Halaman-halaman awal teks. Buka buku di atas untuk membacanya secara lengkap.
iii
Tafsir Ibn Kathir
Kwa Jina Ia Allah Mwingi Rehema Mwenye Kurehemu
Utangulizi wa Tarjama ya Kiswahili Tafsiri ya Ibn Kathir
Tarehe 30 Juni 2001 mpaka 1 Julai 2001 katika ukumbi wa Shule ya Sekondari
ya Kiislam ya wavulana ya Ununio, jijini Dar es salaam, Tanzania, palifanyika
warsha ya kuzungumzia vitabu kama njia muhimu ya utawanyaji wa elimu ya
Kiislam kwa umma. Warsha hii ilihudhuriwa na baadhi ya Masheikh maarufu
nchini (bara na visiwani) na kiongozi wa semina hiyo alikuwa Al Marhum
Sheikh Abubakar Juma Mwilima.
Warsha ilitambua kuwa kuna mkuza mkubwa baina ya Waislam na Uislam
kwa sababu ya upungufu wa Elimu sahihi ya Uislam. Na mkuza huu kwa njia
moja umesababishwa na kukosekana vitabu vya elimu ya Dini katika lugha
inayofahamika na wakazi wa sehemu zetu hizi ambayo ni KiswahiIi. Ndipo
ilipoazimiwa kuwa pawepo na juhudi za makusudi za kutarjumi vitabu vya
Dini kutoka kwenye lugha nyingine, hasa Iugha ya Kiarabu na Kiingereza,
kuja kwenye Kiswahili. Pakaundwa kamati ya kushughulikia maeneo
mbalimbaIi ya tarjama. Maeneo hayo yalikuwa ni: Tafsiri ya Qur’an, Vitabu
vya Hadithi za Mtume (saw) na vitabu vingine mbalimbali na utafiti.
Kutokana na sababu kadhaa, utekelezaji wa maazimio hayo kwa muda mrefu
ukawa ni wa kudorora. Ndipo Ibn Hazm Media Center, kwa kushirikiana na
masheikh na wasomi wengine wa Kiislam wakaamua kulifufua suala hili.
Matokeo yake yakawa kushughulikiwa kwa tarjama ya vitabu muhimu
vifuatavyo: Minhajil Muslim, Raheeq al Makhtum, Lu’ulu Walmarjan, Tafsir
Ibn Kathir, Sahihil Bukhari, Sahihi Muslim, Tarbiyatul Awlad fy islam, Ulumul
al-Qur’an, Ahkamil Janaiz, al-Kabair, Fiqhi Awlawiyaat, Shaksiyyat al Muslim,
Shakhsiyyat al Muslimah n.k.
Tarjama hii ya Kiswahili ya kitabu “Tafsir Ibn Kathir” ambayo ni Tafsiri ya
Qur’an iliyoandikwa kwa Kiarabu na kutarjumiwa katika Iugha ya Kiingereza
na zingine ni katika mlolongo wa shughuli hii.
Tafsiri hii ya Qur’an Takatifu ambayo ni maarufu kwa jina la Tafsiri ya Ibn
Kathir iliandikwa na AI-Hafidh Abu AI-Fida ‘Imad Ad-Din Ismail bin Umar bin
Kathir AI-Quraishi Al-Busrawi (Aliyekufa Mwaka 744 H) ni tafsiri maarufu sana
kati ya Tafsiri za Qur’an katika lugha ya Kiarabu, na Waislam wengi wanaiona
kuwa ni yenye marejeo mazuri kwa mujibu wa Qur’an na Sunnah. Kazi hii ya
Kiarabu ina kurasa elfu tatu na mia mbili katika juzuu nne.
iv
Tafsir Ibn Kathir
IIi kupitia marejeo yote, Ibn Kathir amekusanya baadhi ya Hadithi dhaifu na
visa vya Kiisraili (lsrailiyaat). Darussalam ya Saudi Arabia walichagua jopo la
Wanazuoni wa Kiislam kuandika muhtasari wa Tafsiri Ibn Kathir katika lugha
ya asili ya Kiarabu. Sheikh Abu AI-Ashbal Ahmad Shaqif wa Rabitah AI-Alam
AI-Islami, Makka, na Sheikh Safiur-Rahman Al-Mubarakpuri, Mkuu wa kamati
ya Utafiti ya Darussalam waIifanya kazi na kikundi cha wanazuoni kwa takriban
miaka minne kufanikisha azma hiyo. Na Darussalam wakaja na toleo
lililofupishwa katika lugha ya Kiarabu, kwa jina la Al-Misbah AI-Munir Fi-
Tahdhib Tafsir Ibn Kathir. Tafsiri hii ya Kiswahili ni ya Kitabu hiki cha Kiarabu
Al-Misbah AI-Munir Fi- Tahdhib Tafsir Ibn Kathir.
Katika kufanikisha zoezi la kupata mbinu bora ya kuisimamia Tarjama ya Tafsiri
hii muhimu iliandaliwa semina maalum. Mnamo Oktoba 2005 katika Hoteli
ya Njuweni Kibaha, ambayo Iengo lake kuu lilikuwa ni kujadili Rasimu ya Juzuu
ya kwanza na kuweka misingi muhimu ya kufuatwa katika kutarjumi Juzuu 9
zinazofuatia. Semina hii ilihudhuriwa na baadhi ya Masheikh maarufu nchini
na wataalamu wengine wa fani mbalimbali katika Tarjama.
Hatuna maneno fasaha ya kuielezea “Tafsir Ibn Kathir” kama itavyojieleza
yenyewe kwa msomaji. Hii ni tafsiri Bil Ma’thur au kwa jina lingine Tafsir bil
Rriwaya ambayo imejengwa katika msingi wa aya kutafsiriwa na aya zingine,
na aya kutafsiriwa na maneno ya Mtume na maelezo ya masahaba kuhusu
ufahamu wao kama walivyofundishwa na Mtume Muelekeo wake mkubwa ni
kumuelekeza Muislam kwenye kuyajua na kuyafanyia kazi maneno ya Mwenyezi
Mungu katika uhalisia wa maneno hayo kama yalivyokusudiwa na Muumba
Mwenyewe. Tumeamua kutarjumi tafsiri hii ya Qur’an kwa sababu ni Tafsiri
inayokubalika na Waislamu wengi bila ya mijadala.
Kutarjumi kitabu kutoka lugha moja kwenda nyingine ni kazi inayohitaji umahiri
wa hali ya juu, na inapokuwa ni Tafsiri ya Qur’an au Hadithi linakuwa ni jukumu
kubwa zaidi, ambalo linahitaji umahiri wa lugha zote husika na maarifa ya
Dini na istilahi za Dini. Hivyo basi katika kuuendea mradi huu, msaada, ushauri,
mwongozo na ushirikiano mwingi ulitolewa na watu wengi katika hatua
mbalimbali za mradi.
Tarjama hii ni juhudi kubwa iliyoshirikisha Masheikh na wataalamu wetu wa
fani mbalimbali za Dini ya Kiislamu na lugha zote husika. Katika kipindi cha
miaka 17, Mradi huu wa Tarjama hii imepitia awamu mbalimbali, tutajitahidi
kuzielezea hapa zile awamu muhimu tu na pia tutajitahidi kuwataja wale wote
v
Tafsir Ibn Kathir
walioshiriki katika juhudi hii kwa njia moja au nyingine, na ikitokea
tumewasahau, tunasema Mkamilifu ni Mwenyezi Mungu, na aliyetusahaulisha
sisi si mwingine ni Shetani.
Walioshiriki moja kwa moja katika mradi huu katika rasimu ya awali ni, Al
Marhum Maalim Hassan ‘Uthman Mnjeja kwa kutarjumi Ibn Kathir ya
Kiingereza kwa asilimia 70; Ustadh Muhammad Abdallah Swaleh El-Maawy,
kwa kutarjumi Suratul Israi na Suratul Kahf, na Ustadh Abu Ja’far Chifu Sasya
kwa kutarjumi baadhi ya Sura zilizokamilisha Tafsiri hii.
Kwa lengo la kuhakikisha ubora wa Tarjama, Rasimu hii ya awali, ikapitia
awamu mbalimbali za uboreshaji. Katika awamu hizo, awamu kuu ni kama
ifuatavyo:
1. Tarjama hii ya Kiswahili imehaririwa kwa kupitiwa mara tano na Ustadh
Yassir Salim Awadh Masoud, Msimamizi Mkuu wa Mradi huu.
2. Tarjama hii ya Kiswahili kwa kulinganisha na Kiarabu imepitiwa mara moja
kwa ukamilifu na mara ya pili kwa kupitia maeneo mengi kwa lengo la
kuiboresha na kuifanyia uhakiki na Sheikh Seif Abubakar Ruga.
3. Pia Tarjama hii ya Kiswahili kwa kuilinganisha na ya Tarjama ya Kiingereza
imepitiwa mara moja na Ustadh Abdulsamad Salim Awadh.
4. Tarjama hii pia imepitiwa mara moja, Mijalada mitano, na Dada Arafa Sharif,
bingwa wa lugha ya Kiswahili, kwa lengo la kuboresha lugha ya Kiswahili
iliyotumika ndani yake na kuboresha muundo na mtiririko wa Mada.
Alhamdulillahi, juhudi zake na ushauri wake umesaidia sana katika kuboresha
Tarjama hii na kuonekana katika muundo mzuri huu tuliokuwa nao.
5. Katika kuipitia rasimu ya pili iliyohakikiwa, kwa lengo la kuiboresha na
kuihakiki zaidi, ilibidi tuwashirikishe Wataalamu wetu wengine zaidi wa Dini
ya Kiislamu. Kwa sababu tafsiri ina kurasa zaidi ya elfu saba (7000), si rahisi
kazi hii ikafanywa na mtu mmoja wa enzi hizi, hivyo basi tukazigawanya sura
na juzuu kwa kuwapa Masheikh kuzipitia na kuzihakiki kwa kulinganisha na
Tarjama asili ya Kiarabu. Hivyo basi, baadhi ya Sura na juzuu zilipitiwa na
Masheikh wafuatao, Al Marhum Sheikh Suleyman Amran Kilemile, Sheikh
Muharram Juma Doga, Sheikh Seif Abubakar Ruga, Sheikh Khatib Mussa
Giragiza, Sheikh Mohamed Ali Kibabu, Sheikh Ali Asaa, Sheikh Khamisi Liyenike,
na Sheikh Said Bawazir.