Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. 0:32 Amma ba'd, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Hurmatli haji biradarlar, Allah ta'ala haj ibadatlarinizni uz dergahida qabul eylab, hajda qilyan nuqsan kamchiliklarinizni uzu maghfirat qilsin. Seferlar uch turli bolib, biri maasiyat seferidir. Allah bundan barchalarimizni uzu asrasin. Yana biri mubah sefer. Masalan ticarat kabi ishlar uchun sefer qilish. 1:07 Amma uchunchi sefer, ta'at u ibadat uchun bolgan sefer bolub, u seferlarnin en afzalidir. Chunki unga Allah subhanahu wa ta'ala tarafidan ajru mukafatlar bardir. Chunin uchun bu sefer, awalgi iki seferdan qattig farklan maghligi lazim. Haj ibadati ham anachunday uluq sefer bolub, bunda musulman kishi rabbisini buyurqiga boyinsinib, boyuk farz amalini ada qilish uchun, 1:39 Muqaddas zeminge atlanadi. Wa uyerden gunahlardan pak bolib, goya anadan yangi tughulgan chakalaqdik vataniga qaytadi. Insan, har qanday safarga chikishdan aldin, safarida kirakli bolgan, safar ihtiyaclari, wa yeterli daracada azuk avqat bilan tamillanib aladi. Ya ki, shunin miqdari qe pulni ham ihtiyatke qarshi artighi bilan alib, ham yanini tulduradi. 2:10 Bunin xisabini almastan chixidagi zarar hammaga ma'lum. Biznin subatimiz bu khusus teyemes albatta, lekin haji bradarlarimizni itibarlarini mana bu ayat mazmuniga qaratib, eyn kirekli ozuqani unutmaslikke chakramiz. Bismillahirrahmanirrahim. Al-Hajju ashhurum ma'lumat. Faman farada fihin al-Hajja falarafatha wala fusuqa wala jidala fil-Hajj. 2:40 Wama taf'alu min khayriyi ya'lamhu Allah, wa tazawadu, fa inna khayra zzadi t-taqwa, wa t-taquni ya'uli l-albaad. Haj ma'lum oylardir. Yani, shawwal, zulqada, wa zulhijjanin awalgi onkunu. Bas kim shu oylarda, uziga, hajni farz qilsa, yani haj qilishni niyat qilsa, haj dawamida juftiga yaqillashmaydi. Günah ishlar. 3:10 cancal suran qilmaydi. Qanda yaxshi aman qilsangiz, albatta Allah biladi. Wa, haj uchun yolga tushusdan awal zarur azoqa bilan tamillanib alin. Albatta en yakshi azoqa, yani uziniz bilan birga bolushi lazum bolgan en yakshi narsa, Allahdan qorkisdir. Menden qortingiz, ey ahli danishlar. Allah ta'ala bandalariga nima manfaatli ikanini yaxshi bilgan zat. 3:41 Rahmatini ulardan darg tutmay, daima ularini anashunday manfaatlarga yollaydi. Musulman kishi rabbisini tarbiyasidan chetlenmay, unin korsatmalarini darhal almaqligi kerek. Aks halda adashkallardan bolib, uzige uzu cabir qilgan boladi. Allah ta'la bandalariga zulum qilgochi emasdir. Demek bizlar uchun seferda en muhim wa kerekli bolganlarsa Allahtan qurqish ekeni malum boldi. 4:11 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, agar safarga chqadigan bolsalar, safarga chqishladan awal uqidigan dualarida, safar mashagatladan, safar qinchilikladan, Allahdan panah surajdan ham awal, bu safarda yaxshilikni, taqwa, ve Allahda alani razi qiladigan amallarini nasib etsini soraridilar. Bismillahirrahmanirrahim. 4:39 Walillahi alannasi hijjul bayti man istata'a ilayhi sabila. Wa man kafara fa inna allaha ghaniyyun anil alamin. Allah ta'ala Ali Imran surasda, wa yulga qadur bolgan insallar zimmasida, Allah uchun manashu uynu haj ziyarat qilish borchibardir. Kimda kim kafir bolsa, yani kabani ziyarat qilish farz ikenin inkar qilsa, bas albatta Allah, 5:09 butun aalamladan bihi hajat bulgan zattir didi. Albatta haj amaladan Allah yemes, balki bandalar gina manfaatdar bulu, zarar ham uzlarigadir. Wa haj, unin yuliga qadir bulganlar uchun farzdir. Hajnin fazilata haqda peygambar sallallahu alayhi wa sallam, manashundi marhamat qiladilar. Al-umratu ilal-umrati katharatun lima baynahuma, wal-hajjul mabururu, 5:39 Laysa lahu jaza'un illal jannat. Umra, iki umranin ortastagi gunahlar uchun kafaratdir. Yani, umradan ki inqilingan umra, ikisini orasta qilingan gunahlar uchun kafarat bolad. Hajjul mabrunin mukafati isa, faqat jannatdir didilar. Mana bunda yulkan farz ibadatini, Allah ahlagani dik. 6:07 unin farz vaciblari va sunnatlargi putur yetkazmay ada itib, acru sawablar va maghfiratlargi irishish uchun, albatta taqwa azu qaskirak. Chunki kishida taqwa bulmese, hajda mumin bradarlari bilan janjallashib, ya ki günah ishlar qilib qoyib, hajini haj mabrur bulishtan mahrum bulib qalishi mumkil. Taqwanin manasida ulemalar, taqwa, Allah, 6:37 wa unin Rasulu Muhammad sallallahu alaihi wasallam buyurgan wajiblarini qilib, ular qaytargan haramlardan qaytish ila, uzin bilan dozak ortasida tusiq ya samaqligindir, didilar. Hurmatli haji bradarlar, taqwa hasil qilish uchun, awalan bar, alamlar Rabbisi bulmish, Allah ta'alanin nidasiga labbaydib, mukafati cennat bolgan uluq sefarga chikalliginizni, kuz unginizda tasawur qilin. 7:09 Bu haj ibadati bilan cemiki peygamberlar ummeti musharraf bulib, u ummetlarni uz peygamberlari ularga yetakchi bulib, bu muqaddas diyarlarga mubarak qademlarini, bazgalliklarini eslayin. Sun, peygamberimiz Muhammad sallallahu aleyhi wa sallamnin tughlib usib, uzadka ilk bar Allah tarafidan vahiylar nazil qilingen ana zaminlarga kilib, 7:37 uzad yurgan mubarak tupraklar ustuda turganinizni, wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni korib, uzadga iman kiltirib, sahaba bolish sharafatiga myassar bolgan, va butun alamga yakshilik madrasasiga eylangan, uluq insallarinin yurgan yerlariga kilish, sizga nasib bolgani haqida chukur, raqta fakur qilin, shunda qalbinizda Allahtan qurqu payda bolib, ibadatnin qadrini bilasiz. Zira Allah ta'ala, 8:06 Kup ayatları da tefakkur qilişke buyurgan. Hacnin en asasi rukni bolgan Arafat yeri da dualar qilib turusni eslan. U sizga makshargahni kuz unginizda tasvirlab, bu halni alamlar rabbisinin aldida butun xalayiqlarinin camlanishlari ge uxshatadi. Sahih hadislarda kilishica, Allah ta'ala malayikalarga fakhirlanib, bandalarimga qaranlar. 8:35 Meni rahmatimni arzu qilib alis-alislerden, sashi lari tozigan, canglarga batgan halda keldilar. Men sizlarni shahid qilib aytaman ki, ularini gunahlarini maghfirat qildim direkan. Haji bradarin, siz ham mana shu marhamatlar astiga daxilsiz. Sizni bu fazildan hech kim man qila almaydi. Qalbiniz sevinchka tolsin. Allah ta'alasini qanday nimatlar bilan uluqlaganiga nazar tashlayin. 9:07 Otmişdegi salihlarnin hajdegi hallarga ham bir baqin, chunki ularinin yurishturmishlari bizlar uchun katta darsdir. Acap imas ulardan tasirlanib, taqvadarlardan bolib kalsangiz. Hakim ibn-i Hizam radiyallahu anhu, Arafa kuni suish uchun tayarlangan yusta tuya, va yusta kulni alib kilib, kullarini azat itar ikenlar. Shunda bunu korib turgan adamlar yigige tushib, 9:38 awazlarini kotarib, doa iltijalar qilib aytishar ikan ki, ey parvardigara, mana bu kullin kullarini azad qildi. Biz ham senin kullarinmiz, bizlarini dozaq atashidan azad qilgil. Mana shunday uluq insallardan yana biri, fuzayl, arafada turgallarida, adamlar doa qilishar ikan. U kishi esa, farzandini yokatkan ayaldik qattig yiglar ikanlar ki, 10:08 xatta du aqlishka xam aciz bulub qalar e kallar. Qiyash batar zaman baxlar na osmange kotarib, xalumga vay bulsun, agar mini kechir magan bulsa rabbumdi re kallar. Buqshudan kilgan bazda ruwayatlarda aytadalar ki, qalal fudaylu li shuaib ibn-i xarbin bil mausimi, in kuntatadunnu annahu shahidal mawqifa ahadun sharrun minni wa mink, fa biqsa ma adanant. Arafakunu, haj mausumda buzad, 10:40 Shuaib ibn xaribga ayitkan ikallar ki, agar sin bu uringa min wa sindan ham yamank shikilgan dib uylagan bolsang, juda yaman narsan uylabsan. Yani, biz, gulahu kub kimsalar mizdi makhchidirlar. Wa ruwi anil fudayli annahu nazara ila tasbihin nasi wa buka'ihim ashiyata arafa. Faqala ara'aytum law anna ha'ulayi saru ila rojulin fa sa'aluhu daniqan. 11:10 Ya'ni sudu sadirhamin. Akana yarudduhum? Qalu la. Qal, Wallahi, lal maghfiratu inda Allahi ahvanu min ijabati rojulin lahum bidaniqin. Yana fuzayildan ruwayat qilini shiqa ukshi, arafa kunu, qiyash botar waqt, odamlarnin tasbih aicilari, wa yigilarga qarab aicini kirlar. Qaranglar, agar mana bu odamlar, 11:40 hammalari bir kishige barib, bir danig, yani dirhamnin altidan birini sorashisa, u adam ularini qaytarib yubaradi mi? Aldilardagi kishilar, yok albatta dedilar. Shunda uzad aittilar ki, Allahke qasam ki, Allahdagi magfirat, bu kishinin haligi adamlarga beradigan danigidan ham yengil raqdir. Bu salih kishilar, xalqlar ichide abru etibarli, va fazili alim, 12:12 taqwadar bolishlarga qaramay ibadatda Allah ta'alaqa haqiqi kulchilik qilgallar. Ularinin Allah uchun uzaq va davamni qilgan ibadatlari, ularinin qalblariga gunahtan pakdir san digan tikirni alip kira almagan. Aksinche ular, manashunday ulkan ibadatlariga qaramay, uzlarini en katti asi bandalardan xisablagallar. Bu kishilar bizlar uchun butkul madrasadirlar. 12:43 Bizlar ham ular yurgan yollardan yorub, manabunday marhamatlarga musharraf bolaylik. Uzumizni begunox kimselar deb oylab, tauba tazar ruhlar qilmay, balki gunah u masiyatlar bilan mashgul bolub, en qimmatli, qadirli fursatni qoldan boy birib qoymaylik. Bundan tashqari taqwa azokasini, shu haj asnasıda ham, bir kancha amanlar orqali qolga kiritish mumkin. 13:13 ulardan bazı birini aytib otamiz, Qur'anda 90-dan kop urunda kilgan sabir kalimasi ge tohtalamiz. Bu sabir kalimasi, Qur'an ayatlarinin biride sabir kilişke buyurulub kilgan bolsa, biride ise Allah ta'ala sabir qilgi uçilar bilan birgeligi aytilgan. Yana boşka ayatlarda ise sabir qilgi uçilar uchun boladigan marhamatlarini zikir kiringan. 13:44 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam hajni urushsiz jihad dekallar edik, haj mashagatlari aghurdir. Acizbanda buqin ibadatni ada etish waqtida, yanakanday taqdirnin imtihallarga duc gelishini aldindan bilmaydi. Faraz qilin, hajiga hajini kunglini shad qilmaydigan, yaman xabar yetib gelisa, ya ki ham yanini yokatib goysa. 14:12 Yaki haj ibadati baslanishi bilanax kasal bolib, haj dugaganda sagaysa. Ibadat halawati yokalib, ney kuyularga kushadide boylaysiz. Haji isa unin pulini, yaki shifat apishini kutmay, vaxt otishi bilan otibketa veradi. Ga ha haji bravga yaxshilik qilib, osha yaxshilik qiligan adamdan yamallik qabol qilishi ham mumkun. Yaki sefer carcaqlari chikmagan kishilarinin asablari taranglasib, 14:42 Oortalarda dushunmawchiliklar bolishi tabihi xal, chunki adam farzandi xatadan xali emas. Anashunda qin vaziyatlarda ihramdali gini eslab, sabir qilishtan ozga charasi yok. Chunki hajda tartishu, janjallashu, Allah ta'alanin kalami bilan haram qilingindir. Taqwadarlar bu orullarda sabir qilishtka shashadilar, wa ushalar gini sabir qilishtka muaffak boladilar. 15:13 Boshqa chakili bayt kanda, daima ozlarini sabirgi vurgat kilgaller, sabir qilaladilar, wa ushalar taqwadarlardir. Demek, hajda sabirgi ihtiyacimiz cüde katta. Yana hajimizni haj mebrur bulishu üçün yardamchi amillardan biri, çirayli xulq va xushfil bulishliktir. Rasulullah s.a.v. mubarak hadislarda, qayarda bolsen hem Allahdan qork, 15:45 Yaman amaldan kin albatta yaxshi amal qilgil, unge kafarat bolad, va adamlar bilan qirayli muamalada bol, de marhamat qilgallar. Imam-u Bukhari wa Imam-u Muslim rivayat qilishkan hadista Rasulullah sallallahu alaihi wasallam shunday didilar, innamin xiyarikum ahsanukum akhlaqa. Sizlarnin en yaxshilaringiz gozal akhlaq egalaridir. Bosqa hadista itadilar ki, 16:17 أحب الناس إلى الله تعالى أنفعهم للناس وأحب الأعمال إلى الله عز وجل سرور تدخله على مسلم أو تكشف عنه كربة أو تقضي عنه دينا أو تطرد عنه جوعا ولا أن أمشي مع أخي المسلم في حاجة أحب إلي من أن أعتكف في هذا المسجد مسجد المدينة شهرا 16:44 ومن كث غضبه سطر الله عورته ومن كظم غيظا ولو شاء أن يمضيه أمضاه ملأ الله قلبه رضا يوم القيامة ومن مشى مع أخيه المسلم في حاجته حتى يثبتها له أثبت الله تعالى قدمه يوم تزل الأقدام وإن سوء الخلق ليفسد العمل كما يفسد الخل العسل 17:13 Adamlarnin yexshisi adamlar uchun manfaat kil turgu uchlaridir. Amanlarnin Allahke en suyuklisi, musulmannin qalbiga khursanchilik kiritishin, ya ki, unin qamini kotarishin, ya ki, qarzini ada itishin, ya, achligini kitgizishindir. Bir musulman bradariminin hacati bilan yurishim, manashu masjidda, yani Madinadagi masjidda, 17:41 Bir ay itikaf oltir shimdan afzaldir. Kimi ki qazabini bassa, Allah unin ayiblarini bir kitadi. Kimi ki accigini iciga yutsa, uzu shu accigini cikarishga qadir boleturib, Allah qiyamat kunida unin qalbini rizabilan toldiradi. Kimi ki musulman braderinin hajatida bolib, ta hajatini ota guncha birge bolsa, Allah ta'ala qademlar tayiladiyan kunda, 18:11 unin qadamini sabit qiladi. Yaman xulk isa sirke asalini buzgandik, amalini buzadi. Bosqa hadislarda momin kishi, çirayli akhlaqi ila keçelari namaz uqub, kunduzlari rozadar yuradigan abitlar daracasiga yetishini xabar qilgallar. Ha, dinimiz manashunday gozal akhlaqlariga charlab, insallarini duniya hayatlarida 18:41 saadatli bolib kun ki chirishlari nixaxlaydi. Bu akhlaqlar na faqat haj mawsumida bizlarga kirak bolib, undan boshqa paytlar zarurat yuk narsi emas. Balki bunday akhlaqlarga butun turmush hayatimizda ihtiyacimiz qattigdir. Amma haj mawsumida isa, bu akhlaqlarga yana ham ahamiyatimizni artir maqlik dar kar. Chunki haj ibadatiga putur yed kazmay, Allah haxlayandik bacarish. 19:10 hajnin ölken fazilatlarga irishish uchun taqwa azuqasi bulushi sharddir. Allah ta'ala aqibat taqwadarlar uchundir, dedib. Xalqimizda ham, kim nime ekse o shani aladi digan maqal bar. Yakshilik taratu uchun manba bulub, bir-birilarimiz uchun kechirmli bolaylik. Hacı braderlerin cennet yolu uchun alub baradigan amallarga intilaylik. Dozak yollarga giriftar qiladigan ishlardan chetlanaylik. 19:42 Hech kim dunyaga ustun bolib qalmaydi. Hammanin rabbisiye qaytish kunubardir. Hammalarimizne Allah ta'ala uzning maghfratige yetkassin. Wa sallallahu ala nabiyyina Muhammad wa ala alihi wa sahbihi wa sallama tasliman kathira walhamdulillahi rabbil alamin. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.