha.229:23Zinaa. Sheria ya kiislamu inasema hapana. Kama huyo anayishi na mwanamike na mnaimi ya kamuwili mitatu saba nane. Bado anayishi maisha ya zinaa. Na watotu watakauzaliwa wanazaliwa nji andoa. Wanayesabiwa ni watotu ambao. Sio wachaladi. Hawawezi kudai urithi. Hawawezi kudai hakizuzote za ubaba. Kwa yule mtu. Kwa yu ndugu aliauliza. Asijia akadhania kwa mba tumehalalisha mtu kukana. Mwanamike miya kamuwili ya hawara.229:52Ni kwamba tumeliona ni jambu baya Kamoja na kwamba sheria za inchi zimehalalisha Ndiyo yale tuliasema ya nukusudiwa kuharibu dini ya mnyezi mungu subhana wa taada Nafikiri mmelijibu akulu kawli hatha Wabilahi tawfik wa salallahu ala sayyidina Muhammad Walhamdulillahi rabbil alamin Rabbana takabal minna inna kanta samayon alim Watuba alina inna kanta tawabur rahim Mnyezi mungu takabalie matendo yetu kwa ujumla230:21Suala zetu, nafunga zetu, na kiyamu chetu cha muwezi wa Ramadani. Walhamdulillahi Rabbil Alamin.231:14Kitabu cha thalatha tulusul cha sheikh Muhammad bin Abdul Wahab Na mpaka darasa lajana ilikuwa bado tuku katika alaslu thani Nayo ni marifatu dini ilislami biladilla Ni tumejifunza asli ya pili Nayo ni kujua dini ya munyezi mungu kwa dalili Na tumejifunza maana ya dini nini Tukasema231:42Dini ni kujisalimisha kwa mwenyezi mungu kwa tawhidi Na kutia leyote yake na kujiepusha na ushirikina na washirikina Na tukaona kwamba uislamu megawanyika mafungu matatu Kuna al-islam, uislamu na imani na ihsan Na tukaona kwamba uislamu unanguzo tanu Nguzo ya kwanza ni shahadaton la ilaha ila Allah wa anna Muhammad al-rasulullah232:11Kwa mba hapana mola ya pasaye kwa budiwa kwa haki ila munyezi mungu mmoja peke yake. Na kwa mba Muhammad ni mjumbe waki. Sheikha ya liyeleza maana ya shahada. Ya kwa mba hapana mola ya pasaye kwa budiwa kwa haki ila munyezi mungu mmoja. Halafu wakaibezea maana ya shahada anna Muhammad rasulullah. Kwanza liyeleza maana dalili ya shahada anna Muhammad rasulullah. Tukataje aya suratu toba aya miyamoja na 28.232:41Ambapo Allah subhana wa taala misema lafadijaakum rasulu minanfusikum azizun alihi maanitum. Harisun alikum bilmuminina raufur rahim. Amewajieni mjumbe kutoka na nafsi zenu. Ambaye ali ambaye anawatiseni na kuhumizeni ena ya pia yanamumiza. Harisun alikum anawapapatikia kila la khairi yanawonyesha. Na kila la shari yanamepushanalo. Na kuhumini ni mwenye upole na mwenye rehema.233:09Vile vile tuliona maana ya shahada darasa la jana ni kwamba ni kutii ya liyote ya liyo ambrisha mtume Muhammad sallallahu alaihi wa sallam na kumuamini ya liyote ya liyo ya eleza na kujiepusha na ya liyote ya liyo ya kataza na kuyakimea. Vile vile maana ya shahada tanda Muhammad rasulullah ni kwamba asia budiwe.233:34Mwenyezi mungu ila kwa yali aliwekea sheria mtume wetu Muhammad sallallahu alaihi wa sallam Na tuliona mifanu kwa mtume kielezea habari za sala Anakifundisha namna ya kumuabudu mwenyezi mungu kwa ibadaya sala Anasema sallu kamara aitumuni usalli Vile vile katika hija anasema kudhu anni manasikakum Chukueni kutoka kwangu mtindo wa hija Leo katika kukamilisha maana ya shahadata na Muhammad rasulullah234:04Ni vile vile ni kuwamini kwa mba yeye mtume Muhammad sallallahu alihi wa sallam Ni manadamu na ni kiumbe Ambaye ni kiumbe mwenye kutaka yeye pia kuwabudu Na wala hastahiki kuwabudiwa Yeye ni mjumbe tuwa mwenye izmungu subhana wa taala Na mwenye kustahiki kuwabudiwa ni Allah subhana wa taala Kwa hiyo234:32Katika jumla ya sifazake, yeye ni kwamba hana uwezo wakuendesha ulimuingu kama vile ya libekuwa munyezi mungu, sababu wanasifa ubinadamu. Bali, tunaona kwamba yeye hamiliki katika nafsi yake manfaa wala madhara. Hana uwezo wakumiliki nafsi yake maslaha wala madhara. Bali yote yanamilikiwa na munyezi mungu subhana wa taada. Na yeye aliambiwa awambiwa na adamu kwa ujumla.235:02Manenu yafuatayo kama ya lifu kujia katika suratu la naam. Kulla akulu lakum indi khazain Allah. Wala a'lamu lgayba. Wala akulu lakum inni malakun. Inattabi'u illa ma yuha ilaya. Sema wambie wa naadam. Au makafiri umba wa maka wa likua. Wapate kumtambu wa mtume muhammad ininani. Sema mimisi wambie kwa mbannazu hazina za mnyizimu.235:33Vile vile sijui ya lio fichikamana, sijui ilmu lgaibu. Wala siwa ambie ni kwamba mimi ni mfalme. Mimi sinan na chufuata ispokuwa yale ni lio letewa wahine. Kwanjia hiyo mimi ni mtu metuwa mwenye izmungu subhanu wa ta'amu. Vile vile sura nyingine kwamba mfano sura tulijin mwenye izmungu na mwambia seme. Kul inni la amliku lakum barra wala rashada. Sema.236:03Mimi similiki kwenu njini, au kwa ajilienu njini, madhara wala muongozo. Siwezi kumtia mtu katika muongozo. Maadamu mwenyezi mungu haja kuchagua wewe kuwa ni mtu, utakawakua muongozo. Mweye mtu meanaambiwa kwa mba hawezi kumiliki. Aseme hivu. Similiki dhara kwenu, siwezi kuadhuru, ila mwenyezi mungu hakiamua kuadhuru, atawadhuruni.236:31Na wala similiki uungofu kwenye. Mwenyezi mungu wa namtaka ya mtaka ya tamuungoa. Asi ya mtaka basi. Vile vile ya nambiwa aseme kul lan yujirani minallahi ahad. Vile vile hakuna wezae kunilinda katika nyingi. Ni mwenyezi mungu ndiyo mlinzi wangu. Walan ajida min dunihi multahada. Wala sina makawa mingine ya salama zaidi ya makawa takayonipa mwenyezi mungu subhana wa taala.237:03Vile vile katika kubainisha sifa ya mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Suratu la araf. Mwenye izmungu wa nasema katika aami ya muji thamannanani. Anasema kul la amlifu li nafsi nafaa wala gharra. Illa ma shaa Allah. Walau kuntu aalamu lgayba. Nastakthartu minal khairi. Wama masani yassu. Inana illa nadhiru wa bashiru li kawmin yuminu. Sema.237:32Waambie, mimi si miliki kwa nafsi yangu manfa'a wala madhara. Ispokuwa yali anayataka mwenye izmungu. Wakiamua leo kunipa manfa'a, atanipa. Wakiamua kuniguru, atanipu. Lakini mimi siwezi kujilinda na madhara wala kujipa manfa'a. Zahidi ya uwezi wa mwenye izmungu subhanu wa ta'ana. Lau kama ningelijua mae ilimu ya ghaibu. Mambo ya liufichikamana. Basi ningezidisha kheri.238:01Nawala isingenifika shari, mimi silolote isipokuwa ni mwenye kuonya na mwenye kubashiria kwa watu ambao wenye kuamini. Hapa mwenye izi mungu anatuambia, anatuweleza kwa kupitia mtume wake katika aya hizi. Kwa mba mtume ni mwana adamu, kama mwana adamu wengine. Hana tasarufati za kihungu. Kinyume chabadi ya makafiri na wa isilamu leo wengine wanaamini kwa mba mtume sallallahu alayhi wa sallam.238:30Anajua hali ya lufichikamana. Anajua nani hali ya funga leo. Nani haja funga. Mpume mwenye anakanusha ndani ya Quran. Asema mimi si fsifahamu mambu ya lufichikamana. Ila hali ya mwenye jimungu subhana wa taada. Yote ya na ya miliki Allah ni hali ya lufichikamana. Mimi si jiluloti. Lau kama ningilijua anasema. Ningizidisha kheri pali naona hapa pana kheri ningizidisha.238:57Kama ninajua nitafikwa na shari mahala fulani, ningeikwe pa. Lakini angalia mtume wetu Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Uunyesha kwamba hajui ilmu lgaibu. Kama angelijua angekuenda taifu, asingepigwa mawe. Kwa sababu angelijua kwamba nikienda huko, nitapigwa mawe. Kama angelijua asingepigwa katika vita ya uhudi mpaka madamu ya kamtoka. Katoka na kufunjwa na meno. Vita ya uhudi mpaka kueza kukasirika.239:27Kuombadua ya kuwalani wale vingunge vima kafiri. Hiyote ni kwamba hajiwi ya liufichikamana. Mabu ya siri ya gaibu ni ya mwenyeji mungu subhana wa taala. Kwa hiyo anasema ni singe patwa nazara. Hii ni kuonyesha kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallam. Anasifa ya ubinadamu. Anasifa ya uungu. Na hii mwenyeja nabainisha mara nyingi katika baadhi ya aza qurani. Anasema kul inama ana basharu mitulukum. Waambie mimi ni mwanadamu kama nyingi.239:55Yuha ilia mimi nalitiwa wahe. Kwa hiyo wale wanaompa mtume wetu Muhammad sifa za uungu. Tayari wame mgeuza mwenyezi mungu kuwa na mshirika. Mtume Muhammad mwenye nasema mimi ni nadhirun. Na bashirun. Mimi ni mwenyezi na mwenye kumbashiria kheri. Walasi miliki manfa. Kama ninge kuwa na miliki manfa. Ninge waungua jamaazangu wa karibu.240:24Wangi kuwa watu wa peponi Tumeona katika darasa la saumu Tumeona hadithi ambayo mtume salawa ala salamu hata mama yake Pia hatu ingia peponi Na alikuenda kalia kaburini Kutaasafu kwa mba hui mama masikini Anakuenda mutoni Lau kama amiliki kheri angesema e mwenye we ingia peponi Lakini wapi Mwenye ezi mungu ndie uchagua mtakai Kuungofu ni wapi240:54Mwenyezi mungu anachagua, anayimtaka. Anaambiwa innaka la tahdi man ahbab. Mwongo ya unayimtaka. Walakin na allaha yahdi man yasha. Lakini mwenyezi mungu anamungu anayimtaka. Kwa hiyo yeyi anasifa ya utume. Na mwenyezi mungu amemunga mkono kama mbitume wengine na miujizi. Anasifa kemkemu za uonyesha utukufu waki sallallahu alayhi wa sallam.241:21Lakini pamoja na utukufu wake bado hajatoka kwenye sifa ya ubina adamu. Hamezaliwa, hamekufa, kama wanakuzaliwa wanadamu nakufa. Kama sifa ya uungu, kama ikiwa wanadamu watamgeuza mtume kuwa ni mungu, basi ni hasara. Na leo kwa hakika wa isilamu, wamemgeuza mtume ni mungu. Wanamshirikisha katika mambo mengi. Tutakuja kuona inshaAllah kitukea. Katika jumla ya ushirikina.241:50Ni kuapa kwa jina la mtume. Au kutaka usaidizi kwa mtume katika majanga. Na haya watu wengi wanae wa islamu. Hata baadhi yetu. Muislamu wakipato na janga kidogo mtume na asimame. Gari kitikisika kidogo tumtume. Badale ya Allah hafid mtume na asimame. Hakijikumbwa mtume Muhammad.242:16Lingine wa babaisha ahi ni tawassu li isu jinini. Kwanini yote haya? Na mwenyezi mungu anasema walillahi alasmaul husna. Faduuhu biha. Mwenyezi mungu anamajina mazuri. Mwomeni. Anamajina mazuri? Hafid. Satir. Wataka stara ya mula? Ya satir. Wataka hifdi ya mula? Ya hafid. Kwanini usilete jemani maneno haya? Mpaka utaje kwa ujanja. Sema wachani utaje. Muhammad.242:44Vingine pia Muhammad waona hafai kitu. Ya Ali, ya Husein. Mandenu haya yote ni dalili ya ushirikina. Allah subhanahu wa ta'ala hataki ashirikishwe na yote. La malakun mukarrab. Si malaika liye karibu. Wala nabiyun mursal. Wala nabiyu liye tumu. Hataki ushirikina. Mitume wa meomba kwa munyezmungu. Haya zalua zote zinaunyesha na muna mitume walifufundishwa.243:14Kuhomba moja kwa moja. Hakuna kutaja jina la mtu mungine wala nani. Mnyizmungu subhana wa taala anaitikia dua za wajawake. Uduuni astajibu lakum. Niyombeni nitawabu. Kwanini kutaja majina ya watu mungine. Kwa hiyo katika jumla ya shahadatan na Muhammad al-rasulullah. Nikumupa hakiyake mtume kama mjumbe wa mnyizmungu. Na yeye mnyia mekanusha katika hadith. Anasema la tuturuni kama ataraati nasara bni mariam.243:44msini pachike masifa ya siokuwa yangu ya ziada kama ma kristo wa kristo waliku mpachika isa bali semeni mimi ni abdullaha wa rasulu mimi semeni mimi ni mtumo wa mungu na mtume wakitu na leo kwa moja na hadhari lakini minasema ya naofanyo na wa isilamu leo waliu wengi katika mingi yetu kwa sababu ya ukosefu wa somo la kawahili uwezi kutofautisha na ya naofanyo na wa kristo244:15Wa isilamu wanaona kwamba Muhammad ndiyo mwokozi. Wa majanga yao. Wa kristo nao vile vile wanasema yesu ndiyo mwokozi. Mwokozi. Mwisilamu wakijikungwa asema mtume. Na mkristo na yesu. Hamna tofauti. Ndiyo yale aliasema mtafu wata njenendo. Zawali otangulia. Hatua kwa hatua hata waki ingia shimula purukenge na nyempe ingia. Kaulizwa nani.244:46Mayahudi na namasara na manasara sema nani wengine zaidi ya hawa. Mutafuata njenendo zao, mila zao, desturi zao, ibada zao. Kama walizuwayafanya yale wale utangulia. Nani mayahudi kumgeuza nabi Isa kuwa ni mwana wa mungu. Leo tumegeuza nae mtume ni mwana wa mungu. Ile kusema nuru limekatika jipande mungu kakamega jipande la nuru buwa kamtengeneza mtume. Nidalili ya kumifanya nae ni mwana wa mungu. Kazaliwa na nuru ya mungu.245:17Mbali inakuwa ni ashadni, tuwasema mara nyingine, wamefikia watu daraja ya ushirikina kumfanya mtume au mwenyezi mungu kuwa na washirika wengi. Angalawa wa kristo wa na washirika wawili. Mungu mana na rumi kakatifu. Lakini watu kama mashi'a, kuna mungu Ali, kuna mungu Hasan, kuna mungu Hussein, na wale ahlu lbeyti kuminambili mpaka Muhammadinani lmahdi, alijificha pangoni. Kwa sababu,245:47Wananiwezo hawa kuliko hata mtume Muhammad. Wao wanajua ilimu za vaibu. Wanajua siku za kufa. Na katika kitabu chao sulikati wanasema. Hata ilo siku ya kufa wanajua. Pia huchagua. Akija malakul mawtia kisema ye mwasema ye. Wanauwezo kisema haa usije leo. Jo mwezu ya. Wanachagua.246:15Na wakati sisi tunamini kwa mba mwenyezi mungu subhana wa taala ndiye mwenye kujua siku za kufa kwa watu. Na kichabua mtu kufa nduo hiyo hiyo meandikuwa kunyelewa ilmafubi. Hawezi kuwakirisha wala kutanguliza. Hii ndio sifa ya mwenyezi mungu subhana wa taala mwenye kujua ilmafubi. Kisha sheke akabainisha katika mguzo za uislamu. Akataja kwa mba kuna sala.246:49Aka taja dalilu s-sala wa z-zaka. Asema wa dalilu s-sala wa z-zaka. Ni kawli ya munizmungu subhana wa ta'ala katika suratu al-bayna ayatanu. Anasema wa ma umiru illa liya'budu Allah muklisina lahu dina hunafa. Wa yuqimu s-sala. Wa yu'tu s-zaka. Wa thalika dinu al-qayima. Hini dalilu yanini ya kusma misha sala na zaka.247:18Weweza muislamu wa sali ukiambiwa aya kwa dalili giani hujui. Kusomi Qur'an. Mara njine tunasoma suratu lbaina laki atujui ngani yake mna dalili ya kusumamisha sali na zaka. Weweza tuazaka kwa ushaidi giani huna. Sheikha ya nasema tunatuazaka na ninguzo ya uislamu. Tunasali na ninguzo ya uislamu. Ina dalili katika aya Qur'an ya nasema. Wa ma umiru illa liya'abudu Allah mkulisina la huddin wa yuqimu salaa.247:48wa yuutu zaka wa thalika dinu alqayimu hawa kuamrishwa ila wa muabudu munezi mungu katika ikhlasi kumfanyia dini yake ikhlasi katika hali ya kwamba wa mekwepa ushirikina na wanasimamisha sala na wanatoa zaka wa yu hapa inaonyesha ndalili ya kwamba kutuwa kusimamisha sala na kutuwa zaka ni mambu amba ya meamrishwa na munezi mungu subhana wa taala na asema hayo au hilo ndiyo dalili ya248:18Kwa mba dini yake minyoka subhana wa taala. Fila zile shekhe ya kaindelea kuyelizea. Dalilu siyam. Tumefema kujifunza dini kwa dalilu. Kwa iyo anatoa dalili ya siyam. Asema ni kawlu huu taala. Fi sura tulibakara aya miya wa thamani wa thalani. Aya miya moja na thamani na thalani. Mwenyezi mungu anasema. Ya ayuhal ladhina amanu.248:45Kutiba alaikumu siyamu kama kutiba ala alazina min kablikum la alakum tatakun. Enyi mliwamini mifaradishiwa, meandikiwa saumu kama walibuandikiwa wali wali ukuja kablayenu ili mpate kumchamunye ismu. Wa hiyo saumu tunawofunga hii ya ramadani ni jambo lalazima. Dalili ni sura albakara aya miyamuja na kamanatata. Ntu wakifunga ajuhivu.249:14Kwa mba ni jambu limeambishwa na mwenye hizi mungu. Wanasema kutiba alaikum mefaradushiwa. Ndiyo maana ya kutiba. Limeshaan likwa hilo. Ni jambu lalazima. Kwa hiyo ukifunga ujue kwa mba umelazimishwa na mwenye hizi mungu subhana wa taada. Vile vile shekhe ya kataja. Kwa mba kwa dalilu lhaj. Na dalili ya hija. Vile vile katika mguze uislamu ya tano ni kuhiji. Manistakaa ila isabila. Kwa mwenye uwezo. Kwa kimali na njia.249:46Ni kawli ya munyeizmungu subhanahu wa ta'ala katika surat ala imran. Ana sema Allah subhanahu wa ta'ala. Wa lillahi ala nasi hijjul baiti man istataa ilayhi sabila. Wa man kafara fa inna Allah ghaniyun anil alamin. Ana sema watu wa meandiki wa hija. Kuhiji nyumba ya munyeizmungu mak. Wa milazimishi wa milfaradishi wa hija.250:15Kuenda nyumba ya mwenyezi mungu huko maka. Kwa mwenye kuweza basi afuwa tenjia ya kuenda. Mwenye kukufuru basi mwenyezi mungu ni tajiri hawaitaji wali mwengu. Hapa shekhi ya metaje shekhi alwateyimin. Anasema wa man kafara fa inna Allah ghaniyo na anadamil. Ni dalili ya kwamba mwenye kukanusha hija ni kafiri. Isiwe muisilamu metamuka shahada. Kukanusha salang kafiri.250:45Kikanusha zaka nkafiri. Kikanusha saumu nkafiri. Kikanusha hija nkafiri. Uwezi kuwa muislamu wanguzo lne. Bado huja kuwa muislamu. Uwezi kuwa muislamu wanguzo moja mbili tatu. Kikanusha moja yanguzo ni dalili ya wewe nkafiri kwa kawli ya mwenye izmungu. Waman kafara fa inna allaha ghaniyun anil alamin. Na mwenye kukufuru.251:12Basi ajue kwamba mwenyezi mungu haitaji wali mungu. Ni kwamba mtu kikanusha nguzu ya hija. Basi wewe umekua ni kafiri. Ila sheka ya nasema. Kwamba mtu ambaya na kanusha hija. Kwa uvimu na uzembe. Sikuwa sababu ya kukanusha. Kwa maana siyo nguzu. Ana uwezu laki kathara ukapuza.251:42Anaitua mkafiri lakini hatoki katika mila. Hatoki katika mila. Kama vile ilivukua kukanusha saula kwa uzembe na uvivu. Au kukanusha saumu kwa uzembe na uvivu. Lakini moyo haukanushi. Ni uvivu unamfanya mtu wa sisuali, uvivu unamfanya mtu wa siende, ubakili. Lakini anamini kwa manijambu la farazi. Anasema hili ilinaitua ni kufru luna kufru.252:10Kwa kuwa minukulu nino moja la watuwema wa liutangulia masahaba. Anasema kana ashabu ni athari mipokiwa na imamu tirmidi. Anasema kana ashabu rasulillahi sallallahu alihi wa sallam. La yarawna shay'an mina la amali tarukuhu kufuru gaira ssala. Kaya maneno ya nasema na wali ambawa nasema mwini kuwacha kusuali hata kowvivu nkafiri. Hata kowvivu kiacha ssala moja nkafiri.252:41Masahaba, hii ni athari, mipokewa na imam firmitu. Anasema ilikuwa masahaba wa mtume, hawaoni tendololote mtu akiliacha la mtia ukafiri, ispokuwa swala. Akiliacha kwa uzembe, au akaliacha kwa uvivu, wanaona tendololote akiliacha siu ukafiri, ispokuwa swala. Hii natianguvu maneno ya nausemu wa ukandi ulewa, wenye kusema asie swali nkafiri.253:09Natuasema wanachuwoni wa madhebu ya kihambali wa mishalilia sana. Na wangalia hui shekha ila utaimini ni msimamu wake hu. Anasema muisilamu wakifa hakuswali. Bati astiswaliwe. Wala astizikwe kwenye makaburi ya waisilamu. Ende ya katukwe kama jizoga huko. Jipunda jifarasi lile ukufa. Ende ya katukwe liliwe na masimba au na wanyama wakorini huko. Au mahala kukoti kwa kulio na majibu au nini.253:38Kwanini hana karama huyu? Simu isilamu na yule ambaye hasali, sheikh Ali Utheimini, fatwa yake, sheikh Bimbazi na wengineo, kwa sababu wanachuoni wa madhahibu ya kihambali wa mikuwa wakali sana, kulikuwa madhahibu ya kishafi njua masalari. Wanasema kama mtu hasali na anamke, basi ya kiendelea kukanaya na zininaye, kwa sababu pali ya likuwa chakusali tayari ya mtalli kia takuwa yu.254:07Kwa hiyo murtadi hawezi kukaa na mwanamki wa kiislami. Wamekua wakani. Wengine wakiulizo na wanawake kule arabuni wapigia simu kwa mashifu. Shekin na mume wangu haswali. Anamuambia toka nyumbani haraka sasa hivu. Wala usigusane nae huyo nkafiri kapsa. Nagisi. Toka sahiyo hivu. Asikuguse kapsa. Ukiendelea kukaa nae basi wazini nae huyo. Unazini na kafiri.254:37kubwesuali walimokemewa kwa madhibu haya ya hambali. Na tumeasema haya mara nyingi njia kumusha. Tisha sheke, akataja almartaba thania. Tulisema kwa mba uislamu umegawanyika mapande matatu. Kuna uislamu, uislamu. Kuna uislamu imani. Kuna mtu wa hitu wa muislamu, mtu wa na hitu wa muumin. Na daraja ya tatu ambao ndia juu kabisa ya uislamu na hitu wa ihsan.255:08Huyo na ito muhsin. Muisilamu kama imani yake nyonge ya naanza ndaraja na ito la muisilamu. Imani ikiganda katika muwe na ito muumin. Imani ya juu kabisa ya kufanya tendo kana kwamba mwenye izmungu nae hapa. Hii na ito ni daraja ya ihsan. Na haya na dalili la ushahidi wa haya kurani suratul haram. Unyesha kwamba mtu anayaza kawa muisilamu lakini imani haijaganda.255:37Katika mwiyo, anayitwa mwiyo islamu tu. Bado hajatikia daraji ya nini? Ya imani. Anasema Allah subhanu wa ta'ala katika suratu lihijirati. Kala tila Arabu amanna. Kullam tu'minu, walakin kulu aslamna. Mabedui wali. Walipokuja kutoka majambani. Wanajivuna kwa mtume wa namuambia. Sisi tumiamini.256:05Mtume anambiwa waambie, lam tu'minu, mwenyezi mungu wajua yaliomu ndani ya nyoza. Anamuambia waambie, lam tu'minu, walakin kulu aslamna, semeni sisi tumisilimu tuwa islamu. Lakini anasema, walama yudokhele ilimanu kie kulubikum, balo haye ingia imani katika nyozenu. Wa intuti'u Allah wa rasulahu, la yalitkum minamalikum shay'a. Mkimti mwenyezi mungu.256:36Na mtume wake. Basi mwenyezi mungu hata haribia matendwele. Hapa nkuambia. Kwa mba imani hazia ingia. Kwa sababu toa akamili ya mwenyezi mungu na mtume haijafanyika. Diopali kwa sema. Mtu weza ukawa muisilamu. Lakisiwa mumin. Umekubali nguzo tanga. Umekiri nguzo za imani. Lakini huna utekele zaaji. Na unyesha wewe. Ni muisilamu tu kavu kavu.257:03Utekeleza jindi ututaona hapa na elezea sheikhil martaba thani ya liimani. Anasema nini liimani. Anasema wa huwa bidh'un wa sab'una shu'ba. Liimani ni mafungu karibu sabini nakitu. Sheikhil anasema liimani migawanyika mafungu sabini nakitu. Fa'ala kawlu la ilaha illa Allah. Fungu la yu'u kabisa ni kusema la ilaha illa Allah.257:32Wa adnaha imatatul adha anithariti. Na chini fungula chini kabisa ni mtu kukutawuchafu njiani. Ni dalili ya imani. Kukutawuchafu adha jiani ili sijika wasibu watu ingine. Ni dalili ya imani. Vile vile ya kasema walhayau shuubatum minal imani. Na haya nayo ni dalili ya imani. Diopadi utaku. Kwanini?258:03Haya zime mtoka, uenda kucheza achinemengu lembele ya watu. Ni kuchuna usu. Mwisilamu lakia hamna imani. Kwa sababu mwomini wakweli, mtumia nasema, manaraa minkum munkara, fali yugayiruhu biyadi. Fa inlami yasate, fabi lisani. Fa inlami yasate, fabi kalbi. Wadhalika abapuliman. Mwikuna ovu walizuye kwa ngufu, kwa mkono. Atishinwa aseme.258:33Atishinwa achukie na huko kuchukia ndalili ya imani. Ya uchachi wa imani. Uzaifu wa imani. Kwa hiyo mpaka hika wa sheke wewe wakubali kuchezewa hadharani. Nidalili ya kwamba umebaki muisilamu kulakini imani hakuna. Sheke mmoja la risalama kapigua picha nae. Acheza lensi hasaa. Pamoja na msichana ambiwa ni sheke wa insisiara magiusi. Kache kapurai kamkumbatia bimti kabisi.259:03Kuyo hatu mwitin kafirin mwisilamu lakisi wa mumin. Kwa sababu mumin ninani manraa minkum munkaraa fali yugayiru biyadi. Fa inlam ya sotifa bilisani, fa inlam ya sotifa bikalbi wa thalika adha kuli imani. Hii ni kuonyesha kumba imani lazima ya mbatani na materno. Ndiyo maana tukambiwa katika daraja ya imani ni kuondua takataka njiani. Ama wapita njiani tena hiyo ni daraja ya chini ya imani. Wapita waona kigae.259:33Unaona miba, unaona kitu cha atha njiani jiwe, watotu weza wakajigonga, au panashimo, watu weza wakanguka. Weo kawa pita una asiwasi ujue dalili yako imani hamna, ni muislamu. Lakini una imani. Lakini muumini dalili yaki atakereketu, atawunaduhu. Hilishimo leza likabunja mtu mungu hapu. Kwa hiyo ima atalifukia au atae kalama hapu. Ilinini watu wachukue hadhari.260:05Hii ni jalili ya nini, balo kuna chembe chembe za iman. Laki kama wapita, haa, kotele ambali, wacha wanguke, sina abari mimi. Kotele ambali, wacha wapi, ya ni usunini, haa, ujue, una kitu. Ni muislamu, lakini mue wako, una kitu. Na haya wanayo wa islamu walio wengi kwa kitu. Ni kwamba, zara lisimsikeye, laki ilikimsika jirani yake na ndugi yake, hana abari. Ya ni usunini, mcheuri yake, diyo pale leo.260:34Jirani ya eza pigya kelele. Mwizi wewe. Mkewa kakuamisha. Mwachi lembali. Enusu nini mimea. Lakini siku umeibiwa wewe. Sasa wapigya kelele. Mwizi wewe. Haja mtu kuja. Wanza kulani watu ote. Watu gani hawa. Majirani gani hawa. Mina pigya kelele. Nikaibiwa kila kitu. Wamedada. Tena wengine wanchungulia dirishani. Wewe je siku zako. Lazmo kumuke.261:04Muisilamu anamnusuru ndugi yake, anatakiwa asimuache hipi hivi. Katika hali ya kudhulumiwa, anatakiwa mtume sallallahu alayhi wa sallam, anasema almuumin la ya kudhulumuumin. Muisilamu hamdharau muisilamu wakati anahitaji nusura, nataka asaidiwe. Kwa hiyo ni wajibu kisikia muizi, amka, nyumba imeumbua, nyote mna kuenda kujizima. Usiseme, aaa, lani usunini. Na ndiyo hali kuunyesha leo wa isilamu imani zina maundoku.261:37Hapa barabara kuminanane hukaa vigenge vya majambazi. Waangalia. Vijana wa baskeli haku watu kimia hawa. Imani ni nyonge. Ndiyo maana tuasema kwa mba. Maofu ya naenea kwa sababu ya watu kuacha kuyaondoa. Na kuyaacha kuwaondoa kwa sababu ya kuenea uzaifu wa imani. Kwa hiyo uimani inapatikana katika utekilizaji wa yali ambayo. Ameafundisha mwini isi mungu subhana watana.262:35Kisha shekhe akataja arkanu liiman. Akataja mbuzo za iman. Anasema wa arkanu sita. Mbuzo za iman ni sita. Antu'min billah. Nikumwamini mwenyezi mungu subhana wa taala. Isha kasema wa malaikatihi. Nakuwamini malaikawake. Isha kasema wa kutubihi. Nakuwamini vitabuvyake.263:05Warusu lihi na kuwamini mitume wake. Inshallah kesho itakuja kuyangalia. Na mna ya kuwamini mwenye izi mungu ni kupi. Na kuwamini malaika wake. Na vitabu vyake. Na mitume wake. Na mna gani itapata maelezo ya kina umundani. Na yote haya ya takuwa na dalili na ushahidi. Kutoka haya ya Qur'ani. Au haya za Qur'ani. Na hadithi za mtume sallallahu alayhi wa sallam. Mwishwa kakamilisha vile vile. Katika mguzu ya imani. Katika mguzu ya sita.263:34Ni kuwamini siku ya mwisho, ya tanu siku ya mwisho na kuwamini kadari yake. Kheri na shari. Kheri na shari. Hapa atafanya maelezo marefu. Inshallah atafanya kwa muktasari. Kukimbilia kukamilisha kitabuhiki ya mbacho kina feji nyingi. Tunawagopa kwa mba ramadhani sija ikaisha, ikawa atakuzamilisha. Tutanyitahili inshallah kadari ya wezo. Kueza kukamilisha ya liyomo undani ya kitabuhiki. Akulu kawli hadha.264:03Wabilahi tawfiq. Ndugu zangu wa islamu ningipenda kutanabahisha tena yale tulia zungumza yuzi. Mwenyezi mungu wa medialia yale yale tulia taraji yuzi ndio ya lio tokea hasa batika kile kikawa ambacho kimeitwa. Na waziri wa mambu ya ndani. Tulisema tuadhani kwa mbalengo la sirikali kuita watu hawa.264:29Ni kupigia marufuku, mihadara ya wazi, do yale yale yale yo, tokea. Watu ingine weza wakasema sisi ni wachawi, au wanajimu, au ni vipi. Lakini haa, ni mtu kisha jua uwadui wa nchi hii, wakanisa basi. Unajua mambo ya takawatokea. Hakuna kheri yoyote itatokea serikali kuwaita watu wa makanisa na wa islamu. Watazungumzalipi dhidi ya uwadui wa uislamu. Nchi imekaa dhidi ya uislamu.264:56Uungozi mzima umekaa vidya uislamu. Sera, siyasa, zote vidya uislamu. Kwa hiyo ni kweli yale yale tuluyasema. Ndiyo yaliozungumzo kwenye magazeti yalio toka leo. Hapa tunahona gazeti la nipashe. Marufuku kupandikiza chuki za kidini. Ameri, waziri wa mambu ya ndani. Marufuku kupandikiza chuki za kidini. Waziri wa mambu ya ndani, gwanali Ameri Muhammad ya mesema kwanzi ya siyasa.265:29Serikali haitaruhusu dalili ya kupandikizwa kwa chuki za kidini miongoni mwa Tanzania. Maneno haya ni ya uadui didi ya Kur'an. Sisi tumeambiwa tuchukie makafiri. Yeya nasema hataondoa kila chuki baina ya ukafiri na uislami. Yani sisi tupende ukafiri ya namana maneno haya. Maneno narudia tena. Waziri wa mambiandani Bwana Ali Ameri Muhammad. Hamesema kwanzia sasa.265:58Serikali haitaruhusu danili za kupandikizwa kwa chuki za kidini miongoni mwa Tanzania. Sisi tuambiwa mkatika dini yetu kupandikiza chuki dini ya ukapiri. Watoto yetu wachukie ukapiri, wachukie ukristo, wachukie upagani, wachukie madini yote. Ndiyo sehemu ya dini yetu hiyo. Na tuapandikize pendo la uislamu na mtume vetu. Tuchukie kufru. Ye ya nasema kwanzia sasa.266:28Serikali haitoruhusu watu kupalikiza chuki za ulili. Chuki zipo bani. Kama ilivokuwa makafiri, Kurani natuambia inatuchukia sisi. Na sisi tuambiwa kwamba tuachukie. Mwenye izmungu wanasema, walantaroba anka liyahudu walannasara. Hatta tatabia millatahum. Mwenye izmungu wanasema, hawatu ridhi kama yahudi na manasara. Mpaka mfuate millataho.266:56Ile kutoridhika manake nini? Wapenda watuchukia jama Wanatuchukia? Sasa hui wanawaziri ya sema kwamba Sisi hawa wanatuchukia, sisi tuwapende Ili tujenge utanzania Angalia maneno haya kuonyesha Ya kutaka ukuleta uwadui didi ya uislam Mwenyezi mungu wanasema Wala yazaluna yukatilunakum Hata yaruddu kumandini kumini inistafao267:24Wataendelea kuwapigia ni vita mpaka wawatoe katika ninienu endapo wataweza jee hii ndalili ya kutupenda hii. Ni dalili ya kutuchukia sasa watu wanawotupigia vita sisi tuwapenda. Na vile vile Dr. Sibilon ya mesema kwa mbanji hii na maadui wa wili katika kitabu chake siyasa ya Tanzania na dili. Anasema ni wa kristo na wa komunisti. Wataendelea kueka mikakati ya kupigia vita dini hii.267:55Yaani wa islamu watawapigia vita wa islamu. Yaani wa kristu watawapigia vita wa islamu. Watayendelea. Wakikisha kwamba wanapanga mikakati ya kuondoo wa islamu. Hii ndalili ya kwamba wanatuchukia. Lakini sisi hatuchangai kwa sababu qurani mesema watatupigia vita. Kwa hiyo ni na maana kwa mbali lazima tulinde hii dinietu. Kisha endelea kusema. Kwa moja na tamukohilo waziri ya meri ya mesema.268:22Mihadhara ya kidini enye kumbiri ya mani upendo. Na dini inayosika inaruhusiwa. Hapa inakusuliwa mihadhara ya kikristo. Kwa sababu wao ndio wanaukawa katangaza eti. Kwa mba yesu ni upendo. Ukristo ndio upendo. Ukristo ni huruma. Hata hospitali zaifuwa huruma hospitali. Uonyesha eti kwa mba dini yao ni ya huruma. Na dini ya kisilamu nchinja chinja.268:52Ndiyo wanapojenga kwa hiyo dini ya kiisilamu isipewe na fasi ya kuenizo kwa sababu asili yake ni upanga. Kwa hiyo dini za huruma na upendo ukristo ndiyo zienezwe Ameri ya sema hito. Kisha endelea ukurasa wane, utaona maneno ya uwadui didi ya uisilamu. Asema kwa mba serikali itakuwa ikiipatia misaada hili kuhifanikisha hizo dini ya mbazu zinazagaza nini upendo na huruma.269:24Inamana kumekuja misaada sasa kutoka ujirumani. Wataka kupewa makanisa kupitia nini? Serikali. Kwa hiyo, dini gani natangaza upendo na uruma? Ukristo, watapewa. Waisilamu wanatangaza nyihadi? Hawapewe. Kwa sababu dini yao ni upanga na bita. Vile vile waziri anasema, hiyo wakati ya kizungumza na baadhi ya viongozi wa dini za kaisilamu na kikristo katika ukumbi wa kerimjii jana.269:49Ambapo wali sisitiza kwa mba serikali haitavumilia tena kuona kashpa hizo zinaendelea. Lakushangazi. Serikali haina dini. Sijui imejiwaje kama kuna mihadhara ya kashpa. Ni lazima itakuwa wewe unimtu wa dini fulani. Halafu utasema kwa mba kuna fulani yanakashifu dini nyingine. Lakini wewe una dini umejiwaje kwa mba watu fulani yanakashifu. Watu anawosema kwa mba mungu mmoja.270:20Kwa wawo sio kashpa lakini watu wadini nyingine wataona nkashpa kwa sababu wawo mbele yao mungu ni watatu. Sasa wewe kiongozi wa siyasa umejiwaji kama kuna watu wanakashifu nini nyingine ni wazi wewe ima ni mkristo au kibaraka wa mkristo. Vile vile hata hivo waziri huya kusema ni namnagani serikali tadibiti kashpa hizo za kidini lakini ya lisistiza sasa serikali itakuwa kali zaidi kwa wanawahubiri.270:49Chuki thidi ya dini nyingine. Yani watakuwa sasa wakali zaidi kwa wa islamu. Na mtaona watakautiwa ndani ni wa islamu. Siku zote mtaona ni hivyo. Makesi ni ya wa islamu. Uwezi kukuta wa kristo wanafanya hivyo. Kwa sababu wawana ubiri upendo. Kisha anasema waziri. Naomba wenzetu mtuwelewe kwamba. Kauliza kuleta chuki serikali. Hazita vumilia tena. Serikali itakuwa imevumilia.271:15Sasa basi haitafumilia tena, alistiza wanamiri. Kwamba mihadara ya wazi sasa imekusha, imekufu. Alisema anapata mashaka kuelewa kama kuna watu wanahubiri chuki. Kejeli na kashfa dini ya dini nyingine ni waumini kweli wa dini zao. Na kawataka wampe aya katika maandiko matakatifu inayawuruhusu kuubiri chuki hizi. Ziko aya chungunzima. Wakati luhum.271:39Hata la takuna fitna. Wayakuna dina kuluhu lila. Aya mwenyezi mungu. Wapigeni vita mpaka fitna na ushirikina yondoke. Hii aya mwje wapu. Aya kutuambisha tuondoe ushirikina. Hii sisi aya upendo hii. Hii ni aya vita. Vita kuna upendo na niyake jama. Kwa hiyo heya sema kwamba hakuna aya ata moja. Tumempa hii mwje wapu. Ataka nyingine tutampa. Nisaidie huyo mwubiri ya nesimama kutukana na kuhubiri chuki.272:12Anapata wapi hayo? Hebu nipeni haya katika biblia na msa hafu. Sisi tushato. Bado watu wa biblia. Halisema jambola kusikitisha lilopo kwa baadhi ya umbiri wa dini. Kutumia bibaya uhuru wa dini. Kwa kueneza kashfa, matusi, kejeli, na chuki dhidi ya dini nyingine. Mambo ambaya halisema kuwa haya kubaliki katika jamii kwa kuwa yanatishia ya amani. Ajabu wa mejiwaje watu wanaleta chuki, wanaleta buguza katika mihadhara.272:41Mpaka leo hajatiwa mtu ndani kwenye kesi yote iliudaiwa ya kashfa. Anasema kuna watu, wanaleta chuki na bubuza katika mihadara. Lakim paka leo hajatiwa mtu ndani kwa kesi ya kashfa. Mpaka leo majikesi ya irisho na kufutu. Kwa sababu kesi zenyewe zasema kwamba wewe umekashifu dini ya mwenzio. Kwa sababu umesema kwamba yesu siyo mungu. Sasa hiyo ni kashfa.273:08Lakini waziri wa Mamu Yandani anasema hiyo ni kashfa thidia dini nyingine. Asema, alisema jambola kusikitisha, huku wa kituwa mifano ya nchi Algeria, Lebanoni na Irelandi, ambaya alisema kuwa zimetumukia katika majanga ya vita vya kidini, waziri Ameri alisitiza kuwa serikali haipo tayari kuiacha nchi hii kitumukia katika janga hilo. Angalia hawafahamu istoria ya vita iliopo Algeria, Irelandi.273:38Ni watu wanasiasa kuwa kandamiza wa islamu wa sitake kutekeleza dini yao. Ndiyo maana kutatukea machafuku. Na nchi hii kitokea watu kuwa kandamiza wa islamu kutatukea machafuku. Kwa njima uhuru wa daawa. Itatokea watu ingine ya watu kubali utasimamisha jihad. Kwa hiyo wakitaka isisimame hiyo jihadi ya ukanga. Ibaki jihadi ya daawa waache uhuru. Lakini wakienda kuzui ya watu kufikisha ujumbe wa sawa.274:08Watatokea vijana mujahidina kama walibu tokea Algeria Angalia kulea Erlendi Ni vehebu moja laki kristol na kandamiza vehebu nyingine Kwa hiyo wanatokea hawa vijana Wanamua kupigiana na dola Kwa sababu dola ime elemea nini upande mmoja Na hapa itatokea hivi Endapo serikali itakuwa ni ya kanisa Na ikasahau zile hakiza wa islamu Basi ni lazima vijana watakuja kusumamisha jihadi274:37Na ndiyo itaka potokea vita. Na vita wala siyo shahari kwa wa islamu ni husu na yayini. Ni kheri mbili. Ima nasuru ima shahari. Vita siyo shahari kwa wa islamu. Vita ni kheri ima mtu wa ruzukiwe shahada au ushini wa dini ya munyeizmu. Kwa hiyo siyo siku zote mbili. Vile vili ya kifafanua kuhusu endeshaji wa mihadhara. Waziri ya meri ya lisema.275:05Huko mtindo ambao umezuka hivisasa wa baadhi wa ubiri kutumia miskiti na makanisa kuendeshea mihadhara ya kashfa na kawasini kuwacha mtindo huo. Hii ni nasaha kweli na toleo na muisilamu. Kwamba muisilamu asizungumze maneno ya dini ndani ya miskiti. Na kisema kashfa mkwamba usiseme kwamba yesu siye mungu ndani ya miskiti. Anasema waziri ya alisitiza kuwa. Sisi atutaingia miskitini wala makanisani.275:36Wakati ukiubiri kashfa, tutasubiri utokenje na tutakukamata na kukushugulikia. Kwa hiyo ndionjia hii sasa imepanga. Kwa mba wale vijana ambao wamekua tayari kutetea dini yao, walikatazwa kuzungumza viwanjani. Wakasema haya tuendeni kwenye nyumba za mungu. Tia wasema kwa mba tutawasubiri mkitoka tuto jamani jihade ya fikia wakati sasa.276:04Aija fikia wakati sasa. Kwa mba mimi nzungu mzenenu la mungu halafu nitiwendani. Bora niti. Bora tufe sasa tumalizu. Na tumesema kama ikiwa nkashifa ni Kur'ani ndiyo ilio kashifu ukristo. Kwa hiyo yeye waziri ya simame achane msafu mmoja tu. Au au chome mmoja tu. Kama yeye ni mtu ambaya mesimama upande wa kanisa. Achome mmoja tu.276:34Mtu wakwanza kuchangia hoja hiyo ya waziri ilikuwa ni sheke nurudini aliemueleza waziri kuwa hakuna chuki baina ya wa kristo na wa islamu. Ispokuwa kikundi kimoja ndani ya wa kristo.277:00Ambacho kinaongozo na buwana sisi li sumbulanga. Hai, mashieke peremende yao, nasikia wana kusema. Halidai kuwa, kikundihicho, ndicho kina chotishia amani, katia wa kristo na wa islamu, nae mchungaji kinyama songo wa keikitia liweleza waziri kuwa, iwapo kila muubiri ya tatumia kitabu chadini yake, katika kuubiri, hakuta kuwa na fujio kashifa na chuki za kidini. Kama kuna uhuru wadawa, hakuna vita. Kwa sababu,277:28Kwanza tumeambiwa tuineze daawa kwanjia ya ukoli. La itiraha fil diin. Hakuna kutia na nguvu katika ufisilmi. Kaa kufa. Ingieni katika uislamu kikamiliku. Ama yule ambaya hasemi. Wala hazarau shiria kislamu. Laki yuko na hukumu kituaguti. Huyo anambiwa kwa manifasiki. Jitu ufu. Lakini hajatulewa katika mila ya kislamu.277:57Na sheikhi baada ya kutajama ni nuhaya, sheikhi Muhammad ibn al-Wahab, anatoa dalili ya yote alu yazungumza ukunyuma ni kawli ya munyezi mungu subhanu wa ta'ala, la ifraha fi ddin, kad tabayana rushlu minal gayi. Faman yakfuru bituagutu, wa yu'min billah, faqad istamsaka bil'urwa tilhutka, lamfisama laha. Ana sema munyezi mungu subhanu wa ta'ala, katika suratu al-bakra aya miandil na msinasita.278:27Asema hakuna kutoza na nguvu, kuteza na nguvu katika nini? Kwa nini? Mwenyezi mungu ashabainisha ubainifu na ukotobu kwasi. Kwa hiyo katika wisilamu hakuna kutoza na nguvu. Dalili, hoja za dalili, nguvu ya dalili ndiyo ambayo inatawala. Sio kutelea kutoza na mababu kwa nguvu. Kisha akasema mwenye kukufuru utuahuti na akamuamini mwenyezi mungu.278:57Basi huyo nduo ameshikamana na fundo lililokuwa ni magubuti kabisa. Wanachuoni wanafasiri hapa ima fundo magubuti manake ni uislamu. Kapsiri ya pili fundo magubuti la ilaha ila Allah. Mba yote manamuja takaribana. Hawa mkufuru tuaguti. Wakamuamini mwenyezi mungu. Basi hao ndio waliweshikamana na fundo magubuti la ilaha ila Allah. Na fundo la uislamu.279:25Kwa hiyo moja ya sharti ya kwamba wewe ubaki katika duwara la uislamu, ni lazima umkufuru toahuti. Uwe kafiri lakiwa toahuti. Na uwe mumin lakini wanini? Wa Allah. Muisilamu anakuwa mkafiri na muisilamu wakati huo. Vipi? Akiwa muisilamu anamuamini Allah. Anaitua kafiri endapu anakufuru nani? Toahuti. Wanuga kafiri mkukanusha. Kwa hiyo sisi mma kafiri lakini mma kafiri wavipi?279:58Wakukufuru nani? Tawaguti. Na tawaguti ni kila na yabudiwa siikuwa Allah subhana wa ta'ala. Mwenyezi mungu watuja alie, diwenye kushikamana na kunduhilo igumu ambale mwenyezi mungu amelita alo uru watu lufka. E mwenyezi mungu utakabalie matendo yetu kujimla. Utakabalie haya maneno tuliazungumza ya hibiti katika nyewezetu na yaweze kuyafania kazi. Mwenyezi mungu...280:23utuepushe na shari za madui wa mwenyezi mungu uangamize na shari zao na kama ipo haja ya kuwaungoa mwenyezi mungu waungoe warudi katika duwara la haki sisi ya tutaki uangamie kwa sababu bado tunawaisabu nilugu katika imani lakini kama wamebaki ni wanafiki mwenyezi mungu awaungoze katika njia ya haki waweze kujua na ikiwa hawatojua wawo basi vizazi vyao vitoki katika hali ya kujua haki280:53Idara inawakumbusha ndugu wa islamu habari ya zakatul fitri wa kweli nitaku lizungumza kuhurithu. Njini mmeshuudia jamaniku wanzia jana leo? Gwimbi na wa islamu waso njweza, wamekuja hapa kwenye kituo hiki, wakitaraji kwamba mwenyezi mungu watawahifazi siku yaidi wapati angalau na wawale kama njini. Maadamu mtu kachuna uso waki kaja hapa, basi msimrudishe mtupi.281:24Bahatimbaya mpaka dakika hii hatuja upata ufadhili wakueza kuwasaidia watu kuwapa zakatu lfitri zaidi ya ufadhili wenu njini. Natangazo limetolewa ndugu zangu wa islamu na idara ya ustai wa jamii. Leo linawiki na kiwango cha zakati kimetolewa na kukiri shilingi ya saba na ansini bida. Kimisha tolewa. Kwa yondugi yangu muislamu ujue kwa juhudi ya kohi unawifanya.281:53Ndipo mwenyezi mungu tufungulia hii milangu ya kheri. Mbona watu hawe mbita asisi nyingili? Ni wazi mwenyezi mungu wamewabariki? Ni wazi mwenyezi mungu wanabariki nyuhunizenu? Kwamba watu wameanza kuona kwamba nusura inapitia kwenye. Kwa hiyo msi warubisha nyuma ndugu zangu wa islamu. Kama ikiwa watu hawa watakuja jihandikisha. Maraka makaratasi ya jaye. Halafu wagaiwe zakatu lfitri watu wa rubaini ya msini.282:22Ambawa hawa kupata ni watu karibu alifu moja. Ni yaibu kwetu. Kwa hiyo, Allah, Allah shime ndugu zangu. Ndiyo hawa. Mimi ni na yaona, ni na ya shugudia jamanu. Kuna ndugu zenu wako katika tabu, katika mjihumu. Isione watu wanapita laki wako katika shida. Hasa ndugu zetu wakinamama. Ndiyo maana mnaona idadi kubwa ili ukuja hapa ni wakinamama. Ndiyo hawa wenye kudhalilishwa katika jami yetu. Wengi wameachwa. Wengi wamefelewa na umezawa. Na wameherezwa watoto.282:54Kuna mtu hajui cha kulachate cha sasahidi ya takipata watu. Wao chambali ya kesho. Kwa hiyo Allah Allah ndukuzangu wa Islam. Mtu wasigia kawona kwa mbazakatu ni fitri ni zaka ya matajiri. Na mtu mea mifaradisha kila mwanamime na mwanamike na watoto. Mtu ambaya na miliki ziyada ya ili. Kama wewe unashilingi mfano kuminatano elfu. Unashilingi elfu moja miatano.283:24Unayo siku ya ini na unaweza ukala shilingi miya saba na msini, basi ile miya saba na msini uitue umpendugi yako. Kwa hiyo hii inaonyesha kwamba sisi tulio wengi hapa tunawajibika kutuwa zakatul fitri. Ni aibu tukiona mtu katika njini ya mekuja kuandikisha jina na zakatul fitri. Njini ndio mwanusuru ndugu zetu. Na kutuwa ziyada siomba ya mtu waesabu idadi ya watutuwa kanyumbani. Atoe. Lakini kwa kuzingatia shida za ndugu zao.283:56Kwa sababu watu wamekua mabakili Na huu ni mlangu wa kheri nyingi mnaufungua Watu wengi walikuwa hawai juu ibadahia zakatu fitri Watu wengi wanapokea kwa zulma zakatu fitri Wezo wengine ni maimamu wanamashamba wanavuna kikuali kweli mipunga na nini Lakini wakakawa kanguje zakatu fitri Baka siku ya ili ya pili kakusanya mtu guni ya mbili Wakati kuna ndubi yake muisilamu siku ya ili hajuila kuchakula284:26Kwa hiyo na wawusia lugu zangu wa Islam. Siku zimebaki nchachi. Lugu zenu muwapena fasi ya kuwapa hizi pesa. Zende wakanunue chakula. Tayari wameanza kuandikisha lugu zenu kuanzia jana na leo. Na keshu watakuwa wengi zaidi. Na njini wenye mtashudia. Kwa hiyo Allah Allah. Akulu kawli hadha. Wabilahi tawfiq. Wa sallallahu ala sayidina Muhammad. Walhamdulillahi rabbil alamin. Kuna swali mwje taulizana keshu. Kambilisha la.285:03Mshadana Muhammadin abduhu wa rasuluhu ama abadu. Luu katika imani. Na indilea. Na darasaletu malumu la muizi mtukufu wa ramadhani. Na leo biidni Allahi taada. Tutakuwa tumekamilisha. Kitabu cha alusulu thalatha. Kili chuanlikuwa na sheikh Muhammad ibn amdul wahab. Ikiwa tumifikia atuwa ya mwisho ya kusuma kitabu hiki. Kwa kutaja. Wale matahuti watana.285:33ambao shekhe ya mewaona diyo vingunge na maraisi wa matahuti tuliona utarubia haraka haraka hamesema aptawavitu kathiratun waru usuhum kamsa matahuti ni wengi na viongozi wawo ni watano wakwanza ni ibilisi laanatullah ale na wapili wa manuubida wa huwaravin ni yule anayabudiwa katika viumbe286:04Katika hali ya kwamba yeye ya meridia. Watatu wa manda an nasa ila ibadati nafsihi. Ni ule mwenye kulingania watu wa pate kumuabulu yeye nafsiyake. Watano wanene aasheian min ilmi algaidi. Yoyote mwenye kudai kwamba anajua chochote katika ilmu algaidi. Ama watano tumeona. Wa manhakama bi gairi ma anzala Allah.286:35Niyoyote yuli ambaya na hukumu wa ambayo haya kuyateremisha mwenyezi mungu subhanahu wa taala. Hapa panaingia kila na hukumu wa sheria zisizokuwa za Allah. Kama vile hukumu za inchi. Kama hizi tulizonazo ambazo asli yake ni fikra ya mwanadamu. Au hukumu zamila pia ambazo fikra yake ni asli yake ni mwanadamu. Kila hukumu ambayo metungwa na mwanadamu au kiumbe chichote.287:06Mwenye kufania kazi sharia hii basi yanaitua mtaaguti. Awe ni hakim au mahkum. Mwenye kukumu au kukumiwa na katika hali ya kwamba yukurata. Tulizungumza jana juu ya namna ambavyo mwenye izimungu subhana wa taada. Kwa wale ambawa na hukumiana kwa sharia isiokuwa ya Allah. Wametajwa mafungu aina kama tatu nne.287:39Mungula kwanza wa meisabi wa kwamba ni wanafiki. Kama iki wa wapu katika sura ya uslam. Na wanataka kukumiana kutaguti. Nikalimu nyezmungu wa likusema alamtara ila alabina. Yazamuna anahumamanu bima unzila ilayk. Wama unzila min kablika yuriduna anyatahakamu ila taguti. Wakadu umiru anyakfuru bihi. Hiwa yuridu shaytanu anyudhillahum dalala mbaida.288:10Yee, hukuwaona wale ambao, wanadai kwa ambao, wameamini, yale ulioteremshiwa. Na yale yalioteremshwa kabla ya kowewe kwa mitumi walutangulia. Wanataka kuhukumiana kwa toagut, wakati mwenyezi mungu hameambrisha hakufuriwe huye toagut. Na shaitani anataka kukutosha kukutovu ambadi. Hapa ayahii, jana...288:39Tunizungumza machache kuhusu ayahi. Kwa mba hawa na ukusudiwa ni wanafiki. Sababu muislamu wakweli anahukumiana kwa mwenyezi mungu na mtume waki. Ama mnafiki atahukumiana kwa thawaguti. Ajui anafanya huo ni ushetuani. Mwanachuoni Ibn Kathir rahimahullah. Katika kuhilizea ayahi.289:08Anasema hadha inkarum minallahi azzawajalla maniddaa alimani bima anzala allahu ala rasulihi wa ala anbiya ilakadamin. Wa huwa maa thalika yuridu anietahakam fi fasli khusumati ila ghairi kitabillahi wa sunatu rasulillah. Hili ni kanushu kutoka kwa mwenyezi mungu. Wakila ambaye anadai kwa mbani mu'min. Wa yali alioterimshi wa mtume wetu muhammad.289:35Na wali wali uterimshua mitume, wali uterimshua mitume, wali utangulia. Na akati huwa anataka kukumiwa katika magumbanu baina yaki na watu ingine. Anataka kukumiwa kwa kisicho kitabu cha mwini isi mungu. Na kukumiwa kwa kisicho suna ya mtume salallahu ala salam. Anaelezea kwamba asli ya kushuka aya hii. Ni ugombi ulitokea baina ya mtu mmoja katika ansari. Rajulun minal ansari.290:05Wa rajulun mina liyahudi. Waligumbana hawa. Juyajambu. Fajaala liyahudi yakulu baini wa bainaka Muhammad. Yule yahudi anamuambia yule ansari. Ataka yetu hukumu baina yangu mimi na wewe ni Muhammad. Yahudi ndiwasima ito. Tuende kwa Muhammad yetu hukumu. Ama yule ansari anasema baini wa bainaka Kaabu binilashraf.290:40Ugunzi wetu utawukumiwa baina yangu na wewe na Ka'ab al-Ashraf. Huyu ni Yahudi. Angalia. Yahudi anataka kawukumiwe kwa Muhammad. Wakujua kwa mba Muhammad ni mtu muadilifu. Huyu ambaya na jidai ni muisilamu. Anataka kukumiwa kwa Yahudi. Asi ndiyo ikashuka ayahi. Mwenye izi mungu anasema jee ukuwaona wale. Wana ujidai wameamini mwenye izi mungu.291:13Na wameamini yali uliotirimshu wa wewe na yali uliotirimshu kwa wali amba wanikuja kabla ya kuwewe Muhammad. Wanataka kukumiana kwa Tawaguti. Wakati mwenyezi mungu wamewambrisha wa mkufuru Tawaguti. Hii kawan sababu ya kushuka aya hii. Kwamba yoyote yule amba yatajidai muislamu halafu kupapatikia kuenda kutaka kukumiwa kwa amba ni Tawaguti. Huyo atakuwa muislamu mgunjwa wa moyo.291:44Mnafiki. Ndiyo pali mwenye izmungu subhana wa taala kabainisha. Katika nyingine fatara aladhina fie kulubihim maradhun. Yusariuna fihim. Utawaona wale ambawa katika nyewezao zina maradhu. Wanatimbilia kuwa fuwata matoahuti. Wanakuenda kwa matoahuti. Mayahudi, manasara. Wanakuenda huko. Wanasema nakisha antusiba na laira.292:14Tunakuenda kule kwa sababu tunawogopa, tusije tukapatwa na maafa. Kwa hiyo wanakimbiliya kule kutaputa izzu, kutaputa izzu, tukufu. Wanaona kule ndiyo watapata nusra. Ndiyo pale katika nyingine pia mwenye izmungu wanabainisha, nyu ya sifa ya waumini, ambao ni wanafiki ya nasema aladhina yatakidhuna alkafirina awliya, minduni la, minduni ilmuminini.292:45Angalia, wali ambawa na wagi yuza makafiri kuwa ni marafiki badala ya wawmini. Ayabetahuna indahumul izzah. Yee, wanataka kwa makafiri utukufu. Fainna alizzata lillahi jami'a. Hakika utukufu ni wa mnyizmungu. Watte! Mnyizmungu wa nasema, wa kad nazala alaykum fil kitabi, an iza sami'itum ayati lillahi yukferu biha.293:15Wa istahzau bia. Fala takuudu ma'ahum. Hatta yakudu fi hadithin ghairi. Innakum idhan mithluhum. Inna allaha jami'un munafikina. Walkafirina fi jahannam jami'a. Anasema. Wanataka utukufu. Kwa wali amba wa siyo. Siyo munyezi mungu subhanu wa ta'ala. Wakati munyezi mungu tayari ya mewaterimshia kitabu. Kama wangelikuwa. Wanasikia.293:47Aya za mwenyezi mungu zina kufurishwa na au makafiri Au kufanyua mzaa Basi wasinge kaa pamuja nao Msikae pamuja nao hao Mpaka waache kufanya stizai na aya za mwenyezi mungu Waache kuchezea dini ya mwenyezi mungu Hakika mtika pamuja nao mwenyezi mungu wanasema Mtakuwa kama wawo Na mwenyezi mungu watawakusanya wanafiki na makafiri katika jahanna294:18Inna almunafikina fidarki alasfali minanari. Hakika wanafiki watakuwa katika. Nanihi ya chini kabisa ya moto. Daraja ya chini ya moto. Daraja ya chini ya moto ndiyo moto ule mkali kabisa. Wala haitri daraja kwa kiarabu wa naita daraka. Daraja ni kupanda. Laki daraka ni kuteremka. Fidarki alasfali minanari. Sio darji. Darji ni juu. Darji.294:49Chini. Watakuwa katika ule moto wa chini kabisa. Kwanini? Kukimbilia. Kuenda kwa makafiri. Kutaka hukmu. Usaidizi. Nusra. Kuona kwamba huko ndio watapata utukufu. Mwenyezi mungu ambia hakika utukufu ni wake yetu peke hatu. Utukufu ote ni wake. Yuizu maniashaa. Wayuthilu maniashaa. Anamtukuza mtakai. Na mdalilisha na mtaka.295:20Kwa hiyo mtu ukawa jikomba komba kwa makafiri. Watawala. Biyo. Ona kwamba huko utapata utukufu. Au nusra. Usainizi. Ili uwadhili ndugu zako wa islamu. Wadhalilike katika dini yako. Angalia mwenye izmungu wanasema. Atawakusanya wote. Wanafiki. Na makafiri. Ndani ya moto kabisa chini kabisa. Wanafiki watapata moto uli wa chini kabisa.295:51Sheikhe pia katika kuilizea kwa urefu ayahii tuku katika kufasiri maana ya yule ambaye ana hukumu kwa yali ambaye haku yatirimisha mwenye izmungu subhanu wa taadu. Katika jumla ya sababu za ayahii kwa urefu. Kali mwenye izmungu anasema falawa rabbika la yuuminuna hata yuhakimuka fima shajara bainahumu.296:19Fumma la yajidu fi anfusihim haraja mima kabaita. Wa yusallimu taslima. Mwenyezi mungu ana apa kwa nafsi yake yei. Mwenyezi mungu ana apa kwa maula wa muhammad. Ni nilani ana apa kwa nafsi yake. Fala wa rabbika. Na apa kwa nafsi ya mula wako. Inamana yei ndi mula. Kwayo ana apa kwa nafsi yake. Mwenyezi mungu subhanu wa taala.296:51Anasema la yuuminuna. Hawawi waumini. Hata yuhakimuka. Fima shajara bainahum. Mpaka wakufanye wewe ndiyo hakimu. Juhu ya yali ambayo wa mizuzana. Kwa mfanye mtume ndiyo hakimu. Kwa isilamu wa kweli. Wakizuzana juhu ya jambu. Wanarudi katika kitabu na suna ya mtume. Na wakirudi kwa mtume ndiyo wapata yote mawili. Fain tanazaatum fi shayin.297:23Faruduhu ila Allahi wa rasuni. Kizozana juu ya jambo. Bireje sheeni kwa munyezi mungu na mtume. Ndiyo pale munyezi mungu wakasema. Hawi wa umini. Anakulaki hapo munyezi mungu. Hawi wa umini. Mpaka wakugia uze wewe Muhammad. Kuwa ndiyo hakimu juu ya yali ambayo wamezozana. Hawawezi kutafuta yote mungine zaidi ya Muhammad. Na hapa tuasema.297:54Kipindi chawuhai wanafasiri wana chuoni. Kuhukumiana kwa Muhammad ni kuenda kwa ke fizikali. Ya Rasulullah. Huyu kanidhulumu kitu fulani. Au huyu asema hivi. We wa semaji. Ilikuwa ni ada yao masahaba. Akizozo na jambu nafsi yake. Akizozo zana na muenziwe. Mbiyo wana kuenda kwa mtume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Wana chuoni wanasema. Baada ya mauti yake.298:24wanakuenda kwa wale warithi wa mtume ambao wamebeba urathi wa mtume ambao nini ilmu ya kitabu na suna ya buwana mtume salabawa na sanda au kurejea moja kwa moja katika yale ya terimisha mwenyezi mungu ndani ya kurani au yale ya wahia yale yaleta buwana mtume katika suna ndiko kurejea wakati watu wanazuzana hao ndio watakuwa umini wa kweli298:54Lakini waumini wanazozana juu ya mwezi, juu ya siku ya kufunga, mbiyo kimbia kwa siku wawe islamu. Hemu tutatulie, wafungie wale, wafanyie hivi wale, hawa ndalili si waumini. Mbiyo kwa siku wawe islamu, wale kwanini waika mkono kifuani, wafungie wasi swali, kwanini hawa swali na swala ya kima taifa, wafungie. Kayari ya metokea haya.299:26Yuriduna anietahakamu ila tawaguti. Wanataka kuhukumiana kwa tawaguti. Wakadu umiru anyakfuru bihi. Wakati mwenyezi mungu amewamrisha wa mkufuru. Ilikuwa kwa unjepesi. Nikuenda kwa wale ambao watu wa kitabu na suna. Kisha wakawukumiwa njambu lasawa. Mwenyezi mungu anasema. Sifa yao hao. La yajidu fi anfusihim haraja. Mima kabaita.299:57Wayu salimu utasilima. Kale ambapo utawahukumu. Au waki hukumiwa kwa kitabu na suna. Wawe hawana kinyongo katika nyewe za nafsizao. Katika nafsizao. Hawana kifo. Hawana atiati. Juhu ya yale ya liwa hukumiwa ndani ya kitabu na suna. Yale wewe uliwakumu na yo. Wawe hawana atiati. Na wanatakiwa kusarenda kikamilifu kwa ku. Hayahii wanasema.300:27Sababu ya kushuka mwje wapo ni wana mmoja ambaye alifanya ugombi na muenziwe. Watu wawili waligumbana wakaenda kwa mtume sallallahu alaihi wa sallam. Mtume ya kampa haki yule anestahiki. Kitu ambacho kilichotokea yule ambaye ya meukumiwa kuyikosa ile haki ya kaona kwa mba ni gulma ile ilufanyiwa na mtume.301:02Anasema la arba sirithiki. Alichofanya nini fakala sahibu. Fama turidu. Yule aliepewa hati. Akamuuliza yule anayidae kathulumiwa na mtume. Faibu natakaji. Ebu niambie watakaji. Wewe tumekuja kwa bana mtume tumewkumiana. Mtume amenipa mimi hati. Wehu rithiki. Watakaji. Akamuambiaji. Anathaba ila abibakari siddiki.301:33Tuende kwa Abu Bakar al-Siddiq. Eti huyu kamuona atakuwa ni mkweli. Atawa hukumu kwa wadili fukuliko mtume. Fadhahaba ilihi. Wakamuende ya Abu Bakar al-Siddiq. Fakala al-Ladhi kaba lahu. Kadikhtasamna ila nabi. Fakaba li. Fakala Abu Bakar. Antuma ala ma kaba bihi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam. Wakenda wakamuende ya Abu Bakar. Sisi tuli. Gumbana tukaenda kwa mtume.302:04Lakini mtume ya kampahaki huyu, kwa hiyo tume ya mua kuja kwaku, mtume ya kamamia, njini, nani ya mubakari sediki ya kawambia wali watu, njini, mtawajibika kufuata yali ya leo ya mua buwana mtume. Yali ya leo ya mua buwana mtume, ndiwa hayo hayo, mimi sinadangu, yulebwana pamoja na hayo, faaba, sahibu anyerba. Hakakatakuribika na pia na hukumu ya mubakari.302:38Kwa mba kilichu wa muliwa na mtume ndiyo sahihi. Fakala naati Umar al-Mukhattab. Boratu muendei Umar al-Mukhattab. Kamuendei Umar al-Mukhattab. Fakala almukumi ilahu. Kadeftasamna ila nabii sallallahu alaihi wa sallam. Fakaba liya alihi. Fakaba anyardha. Yulia liya pewa haki ndiyo katangulia fusema. Kwa mba situ ligumbana. Tukaenda kwa mtume sallallahu alaihi wa sallam. Akatu hukumu mimi mkapewa haki.303:07Lakini hui wana hajaridika. Umar ya kawuliza. Fasaalahu Umar mkatwadu. Fakala kathalika. Akamuuliza ulewana. Akamuambia yeyendiyo hifu kweli. Akambia yeyendiyo. Fadakala Umar manzilahu. Wakaraja wa seyfi fiyadihi. Kadisallahu. Fadarababihi raasawulazi abaa anyarba. Fakatalahu. Akambia haansudirini kilobu.303:38Haka ingia ndani ya nyumba. Katoka na upanga. Kutoka nje tuwa kamukata kichwa yule mtu ambaye hapurithia. Ika terimka ayamu. Kuungwa mkono omari mkakwabi radiyallahu anji. Kwa tendo alolifanya. Kwa mba huyu ni murtadita yake. Na kashulia urtati wake. Mbele ya mubakari na omari. Kashulia kwa mba yeyengu kafiri. Simu islamu. Kwanini?304:08Tendo la kukataa kuridhia au kutokuridhika na hukmu ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Ndipo mtume sallallahu alayhi wa sallam mwenyezi mungu wa katerimshi ayahii. Fala warabbika la yuuminuna hatta yuhakimuka fima shajara bayinahum. Hawawi wa umini mwenyezi mungu wa napa kwa naksiyati. Hawawi wa umini mpaka wa kujaliye wewe mtume kuwa nihakimu kwa yale wa lioktilafiana bayinayau.304:38Thumma la yajidu fi anfusi mharaja. Kisha ukisha wakumu. Wawe hawana kinyongo katika nafsizao. Kwa mba yeti wa mithulumiwa. Yeti hukumu niya batili. Yeti katu thulumu. Wa yusalimu taslima. Na wajisalimishe kikamilifu kwa hukumu ya mtume salawa wa la salama. Leo jamani wa islamu wameingia katika mitihana. Kujisalimishe leo kwa mtume. Kama vile tulifusema.305:08Taksidikuhu fima akhbara Nikuamini yale yote yaleweleza Tuaatuhu fima amara Kumtia yale yote yambayo meambrisha Wajitinabu maanaha anhu kwa zajara Na kujiepusha na yale yote yambayo Amea kemea kuyakanusha Amea kanusha na kuyakemea kujiekambani Kama ikiwa mtu meambrisha jambu Akanusha jambu305:39Wewe ukawa na ati ati. Haa itaizika na wapi hadithi hii bwana. Mbuna haiendi sambamba na akili. Hadithi hii ya sema mungu wa shuka bwana. Haa itakuwaji bwana. Tayari nkafiri wewe. Simu islamu. Umetia wasiwasi na mashaka. Maneno ya metibiti upokezi wake. Chain ya mapokezi yote nsahi. Hadithi mfano hili tulio sema ya nzi. Imo ndani ya Bukhari.306:10Akakapo ingia nzi katika chombo cha mmoja wenu. Basi msokomeze ni kwa kidole. Paka chini. Ala fukunwa. Tume anailezea katika adifi hii. Kwamba upande mmoja wabawalake. Kuna daa gonjwa. Na upande mmoja kuna dawa ya kutibu uo ugonjwa. Una neutralize ugonjwa huu. Kwa yotendo la kumsokomeza. Ni kuondoa ude ugonjwa. Lakini kama ungele muacha. Uka mtoa pale juu.306:40Kuuenda kaya gemea bawa lili la gonjo kasababishwa wewe kupatikana na makolera na mingine. Maneno kama haya. Maadamu ya metibiti katika sunna sahihi ya bonamtume sallallahu alayhi wa sallam. Chain yake wenye wa nasema ni golden chain. Anfulani, anfulani, anfulani, anfulani. Kala rasulullahi kaga. Maadamu ya metibiti kwamba mapokezi nsahihi na matni yake nsahihi. Hakuna atiati tena.307:12Ukiwa na kinyongo ndani ya mwe wako tayari, usha kuwa ni munafiki. Loyote ya nalolisema mbwena mtume unatakia uli sadiki. Tume kenda minguni, sahihi. Tume kapasuliwa kifuwa, katodewa na nihi, nyongo wakatiwa nini, siku tolewa nyongo. Kutiwa hikma, pamoja na imani. Kubali, siseme haa itakuwaje, siku hizo kulikuwa nazana za kuchana, ilikuwaje, haa.307:41Ni masala ya kiuungu haya mwenyezi mungu wa miterimisha. Malaika na vyombo vya kupasulia maalumu. Na ezekani. Sijamu ambalo hali ezekani. Yeye alieumba kiuumbe katika tumbo la mwanadamu. Mwanamike. Akajenga kutokana na mani pandela damu. Na pandela nyama. Na mafupa. Atashindwaje kupasua mwili tena mwanadamu. Na yeye diye huya aliepasua macho. Diye aliepasua majitundu ya masikio.308:11Ataweza je kupasua tena hapa kwenye kifuwa. Bayo ni jambu maadamu limetajwa. Ndani ya aya mfano limetajwa. Ndani ya hadithi. Basi unatakiwa kusarenda kikamilifu. Haya ndiyo makunzu sahihi. Yaki islamu, ndugu zangu islamu. Na yoyote yule ambaye atakuwa anakuenda kinyume. Kinyume na makunzu ya mtume sallallahu alayhi wa sallam. Kinyume na makunzu ya kurani. Basi huyo atakuwa imani munafiki au kafir jahara.308:41Tendo la kupinga, tendo la kukumiana, kukataa hukumu za mwenyezi mungu, yote haya na kuingiza katika kundi la makapiri, au kundi la wanakipi. Na kama ikiwa wa islamu, wataendelea na matendo hayo, basi ujua meua dini yao, wameziua nafsizao katika dini ya mwenyezi mungu subhanu wa ta'ala. Na tunasema ya nagitokeza sana hivisasi. Wa islamu leo anagalilika.309:11Kwa sababu wameacha Qur'ani na suna ya mtume, iwe ndi mtawala na hukumu. Kwa kipatu wana matatizo, mbio, wanakimbilia kwa wasiokuwa wa islamu. Eti wawo ndi watawondolea matatizo yao. Hapa tunaona aya za Qur'ani ziko nyingi, tunakataliwa wa islamu kuwagiuza. Wasiokuwa wa islamu kuwa ndi wasaidizi marafiki wandani. Nkiwagiuza hao, mwenyezi mungu nyingi mtakua pamoja na hao na sebu.309:45Na katika hadithi man tashabaha bi kawmin, fahua minhum. Mwenye kujifana nisha na watu, basi uko pamoja nao. Na hadithi almaru maaman ahabba. Mtu atakuwa pamoja na yule mwenye kumpenda. Kukimpenda muisilamu, utafufuliwa na muisilamu mwenziru. Kukimpenda kafiri, utafufuliwa na kafiri. Iwe ndugi yako muisilamu wa mchukia. Uataka haribikie.310:14Na kuenda kumfitini kwa muisilamu. Ili apate kuharibikiwa. Apate kuharibikiwa mambo yake na yo isilamu kwa ujumla. Eti hapo ndiyo unafurahi. E, wati wafungiwe wadigwana. Wajifanya maudari sana. E, tutaona safari. Kiboko yao. Taji ya mkubwa sasampia. Wataona chamte makuni yao. Jaman. Hata haki za uraia wa nadamu wa zijui.310:40Hakiza uraia zinasema mtu anahuhuru wa kuwa budu. Nchi hii anachutaka. Mwenye kuwa budu ngombe, ruksa. Mwenye kuwa budu ngurue, ruksa. Mwenye kuwa budu nyoka, ruksa. Mwenye kuwa budu chochote, ruksa. Kwa poti anapotaka, raia wanchi hii. Diyo yanapotuambia makatiba ya nchi. Kwa ya soma kila siku. Kwa hiyo iwe mtu waona rahama.311:07Mtu kukoteza hakiza uraia. Alafu ya najiona ni raia huru. Iwewe binafsi. Ukotayari. Mwenziwa koteze hakizake. Uhuru wake binafsi. Kabla hata ya uislamu. Ile haki ya uraia watakanduhia kwa nyanganya. Je haki ya uislamu sindio kabisa. Utataka agulumiwe na kugulumiwe. Kwa hiyo ndugu wa islamu. Tunazidi kukoteza. Maneno haya kwa huti. Alkismul khamis.311:39Tawaguti watano alietaju hapa na sheke ni yule ambaya na hukumu kwa ambri isiokuwa ya mwenyezi mungu. Iwe na hukumu kwa sheria za kingereza, za kifaransa, za kibanyani, za kimila. Yote haya na ingia. Anaesabiwa mtawaguti. Na tuliona jana, mashete wamewagawa mtawaguti katika makundi matatu. Tawaguti wakwanza.312:10Anbaya meituan kafiri. Wa man lam yahkum bima anzala Allah. Faulaika humu alkafirun. Anyingine. Wa man lam yahkum bima anzala Allah. Faulaika humu alfasikun. Yuli anbaya hufumu kwa kitabu cha munezmungu. Yali uterimu cha munezmungu. Haoni mafasik. Wa man lam yahkum bima anzala Allah. Faulaika.312:37Humud balimun. Wamesabiwa mma balim. Sifa tatu hizi. Kafiri, balimu, fasiki. Lakini wanachuoni, wanasema. Anaweza mtu kuhukumu kwa kitabu kisichokuwa cha Allah. Ima ataweza kuwa nkafiri, au balimu, au fasiki. Anaweza akawa kafiri kwa maana mewuacha uislamu. Kwa vipi, endapo yeye ndiye raisi wa nchi mfano.313:08Anahukumu kwa sheria za kinchi ambazo za tumba bumgeni. Na huku nafsi yake. Ye ni raisi. Unimkuwa mkoha. Unihakimu maakamani. Anajenga itikadi katika muewake. Kwa mba hizi hukumu zisizokuwa za Allah ni bora kuliko hukumu za mwenyezi mungu, za uislamu. Anaziangalia katika mtazamu wa zarao. Kwa mba hizi ni sheria za kibaribari. Sheria hizi ni bushlo.313:41Zimepitwa na wakati. Kwa hiyo wakati ya kiukumu kwa sheria zisuzukuwa za Allah. Anafurahi. Anaona anachofanya nzawa. Wanachuoni katika alusunda walijamao nasema huyu mkafiri hana shak. Pindipu watatangaza hivyo. Hakisema hadharani basi mkafiri anatakiwa atubie. Kama atubie anahakia kukatwa kichu. Mwingine.314:10Ni yule ambaye Moyoni mwake anamini kwa mba hizi siyo sheria mbaya Ni sheria nzuri Lakini ni wazifa Wazifa mepewa hana njia ya kufani Chakula na nini maisha Ni hakimu, kazi Kiongozi wa wanchi ya mkua mkua Yeye Hasemi lakini moyoni mwake Ni kwa mba imetulia kwa mba imani Sheria za Allah ni mbora314:41Hazi thalilishi. Huyo anambiwa kwa tendolake ila kufanya ili sheria yesu kwa Allah. Nisawa na muislamu kulewa kuzini hajatoka kwenye muislamu. Anahukumu kwa sheria yesu kwa Allah. Kwa hiyo anaitua mfasiki. Anaitua mfasiki. Na vile vile yule ambaye anakuwa hadharawu. Sheria za mwenyezi mungu subhana wa taala. Lakini yeye yuko katika hali ya kwamba.315:16Hatekelezi zile shiriasi. Lakimuwe ni mwake. Anaona kwamba hizi. Hizi shiria nyingine. Pia zafafaa kilogu kuzifanya kazi. Lakihadharau zile. Huyo anambiwa ni balimu. Ambevulumu nafsi yake. Naikiwa ateingiza dharau katika shiria za awa. Kwamba azifaizme. Pitona wakati. Kama tulibotulea mfanu jana. Una watu leo wa islamu. Kiwambia abaria kwamba. Tufanyeni juhudi jamani.315:47Nchi hii muizi ya katunfono. Wa isilamu ndi watakuwa kwanza kukupinga. Kwanza watakuwa mbia, we unaingiri ya mambo ya siyasa. Usizungunzi haya mambo ya msikitini. Jile nini muataka sheria za ki isilamu zita wali. Na hawa, siyasa kali. Wataka sheria ya muizi ya kuambia, haya mambo ya karabuni, msiflete ya hapa wana. Sheria ya kuondoa ulevi katika nchi. Kwamba muizi, mlevi, ya kihubakora.316:20Marufuku watu wa siuze maulevi na nini. Aaaa. Hii nchi ni kosmopolita ni bano. Changanyiko hii. Sisi tuna makapiri. Tuna watu wa dini mbali mbali. Msi tuletie mambuhae. Eache ni uko uko. Aaaa. Huyo hamekula asara. Kama najita muislamu hametoka katukamila. Kwamba hata hana matamaniyo. Kwamba hii nchi siku moja angadau. Ije kuhukumu muizi kukato mpono. Hafikirie hata hataraji.316:49bali kaiyeka mbali kabisa sema isisoge mambu haya haya ya tatuletea tabu sana haya ukijenga itikali na mnaindugi yangu mwisilamu metoka katika bila kwanini kwa sababu mwisilamu wakweli ni ule ambaye anataka hukumu ya mwenyezi mungu itawali katika ardi mwenyezi mungu anasema ini hukumu illa lilla amara alla taabudu illa iya hakuna hukumu isipokuwa mwenyezi mungu317:19Ndiyo ibada hapa. Ndiyo anasema. Nsiabubu isipokuwa ye. Tendo la kufuata sheria na kuitekeleza nsehemu ya dini muislamu. Angalia suratu nuru ayapili. Inafafanua kwamba kutekeleza sheria za jinai za muizi nsehemu ya dini. Anasemaji Allah subhanu wa taala.317:48Wazzani ya tu wazzani. Fajlidu kula wahidi minhuma miata janda. Mzinifu manamme ya kizini. Mzinifu manamme ya kizini. Wapigeni kila mmoja wao bakura miamunya. Wala taakudhukum bihima rafatum fi dini la. Isi wapeleke azaku ya wawili hawa. Kuingiza huruma katika dini ya munyezi mungu.318:17In kuntum tu'minuna billahi wa liyumil akhiri. Ikiwa njini ni waumini wa mwenyezi mungu na siku ya mwisho. Umini wenu mwenyezi mungu na siku ya mwisho umeshurutishwa na kumwadhibu mzinifu kumpiga bakora miyamoja. Na hii mwenyezi mungu wa sema ni sehemu ya dini enu. Diyo pale tunapuambiwa tunadanganywa na hawa watu ambao ni sekularisti hawa.318:49Watu wa mita ala hawa wanausema dini mbali Na siyasa mbali Hawa kurani na wakanusha Inasema kwa mba dini, siyasa, sheria, yote kitu kimoja Ndiyo pale tunakuambiwa na wana siyasa Tanzania serikali haina dini Laki wana inchi wana dini Wana uhuru wakuwa budu Ni maneno ya naudanga njifu Dazima tutanabali Ukisema muisilamu wana uhuru wakuwa budu319:26Nikwamba ana ruhusa ya muizi pia mkate mkono. Mzinifu wa mpige bakora. Kwa sababu mzinifu kumpige bakora nsehemu ya dini. Na mwenyezi mungu wa sema wasopige bakora mzinifu. Hawajia amini mwenyezi mungu na siku ya mwishu. Sasa vile mkia mungu. Tangania haina dini. Lakini watangania wanadini. Wanahuru wa kwa kudu. Maneno haya kichukuli wa kweli kisilamu.319:57Ni maneno ambayo uongo ni gogoru na vita. Ni vita. Dini katika uislamu kumkata mkono mwizi. Na mchiacha kumkata muambiwa njini siwa wa umini wa kikuli kweli. Hamna dini sawa sawa. Maneno kusema Tanzania kuna uuru kamili wa dini. Aa, si kweli. Sio kweli. Kuna uuru nusu tu. Kuna uuru ya mawasiliano baina ya mtu na mula wake. Wanachuoni wanaita ni.320:30Alibadatu lmahba. Suala, funga, zaka, hija, ndoa, kuzikana, kuritiana, mirathi, siwasia. Hayo tu. Hayo watalamu wa sheria za kizungu wa sema kwamba hizi ni family law. Na hizi nyingine ndio sheria za ibada hizi ya zituusu wala wakuziekea kanuni wala mikakati. Kwamba mtu atisuali, asisuali, ruksa.321:03Ndiwa huwa uhuru tunawambiwa sisi. Kwa mba jamani, mna uhuru wakua kudu, yaani kuswali. Lakini emu nseme leo jamani wa islamu tunajikusanya, tuataka tuanzishe mahakama za kishiria. Tuanzisha kikosi cha hisba alamru bilmarufi wa 9 mungari. Polisi wa kisilamu, muizi ya kikamatu wa kipatika na ushahidi, kuwe na vijikadhi vetu tumevieka kila pembe huko.321:33Ya katawezi mikono. Kwa itikadi kwa mba maneno haya ni ibada. Ni sehemu ya dini yetu. Hemu jaribu ni kuyazungumza ya maneno. Mtaitua sasa hivi kwa mkua mkua. Kwa mkua polisi. Gieleze unamana gani. Hemu tupanulia hapu. Unataka kuleta conflict of laws. Nigongano ya sheria. Ewa nasema katika sheria kanuni. Kukitokea hata hizi sheria zao hizi walizozieka. Kuna family law ya kislamu.322:09Ipo mpaka leo, lakia pigwa vita ya taka kumolewa kabisa. Wanasema, ikitokea sheria ya kiislamu ikigongana na sheria ya nchi. Sheria ya mila ikigongana na sheria ya nchi. Basi hii sheria ya nchi ndo inakuwa supreme. Ndiyo itatawala. Ikitokea mkigombana mfano katika mirata. Mama asema, mtoto ndio wangu liwachanae marehemu.322:41Hadapu watokia kijijana jike kingine jasema hata mimi nae na mtoto wa maremu huyo hapa. Unizwa hati yako yiko hapia sema haa sisi atuko wana tulihishi tumiaka miwili. Na mwanae ni huyu angalia cheti chanani hiki cha uzazi hiki. Mwenye alimtolea kule cheti chaki atuko wana kwe lakini hui ni mwanae. Hata siku ya mazishi mimi liuburia na wale wazeo.323:12Kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa323:47Uisilamu asema mtoto yule harithi. Sheria ya nchi asema harithi kwa sababu gani? Yule ni mkewe kwa mugibu wa sheria yandoa ya mwaka sabina moja. Ukikaa na awara miaka miwili. Kiasi chamtaani kujulikana ni mkewe. Basi ni mkewe huyo. Hiwa achukue sheria ya nchi kuwa ndiyo ya juu. Ndiyo itawale hapo. Hiwa anatua hukumu. Anasema mtoto huyu.324:19Nae pia ni mtoto wa marihimu. Kuisha. Uenda wapi sasa. Na shiria ya mboe ya inchi ndiyo ya supremu inatawada. Kutakuenda wapi. Baku wato sasa. Imli neambia. Kwa mba. Karisi. Mbona karisiswa. Andubi yangu mwisilamu ndiyo tumekuama hapa. Atuna kakuenda. Kutakuenda wapi. Na si atuna nani itena. Atuna makama za shiria. Atuna jeshi la polisi. Atuna sasa kufanyeje. Mnaona mwisilamu libo thalilika nchi. Kwa nini.324:54Hatuja tekeleza ibada yetu ipasada. Ntu ataona kwamba aswaditu. Afunga. Endahija. Endawapi kamaliza. Hapana. Kuna sheria za muamalati. Transactions baina ya watu. Sheria za ndoa. Sheria za nini. Hizi zipo. Alhamdulillah. Sheria za biyashara. Zote zipo hizi. Sheria ambazo zime kanusha mariba. Manakenchi kama ina sheria ki islamu. Wawezi kurusu mabinki ya riba.325:27Hata haya mainshuarensi pia ya rusii kwa shiria kisilamu. Ndani yake wanasema kuna riba, kuna kamari, kuna kitu wanaita gharar kwa shiria kisilamu. Wanasema hukumu ya inshuarensi hizi zilizopo katika manchietu ni haramu. Muisilamu kama ujui uenda, minataka laifu inshuarensi, unajua wana. Uenda andikisha wewe na wanao na nani. Inshuarensi ya kifo. Ukifa ulipwe, watuwa kila muezi kiasi fulani.325:58Ndani mna riba, hujui. Ndani mna kamari, hujui. Ndani mna gharari, hujui. Yote aya nasabisha tendolili unolifanya ni haramu. Dole ya kiislamu, kuna insurance ya kiislamu, amba ndani yake haina riba, haina kamari, haina gharari. Ni mambo wa islamu unatakiu hajuni. Kwayo watu kuhishi bila hukumu ya mwenyezi mungu, ni kwamba wanaishi bila dini. Wanaishi na dini nusu.326:28Na kuhishi na dini nusunusu lana nguguru jigili. Afa tuuminuna bi baadhu ilkitabi wa takfuruna bi baadhu. Mnamini baadhi ya kitabu na mnakufuru baadhi. Basi mjue malipu wenye kufanya hayo. Ninini hizion katika maisha yao ya dunia watapata fedhea. Na huko watapenekwa katika azabu kali. Ile kurizika tu na hii hali. Haa unajua bwana sasa bila insurance utafanyaji bia. Bila bank ya riba utafanyaji bia ya shara bwana. Hithi na heze kana.326:58Usiseme hivi naezekana. Wenzio tayari wa shaleta mabengi ya kislamu. Hayana riba ndani yake. Hayana mambo ya haramu. Usiseme hivi maisha ya naezekana kweli. Bila na nini riba hivi kweli kweli. Tayari unafanya mashaka na mambo ya mungu. Ambaye mwenyezi mungu ndiyo nasema. Ahallallahu lbaya wa harama riba. Mwenyezi mungu wa mihalalisha biyashara. Na miharamisha riba. Wewa sema.327:27Hii ni hiba. Sio ni nani hii. Sio riba. Yetu meka saving bank unapata mapesa. Kila ukieka kiasi fulani wapata ziada. Madanganyana. Masema. Unajua hii ni hiba. Paimu unajua masharti ya hiba kwa shiria kislamu. Hiba nzawadi. Nazawadi haitakiu mwenye kuitoa kueka masharti. Kwa shiria kislamu hiba. Haitakiu hii na masharti. Paimu weo kienka saving bank. Haina masharti bank.327:59Saving isharti lake mpamba ukiieka usitoe hiyo hiyo kesho. Au kesho kutu. Mara nyingine kuna fixed wanaitu. Ni muda maalumu. Pade katikati uwezi kutoa. Wenzio wachukua limapesa wapeleka wafanyia biyashara. Tena biyashara ya haramu ya riba tena. Wampamtu mfanyi biyashara. Wamlazimisha. Tuwakupa kumi. Rudisha kuminatama. Hadafu wanaeka mogi ya jinyumba yake. Shambalake. Usipolipa.328:31Tuachukua. Haya sasa tarazi hapu hapana. Nidhulma. Ndiyo mana mwenyezi mungu wakakataza riba. Kataza kamari. Mamu ya kubatisha. Ndikuamba kwa patikana maksabu, mapato bila jashu. Wewe mekawa tuapesa nziwa babaika wangaika. Wewe nakita kabisa utapata. Hapana. Uislamu mwenyezi mungu wasema. Hala Allahu lbeya. Waharama riba. Waharama riba.329:00Kwa nini? Kwa sababu katika beya, katika biyashara, kuna kitu watu wanaita ni riski mukhafara. Kuna riski. Riski nini? Pata potea. Unaeza ukapata, unaeza ukakosa. Lakini muamala wa riba hauna mukhafara. Na hakita nkimpa huyu ntapata. Ndiyo maana ikaituwa nriba ni haramu. Kwa nini? Kuna zulma dhani yake inaingia. Yule ndubi yako umemkopesha.329:28Huna wakati anakosa, anagulumika mfano, au anapoteza biyashara kwa sababu ya yote hile. Sio kwa sababu ya uzembe. Kwanini weo mkandamize? Na mwenye yezi mungu anasema, wataawanu ala albirri watakua, wala ataawanu ala alithmi waluluan. Shirikianeni katika dhani hii, katika kheri, katika yema na ucha mungu. Wala msishirikiani katika bambi na uwadu.329:57Ndugi yako wanaangamia filisita Wewe ume mngangania apana Shawri yako Wewe kifilisita mina chikuwa nyumba hii Huu kweli ni uminadamu Huu kweli ni ushirikianu wa kheri Katika dola ya kisilamu hakuna ilu Kwa hiyo muamala hote wariba Wakamari, gharari, bulma Unazuiwa na kiongozi wa dola ya kisilamu Hili halipatikani Mpaka tukubali kunisalimisha kwa mwenyezi mungu kikamilifu330:27Ndiyo pale tukamlishwa ndani ya Qur'ani. Udukulu fissilmi kafa. Ndiye ni katika uislamu. Kikamilifu. Sio uislamu wa salatu. Sio uislamu wa funga. Sio uislamu wa hijatu. Sio uislamu ni wa quranatu na kwachana. Uislamu wa sheria za biyashara. Uislamu wa sheria za madai. Uislamu wa sheria za jinai. Uislamu wa quranatu.330:59Uwe na mtawala anahukumu kwa shiria. Na mtawaliwa anahukumu kwa shiria kislamu. Kwa hiyo hapa sheke. Katika kukamilisha darasa lake. Ndipo mwisho wakasema. Waddalilu kawlubu taala. Na itaraha kiddil. Katika bayana rushda minalgai. Kubainisha kwa mbahaya yote ya letu wa bila nguvu. Maadamu watu waruhusiwa kufanya daawa yao. Wayaseme. Kwanini?331:30Nguvu za hoja za kiislamu ndiyo zita ingiza watu katika uislamu. Kwa hiyo hakuna kutezana nguvu. Kwani ukimtoza mtu kuingia katika uislamu kwa nguvu. Hawezi kwa muislamu kweli. Ndiyo yale maneno ya nosemu na madu ya kiislamu. Kwamba uislamu meingia kwa upanga. Uongo wala usingebaki mpaka deo. Kwamba mtu ambiwa lazima silimu. Lazima silimu na kuwa. Kwa hiyo atakuambia la ila ila Allah Muhammad Rasulullah. Lakini moe umekubali. Utajuwaji.332:01Atasuali kumbeni uongo, atafunga kumbeni uongo, atafuata maambo wakatiwe huko mbali ya mbele ya macho yako. Lakini kama huko ulimlazimisha, diyo maana mwenye jimu wanasema hakuna kutezana nguvu katika dini. Umainifu umeonekana ukoazi na ukotovu ukoazi. Kisha kawambrisha wa islamu wa mkufuru tuahuti. Muislamu kama uja mkufuru tuahuti basi ujuewe sio muislamu wa kweli.332:32Anasema fa man yakfuru bitoaguti. Wa yukmin billah. Fakadistamsaka bilurwati lufka. Mwenyekum kufuru toaguti. Naka muamini mwenyezi mungu. Basi huyo ndia liishkamana na fundo maghubuti. Hapa lurwati lufka wanachuwoni. Wanasema fundo maghubuti manake nini? Ni uisilamu. Fundo maghubuti manake nini? La ilaha ila Allah. Huya mbaya na kufuru toaguti.333:01Na na muamini mwenye ezi mungu. Basi huyo ndiyo mwenye fundo la kweli. Na kumuamini mwenye ezi mungu subhana wa taala. Na kumuamini mtume sallallahu alaihi wa sallam. Pamoja na kumuamini yote wale kujanayo. Mtume wale utangulia na mtume yote Muhammad khas. Kisha. Akakamilisha somulake. Na kitabu chake. Na hadithi ya mtume sallallahu alaihi wa sallam. Raasul amril islam. Wa amuduhu salam.333:29waziru watusanamihi iljihadu kisabilila. Anasema, kichwa cha majambo ni uislamu. Hadithi ya mtume sallallahu alayhi wa sallamu hii mipokiwa na imamu Ahmad na kirmidhin sahih. Kichwa cha jambu na mambu ni uislamu. Kwa hiyo wale wa islamu wengine, wakiambiwa kwamba ni kitugani cha juu, watangaza kafu juu, sisiemu juu, juu juu zaidi, hapana. Uislamu ndiyo juu juu juu zaidi.333:59Hakuna kitu chena, mtume ya nasema, raasul amri ilislamu. Kichwa chajambo, yani kitu chayuhu kabisa ni uislamu. Waamudu hussala. Na nguzo yake ni swala. Uislamu kama huna swala, huna nguzo. Ndiyo maana mtume ya kasimaji, anasema, assala imadu ddini. Swala ni nguzo ya ddini, ni maneno ya mtume hai. Manakamaha, fakadakama ddini.334:28Mwenye kuhisimamisha swala, hamisimamisha dini. Waman hadamantarakaha, pakadahadaman dini. Na mwenye kuhiacha, hameangusha dini. Ni mguzo ya hema. Mguzo ya hema, ukiivunja basi uislamu. Diyo unaona uislamu nilege lege hapa nchini mwena. Kwa sababu ya silimia kubwa ya uislamu hawaswali. Kwa hiyo madamu hawaswali, dini meanguka. Lakini hebu hasimamisha swala. Wataona kazi jinsi dini yao itakafukua na nguvu. Kisha kasema.334:59wa gurwatu sanamihi aljihadu fi sabili Allah. Na kilele chanundu ya hilo jambo nijihadu. Huku kuna kichwa, fanongamia huku. Na huku wa nanundu. Kichwa ndo wa islamu inyewe. Nanundu yake nijihadu fi sabili Allah. Haladullukum ala shi'in idhafa. Hali nasimaji Allah. Haladullukum ala shi'in.335:29Yunjiku min azabin alim. Adullukum ala tijaratin tunjiku min azabin alim. Tuminuna billahi wa rasulihi. Watujahiduna fi sabilihi bi amwalikum wa anfusikum. Anasema munyezi mungu subhanu wa ta'ala. Je. Biwa unyesheni bi ashara amba itawakua na azabu ya munyezi mungu siku ya kiyama. Biwa unyesheni bi ashara. Watu wakanya bi ashara. Lakini wajijua bi ashara itakawakua huko.335:59Wewa kazana huza machungwa wake leka sinini mombasa lakini mungu wa kujulisha hiyo biyashara hiyo fanya lakini kuna biyashara moja hiyo ndiyo itakau kukua na adhabu ya mwenyezi mungu. Umuamini mwenyezi mungu. Umuamini mtume wake na kupigana. Kufanya jihadi kwa malizenu na nafsizenu. Hii ni kauli ya mwisho ya mtume salallahu alayhi wa sallam na ndiyo kauli ya mwisho leka milishia sheke kitabu chake.336:28Jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi, jihadi.336:57Anasema mwenye zimungu mtaki rihman tume Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Nawa tuwake wa karibu. Nama sahaba zake. Mwenye zimungu wa salimishi wote. Akulu kawli hadha. Wa billahi tawfiq. Wa sallallahu ala sayyidna Muhammad. Walhamdu lillahi rabbil alamin. Rabbana takabal minna. Inna kanta samiun alim. Watuba alina. Inna kanta tawabur rahim. Mwenye zimungu wa tuli alie. Sotiko jumla.337:24Tuwe tumekamilisha ramadhani yetu katika hali ya kwamba mwenyezi mungu wa metusamee magambi yetu. Na ametakabalia ibada zetu kwa ujumla. Swada zetu, visimamu vietu vya usiku, swada kazetu. Na nyingine ndugu wa islamu na wakumushieni zakatul fitri. Ndugu zenu wa mekuja wanataka nusura elu. Nanyi mna washuhudia asubui hapa. Hasa kinamama wajane. Wali wachwa, wali otelekezu. Wanahitaji muape chakula chaidi tu.337:56Hawa kutaka jingine. Wamekuja kusajili majina yao. Wanataka mutasadaki kuwapa chakula chaidi. Asilimia kubwa ya watu waliwakuja hapa tangujana. Na leo ni yakinamama. Kuonyesha na mnagani dulma tunawatendia wanawake. Wakati njini mwenyezi mungu wanasema rijalu kawamuna ala nisa. Njini ni walinzi wanawake. Inaonyesha hawa wanawake hawana ulinzi.338:25Nakuna watu wanawanusuru kuenda kupita na kuomba zakatu ilfitri. Kwa mba hawana chakula siku yaidi hawa nduguzeli. Njini mtafurai wawo watakufanja, watakuwa nakatika hali mbaya siku iyo na watutu wawo. Kwa hiyo wamekuja wanataka nusra. Kwa mugibu wa idara uste wa jamii, wamesha andikishwa watu karibu alfumoja. Watu alfumoja nafikiri zaidi nafikiri. Alfumoja miyamoja tayari. Kesho watakuwa wengi zaidi.338:57Kwa hiyo hiyo ni tani moja ya mchele. Na mpaka dakika hii, zimekuja kilu wa msini tuza mchele. Sasa angalieni jaman, hii inaonyesha, takuimu zinaonyesha, wenye viki ni wengi kuliku wali unawesu. Lakini pia inaonyesha kwa mba watu wengi hawajui wajibu wawa kishiria. Kuhusu za katu lpituri. Wengine wanadhania ni wajibu wa matajiri. Hapana. Mtume ya mefaradisha ibadahi.339:27Wakila mwaname mwenye uwezo wachakula chaidi na ziada. Tulitua mfano. Ukiwa na alf moja miatano siku yaidi. Basi walazimika kutua shilingi miya saba msinu. Kwa ajili ya kunua mchele na kumpa ndugi yako. Kama una alf na miatano. Usiseme haa mimi sina wana. Kesho kutu anta kula nini. Haa haa. Veo asema kesho kutu anta kula nini. Ukumbuki ndugi yako asema kesho anta kula nini. Ramle mfe nyote kesho kutu. Lakini siku hile yaidi.339:56Awe na furaha na ye, aweze kushirikea. Kwa hiyo, Allah, Allah, ndugu zangu wa Islam. Na ziyada siyo mbaya katika sadaka. Hige hesabu ya vichwa vya nyumbani vili vyopo, kama mbitano, sita, saba, ungeza na mbitatu sadaka. Mwenyezi mungu, hawezi kutupa kheri yako hiyo. Hata kulipa kwa hali yote. Kwanini wanitaji ni wengi. Na hasa mwezi huu mtokufu, tumesema jemani unafagula nyingi. Kwa hiyo, Allah, Allah, na sitizia ndugu zangu, mutoe kwa ajili ya mwenyezi mungu.340:26Wama tukadimu li anfusikum min khairin. Tajiduhu inda Allah. Wa salla Allahu ala Sayyidina Muhammad. Walhamdu lillahi rabbil alamin. Kisho na fikiri kama ikiwa muwezi utatoka. Ndugu wa Islam. Basi kisho kutu ya itakuwa hidi. Na tutaswali tangamano. Tutaswali tangamano. Inshallah tarifa zitatoka rasmi. Lakini kuna bishara ya kibali. Bishara ya kibali. Kwa hiyo wasiwasi muundoke. Muundoe.340:56Hakuna ila kheri. Ni kwamba inshallah tumehiliwa kesho mapema asubuhi kupata kibali. Kwa hiyo kama muezi utatoka kesho. Magharibi. Sote wa islamu wake kwa wanaume. Watoto kwa kubwa. Tunatakiwa tuwa huburishe katika uwanja wa hili. Kuja kuona fagla ya mwenyezi mungu siku hiyo. Na kuja kuitikia dua. Zitakazotolewa siku hiyo. Ambayo ni kheri tu. Kwa hiyo na watakieni kila la kheri. Katika muezi huu mtukufu wa ramadhani.341:26Naskukun jema. Lakamana Allah minna. Wa minnum salih la amal. Naskukun jema. Lakamana Allah minna.341:56Fungu wa mwezi wa ramadhani Tulikuwa tunasubiri Habari za mwezi Endapo umetoka amla Lakini bahati mbaya au mzuri Mpaka sasa hatuja pata habari yoyote Juyo ya mwezi Bali tumeshulia watu Wameji ya bali Ambao tunategemea habari zao mara nyingi Wanasuali suala ya tarawehi Sasa kuonyesha kwa mbabado Hakuna habari susote za mwezi342:26Kwa hiyo kama hakuna habari za muezi, lisionikane kwamba ni jambo zito au geni, ni mambu wa li utufundisha mtume sallallahu alayhi wa sallam, kwamba ramadhani ni siku 29 au 30. Kwamba ikiwa muezi umeonekana na 29, basi itakuwa ramadhani mekamilika. Lau kama haikuonekana ramadhani, muezi ramadhani, mwisho mwezo ramadhani haukuonekana na 29,342:55Basi tumeamrisho tukamilishe siku 30. Kwa hiyo kama ikiwa hakuna habari za muezi, tutakamilishe sawumu yetu tukiwa tumesabu siku 30. Hila kanbi hitu, tunawambia wa Islamu kwamba endapo zitachelewa habari za muezi, mara nyingine mawasili yame nasawabisha kuchelewa kwa habari. Na hili siyo jambu geni, ni jambu ambado li tokea za mazamtume sallallahu alayhi wa sallamu kama tulibuona katika hadithi wakati tumesuma darasalam chana.343:24Laidi Suala zaidi na mambu yaidi Ni kwamba mtume alijiwa na wasafiri Kutoka mbali nje ya mji wa madina Na walikuwa juu ya vipando vyao Wakakuta watu wanakamilisha thalathini Wawali ingia mgini katika hali ya kwamba Mchana unakaribia kusha tenu Akhiru nnahari Wakamueleza mtume sallallahu alaihi wa sallam Habari za muezi343:54Kwa mbajana wawali uona na mtume alikubali ushuguda wawale. Akawa tangazia wa islamu kwa mba hiyo leo itakuwa ni siku yaidi. Kwa hiyo akawa mbrisha wale. Isipokuwa sala tu. Kwa sababu ilikuwa tayari muda wa sala ushapita. Akawa mbrisha wa islamu. Tukutaneni katika uwanja kesho. Kusuali sala yaidi. Kukithi ili ambao imewafutu kutokana na kuchilewa. Kukatikana habari.344:23Hii ni tanbihi kwa sababu mara nyingine miezi na chelewa kupatika na habari. Na wala siwa usisi ambao tunategimea miezi ya nje. Au miezi ya kimataifa. Bali hata hapa. Watu anotegemea miezi hii ya ndani. Mara nyingi wamepata habari za usiku, wa manane. Mara nyingine wamepata habari ya subuhi wameamuka wanaambiwa. Kwa hiyo kwa sheria kisilamu siyo jambu geni. Jambu li takuwa geni kama mtu anawalazimisha watu.344:50Kwa mba habari kifika saa sita, hazi kufika, basi hatu zitaki, haa. Hii sio dini ya mwenyezi mungu, wala sio uislamu. Na haya mmaneno ya meandikuwa katika kitabu cha bakwata, baati mba ya nisikuja nacho hapa, lakini ingiwa somea, moja ya masharti ya kuona mwezi bakwata, mpa mba ikifika saa sita tu, radio zikifungwa basi. Habari ikija hapu, hawataki tena, wanasema hitu.345:18Kwa hiyo mwezi ukija sasa saba na ni usiku tisa haa hatu tatu. Sijui hii ni dini gani. Labda ni dini ya bakwata hii ambayo leo. Nasikia kiongozi wa bakwata metangaza sambili kwa mba. Anasikitika kwa nili wa isilamu hawana mwezi mmoja. Kwa hiyo watu wote waswali mwezi mmoja, waswali hidi mmoja. Na ateke halifu wa kamata. Kwa enzangu walusikia tarifa ya bari ya sambili wamesema hili. Sasa sijui ni wa isilamu gani hawana kusudia.345:48Wa islamu wa bakwata, wa islamu wa answari, wa islamu wa buhura, awapi Na buhura kesho muwezi unikani, usi unikani, kesho wataswadi Haa tutaona kesho kama watakamatu Lakini bila shaka hapa wanakusuliwa watu maalumi Lakini tunabashiria kheiri ndubu wa islamu Kwamba haya maneno ya kiongozi wa bakwata na wambia wakuwasi wa bakwata kama tasisi Kwamba bakwata wasisuali tofauti346:16Lakini wa islamu wanswari, aa ni taa sisi na vile vile. Wanasiku yao ya kufunga, wanasiku yao ya kufungua. Kwa hiyo wao, wanakuenda na muizu wa kimataifa, sio muizu wa bakwata. Na hili liko wasi. Sijambu la kijificho, serikali najua inakambua, ndiyo maana tumepewa kibali leo. Chakuswali hili hili tunautaka sisi. Kwa sababu kama tunaposema, wambanchi hii, watu wanahakia kuwabudu chochote.346:47Wakati waotu wanautaka, watu wanauhuru wenye wanasema. Nchi tama sirikali haina dini lakiraiya wanadini mbali mbali. Na kila mtu nadini yake anayabudu ngombe, ruksa. Anayabudu paka, ruksa. Nyoka, ruksa. Anetakuswali wanjani, ruksa. Mskitini, ruksa. Hakuna gogoro. Yule mwenye kutaka kuzuhia kote na watu.347:17Kwa kutumia hadhi ya lionayo ya taasisi yake, hui ili wanatawa kuleta fujo. Anatawa kufanya nchi iwe Lebanoni. Anataka kufanya nchi iwe Algeria. Kwanini? Ya kuanyima baadhi ya raia uhuru wa kuabudu vile wanakotaka. Kwa hiyo tunawabashiria wa islamu. Kwamba serikali mefanya mwadilifu. Kama ilivofanya katika swada za iliopita. Ni kwamba kunapote lilikwenda huko.347:47Kutaka kutuzuhia. Lakini viongozi kama tumpo sema wakisiasa hivi sasa wako mahirisana. Hawa yumbi yumbi mara nyingi kama zamani. Zamani likuwa hata yule katibu kata heza kawazuhia. Hauna ni hii njumbe wa nyumba kumbi. Kunikuwa na ukiritimba. Lakini sasa kuna utawala tidogu wa sheria. Kwa hiyo maneno yao ya metukiliwa mbali. Na sisi tumepata kibali.348:17Na tumiailiwa ulizi. Yoyote ambaye tataka kufanya fujo basi hataona chamtema kumbu. Bayo sisi tutasuali insha Allah endapo habari zikichelewa zikijaleo. Kesho tutaonana uwanjani. Hazi kutoka tutaendelea kufunga. Maandalizi yetu yatakuwa mazuri zaidi. Kwa maana ya kwamba kishukutwa. Tutaonana uwanjani insha Allah tangamana. Moja nataka kuatanabahisha wa islamu. Ni kwamba.348:47hili baraza bakwata kwa mtazamo wa kanisa. Linaonekana kwa mbani chombo kinachotumiwa na serikali kubibiti mambu ya wa islamu. Mandeno haya tukiasema sisi, tuambua, tuatukana bakwata, siitofanyaji, yapana. Muandishi wa kitabu ukristo na uislamu katika Tanzania. Huyu kwa asili ni muingereza, meishi miaka mingi hapa, naeneza ukristo wa kanisa la katoliki.349:17Anaitua Peter Smith. Ndiyo anafibitisha haya maneno katika kitabu chaki hiki ukurasa wa kuminambili. Anasema bakwata barazakula wa islamu Tanzania. Barazahili limekua liki wakilisha wa islamu hapa Tanzania tangu makasinanani. Wakati ulipotokea mga wanyiko mkubwa baina yake na chama kingine chenye kuyashugulikia masilaya wa islamu wa Afrika mashariki. EAMWCS.349:48Na ambacho hapo badae kiliharamishwa. Barazahili liipia liloguniwa. Lilitambuliwa na sirikali. Bali halifuungwa mkono na waisilamu ote. Wengi wawa liliona barazahili kuwa nichombo cha sirikali. Ambacho magumuni yake ni kuyadhibiti makakuwa halali ya waisilamu katika nchi hii. Muandishi ya nasima hivi tena badae hapo. Kwa kweli.350:17Bakwata ilikuwa na maafikiano na serikali na tuwaweza kusema ya kwamba kwa muda otu wa miaka ya sabini limekua chama peke ambacho kilikuwa kimeapa kipa umbele manufa ya Tanzania zaidi kuliko yale ya uislamu muishwa kunukundi. Mwishwa kunukundi. Sijitu rudie jama.350:45Mpate kuwelewa. Maneno haya meandiku angalia na mtu ambayo simu islamu. Tungesema sisi, tungeambua, kwazulia. Lakini hata wasi wa islamu wanatambua kwa mbaba kwata ni chombo ambacho nche sirikali. Tunarudia teni. Asema barazakula wa islamu wa Tanzania Supreme Council for Muslims in Tanzania. Barazahili limekua likiwakilisha wa islamu wapa Tanzania tangu makasitina nani.351:11Wakati ulipotokea mga wanyiko mkubwa baina yake na chama kingine chenye kuyashulikia masla ya wa islamu wa Afrika mashariki. Na ambacho hapo baadae kiliharamishwa liloguniwa lilitambuliwa na serikali. Bali halikuungwa mkono na wa islamu ote. Wengi wawa liliona barazahili kuwa nichombo cha serikali ambacho madhumuni yake ni kuyazibiti matako halali ya wa islamu katika nchi hii.351:42Kwa kweli bakuata ilikuwa na masikiano na serikali na tuaweza kusema ya kwamba kwa muda oti wa miaka ya sabini kimekua chama peke ambacho kilikuwa kimeapa kipaombele manufaya Tanzania zaidi kuliko yale ya uisilamu muisho wa kunukubi.352:11Kitabu kimenuliwa peramiho. Wajirumani sema peramiho. Kimenuliwa peramiho yuzi. Wakati bijana wako safarini katika maktaba ya kanisi na kiroma. Kinauzwa katika maduka mengi hu. Nao wanatubainishia kwa mbahiba kwata nchombo cha sirikali kazi yake kubibiti.352:40Kwa hiyo sheke mkua kitangaza wa bakwata, kwa mba wa isilamu ambao watasuali kinyume na bakwata, wazibitiwe, wana atuoni mambo magini. Kwa sababu kazi yake kubibiti matakwa ya, wa isilamu, kubibiti matakwa ya, na kuridisha matakwa ya, lakini serikali pime mtupa mkono sasa. Serikali yaumbia, aa, usige ukaniletea vita bwana.353:08Kwa hiyo yeyote anayetaka kuswali popote, ruksa. Atakaya kuswali tangamano, ruksa. Atakaya kuwabudu mwembe, ruksa. Atakaya kuwabudu nyoka, ruksa. Kwa hiyo wame mtupa mkono. Ushahili, kibali tumekipata leo rasmi ndugu wa Islamu, ni bishara ya kwamba nchi hii natakiwa hiyo ni amani. Na hui wana nataka kuleta fujo. Kwa hiyo kwa bari hizi, kwa uchache,353:36Na watakieni swahumu ile ukua ya kheri. Na mwenyezi mungu atakabalie swahumu zetu. Atakabalie visimamu vetu. Na dua zetu kwa ujumla. Na yali yote tulewa kusulia ya kheri katika sadaka za katu fitri mwenyezi mungu azitakase. Na ajaliye kuwa ni utakaso kwetu usisi kwa islamu ambao tunatua. Na uwe ni msaada wa kweli na baraka kwa nguzetu wa islamu. Inshallah mpaka hako utakapuonana tena katika mnasaba ima waidi.354:06Au swala za kesho ambazo zimundani Itakuwa pingine mwezi wa ramadhani Allah wa alam Kwa yoyote ambayo tapata abari za mwezi Basi ya siyache kutunulisha Na alietu ni ile ile kwa mba tutatangaza rasmi Bali hata ito kibali cha kutangaza pia tunacho Kwa tarifa lugu zangu wa islam Akulu kawli hatha Wa billahi taufiit Wa sallallahu ala sayyina muhammad wa alhamdulillah354:46Kama nchi ya kafiri haifai ila kwa tharura.355:25Kwa hiyo kama ikiwa unakuenda.355:51Nchi ya kiisilamu ni wajibu kupokewa. Suwada sijamu lahiyari upewe nyumba na kila kitu. Jei nafaa kupokewa misaada zawadi ambazo watu hawa wana kutumia hapa. Sijui hili suwadi na maana gani. Kupokewa misaada zawadi ambazo watu hawa. Utapokewa kama ni za wewe unakaa nchi ya kiisilamu. Kama wakaa nchi ya makapiri toka huu. Arakasa. Kama huna nini, huna nini, utafanya nini. Na huna daa wana ufanya. Utagiuka.356:25Ndiyo leo kuna mabinti wa kisumali wa mekuenda kule ujirumani. Wa meolewa na ujirumani makafiri. Wa mekuwa wa imbaji wa kubwa katika maofeni. Wengine ni kisoto vidogo vimetio majumba ya maatima wa shakua mkina joni, mkina nani. Ni mipango hii ya kutaka kuharibu dini ya mujismu. Kwa hiyo siruksa mtu kujihamia hamia tu. Kuhama kuna shiria yaki ya kislamu. Unatakia wende katika nchi ambayo kweli na manfaana masla ya uislamu na uislamu.356:54Wa billahi xtawfiq, takabala Allahu minna wa minkum salih la amal.363:09Muhammad na abduhu wa rasuluhu ama abadu.363:40Na wapeni pongezi zili ambazo masahaba walikuwa kukongezana. Takabala Allahu minna wa minkum. Takabala Allahu minna wa minkum. Nisali hile amadu. Ndugu katika imani. Nachukua pia nafasi hii leo. Watangazia kwamba kesho. Kutakuwa na sala yaidi. Ambawi meandaliwa kufanyika subui mapema. Saa moja katika kiwanja, chetu, chamarkas.364:11Hapa hapa barabara kumina tisa Hadi ishirini kweze kana Na shuuli hizo zitanza saa moja inshallah kamili Kwa hiyo mnaomba wa islamu ote Ambawa kutasuali hidi Tujumuike wanaume kwa wanawake Pamuja na watoto kwa wingi Kuadhimisha siku kuhi tukufu ya idul fitri Na pia programu yetu inasema kwa mba saa mne ya subuhi Kutakuwa na mashindano364:42ya mbio za baskeli kwa vijana, kwa hiyo wali hoti ambao ni wa shiriki upande wa wandalizi, pamuja na wakimbyaji, naombo muhudurie mapema kwa ajili ya tamasha hilo. Vile vile jioni, kama ilidu adayetu, kutakuwa na tamasha maalumu laidi, kule katika kiwanze chetu, chamsambweni, marabada ya sawala ya lasiri, hadi karibu na magaribu.365:13Baada ya kutuwa wa tangazo hili, ningipenda uweka wazi baada ya mambo ya liujitokeza katika sukumbili hizi za kujianda na swala na shuguli zaidi. Ni kwamba kama ilivyo kawaida yetu, ni kwamba sisi tunamsimamo wakufunga na muezi wa kima taifa. Hili li mshakua liko wazi kwa wa islamu wote wa tanga, baada na wa islamu wa mikoani.365:40wanafamika kwamba vijana na waze wote wenye msimamu ya kunusuru suna ya mtume salallahu alayhi wa sallam huwa wanasuali na muizi mmoja kukote pali unapotokea na tulibainisha msimamu yetu huu kwa dalili za kitabu na suna ya mtume salallahu alayhi wa sallam na kauli za wema waliutangulia katika masahaba pamuja na maimamu watukufu yetu waliupita na kwamba366:09Mwezi kama ilikokuwa dini ni moja, mjizmungu moja, tume moja, korani ni moja, wa islamu ni wa moja, hivyo na mwezi nao ni moja vile vile. Dimefibiti hili kwanjia ya ilimu ya kisayansi, pamoja na ilimu ya kilini, kwamba mwezi ni mmoja. Na mwezi muandamo ni mmoja duniani, hili halina shakatena, hasa katika ulimuengu huwa maendelewa ya kilimu, imeonekana kwamba hakuna miandamo miwili duniani.366:37Muandamu wa muezi ni mmoja tu kijiografia. Na hili li mbainisha ya li aliasema mtume sallallahu alayhi wa sallam kutuhadharisha au kutuamrisha juu ya masala ya muezi kwa ujumla kwa li aliposema sumu li ruiyatihi wa akhtiru li ruiyatihi fa inuhuma alikum fa akumilu li ida. Fungeni kwa kuoni kana muezi, fungueni kwa kuoni kana muezi na ikiwa muezi hauto ni kana basi kamilisheni hesabu.367:07Nasi jana kwa ujungla kwa kufuatiria habari za muezi ni kwamba hakuja toka muezi semu yote. Hatu kupata habari ya muezi, bali tumefanya mewasiliano hata na nchi za arabuni ambazo waweze tuhuona mapema zaidi. Imeonekana kwamba muezi haukutoka. Hivyo basi tumekamilisha siku 30. Watu wengi wametatazika, wametatazika juu ya msimamu huu. Lakini alhamdulillahi kila mwaka.367:36Inaonekana kwamba unakuwa na tata nyingi yuwe masala ya muwezi Lakini kukicha zinapungua zile tata Watu wanaelewa, watu wanaelewa Nakumbuka muanzo kabisa tulipo swali, swali yaidi na muwezi wa kimataifa Kwa hakika lilikuwa shindo kubwa sana hapa mjili Na bazi yenu vijana kia mlikuwa katika watu kuna mshangawa Kwamba vipi watu hawa na swali peke yao368:07Wakajiona kwamba wawo ndiyo wako katika mistari wa sawa na vijana wako katika mistari uliopote. Kwa hiyo wakaambiwa wale wenye kufali, muezi wa Arabuni ni watu wadinimpia inaitua wahadu. Afu kukawa na hoja nyingi za kubatulisha msimamu huku. Kwamba eti, vuko Arabuni kwenyewe, kuna tofauti ya siku nzima, wengine wakasema kuna tofauti ya masama ne, wengine wakasema masama tano.368:36Lakini alhamdulillah, itumalhamdulillah, kila tulivokuwa tuwa indelea kusuali hidi kwa msimamu huwa mwezi mmoja wa kima taifa, zile tata zikawa zinaondoka kwa kiasi kikubwa, na kwamba leo imefamika kumbe, mwezi ukitoka mfano wa rabuni, unakua takriban nisawa na huku kwa upandi wa nyakati, sababu watu walifikiria kwamba tofautia kusuali hapa na kulim kwamba369:06Ete kule wanatofauti na sisi masama nene matanga. Lakini tulipuwa tanabahisha hapana. Sote tuko katika longi tulimoja. Macho eyo tutakriba ni yanalingana. Yajua na machomozo yanalingana. Kwa hiyo kule hamna tofauti. Jamani kule ikigonga saa moja mfano maka. Na huku pia ni saa moja kabili. Watu wakafanya zogu. Hapana hiwezi kani. Bali kuna na wengine ni mashake wakasema.369:35Kwamba wawaliwai kwenda hija. Wakahiji wakaona kuna tofauti karibu masama ndi. Nini bwana? Hapa na huko tofauti masama ndi bwana? Na watu wakapigia male. Masikini za mungu walahi. Walikuwa hawajui. Lakini sasa waliwano kwenda kuhiji wakirudi. Waulizana. Jamani wewe ulibadilisha hii sayako. Haa. Na una kweli sayangu ni hizi. Ndifokuja ndifokuenda sasa.370:05Halafu kukainjia reniyo inaituwa idhaa ya jida ya kiswahili. Hiyo ndui katusaidia sana. Ikawakule ikigonga saambili ya subuhi, mtu angalia saayake nsaambili. Kwa hiyo kumbe ikawakumbe saaza kule na huku nsawa, kukabaki meno matulai. Kwa mba matulai ya huku na huku ntofauti wa naa. Mtu kimuuliza matulai nini, hana jawabu. Nini tu nsheka nnena. Basi.370:35Sisi madamu ni wa Tanzania, mambu ya uzalendo sasa. Sisi ni watu watasisi fulani, basi tutafunga na muwezi letu. Mna kumbuka kuna wakati, muwezi ulitangazwa na bakwata, pia ukakataliwa na bahati ya piya sasa. Na misikiti kakumba kugulo. Watu watoka subuhi, zenda kusuali hidi ya bakwata, bahati kasualifu nitarehe ambayo na sisi tumewona muwezi filipindi. Yani, tumepata habari za muwezi.371:05Kwa hiyo fungeni miskiti nyema imamu, ikafungwa miskiti. Mato keo yake, watu wa meamuka wa shakula suguli. Wataka kuswali.371:34Wakienda msikiti mkubwa, hamna kitu. Wakienda msikiti gani suji, hamna kitu. Haa, watu wakakimbili ya mswari. Siku hiyo tulipata jamaa kubwa, si mchesu. Ikawa njamaa kubwa ya mwanzu ambayo tumeswari. Kumbe mwenyezi mungu walitaka kukungua kheri, kutaka kuelimisha wa islamu kupitia kwa vijana wa mswari, juwe msimamo mabubuti wakupali swada moja mchizima. Mungu wakajalia.372:02Kwa ahadi yamba ya sulitua kwa mba. Jamani uwanja ni mdogo. Na suna hasa ni kusuali viwanja vewazi nje kilogo ya mgi ya umainewe yali yamba ya ni ya miskifu. Kwa hiyo tukapata rai ya famoja ya nduzetu hapa kwa mba jamani. Kwa nini tusisuali kiwanja cha tangamano. Kwa hiyo ikawa masada ya kuomba kiwanja cha tangamano. Kwa mkuwa manispa. Tukirusiwa basi. Kwa suali suada yetu. Umbe.372:36Kibali kile chakusuali kangamano filikuwa nitishio kubwa sana Kwa wale ambawa mejipanga katika safi ya uadui Lidi ya pijana wa suna ya mtume sana kwa wale sana Pade nakumbuka tulipata vibali vitatu Kibali kimoja tulishingo kukitumia winyewe kwa sababu ya hali ya hewa ilikuwa mbae Tulikuwa na mbuwa Kwa hiyo tukashauriana hapa alfajiri Tulikuwa na mbuwa mbuwa tukasema itatusawabishia matatizo Maadamu sheria imeruhusu373:05Na hadithi methibitisha kwa mbantume salada wa ala salamu alikuwa kisuali kiwa jani. Lakini siku moja kulitokea uhuru wa mbuwa. Akasuali msikitini. Kwa hiyo tukasema kusuali msikitini kutokea mbuwa. Pia ni uhuru wa kishiria. Kwa hiyo tukasuali. Lakini mungu wakajalia hili zinazufuatia. Ikawa hali ya hewa ikawa shuari. Bali mwakajana kama mitakumbuka. Hili yetu sisi ya kimataifa.373:33Tuliswali uwanjani tangamanga. Lakini baadi ya maalui wetu. Wasiopenda msimamu yetu. Waliromba mdua siku hiyo. Kunyeshe mdua. Walidikiwe. Wasiswali. Mungu akatuifadu siku hiyo. Badala yake liledua. Bikageuka. Siku ya pili kawa hiyo. Ambayo ndiyo siku ya hili ya kimngi.373:59Palipigia jimbua kwenye kweli simchesu. Mpaka saa moja hakuna hata mwenye basikele ya wezai kutoka hata munduli. Ikawa hidi siku hiyo, ikawa ni mauduri wa likuwa madomu sana. Na hii sasa ikalisabisha tishio. Wamba inaonekana kwamba hawa vijana, wansari, kusuali pale msini na ni wanjani, wanapata watu wengi. Na wawo gugurulao ni watu.374:27Kwa mbanswari wanaongezeka kila siku mbona wana kuwa wengi hivi jemani. Sasa mwaka huu wakamua kufanya bitimbi mapemu kabla ya huu mwisho wa mfungo mweze wa ramabani. Wakaenda kwa mkua mkua kuenda kutuwa manalamiko kwa mbabana sisi ilietu ni moja wa isilamu kitu di moja. Kwa hiyo sisi tuwaona kwa mba hawa vijana wa siruhusiwe kuswanili yao.374:58Mungu mungu375:31Baada ya manalamiko haya lio kuenda na hawa ze, ambao tuwajua kwa majina na alhamdulahi wanaonekana wakiangaika. Ndani ya gari ya mfanyi biashara mmoja. Ambaya nauza pariki, mashuhuri ya pamhili. Muuza pariki. Diyo huyo ambaya na kuenda kuzuhia watu wasisuali iti. Anaonekana na vijana, anangaika sana sana sana, laki sasa abari tunazipata. Ni kwamba mkua mkua metoa tamuko rasmi, uweleza kwamba.376:00Sijaona kipengele chochote cha sheria nchi hii. Kinachueza kuwazuhia hawa vijana kusuali hili. Siku hili wanayotaka. Tamko hili kwa kika lili wabunja nguvu. Kwa hiyo ikawa basi. Waekewe masharti magumu. Kwanini wakisuali pale tutadhalilika sisi. Wakisuali hili siku hii. Tutadhalilika watapata watu wengi. Si tutakosa. Lakini alhamdulillahi.376:35Ni kwamba baada ya ziara yao hiyo, nasi tukapata kibali rasmi ambacho kilia ndikuwa na mkua polisi wa wilaya tanga, ngoi, bwana ngoi, kilia ndikuwa tarishina sita. Ndiye ya merifa vibali tulivopewa siku za nyuma, tari nini mwizu wa pili mwaka tisina saba, tari mnani mwizu wa nini mwaka tisina saba, na anasema mvijana hawa miswali, ndo nae, haka toa hadi kwamba hata toa usalama wa kutosha.377:04Kwa kikisha ibada inaanza na kusha kwa salama. Hii kikibali kilifuatilia. Hii kifanza ni kibali chaki usalama. Lazima tuelewane. Yani merusiwa kutukana na hali ya usalama. Merusiwa. Sipamba yeti polisi wanatua vibali vya kiwanja. Tuelewane hili liekewazi vijana mpate kuelewa na mna ya kuelezea mamu ya lopua. Kibali chaki wanja matumizi hakitolewe na polisi.377:34Kibali cha matumizi ya kiwanja kinatolewa na kisa utamaduni wa manispa. Nacho hiki kime tolewa tarishina saba muzu wa kwanza. Kwa hiyo nae pia kisa utamaduni ametua kibali cha kutumia uwanja wa tangamano kwa ibada idilfitri. Kwa siku hii ya siku moja ambayo ilikuwa imani ya jumatano wa olikhamisi. Kwa hiyo hiki kibali tukawa tunacho.378:03Ikapuatilia kibali kingine cha kutumia uwanja, kibali cha kutumia matangazo, kibali cha matangazo Kibali cha matangazo ya kutangaza swala ya hidi Hime tolewa kuanzia saatatu siku hadi saatatu Kwa siku hili ambayo tuataraji kisho yate Hivi vibali vyote vipo hai Vibali hivi vipo vitaje vipo hai Ispokuwa kibali cha polisi Hili ndi wambado378:35Tunataka tulieke wazi Nikwamba fitness iliendelea Baada ya kusikika kwamba tumepata kibali Basi basi wana itakua haya waswali Nakinipaleta ngamano pale Kwa takawasiswali Kwa hiyo tukashitukizia barua Imeletwa saa kumi hioni leo Kwamba kuswali379:08Usu kuswadi swada yaidi uwanja wa tangamana. Reheni barua enu yetarehio kuhusu ombi liotajwa juu kutokana na sababu yaiza kiusalama. Kibali kilichotolewa hicho kitakua kimefutwa. Mnashauriwa mswadi katika misikiti enu siku zaidi na sio katika uwanja wa tangamana. Barua hii lipopatikana uungozi wa mandalizi ulikaa, ukaijadili, ukaonana na musika, na ya kabainisha kwamba.379:39Vyombo vyake vya dola Au chombo chake cha usalama Kimepata hisia ya kuweza kutokea fujimu Nakini katubainishia wazi Kwamba baruwa hii haiyamanishi kwamba mbezuiwa kufuali Hili lazima mbezingatie na anganie ni ibara ya mwisho Mnashauriwa kufuali Mnashauriwa kufuali katika misikitienu Payo hili natupa kibali chamkazo380:10Kwa mba kesho sisi, bakwata watangazeidi, wasitangazeidi, sisi biithni lahi tutaswadi. Hii inaonyesha kwa mba serikali imepuza maneno ya liotulewa na mufti jana kwenye maridio. Kwa mba yeyote atakee swali kinyume na muizi wa bakwata, haka matwe. Hii lilikawonekana kwa mba nila kipuuzi. Kwa sababu hata huya kisa wa polita nisema, sisi atuwezi.380:40kama hata watu kwa kufanya ibada, nchi hii ni huru. Kuoni hata leo wamesuali mabuhura, na mini mewaona, nani hata wazuhia. Kwa yonjini vijana, sualini mpukote pali mnapotaka, lakimsi suali tangamano. Kwa sababu za kiusalama, tumaona panafudu. Inawezekana, wawo ni watu wakomacho mahiri, lakta wamesikia kwamba, lakda kwasema, kwamba kuna watu watakuenda chimbia mabumu pale, kutuguru au nini, kwa yohili limeangaliwa.381:09Na uongozi. Mamba huwenda watu wadui huu. Kenda ukawatuma watu waofu. Kama walikuwatuma siku zile. Wakaja wakatufamia. Huwenda kuchimbia mabumi pale. Au kufanyaje, kufanyaje. Kwa hiyo pale pakawa panahali ya kutisha. Kiusadama. Kwa hiyo wakatushauri kwa mbatusali. Kukote pale bali wanja wote. Ambawa mtaamua wenyewe. Lakini usadama pia utapatikana katika mainewa hayo mingine.381:39Kwa kuwa huo wanja wa tangama Tumeoji maswale mengi lakini sasa kwa sababu wakati ni finyu Tunakabiliwa na ibada maswala kuminambilia na ukuja Ilikuwa hata tukitafuta kiwanja kingine mfano Mfano huku kwaituaji Nukwakwani, utaituaji kibali tena cha Manis Pass, UE, wapi? Ofisi zishafungwa Wakaka tusemi kiwanja cha Nanii hapa? Ndamore kwaituaji? Geli Schooli hapa?382:07Panaitaji tena kuwasiliana Kwa hiyo vijana ingine wakafikiria tusuali barbara ishirini pale Kwenye kiwanja chawazi tukapitia pia Tukaona kwamba kiwanja kile kitaitaji juhudi kubwa sana Kondua kipusi na kusawazisha Kwa hiyo meonekana darurahi Ndiyo jitokeza tutasuali nje ya msikiti huu kesho Biidni la itaada Mungu wa pijalia tutakamilisha ibada yetu ya hiji382:36Jambu ambayo unatawa kuwa tanabahisha kama tunukuwa tanabahisha wa islamu. Jamani mkai mkijua kwamba haya mambo ya uwadui ya taendelea kuwepo. Na taasisi ya bakwata ndiyo ambayo imeandaliwa kuendeleza uwadui wa uislamu nchi hii. Na haya maneno nilishawa ambia jamani, si maneno ya nasimu na answari. Ni maneno ya metibitishwa mpaka na wasiukua wa islamu. Kwamba bakwata imeandaliwa kunyongesha.383:06kubotisha misimamu ya kinini na kukianguvu misimamu ya kitaifa ni kitabu hiki kristo na uislamu katika Tanzania huyu muandishi Peter Smith ya meeleza haya na jana tuliatamuka haya neno kwa neno katika kitabu chabi vile vile kuna gazeti hidi ambayo limenukulu kitabu kingine ambacho pia nicha kikristo kinaitua develop383:36Development and Religion in Tanzania ukurasa 26. Mwandishi hamefibitisha ya kuatagi. Anasema viongozi wake wanafibitisha kuwa bakwata iliundwa na serikali ya tanu kwa lengola kwa vibiti wa Islamu na kwa kuwa chombo hiki hakikusudiwa kije kwa kilisha na kutetea masla ya wa Islamu.384:11Katibayaki ya mwanzo ilikuwa sawa sawa na hile ya tanga. Ispokuwa kwa magina tu. Jambu hili liliwashitusha hata wa kristo. Tazama kitabu chao. Development and religion Tanzania ukurasa 26. Kwa hiyo imesha kuwa tena ni jambu na wazi. Kwa mba hiki chombo kiliundo kwa ajili ya kudibiti matako ya wa islamu. Kwa hiyo hili linataka li tanabahishwe duguzangu wa islamu njue hiku. Kwa mba tutaendelea kukandamizwa upitia bakwati.384:41Lakini tumesema inshallah keshu kutasuali kwa salama. Tukimaliza sisi, tutakuenda kuulizia kama raia wanchihi. Kwamba ni kufugani za ki usalama hizu zilizofanya, serikali iseme kwamba inashindwa kutupa usalama katika kiwanja kile chatangamani. Tutaliulizia rasmi, kutahundwa kamati, itakuenda kwa mkua wilaya. Kuenda kuliulizia.385:08Kwa hiyo na usieni nguzangu utulivu. Na usieni nguzangu islamu tusuali kwa salama na amani. Bado misiko suko hiko mingi. Hii ni misiko suko milogu lakini sasa sisi tuwaona tumepata ushindi. Kwa nimi kwa sababu lengo ilikuwa tusuali kabisa. Hata maneno aliasema mufti jana ni ushaidi wa kutosha. Kwamba lengo nkuzuhia.385:35vijana au wa islamu kutekushinu wasitekeleze ibada yao vile watakavi wao wakati njihii mishakua inatangaza kwamba kila mtu na dini yake mwenye kuwa budumombe, ruksa mwenye kuwa rukunda, ruksa mwenye kulanyoka, ruksa sasa vipi weba kwata ya jieka kwamba wao ndio wasemaji wa dini ya kiislamu hapa Tanzania ni nani ya liwapa authority hiyo386:04Wakati wa islamu wanafamika, wameganika makundi mengi hapa. Kuna uislamu wabakwata, uliokubali maulidi. Uislamu wanswari, hautaki maulidi. Uislamu wabakwata, wasasa, uliokuwa wenda na muezi wakinchi. Uislamu wanswari, unakuenda muezi mmoja wakimatayi. Kwa hiyo uwezi kulazimisha. Kama vile mnavuona taasisi za kanisa, kila watu na itikadizao. Kuna zehebu hapa laki kristo.386:33Halitambui kabisa siku kuu ya Christmas. Jehovah Witness. Nalimesajiliwa nchi hii. Linasema siku kuu ya Christmas ni bida. Unasikia hii. Sasa eti ya watu walazimishwe kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu kufu.387:05vile vile katiba imeikawazi ya jamuhuri katika haki za raiya siruhusa mtu kubulumiwa kwa misingi ya ukabila ya rangi, awe azalilishwa nyanyaso kwa misingi wakidini hiki mkipengele cha katiba ya jamuhuri, tumewai kusoma na tutangalia msome muone na mnagani, kuna watu wanataka kukanusha fundamental rights za raiya wanchihi haki za msingi za raiya wanchihi, hapa tunaona katika kifungu387:35Nambari tano, chahaki na wajibu muhimu. Kwa mazumuni ya ufafanuzi wa masharti ya ibarahi, neno kubagua maana yake, kutimiza haja, haki, au mahitaji mengineo kwa watu mbali mbali, kwa kuzingatia utaifa wao, kabila, mahala palipotokea, maoni yao ya kisiasa, rangi, dini, hali yao ya maisha, kwa namna ambayo watu wa aina fulani.388:04wanafanywa au kuesabiwa kuwa zaifu au duni na kuekewa vikuazo au masharti ya pingamizi ambapo watu waina nyingine wanatendewa tofauti au wanapewa kursa au faida ilioko nji ya masharti au sifa za zalazima. Kwa hiyo hapa inaonekana tendo ili ufanyika hili la uzuiwa sisi kuswadi au jaribio lilikuwa ni tendo na kundi ambalo linajiona lina haki388:33Kwa zili wali ambawa na waonikana kwa ni wanyungi. Kama ikigundulika kwamba vyombo vyalola vime kuenda kusaidia ugalimu huu. Mimi inasema kwa mujibwa katiba ya jamuhuri ya mungano. Ni kwamba huyo kiongozi ikifimiti alifanya zoezihilo. Nilazima akwamishu. Nilazima atolewe kwenye uongosi. Kwa hiyo ni yuhudi itafanyo na vijana wansari.389:01Uundwe kamati na kuitaka serikali chunguze, kwanini hasa mwaka huu vijana wanswari wamezalilishwa katika itikadi yao na imani yao? Kwanini haya matangazo ya shie mkuu? Kitu gani hasa mwaka huu? Kuna nini? Halapu serikali tuweja wako. Ni haki tasema nzakiraiya kabla hatujataja zile haki za wajibu za kiislamu. Kwa sababu wawo kiweendea na aya na haditha kwa mbia Tanzania inadini.389:32Paibu dini ya Tanzania nikatiba ajamuhuri, inaeleza kwa maraia wanchiia asizalilishwe, asibaguliwe kwa misingi ya dini, kuwa nakundila watu linataka mambo fulani kwa misingi ya dini yao, kuwa watu ingine wasipewe na fasi ya kufanya dini yao. Ndiyo hili limejitokeza hivi sasa. Kwa mba bakwata, wanataka watu ote wende na sera ya bakwata. Yeyote ambaya na pinga bakwata onekane kwa mba nipinzani wa dola na sirikari.390:03Kwa hiyo kutumia vyombo vya doda, kuwazili. Tuwasema hapa sasa serikali itakuwa inadini. Ndiyo yali matangazo ya kusema kwa mba serikali inadini. Viki tokea vitu na mnahi, vinajenga dhana kwa wisidamu. Kwa mba hapana, serikali inadini ya bakwata. Inajenga itikadi na mnahi. Watu wanajenga iti. Ndiyo mana huyu, huyu bana Smith ya nasema, katika kitabu chaki, katika kunukulu, habari za bakwata.390:32Kasema maneno narudia tena tuliasema jano. Asema Barazahili jipi ya loguniwa lilitambuliwa na serikali. Bali haliungu mkono na waisilamu ote. Kwanini? Lezima wajiulize kwanini haungu mkono. Kwa sababu haya kuatai. Anasema wengi wawali liona Barazahili kuwa nichombo cha serikali. Ambacho madhumuni yake ni kuyadhibiti mata kwa halali ya waisilamu katika nchi hii. Kwa kweli maneno ya muandishi hai.391:02Bakwata ilikuwa na maafikiano na sirikali na tuwaweza kusema ya kwamba kwa muda watu wa miaka ya sabini kime kuwa chamapeke ambacho kilikuwa kime hapa kipa umbele manufaya Tanzania zaidi kuliko yale ya uisilamu. Weli jumuia ya jihita ya kiisilamu halafu masla haya uisilamu ya yekwa na baribidu. Weli hii itaitua jumuia ya kiisilamu jamanu.391:30Sindio pale wakawona kwamba kila jumuia inatetea uisilamu kuwa ni adui. Ansari inaonokana inatetea uisilamu. Inataka kunyanyua hali ya uisilamu. Inataka kunyanyua maendelewa ya kielimu ya uisilamu. Ni kero hilo kwa biongozi wa bakwata. Na ushahidi mkwamba tangu bakwata ivumbuliwe hapa tanga mfano jemani. Imejenga shule hata ya nasari. Imejenga shule ya msingi. Imejenga shule ya sekundari.392:00Mtu ya heza sema, asi hili ya sekundari, hapa na hile na hitu wa Muslim School. Hile nshule mejengwa kabla ya taa bakwata. Ilikuwa chini ya East Africa Muslim Welfare Association. Hakuna ni challenge hapa mjini. Ni wapi bakwata ilitengeneza japo kijinasari school cha wa Islamu. Sipuonyesha kwamba hina masila ya Islamu. Hii kazi yake kutengeneza majungu. Kukicha.392:30Na sisi tunarundo la mabarua ya majungu. Ya bakwata kwenye sirikali. Na ni hii kutufitini kwa wakua mikoa. Wakua makulisi. Ni kazi kuunda majungu tu. Na kuna kijana mmoja huya mbae ndiye yuko hapo. Alikuwa ni ndugu wa maremu. Huyo ndiyo rasulisikna huyo. Kila kijana mkua mkua. Ndiyo enda karamba ramba watu bigu. Ndiyo kazi yake kukicha.393:00Mungopi mwenyezi mungu hata siku moja. Ni mtu amini kabisa kuna siku ya mwisho. Amini kuna siku ya malipo. Amini kwa sababu lau kama angeli amini angejua kila analitenda litakua muhasabu siku ya kiyama. Kwamba takuja kuhisabiwa. Lakini ndalini kwamba haamini siku ya mwisho mtu huyu. Lau kama amini nguzangu kwamba kuna siku ya mwisho. Ange mungopi mula waki. Asinge fanya chembe ya fitna bidi ya watu wenye kutawa kumusuru nini ya mwenyezi mungu.393:31Kwa imara kuenda kukimbilia Vibali vya wacheza ngoma Adharani Mbiyo mwenye kusimamia hivyo vibali Kwa mbalazi mawatu wapate vibali Vya kucheza ngoma Yuko mbele kabisa ukeenda weu Kimtaka kusailie kwa hilo mbele Utamukuta atakuenda kwenye wakua Usalama, sulini, vibali Na kutafuka matrafiki wa kusimamia Ngoma mgini zichezu Ambazo mtaziona Kayari zimesimamiwa hizo ngoma Kikia hiyo siku kuu ya kinji394:03Mtahona jinsi bibali bilipatikana biangoma mjimzi. Haito kuwa kwa mbaa. Watachapu. Sasa hui mtu jamani. Sigi tutamueka katika kundia. Lakini mimi nasema. Mwenyezi mungu anasema. Kila penyezito panajipesi. Asaan takra husheian. Kwa huwa khayru lakum. Huwenda mkachukia jambo li kawana khayri na njini. Njini mnyue lukuzangu islamu.394:32Vijana wenye kunusuru hisuna. Kila pa kitokia nusura, kila pa napotokia misiko suku na mnahii, basi mjue nusura iko karibu. Nusura iko karibu. Kama hili swalala utata uloingia wa hili hairusiwe kuswaliwa mpaka ambri ya shechemkuu. Kwa kweli jana liko tangazwa, mpaka vijana wetu wa answari waliumba. Kwanini hawayelewe na fasi ya bakuata nchi hii. Kwa mba bakuata na sisi.395:03Kwa mujibu wa shiria zanchi nsasa. Wawo ni jumuia na si njumuia. Wawo kama wana mufti wawo. Na si tuweza tukawa wana mufti wawo. Dio yule wana mmoja alionana na buhora leo. Mbona nje mmeswale ya kukusikia sheke. Sheke mufti ya kitangaza haifate. Maapana wana. Sisi hile hiko na she yao. Hiko na mufti yao. Sisi hiko na she kuba hetu. Unaona. Wameelewa. Kwa mbada kumdino kumualia dini. Kila watu na dini yao. Kwa hiyo sasa kijana muisilamu wafahamu.395:33Bali mwisilamu yote kwa mba bakwata si kiongozi wa waisilamu nchi hii. Hili lifamiki kumujibu wa kanuni hizi zao. Asisikie tu kwa mba bakwata wamejita mbarazakula waisilamu hamna katika kipengele chashiria nchi. Kwa mba bakwata ndiye mtawala waisilamu ndiyo final say. Hata we waiza ukandisha katiba. Ukasema mimi ni barazakulu. Na ndiyo kaulia mwisho waisilamu. Ukienda ukula wizarani tapitishu.396:03Kwa nini tamba? Kaule ya mwisho ya islamu ya jumuhia yako. Kwa sababu hii njumuhia inawana jumuhia. Kwa hiyo, wewe ni kaule ya mwisho ya islamu ya esabiwa kijumuhia. Kwamba ni kaule ya mwisho ya wanajumuhia wako. Nini kila watu na jumuhia yako? Hakisema mi mufti, yaani mufti bakwata. Kwa hiyo, atakalotuwa tamukoni la usia wa islamu wa bakwata. Mwisho ya islamu wa bakwata ndiwa itikia amri hiyo. Lakini mwisho ya islamu asekua wa bakwata kama sisi. Tuatangaza atharania.396:38Sisi na bakwata ni ardi na mbingi. Sisi na bakwata ni ardi na mbingi. Wawo wanamadili yao na sisi tunamadili yao. Madili yetu. Wawo wanamwezi wawo na sisi tunamwezi yetu. Wawo wanatia katika katimba. Mawulidi rukusa. Na sisi katika katimba yetu tuwasema. Mawulidi bidaha.397:10Kwa hivyo.398:11Likara kudamilajwa. Wa kamamati minjofi. Likaraini bitahani. Tulaan. Wa aina minki saira. Tafafu ala fatar. Fajran. Fajri. Ya haru. Kulti. Mkala. Mkala. Mkala.399:03Kwa hivyo.400:48Kwa hivyo, kwa hivyo.Tampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.