Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 Al-Fatiha. Al-Fatiha. 0:26 Adetdeyi dey, sohbetimizden başlayışdan evvel biz Allah subhanahu wa ta'alanin gözel isimleri ve ali isifetleri bilen uşbu meclisimizden mubarikni meclislerden qılışligini, tarqalişligimizde ise Allah ta'alanin ilim halaqalarını qıdırib yuru uçu ferejteleri bizlerge qarate, ey Allahnin bendeleri, indi sizler urninglerden tura uringler ve halenki sizlerinin günahingler indi kikirilindi digen meclislerden qılışligini sorab sohbetimizden başlayimiz. 0:56 Allah ta'ala qe bi adad hamdlar bolsin, mana iman silsilalardan bolayatgan macizlarimiz, qiyamat alamatlaradan torinci qiyamatnin katta alamati bolmish, ya'cuj wa ma'cuj, ya'cuj wa ma'cujnin chikishi ge kilib tohtagan edik. Ya'cuj wa ma'cujni bizlarga awalanbar Quran-i Karim, 1:24 Anagundayn kiyn isa, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin hadislari xaber birgan. Allah subhanahu wa ta'ala, Kahf surasida, Zulqarnayn, Zalqarnaynin, Yeryüzide qilgan sayahati, Vesayahati asnasıda qilgan bazibir amallari, Odamlar bilan uçerishgan va qilgan amallarini, Bizlarga bayan etib durub, 1:55 Astaizu billah, hatta ida balagha bayna as-saddayna wajada min dunihima qawman la yakaduna yafqahuna qawla. Qalu ya dhalqarnayni inna ya juja wa ma'a juja mufsiduna fil ard, fahal naj'al laka kharjan ala taj'ala baynana wa baynahum sadda. 2:14 qala ma makanni fihi rabbihi khayr fa a'aynuni bi quwatin aj'al baynakum wa baynahum radmah a'tuni zubara al hadidi hatta idha saba bayna as-sadafayni qala anfukhu hatta idha ja'lahu naran qala a'tuni ufrigha alayhi qitra fama as-ta'u ay yadharuhu wa ma as-tata'u lahul naqba qala hadha rahmatun min rabbihi 2:39 Fa ida ja'a wa'adu rabbi ja'alahu daka'a wakana wa'adu rabbi haqqa. Mena bu tibada uqlingan ayatlar, zulqarnaynin qomlar bilan uchirashgana, wa yacuj wa macujnin ornana ular utadigan yonnu toskanliyi haqda bizlarga xaber birada. Yacuj wa macujnin orna haqda ham, 3:17 ularinin yer yuzida barligi haqida ham bizlarga xabar birib, hatta Zulqarnayn yurib iki vadi taq ortasi gekeligan vaqtta, gebni uqmay digan, geb chummay digan adamlarinin bir qovminin aldi gekeldi. Ular, ey Zulqarnayn, ya'cuj ve ma'cuj yirdikub, fesat tarqatib yuradigan boldi. Indi biz sizga, 3:47 bir evəzigə, bir dünyadan bir nərsə berə digən bolsək, siz bunin muqabiləgə, şu yehcuc bilən məcuc, bizige çıqa alməy digən rövçtə, ortəgə toz qoyu bersəyiz, dib ular iltimas qılıçdı, Zulqarnayndan. Zulqarnayn isə, ularga inkar etib, qala məməkkən, ni fihi rabbi xayr, Allah ta'ala mingə bergan, bu səltanat, dünya, küç quvvət, 4:17 sizlar berigan narsadan yaxshiraqdir. Sizlar, unun orniga mingi, kuch quvvatta yardan berinlar. Min sizlarga, ular bilan sizlar arayinlar, diga bir deval alayin, didi. Atuni Zubar al-Hadid, temir bolekchalarinin hamasini yigib alip kilavrinlar, didi. Bu, qovminin hamasi, 4:45 temir böləkçələrin alıb kəlib, hətta iki taq ortəsini, bir vadini temir tersək bilən toldırışdı. Bir vadi temir tolganıdankiyin, etki indi temir bazganlar bilən bu temirini ertəylik, bu temirçilikke unurunışdı. Temirlər həm erini 5:15 hammasi temirni ot qolub irishgani dankiyn, indi ushe taq bilan, yacuj wa ma'acuj bilan, xalqlar ortasiga temirdan zulqarnayn dival qurdi. Temirdan dival qurdi gandankiyn, indi dedi, mistan ham alib gelinlar, ustiga, 5:44 timirnin uskiga mis qoyilin gandankiyin, bular mutlak chagalmay digan bolsin dedi. Ana ondankiyin, misli ham atrafi qoyilib, katta bir korgan hasil bu gandankiyin, bular indi bunu, ashib otishlik bu devaldan uyada tursin, bu devalni indi tishib ham otalmaydi. Hada rahmatum mir rabbi. Bu, rabbimdan, 6:16 bizge berilingen bir rahmettir. Lekin, qachan Allahnin vaadasi kele digen bolsa, bundan ular, asti seykinlik bilan, bu, chikish yolu baslanadi. Unhan bolsa, Allahnin bir amri bilan, bu temir korgan, deval yuk boladi, va ular chikadi, Allahnin vaadasi haqdir, dibi. 6:44 Mənə bu ayetlərdən biz biləmiz ki, Zulqarnayn haq bu dünyadan ütkən, və bu kişi üçün kättə küç qudrətini Allah subhanahu wa ta'ala birgən, və bu kişi yerinin məşriqiyu mağribi də eyləniyibkən vaqtda, ya'cuj və ma'cujdan şikayet xilgən adamlərgə bi pul yardam birgən, və bu yardamı, 7:14 urtada nahayatda katta bir temir kani desek ham boladi, miqtardagi temirni iritib, insanlar bilan yacuj və macuj ortasiga katta dival alib biriyan. Dar haqiqat, yacuj və macuj, Qur'an-ı Kerim və Peygamberimiz a.s.ni hadislari bizlarga bular haqda xabar biriyabdi. 7:42 Mümin kishinin imani, qaybki bolgan imani ungedarro iman kiltirib tastiklashlik bolmaq liyikerek. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem, yacuj ve macujni Adem aleyhis salamnin zurriyati dandigan. Demek, ular ham Adem shaklida bolishadi. Ular ham Adem aleyhis salam insandan togul ingan bir kattta ummet boladi. 8:14 Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam dan warid boliyan hadiste, Allah subhanahu wa ta'ala, bu hadis muttafaqan alaihi boliyan hadis, Allah subhanahu wa ta'ala qiyamat günüde, qiyamat günüde, ey Adem, dip Adem alaihi s-salam geytarikan, min senin zurriyatindan dozahke haqli boliyanlarini indi çikaramandirikan. 8:44 kimlər diginda, hər bir minta adamdan, 999-tasi digerikan. Buna ishtishib sahabalar ham, qatliq tashvish gechusdi. Bit-tasi gina, cennatta, qalgan 999-tasini, dozah ahli qilib chikariman, digin, mana bu, 9:13 hadisi qudusini ishkanda sahabalar tashvishga shub, payganbarimiz aleyhis salamdan bunin shunchalik dozah ahlikub bolub, cennat ahlikub kan boladimi diganda, payganbarimiz aleyhis salam bu yacuj ve macujnin xsabı bilendidi. Mera bu hadistan alnadigan faydalarinin in birintisi, yacuj ve macuj Adem aleyhis salam zurriyatadan, 9:42 İkincisi, ulərinin sani nəhayətdə köb bolədi. Ulərinin sani nəhayətdə köb bolişligi 999 istəsi, bit də insan kəm min digəni. Şünçəlik rövcdə ulərinin sani köb bolişligidir. Hədisini davam ettirib, payğambar nümsəl isam etdi ki, bu xəbərni iştikən vaqtda gödəklər həm təşviçdən qarib kitadi, 10:16 xamiladar ayallar ham qorkanadan, özinin hamlana tashlab qoyadi, dedi. Ikin davam itirba itir, ki, sizlarda ikta ümmet bar. Birinsi bu, mana şu ümmet, ikin si sani nahayetdikub bugan, ümmet bu, yacuj və macuj, dedi. Demek bu hadislardan bizlarga ma'lum boladi, ki, yacuj macujnin sani nahayetda, 10:45 kub ikenligi. Imam Muslim, Nawwas ibn Sam'an radiyallahu anhu den ruwayat qilgen nahayta uzun hadiste, Peygamberimiz aleyhis salam, İsa aleyhis salamnin hayatini bizlerge beyan edib, kin Allah subhanahu wa ta'ala, İsa aleyhis salamni şurigenden kin, İsa aleyhis salam, Deccaldan saklen, Allah ta'ala saklayen bir qovmlar bilen kiladi. Ve ularinin 11:19 dərəcələrə həm cənnətdə büyük bugən qovum bulədi bulər. Ulər, şun deyib, şu halətdə turşkən edə, Allah ta'ala İsa a.s.gə vahiy qilədi ki, eytədi, indi min bəndələrimni çikardım. Hiç kim bu bəndələrinin aldıda turub uruşlikke taqat qilalmeydi, yan rövüşdegi adamlar indi çikadi, dedi. Bəndələrimni indi tur, 11:48 taqinin ustiga alib chikib getindaydi. Yani, uz izni atrafi izde turgan, dajjal fitnesidan sakranib qalganlarini, indi, ya'cuj və ma'cuj chikishlikke ruqsat ushe vaqta berilingen boladi, və ya'cuj ma'cujga hic kim bas kili almasligini xabar verib, indi tur taqiga alib chikib getindaydi. Və ya'cuj ma'cujliye Allah ta'ala izin beradi, 12:15 ulari qurganlanib yatiliyan qurganadan indi chikib getisadi. Hatta ushe vakitdi deydi, taqnin tepesige chikishlik, bol kishi uchun bugungi kundagi yuz dinardan ham yakhshiraq buqaladi deydi. Yani, uzinin dinene ve malene, dinene ve canene saklashligi uchun, 12:45 taq tamange hemen arsani tashla bendi, chixib kitabashlashladi. Nin sani shun chalik kub boladi ki didi, ular nin aldi tamani buhayratu tabariyadigan bir kol nin aldidan otadi, awveli suni ichib otadi, ahiri bosa shu yerida awvel su bolganti deyishalikan. Suni ham koymaydi. 13:25 Yeryüzü də nəmən ərsib ola digan bolsa, həməsini vayran qılıb, yeryüzü də fəsatını tarqatib, bir çekədən fəsat tarqatib ötüb kitadi. Yeryüzü də bran bir qarish yer qamaydi ki, u yerinin həməsini ular toldurib ola dididi. Ular yerdə fəsat tarqatishib, yerdəgi həmə barlıqna yuqatit yendan kin, 14:10 yirdegi hamani ultirib bol digdib ular oyleshadi. Likin o halangi hamani olib bomigin boladi. Indi osmongi hareket qilamizdiydi. Ozilarinin yaylari bilan osmongi yaylarinin neyzelarini atishadi. Osmandan Allah subhanahu wa ta'ala ularini shu qan qilib ozilari qaytaradi neyzelarini. Ki enchediki yirga. 14:41 ustiga qahar qildik, basu aldik, asmanga ham mana indi, yittik, asmanna ham aldik digani da, Allah subhanahu wa ta'ala ularnin boyunlaridan bir qurut vabasini jonatadi. Mana shu qurut sebablik, Allah ta'ala hamasini ultirib yuvaradi. Vakit etgec, adamlar uzlarinin qurganlarida, bazilarisi shahardan umman chikmigan, 15:23 isa a.s. bosa özü bilan birge bolgan, bir jama'a bilan tur tağıda, ushe vaqtda turgan boladi. Er Allah ta'ala ge ilticaq qilişlikleri sebeblik, hali ge etken kurutni Allah subhanahu wa ta'ala ularnin boyinlarga koyadi, boyinlardan çikaradi, ularnin hamaz ham keyin birdan vafat etisadi. Keyin etelardi ki, taq tepesi degilar, indi, 16:02 Yerya qishub, kim xabarini bilib kiladi, özünü özü fida qiligan adan barmi didi. Bu digana, yerdagi insanlarnin hamaz ham qorqib, yagyucan, yagyucan, ya taqqa, yagi qorganlariga qorgan ovaligan boladi. Xumda, ularnin ikidan bittesi çixib, özünü fida qilib, yerya taqdan qishadi. 16:26 Və özü həm oylaydi ki, endi mənən şunda özüm ölüp gizsem kereydi, vafat etib gizsem kereydi, bu oylaydi. Lekin pəskə taqdan yerige çüredigən bulsa, Yacuj-Macujnin həməsi yerini toldurgan halatda ölüb yatganini tabadi. Və itadi ki, ey musulmanlar jama'asi, sizlərini bir bəsharaq bireymi, sizlərini bir xursant qileymi? 16:53 Allah Ta'ala sizlərinin düşməninlərinin yamanləgini sizlərdən tuxtatibdi, dəyidi. Ənə ondangi adamlər taqdan pəsgə, qurganlərin gənlər isə özlərinin qurganləridən çıxşadi. Və həyvanləri həm xursant bol gənlərdən çınqarışib avas çıxarvaşabdi, dəyidi. Mənə bu bilən ya'cuj və ma'cuj fitnəsi çun bilən tamamiqə yitadi. 17:26 bundan kiyingi buladiyan wakiyalar, hamasi ham kitmiki bul kitadi, qiyamat alamatlari. Bishinci qiyamat alamati, bishincisi, Qurannin kotarilisligi, Islamnin butunla yemirilip getisligi, ve yakshi adamlarinin bu dunyada kotarilisligi, yukalisligidir. Isa a.s. yerge chushkani den kiyingi hayatni mene, 17:57 Ötkən cüm'ələrdə İsa a.s.nin həyata haqda, ahiratdagi həyata, 40 yillik həyatadagi, nəhayatda insanlar bir gözel həyat bilen yeşeshliyi haqda tuxtub etdik. İsa a.s. vafat itkən eden kiyn isə, uşa yehşilik yamanlikke öz yerədi. Elbette Allah subhanahu wa ta'ala har bir nerseni, 18:23 cüft qılıb yer atkani kabi bu hayattayi ham insannin, xalkimiznin aynin 15-i qorongi, 15-i yorog diyingi oxshash, bazen mashagqatlar, bazen yingilçiliklar bu dünyada özü, qıldarayan dumalaq araba dayi, arabanin qurgani dayi özü eylanib kilib tura vuradi. Ibnu macca hakem Huzaifat ibn-i Yaman, radiyallahu anhudan ruwayt qiliye hadisda, payganbarimus a.s. etdilar ki, 18:52 İslam həm yemirlib çiriydi, huddi eski qiyim çiriyengi oxşash. Hattā rozə, namaz, qurbanlik, sadaqə, həməsi insanlardən kütərlik gedidi. Və bir keçənin özü də Allahnin kitabı Qur'an həm kütərlədi. Yerdə bir an bir ayat qalmaydi, dedi. 19:20 İnsanlardan bazibir taifa adamlar qaladi. Bular yoxslari ketta bulgan karyalar, karyacal va kampirilar qalshadi. Bularinin eytadigan geplari, bizi atabobalarimizdan bizga qalgan kalime, la ilaha illallah qaldi, shuni gina bilamaz, shuni gina ishtikamizdi. Yirda bundan boshganarsa qalmaydi, dedi. 19:49 Imam Muslim Abdullah ibn Mas'ud, radiyallahu anhudan, ruwayat qiliyat hadisda, qala qala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, la taqumu sa'atu illa ala shirari l-xalq didi. Qiyamat, yaman adamlar dünyada qaliganda, qiyamat qayim buladi didi. Yaxshi adamlar qayaqqi kitadi digan sovalga, Imam Muslim Abu Hurayra, radiyallahu anhudan, ruwayat qiliyat hadisda, 20:29 Allah Ta'ala yemen tamandan, yemen diyarlari tamandan bir shebedani istiradi. Bu shebeda nahayette mulayim buladi. Ipektenem mulayim buladi. 21:00 qalbida bir misqal zarraca imani bolgan hami adamni bu shaman tegishi bilan wafat tabtirad, dedi. Ana undan ki nisa, yer yuzda faqat gina ushe vaqtnin yaman adamlari gina qalad. An anasin anna Rasulullah s.a.v. qal, la taqumus sa'atu hatta la yuqalu fil ard Allah Allah. Anasin radiyallahu anhu ruwayat qil ya hadiste, payganbarim s.a.v. 21:32 qiyamat qaym bolmaydi, adamlar Allah Allah kalimastan bashqa narsani unutma güni chedidi. Fagat ular bile digan narsasi, Allah digdilar halas digi. Kingi imam Bukhari, Mersad el-Aslami radiyallahu anhu ten ruwayqili hadiste, Qala qala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Yadhabu salihuna al-awwalu fal-awwal. Salih kishilar, 22:10 Kit me kit, birin kitin kita urad, dedi. Amma hud başnin saç ortasidagi, arasidagi, kipekki oxshash yamanlari, ya ingi, hurmanin ham buzulgani oxshash yamanlari kala urad, dedilar. Kingi hadiste, paygamberimiz s.a.v. La taqumu sa'atu, hatta la yuhajjal baytu, dedi. Haj qilinmey qoyadigan vaqt kime günü qe? 22:43 adamlar haqq qimay qoyadigan vaqt qimay guncha qiyamat qayin bomayt dedi. Bundan malum boladi ki, ya'cuj vama'cuj zvaqti dengin adamlar, mana isa a.s. davrida salahiyatli vaqt utkani dengin, shamal gelib haligi shamal salih adamlarin alib gitkani dengin, wafat tapgani dengin, gidan mana bu vaqya bomayt. 23:08 Bu, vaqiya boladi. Bu, masam, bayqambarim s.s. yalim Bukhari ruwayatida, Abu Sayyidin Khudri ruwayatilga hadista, mana bu uy dedilar, yalim Ka'bani sharaqilib. Bu uy, hach qilna uradi, umraham qilna uradi, ya'cuj ma'cuj chqanadan kiin hamdidi. Lekin, bu iki o hadisini cemlagan halatta, ya'cuj ma'cujdan kiin, Isa a.s.nin, halba shariyatka, 23:36 isa aleyhissalamniy sababliy gelgiyan qirayliy hayat dengiyin, allat a'la shamol bilan ultir vargiyan dengiyin salih adamlarini, ane un dengiyin, ka'bayi ham bro na umri, na haj ziyaratlari bilan baradi, hamasa ham toqtaydi. Mena bu, qivamatinin biishinci katta alamatlariydi. Elbette, yaxshilari kitgan dengiyin, maydanda sahada, yir yuzida, 24:14 yoman insallar bolib ham, hic narsay Allah Allah deyishlikten bashqa hic narsayni bilmaydiyan adamlar qalgana dengin, indi insallar yana awalgi butlarga ibadat qirishlikga, va cahiliyat hayatiga indi ular yana qaytishadi. Islam inqirazigi uchirab, Quran kotaraligan salih adamlar isa, 24:45 hatta salih adamlar riyada tursin, qalbida misqal zarrasi imanu bolgan adamlar, ham wafat taptirilgandenkiyin, yir yuziga yena qayta cahiliyat kiladi. Wa, shaytange itaat qilnadi, neticede isa butlarga ibadat qilnadi. Pagambarimiz sallallahu alayhi wa sallam, Abdullah ibn Amr, radiyallahu anhu, ruwayat qilgan hadiste, hadis isa imam muslimda, 25:24 Songra dedi, Allah ta'ala bir shamanini gönetedi. Yeryüzüde, qalbide, misqale zerreçelik, iman ya yakşilik bolgan ademlinin hamasini shu shaman kaldirmaydi. Kin isa, ademlarniki nimadisi ergeçibkite uradigan rövstegi, ahmak ademlar, baska rövayetde isa, en yaman ademlar qaladi. 25:54 Bularinin akillari, yingil akillari huddi, hayvanlarinin akillari dey, yingil teklikleri isa, kusnin yingil tegiye oxshesh, shunaqara ushtegi adamlar qaladi, didi. Imam Muslim, ruwayatqin hadista, Ayşan amizaytadi ki, baygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, keçeyu kunduzlar otadi, davir kiladi, lat vel uzzaga ibadat qilnadi, didi. Bu lat vel uzzaga, 26:25 Peygamberimiz aleyhis salamdan, kilishidan awal ibadat qilna digan butlarinin bittesiydi. Shunda ayishanamiz, min uylartim ki dedi, mana bu ayat huwa alladhi arsala rasulahu bil huda wa dinil haqqi li yudhirahu alad dinu kullih, wala u karihal mushrikun. Yani, Allah özinin iltsini, hidayat bilan, wa haq din bilan cunattı, 26:53 dinlərinin həməsigə bunu zahir qilişlik üçün, əgər ki, müşriklər bunu yaqtırməsə həm, deyan ayətidən, min oylardım ki, bunge indi ibadat qilinməsə kerek, indi həməsidən, bu Allahnin özüge gine ibadat qilişlik zahir tursa kerek, qalib tursa kerekdib oylardım, dib eytudim, payğambərim s.s. deydi, hə, mənə şun deyib boladi, lekin məlum bir dəvr geci boladi, 27:23 Keyin Allah Ta'ala bir shabadanı cönət edi. Bu shabada sabablik qalbida bir xardal, bir uruq, ötnin uruqçalik bolgan, imanı bolgan adamnin həməsi wafat tapdirladi. Yerde ana undan keyin yaxşilik və yaxşilar qalmaydi. Endi ular, awvelgi ata babalardan tapgan butlargi ibadat qinişlik ana undan keyin başlanadi, dedi. 27:56 Qiyamat qaym bulmaydi, hatta adamlar kucelerde huddi ishekler birbirlariga kucelerde sekiregeniga uxshash, erkegler ayallariga shunday kucilmagini ce didilar. Shunda min inne zalike leka'inun hali shunday buladimi dedim. 28:28 Haa, layakunanna, taqid bila itiyabdi ki, albatda shunday boladi, dedi. Aqillari, hayvanlarinin aqli dayi, yengil takliklari, kushdin yengil takliyi, yoxshash tabiatliyi, yaman adamlar qalgana dengin, mana kuchalardayi ahval shu derecegi yetadi, dedi. Kingi hadiste isa, paygamberimiz sallallahu alayhi salam, hadisini imam hakim ruayat qilgan, Abu Hurayra radiyallahu anhu dan marfu an, 28:58 Canim qolada turgan zatga qasam ki bu ummet yukbul kitmaydi, yani qiyamat qayin bulmaydi, hatta erkek kishi bilan ayal kishi köçede turub fahsha bazligini qilmagini çedidi. Uşa vaqtdagi in yaxshi adam, şu ishinlarini divaninin arkasida qilmabsizlarda digin adam, 29:26 in yaxshi adamiga eylenib qaladi, didi. Bularinin hamasi, cahiliyat dauriga insanlar qayta otishligidir. Mana shu asnada, qiyamatnin alamatlarinin yenabittesi boladi. Biz hal tepedaytiki, hamasi birin ketin ketmikit, mana buyagi endi bolauradi. Yittinci qiyamatnin alamati, hammanin bugungi kundak, qalbi shuyaka baglanib turgan, 30:01 Kaaba indi hic kim haj wa umra ziyaratiya barmay qoygandan kin, bugungi kunda ne manarsa zinat bosa zinatini alib, ozinin zinatini kursatib turgan Kaaba ham huvillab qalad. Wa u yerdagi zinatlarini astasekin adamlar tashidi. Bolib ham, kara habashi bolgan adamlar kilib, unin zinatlarini oyub alishadi. 30:31 Hech kimem shu vaqtda bu kabya xarab, ya yanki ularga qarşilik qla almaydi. Hazirgi vaqtda ayaqini kabya tamanga uzatbo edigan boca hurmatla bu ayaqini uzatma deyiladgan geblar, u vaqtda kabyanin qimmatbaha, tashlari kucirilip alayatgan vaqtda unga hech kim parvaham qilmaydi dedilar. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam bunun ham xabarini, 31:02 Mənə İmam Bukhari də, İmam Əhməd üzlən müsnedləri də, ruayiqni hadistə, ən Abdillahi ibn Umer, ənnəhu sami'a Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, yaxribul ka'bata dhu as-sawqayni fil habasha. Ka'bana ayaqları ingiçke uzun bolgen, uzun baldirlik, iktah habashi adam xarabagi kiltiradi, dedi. 31:31 Unin butun zinatlarini oyub aladi. Va oyib sindirib aladi. Min hazir ularini korib turpman, ularinin uzun va ingichga bolgan baldirlariye qarib turpman. Ular koledagi asboblari bilan, kaabanin zinatlarini urib alishi yabdi, didi. Muallif ayitadi ki, yaxribul kaabata dhud soqatayni minal habasha, dhud soqatayni digani, 32:06 ayaqlari, baldirlari, uzun ingiçke digani dalalat qiladi shu habestandan bolib ham sudan diyarlarinin shakillari shuna qadidi. Sudan diyarlari, mani habestan, va ularnin shakillari ham baska habestandagi, Afrikadagi, basgalarinin shakillaridan, kura bularnin shakillari bu hadistagi shakilga munasibrak, ozilari chozuk. 32:34 ayaqlari ham ingi chika baldirlari, manay shu kili shu shumga murasibbisi kirekdiyib. Ana indi vaqiyalar, qiyamat alamatlari manay kitmikit kiligani yoxshash, ki ingi sekizinci qiyamat alamatlarinin ketdisi, sekizincisi, bu, quyash indi mağribidan chikadi. Quyash mağribidan chikishligi haqida, bizlarga nahayeti hadislar qib, lekin bugun niyatimiz, 33:06 barhamma qiyamat alamatlan zikir qilub bulish, yunchin ham, bittas bilan kifayil namaz. Imam Bukhari wa Muslim Abu Hurayra, radiyallahu anhu, dan ruwayat qidi hadista, paygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, la taqumus sa'atu hatta tatlu'al shamsu min maghribiha, fa'ida talaat fara'ahan nasu amanu ajma'in. Fadaka, hina la yanfa'u nafsun imanuhalam takun amanat min qabil, aw kasabat fi imaniha khayrat edila. 33:35 Yani qiyamat qaym bolmaydi, qiyamat bolmaydi, hatta qiyash maghribadan chikhmaguni chah. Agar qiyash maghribadan chikhadigan bolasa, adamlarnin hamasi koradida buna iman kiltiradi. Lekin bu kunda awal iman kiltiri bram bir khayrli ishqvalalmagan, 34:06 Ya inki imani sebeblik yahshilik qilagal meganlarnin bukunda his nersesi indi qabul gumaydi, didi. Tawbanin shardlaridan bittesi ham, mana quyosh magribidan chikisdan awal tawba qilib alishliyedi. Amma quyosh magribidan chikgan edayin keyin, indi hamakurib buldi. Ortada siz bilan, siz u biz bilan, 34:36 qiyamatnin ortasini qoyilib turgan parda ham indi kotarilib bolindi. Qoyosh mağribdan cikib bolingandan ki, indi taubalar ham, imanlar ham, salih amallar ham indi qabul bolinmaydi. Bu kindi indi, insanlar uzenin, bu yağıdagi, hattu harakati uzelarindan bi ixtiyar baslanadi gyan kum baslanadi. Dokuzinci aramatlari, bu, 35:09 hayvannin chiqishligi, xurucu dabba, buni tepeda ham zikir qilib otilingen, lekin bu hayvan isa özgecharaq, başqa hayvanlardan, özgechaligi, başqa hayvanlardan bu kub özgerib turadi. O shalardan bittesi, bu insanlar bilan bi malal geplishadi. Hatta, ular bilan aldi, satti ham qiladi. Imam Ahmad özün musnadida, Bukhari, Kabirda, 35:38 baqa viham ruwayaxli hadisda, abu umamadan kutal ruwayaxlinadi, dabba qiyamati aldi da çikadi dedilar. Insanlar bilan hatta saudalashadi ham. Kin, buran bir kişi buran bir tüyeni satovala digan bulsa, qaytib keliyatgan da tüyeni kimdan aldi izdib soralina digan bulsa, ha şu iktab burni kesilganin, yani burnidan, 36:08 xalqa ötkezilinganinin bittasidan aldim degilatdi. Yani, bu hem heyvan, satovaliyatgana hem heyvan, lekin, malnin eyyasi mal, lekin, biz bilan saudalashib beradigan heyvanitidi, beytadididi. Mena bu hem qiyamatnin alamatlaridan bittasi, ve qiyamatnin ahiri katta alamati, bu insanlarini bir diyarga, bir cayga cemlaydigan katta alav. 36:41 Imam Tirmizi, üzlen sünanida, Abdullah ibn Umar, radiyallahu anhumadan, ruwayit qili hadisda, qala qala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, satakhruju narun min hadra maud, qabla alqiyamati, tahshurun nasa, qalu ya Rasulullah, fama ta'muruna, qala alaykum bishsham, Peygamberimiz aleyhis salam, qiyamattan aldin, qiyamattan aldin, 37:13 insanlarni cemlab, hamasini qubbarib cemlay digan, hazramautdan bir ala uchqad, dedi. Hazramaut, hamamizgin ma'lum hazir, manay yaman diyarida. Shuyirdan ala uchqib, insanlarni hamasini bir cayyit cemlaydi, dedi. Sahabirayt ki, bizgin nima nivasiyat qilayim, siz nima qilaylik shunayi buqqasa diganti, shamni lazim tutignar, dedi. 37:47 Abuhureyra, radiyallahu anhu, rivayet xilgan Bukhari dagi hadiste isa, uksayti ki, insanlar shu vaqta uch tayfi boladi. Bazilar raqbat qalib gelgan, bazilar qorkan halatta, bazilar isa tüyage ik talab, uch talab, tort talab, hatta bazilari shu qalobdan qachganligidan, bir tüyage untas ham otruvagan boladi. 38:18 Insanlar bularinin hamasini, alov bu insanlarnin hamasini haydab baradi. Va qayirda uxlay digan bolsa yetkan cayda uxla balishadi, qayir babarib tap karnini yey digan bolsa yey balishadi, kecheyu kunduz otmaydi, fakat bu alov ularini kulab baradi dedi. Kingi hadiste paygamberimiz a.s. sizlar piyada, 38:51 və mərkəblərgə mingən halətinlər də həminər bir orunlinlərgə cəmlənəslər. Kengi hadistə həm, insanlar cəmlənə digən, orun Şam diyarləri deyilədi digən. Mənə şu bilən, biz qiyamət alamətlərinin, mənə kättə alamətlərinin həməsini, kiçik alamətlərinin isə bəzilərini, 39:35 zikir qildik, insha Allah, ki ingi cumada, insha Allah, indi, qiyamat, mahshar yahi, haqida insha Allah, suhbatimiz, Allah hadir qul yonisheki, davamitadi, ana undan kiin isa, cennat ahli, ve, cehannam ahli, ana undan kiin, dozah haqida, ve, cennat haqida, aqirgi, suhbatlarimizni, tertib bilan eslisi ikin, 40:06 Doğum ittirəmiz. Savallar çıptı. Domla, insafli, sahi, wafadar, sabirqanatli, himayeli adamlar perverdigarini aldıda qarındaşlarını düşünmədim. Dua tələb qırıyaq dişəkili bu blə. Kendi saval, assalamu alaikum wa alaikum assalam wa rahmatullah. 40:49 Burhaniddin al-Margulani'nin hidaye kitabini namaz hangi makruh bulgen ishlar haqidi gif hasil bulimi da, namazda ayet ve tasbihlarini kul bilen sanash makruhdir. Shunindiki suralarini ham sanash makruhdir. Chunki bu namaz amallaridan imas dilingen shu haqidi, 41:18 Quntirib birsengiz. Otkan va hazırdagi ulamalar, Allah razib olsin hamalardan, ular insanlarga ayat va hadislarini yengil ravisda Quntirishlikke harekat qilib, bazibir namazdan calgitib koyadigan amallarini ham namazdan insanini calgitib koyishligi uchun makruh digishgan. Baygamberimiz a.s. namazda abath degiladi, 41:48 Yani, bekarci narsalar bilan shugullanishlikdan qaytarga. Bekarci narsalar, masalan, namazini okup durubduyu, lekin, barmaqi bilan, baska narsalarini sanab durubdu. Namazini ikida bu. Amma, namazini tashida bola digan bolsa, bu, payganbarim s.a.v. manan barmaqilari bilan, tasbih uygurganlar. Ulamalari isa, tasbihinin sani qancha, 42:16 ya yitkenini bilmey qaladiyan rövstə, ya qarilik, ya kəsallik, ya acizlik səbəbli boladiyan borsə, uşa qol edəgi, biz işlətiyatikən təsbihni, uşa özürləri səbəbli işləsə boladiham deyişkən. Valla hələm biz saaldan şunu düşündük. Assalamu alaikum dəbni wa alaikum assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Namaz oxşi tərtibindan küşüntürsən giz. Namaz başladığı qolunu, 42:47 Yerkab varavar kotaradimi, ya ki kolunu kulaqa tigizadimi, sacdagi barayetkanda birinci kol cishadimi, ya ki ayaq cishadimi, dibdi. Ama namazda urgetishlik tertibi biz bu namaz haqidagi sohbetlani kub alib bardik, kub ciligi mani, hatta namaz khususi da uch ya turt cum'a, saval-cevab asnasi da hem cum'alarimizini utkazdik. 43:16 saval jawab sharidlari, alhamdulillah, mana tashkhar edir, chiseynar, taplad. Amma savalda, namaz basida, kol yelke baravar kotariladimi, ya ki kolini kulakka tigizadimi, imam azam rahmatullah aleyhi mazhabida, kolini kulak baravariga albarad. Uqshaykin ki, arkada turub takbirini ishtinayqa genilar, mana shu takbirini, shu aldindagi ademnin kulak baravara abarganida, kolini korub turub, 43:45 keyin namaz başlanganini biladi diishgan. Sacdagi barayilkanda birinci qol chushadi mi, ya ki ayaq mi? Birinci qol chush, birinci istafirli ayaq chushligi bu köpuraq hadislardi kiligan. Və tüyə chokushligi dey chokmaynlar digan. Tüyə birinci iki ayağı bilan chokuvalib, keyin arqa ayaqları bilan chokadi. Amma hadiste kiligan ruhsat, 44:14 bu ushe sahabinin uzurligi, sebabligi, ruhsat berilgen, digilgeng. Yer, quyash, atrafida eylenadimi, ya ki, quyash, yer, atrafida eylenadimi, bir sudgede 24 saat. Bu, kubcilik, kulishligi, mümkün, dekin, Quran, bunu hem, bizlerge, bayan itib birgen. Hazir, fen ve tehnike, 44:50 kuyaşını yera tarafta eylenedi deyidim, ya ki, yerini kuyaşı tarafta eylenedi deyidim. Amma, hazır ki, mene, Qur'an da ki, kuyaşının zikir qilgen orni, istayiz billah, ash-shamsu tajri li mustaqarri lahadi deydi, kuyaş, özige qarar qilib birilingen orinde eylenedi deydi. 45:29 Yani, kuyash eylenishligini bu yerdda Allah eytib turbti. Bizi, hazırgi ravishte, hazırgi vaqtigece, yetib geligin fan vat tehnikalarimiz busa, bunin aksini hazırce, hazırce eytib turbti, lekin imanimiz kamil ki, irti indin Quran degini eytishligini. Ben savalgiye tushunmigandik, lekin, vallah alim, shu dua talep kulingin busa gerek. 46:01 Yena soval isibden, salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakat, wa alaikum salamu alaikum wa rahmatullahi wa barakat. Doa talab qilinayabdi, lakin undan aval yena bir soval, bu soval özümüzgi ham kilib eytilinayabdi, yena ushe iski-iski amin masalasi. Nima üçün? Çünki meçitde yena amin nima qilinayabdi? Eytilinayatkanligi uçun, istilinayatkanligi uçun. Yeni bu masalani qozusliyik, ya yena cümadagi kutbelarimizin tohtatib qoyus indi, 46:32 Ayni qiyamat meydaniyi geyin vaqdi toqtati poysay, bu dursi bomasi gerek. Bu cavab ham hamme geyindi, küsünlerliyi bogan bose gerek, vallah halam. Va şu babdan ham, insha Allah, mene niyetimiz bar, khutbada ham dua qalishlik, va hammedan ham iltimas qalib sorardik ki, bu yenigi bahar ham mene yamgur arkasidan shamal bolib kitiyabdi, köproq. 47:03 Yamğırnı Allah bir işligini və bu yamğırnı bərəkəli qılib bir işligini sorak maqləyimiz kerek. Demi üçün, köb yamğır yasayı, lekin Allah arkasidən şamanlı cönətib yerini qurtuvar evrədiyin busa, bu yamğırnin bərəkesi, bərəke xisaplənmeydi bu. Xünçin həm, ha mənə cüm'ə künləridə busin, boşqa vaxtləridə busin, köb orinlərdə mənə yamğırnı köb soraylik. 47:32 yamğır berilişliknin səbəblərinin bittəsi, kub Allah Ta'ala gey ıstıxfar eydişliktir. Quranda, ıstıxfar eydiygan bursiyanlar, sizlər gey oğul fərziyan berilişligini, və yamğır berilişligi deb kilədi, mənə ayətnin təfsiri bilən kifayələndik, çünçün kub ıstıxfar eydişlik, yamğır yağışligi gey, və mənə oğul körmək yürgenlər bosa, oğul körüşligi gey səbəb bolədi. 48:01 Bu elbette günahlar tiyilişli giblen birge boladi. Kin cüm'a künü xutbada ve cüm'a künü kuyash batışdan evvel dualar hem icabet boladigan vaqitlerden bittesi, mene şu vaqtta heme yirdegi insanları, hayvanlarınin haqqı bolgan yamğır titilashlikni ümitib qoymeylik. Hazir hem bir dua qolaylik. Amin. Alhamdulillah. Wassalatu wassalam ala Rasulillah. 48:34 Allahumma taqabbal minna, innaka antas samil alim, wa tub alina, innaka antat tawabir rahim. Allah ta'ala gebi adat hamdlar bolsin, mana qiyamat alamatlarin ham yekunladik. Bunga yarashi awalan bar, uzimizna anawundan ki, bizi ishtiyalkan hamaga amal qilishlikni Allah ta'aladan tawfiq birishligini soraymiz. Ey Allah, biz sindan, gab arkasidan amal irgeştirishlikke tawfiq birishligini uzindan sorab qalamiz. 49:04 Ey Allah, bizlərinin qalblərimizni iman bilən suğar, diyarlərimizni isə bərəkatli yamğırin bilən suğar. Ey Allah, bizlərinin qalblərimizni, əməllərimizni iman bilən suğar, qalblərimizni iman bilən, diyarlərimizni isə uzininin bərəkatli yamğırin bilən suğar. Ey Allah, bizlərinin içimizdə qılıb qoy etkən bizlinin günahlarimiz səbəbli, 49:33 Bizlərni yamğorindan mahrum qilib qoymah. Bizlərge özing asmanindan berib, yerindan undirib, özengi munasib bolgan ahillardan, xalqlardan qilgin. Ey Allah, nima niyet bilan bu yerdda dua, ge kul açib durgan braderlarimizin niyetlerini özing amalga axir. Hamamizde ham salih amallarda sabit qadem qil. 50:02 Fərzəntlərimizdə həm özümüz oyləgəndən artaraq salih və salihə fərzəntlərdən qıl. Körgənimizdə, senin ta'atində körgənimizdə közlərimiz xuan edigən fərzəntlərdən qıl. Bi fərzənt, fərzənt sorab yürgənlərdən sendən, özün genə yarat qoçu və özün genə trilduruq isən, ulər və biz oyləgəndən həm artaraq salih və salihə fərzəntlərin atayit. Ey Allah, qarızdarlərinin qarızlərini özün, 50:33 Ada içlikke özün yardan ber. Çünki özündən başqa bu yardan bera digan hazırgi vaqtda buran bir kişin qayani yok. Ey Allah, başımızga iş çükan vaqtda özünginin gina işigini qaka digan bəndələrinin qil. Bəndələrin aldıda bizlərinin xarkılı qoyma. Ey Allah, nümayi ki ailələrimizde... 50:55 namay ki muamma boladigan bolsa, uzin yaxshi koradigan, o razi boladigan yol bilan bertaraf qilishlikke uzin pana madad bergaysan. Agar ki ata bilan bana, ana bilan bala, eka uka artasida biran bir niza kelishma uchilik bolup toradigan bolsa, bularinin hamasini uzin razi boladigan, o yaxshi koradigan yol bilan uzin yechimini uzin yechib bergaysan. Ey Allah, 51:20 Bizlərini özün yehshi koryan və razi boligan amallargi yollaygin, özün yaman korya digan və özün razi bolmay digan yollardan və amallardan özün bizni və unu bizdan burib teşligin. Ey Allah, bizlərgi, biz, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem, nima yehshilikini soraygin bolsa, biz həm üçe yehshilikini sorayimiz. Nima yamanlikden panah soraydiyan bolsa, biz həm üçenden panah sorayimiz. 51:48 Allahumma anta rabbi la ilaha illa ant, khalaqtani wa ana abdiki wa ana ala ahdiki wa abadiki maslata'at, a'udhu biki min sharri ma sanatu, abu uleki bi ni'matiki alayhi, wa abu bidan bi faqfirli fa'inu la yaqfirli zunubi illa ant, wa sallallahu ta'ala khali khalqi muhammadi wa ala ahli wa sahbihi jma'in bi rahmatiki arhamar rahim.