Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:01 Bu, bizdiki ishaq yaxudilərinin nədir? Bəni İsrailini babası boğarlığı üçün bizənin nədir? Peyğəmbərimiz nə? Soymaxçı buldu. Allahü s-sübhənə və ta'lə mənə üçün də imtihan qıldı deyib durub, kitabları da öz gətir varır. Və onlar hazır ki, kümcətə nə məqlədə? Bu, soymaxçı boğan o İsmail Əməz, bu, ishaq ə.s. idi deyəcək. Lakin, 0:30 Alımlarımız, Allah hafız subhənə və ta'ləni, onlarga rəhməti bulsun. Allah hafız subhənə və ta'lə dinini şun boycu təşəbbüq qoymaq, bəlki İslam dinini özgərişləyikdən həmə tamallama nədir? Himayət qoymaq. Çünki özlərini, tavlatlarını bunlar okuq, öyrənib çıxsa, bu, qurbarlıq qımahçı qoyan qoğluq olan. İsmail ə.s. nəmədi üçün də kətləsiz olanı. 0:58 İsmail ə.s. tığırqan payitdə ondan başa oğulları yox idi. Çünki özlərinin kitabı da və nədir? Bu xabərə müvafiq elədi ki, bu yalqız oğlu kim idi? İsmail ə.s. idi. Onlar bu, bizini dadanız, bu, bizini babamız boğanı idi imtiqamdan ötəyən deyib durub, fəxirlə mahcub olub durub, özgərtiriş gəlin deyib. Ləkin Allah s.ə.v. onlarının yenəyəm nəma qıldı? Şərməndəsini çıxarada. 1:27 Allaha subhana və ta'ala İsmail aleyhis salamını, bəzi sifətlər bilən sifətlərdir ki, bölüncüsü sifəti həlim, yumşaf pirli maqluluğunu sifətlədi. İkincisi, və kənə ya'muru əhləhim bi salati və zəkati və kənə ində rabbihi mərdiyyə. O, İsmail aleyhis salam özünü əhləninə namazda buyurardı. Özünü əhləninə zəkatda buyurardı. Rabbısının hüzurədə bir razı buğan, bir pəyğəmbəri dediydi Allah ta'ala. 1:58 Demək, bunu Peyğəmbər deyib, Allaha subhanna və ta'ala mənə Məryəm surası da zikir qırladı. Ki, ingi sifəti, innəhu kənə sadiqəl va'di, bu, vədəsi gəlmədir, xilaf qılmaydıqan Peyğəmbəri deyib, durub, Allaha subhanna və ta'ala mənə şün də zikir qırqana gəlmədi. Demdə, bu ulamalar, nəsab ulamalar etədi ki, yeryüzündəki birinci atının mingən İsmail ə.s. olab deyib. 2:28 İsmail ələhissalam qaçəy, atlar yeryüzdə yavvayıb öbür gələkən. Allahqa dua qandı iqin, Allah ta'alanın maqlı boyusunu dövdürdəkən, birinci üçlər qolqa örgəti məngən kişi İsmail ələhissalam oladı. Peyğəmbər ələhissalam etdi ki, at mininlər dedə. Çünki o, babalarınız İsmail'dən qalqan mirasdır dedə. Demək, atının minişini birinci başla gələkən bu kiməkən? İsmail. 2:57 Bu, ərəb tirlədə taza suratda birinciyi yapırıq, İsmail . Ərəb tirlədə, yəni ədəbi ərəb tirlədə birinciyi qolub-qolub yapırıq, mənə üçün Allah-u Teala nəsib qədər bu kişi İsmail . Bu kişi şu Yəmən, Hicaz, Məkkə, Mədinə tərəflərdə idi. İshad qahirdə idi, İbrahim İraqdaydı, yəni falatin. 3:28 Tamamda, şam tamamdaydı. İsmail ə.s. Yəmən, Hicaz ənaşı tamamlarda boğan payitdə Allah ta'ala nüməqildə İbrahim ə.s.dən ki, bu kişini Peyğəmbər qıb tarlaq oldu. Bu kişinin yaşları bir cəhə qeyd etdəndən ki, vafat etədikən vaxtı yaxınlaşqan payitdə özlərini, ülkələri İshak ə.s.dən nüməqildə tapşırdı. Vəzifəni Allah s.ə.v. ki, nüməqildə Peyğəmbərlərinin 3:59 İshak ə.s. və bir də İsmail ə.s. ki, özlərinə vəfatları da bu, kızlarını İshak ə.s. qızlarıqa nüməqəndir, önəşdirib qoyğana gələn. Özünün kızını İsmail ə.s. İshak ə.s.ı oğluqa nüməqəndir, önəşdirib qoyğana gələn. Ənəşülərdən tuğulqan iki hazırqı kündəki kətdə taifəşülərdən tarqaqana gələn. 4:28 Onlardan görülən birinci farzanta adını Rum deyib qoyuq, ikincisini Yunan deyib qoyuq. Hazırlıq kündəki, yəni qiriklər və Rumlıqlar, əmək üçün İsmail ə.s. bilən, İshak ə.s.nin nümayətdən farzantlarıdır, tarqa qan. Birincisi ruman deyib isim qoyuq olsa, ikincisi yunan deyib isim qoyuq. Mənə üçün ne ki, nümayətlə, hazır kündəki Euro balıqlar, şu itkələrdir, nümayətlə, tarqa qan. 5:00 İsmail ə.s-nin qıssaları mənəcəyirdə qıskaca şimdə yəkullanırdı ki, İshaq ə.s-nin qıssasını ötəməsin. Allah haqqı s.ə.və təala, İshaq ə.s hələ toğulmasın aldığını məqləngən idi, bəşarət verilgən idi ki, İbrahim ə.s-ni aldığı bir mihmallar kirkəyəndə fərişlərlər, digi suratı da xəbər verilgən idi ki, İshaq isimli fərzən kürəsidir. 5:24 Yəni ki, əcəbləngindir ki, əcəblənmək, bunun arkasından Yaqub isimlə nə biləyim görəcək deyəndir. Bu, kətdə xoş xəbərdir. Bu, balanı sıfatı barədir ki, qulamın alim deyəndir. Yəni, bilimdən bala deyəndir. İshak ə.s. sıfatı qulamın həlim. Yü deyəm, yumşaq, bel, mihrban, oğul deyəndir. İndi İshak ə.s. qulamın alim, yü deyəm, bilimdən pərdən deyəndir. 5:55 Bu İshak ə.s-ni İbrahim ə.s yaşları 100 yaş qeyd etdiyən fəyiddə, əyalları isə 90 yaş qeyd etdiyən fəyiddə görgənə gəl. İsmail ə.s-dir 14 yaş kişinə doğan. Mənə şu fərzənti görgəndik ki, bunu arkasından növbə qıldı, bunlar Yaqub ə.s-ni görüşgənə gəl. İndi bu ərzinə sifətləyə toxtarladığımızda Peyğəmbar ə.s etdi ki, Əl-Kərin, 6:25 İbn-ül Kerim, İbn-ül Kerim, İbn-ül Kerim deyənləgən. Yəni, Yusuf, İbn-i Yaqub, İbn-i İsaq, İbn-i İbrahim. Törtdə keçmək et, atavala nümazır Peyğəmbərlər. Heç buna qazan nümazır həlb oynamaz. Peyğəmbər a.s. İbn-ül Kerim, İbn-ül Kerim, İbn-ül Kerim, İbn-ül Kerim deyilə. Yəni, bu törtdəsini sanalıyı ki, 6:52 səxiy zatlarını fərəzəndi, səxiyini fərəzəndi, səxiy kişini fərəzəndi, səxiy kişini fərəzəndi deyib Peyğəmbar ə.s. etdi. Bu, cüdəyən növdür şərəf. Cüdəyən kətdə bir maqam sablanadı. İshak ə.s. eqzək fərəzəndlər doğurur gələn. Eqzək fərəzəndləri üçün dəxib oğana gələn ki, kətdəsi əyso deyilmədi, əyso. Əraplar əys deyib namlar gələn 16-nın ikincisi yəni əqub. 7:29 İlk gələcəyəm, bunlar eqzək, həsənihsən. Lakin Yaqub ə.s. ikinci undan keynələr tığırıqanəkən, şu tığırıqan fəyiddə bu əkəsini, tavanını üçləb düşkənəkən. Əkəsini nümədir? Tavanını üçləb düşkən. Ərəb dilə də tavanına əqibə deyilir. Yaqub deyəni, tavanını üçlədi deyə nümədir? Mananı bildirər. Şu tavanını üçləb düşkənəkən bunu Yaqub deyirsədir. Yəni tavanını üçlər. 7:58 Kətdəsi İsu, ərəblər əyis deydi və ikisi Yaqub a.s. İtdirələr toğulğandı ki, ədəsi İsaq a.s. kətdəsinin məqlərdən fəyətdə fərdəndən yaxşı görərdi. Nümunə üçün? Çünki ədələrgə köpra xizmət çikirək yanları da şerif olunuşunu yaxşı görərdi. Ayisi kiçkinəsini yaxşı görərdi Yaqub a.s. çünki kiçkinələr anası gecə xırraqqı oladı. İsaq a.s. közləri 8:29 xıralaşıb, zəifləşib qalan deyin ki, özünü, fərzənti Əysonun çəqiri oladı ki, İsa əməz, salt bilən. Əysu deyəni. Kətli fərzəntlərini çəqirib etədi ki, bir mənə bir ağlaq keçir, bir taam pişirib keçir, bir taamını iştəxalq elətməni deyil. Şübhən özü bu cüdeyəm ağıqa üstlə bulat dağın, sən barıb, mənə taamını at deyirsən, mən sənin həqqində bir yaxşı da bir duah qoyamın Allah ta'ala. 8:59 rızqınqa, xərcəndlərinə bərəkə verəcək. Bu qətmə ayısı eşit duratdaqın, o keçkəndə ki, kiçikənin oğlu Yakubu etəcək ki, sən tez varıb, soyuq, öyümüzdən qoynu yaxsın, taam pişirib alıb, kedəyib. Həm keçkəndə ki, bayağı qoynu, tüklərinə, cüllərinə, boyuna, yelkələrə yapsır, qoyadı ayısı, barəndə ədəni aldıqa əbkərdəyib. Çünki biləm, İshak ə.sə.və aldığı kirkizərdir, 9:28 kətdə oğlunu, ləbasını kiqizib kirqiz varadı. Əs-səlamu aleyküm deyib, salam verir, kürkəndik ki, kimsən deyirsən, fərzəndiniz bu olamdan deyib. Şünbülən səliyyə qıraq qeyəgəndik ki, qüçaxlaydı ki, etədi ki, bu, avaz Yaqub nəqiqə oxşayatda deyib. Nəxsələ, boynunu urq görsə, kətdə fərzəndisi cündar boğana gəl. Şübhət durub, bu, eyni də cəzət, bu, kətdə fərzəndi ki, ay, son iki böylərdə. Ləbasın şunak 9:56 Mənə də rəhmət deyib durub, onu haqqa dua qanəkən fərzəndlərin köpəyisən, Allah da Allah sizin rızqlarınızı bərəkə versin deyib durub, bir ciddiyəm cür ayrılıb dua qalalım. Dua qalındı ki, fərzənd çıxıb etdiyəndə ki, bəzi bir saatlərdən ki, tətdə fərzəndi taam pişirib alıb görə. Mənə deyəcək, kimsən sən deyəcək? Özünüz etdiyiniz o, alıb qatıb ki, pişirib deyəcək. Əlbəttən hazır yedim o deyəcək ki, bu haqqa bilgəndən ki, t 10:25 Mən əlbəttə, əgər ədəm öyrədiyəm bursa, mən əlbəttə onu qatırqalanam." deyə. Yəni duanı məndən aldın, ətk etdi. İndi Peyğəmbərinin duası əlbəttə qabılı-qaladı. Depdirib, köynəyə qatıb digib, mənə üçün gəlməyi yapır gələndiyin ki, məngən bir duakın dedi, mən yeryüzündə şünlə bir, nədir, mənim zürriyyatlarım, yeryüzünün bir qoparlıq kibirədiyən adamlar bursun deyən manada duak qan idi. Həqiqətdən imaqlı gəldi, 10:55 Kəin ayısı bu qətmi eşitəndin, kəin etdi ki, indi səndə də tağaların aldığı basmasan, bomaydı deyək. Sən indi tağaların aldığı var, tağanda iki də qızı var, iki də qızının bitdəsini səngə ünləşdirib qoysun deyək dəyin, ədəsini aldı ki, maşınə qa, maşınə qa, indi fərdənimiz cünətməsək, bomaydı deyəndin ki, ədəsiyəm razı buldu, doyaqlıqdaqın, onlarının aqılda cünət var. Əkəsəgə bildirməsin, cünət getdi. Cünət getkəndin ki, ta 11:26 Tağasını aldıqa yetib barıqan payitdə, tağasını haqiqətdə iki də qızı buladı. Bir də qızı kət dəfqə, öncə çıraylıq bulmağa və közü öncəyə nümadır taza görməkdəyən, ötgür görməkdəyən, sən zəif raxıqı buladı. Kiçkinəsi çıraylıq raxıqı buladı. Birincisinin adı Liyab olsa, ikincisi Rahil deyən qızları buladı. Kiçkinə Rahil isminin qızı nümadır, cüdəyən, kelişkən. 11:56 Acayib, çıraylı hamı tamallama bir gözəl buladı. Şunda etədi ki, maşınaka-maşınaka, ayım yuvardı, singidiniz yuvardı, fitnə qızınızı mənə birərkən siz deyəndik ki, şərtim var. Yeddi il mənə xizmət qibirəsən deyil. Yeddi il mənə xizmət qibirədiyən bosa, şu qızımı səngə nədir? Türmüşqə belə nə deyil. İlkənə qızımı soraqam buladı, şu qızımı səngə Türmüşqə belə nə deyil. Yeddi il xizmət qıladım. 12:26 xizmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət xidmət 12:58 Mən sizin kiçkinə qızınızı soraqan idim, desə, biz adatımız boyca kətləsini uzatmaymız, dedə. Yəni, kiçkinəsini uzatmayı duramız, kətləsini uzatmağınca. Haqlasan, yəni, 7 il xizməti versən, dedə, kiçkinəsini həm sənə verəmən, dedə. 7 il xizməti verə, dedə, yəni, 7 il xizməti verəkəndə ki, bunu sinlisinəyən maqlada ünləşdirib qoyar. Bu qətmi eşitib həməmiz həyran qazaq verək. Bu apasınq elinə bitdi adam ayırərkənlər. 13:28 Bir ilk ilkə caizmə deyəm. Bəzilərə bu, xəyalıqın keməkən buluşu mümkün. Xəyalıqı keməkən ilimli rəhb oladı, xəyalıqı keməkən cüdəyən zor olubsa, atasın gəlir. Digərlər, səl ilimli yox rəhb olub. Çünki şəriəti İslamiyada atasın gəlini cəmləşlik mümkün eləməz. Bu, xaram saplanır. Mutlaka mümkün eləməz. Allah haqqı s.ə.v. bunu Qur'an-ı Kerimdə qəttiq dərəcədə qaytardı, həm də bunu 13:58 Taurat deyəm qaytarqan. Ülbəyib də Taurat nazıl qılınqa nəməz. Bu şəriətlər, Peyğəmbərlərin şəriətləri bir-birini növbə qalınır, hükmünü öçürkəyir ki, insaniyyətini kəmalat dəvrə geçək. İnsaniyyətini yetkilik, kəmalat dəvrə və Peyğəmbar sallallahu aleyhi və səlləm dəvrdə növbə qıldı, toldu. Peyğəmbar ələhissalam dəvrdə həmət amalama insaniyyət toldu. Bu iktiləs yəni halalı idi, yəni İbrahim ələhissalam 14:29 İshaq a.s. şəriətləri də caiz idi, ruhsat idi, üçün üçün apəs ingilini itkələzindən növbə qıldı, aldı. Bu itkərə növbədir, əyələyən, uzaq vaxt fərzən körməyirdi. Uzaq vaxt deyəndə, bir-iki ilcə fərzən körməyəndi ki, Allah s.ə.v. növbə qıldı, kətdə qızqa bu özü əmə, aciz boğandı ki, mənə şu yərəsini Allah s.ə.v. yoxatıcılıq üçün 14:59 kətməkət altıda farzand verəl. Altıda nüməqqəldə oğul farzandlarını kətməkət vermə. Kiçkinə qızı, raxil, yəni bunu görgəndiyin ki, qayırlıq ekelətdəgin ədələri itkərləsəkən bir çorudun qoşuq vergən idi. Birincisi Zülfa, ikincisi Balha deyəngən, bir-birgə nüməqqən idi, çoru vergən idi. Kiçkinə qızı, qayırlıq ekelətdəgi, sən farzand görə deyəngən buğsan, mən farzand görməyəqqəm buğsam, mən çorumlayam, yerinə verirərdim, deyə 15:30 Nəmaqıldı, elmə aldıqa kirgizi də. Yəni, ruhsat verdi ki, onu yəni əyal qoğalışlıqda. Onu dənəm, iki dəfə ərzən gördü. Ki, çiçkinə qızları Allah haqqı səbəbən namazda alaqa, nəmaqıldı, züvaq qalad. Kətdə qızları sən verə deyəm, boşaq, çorunum, mənəm verəməndə etdəkən, uyan, nəqıldı, Yaqub ə.s. verirdi. Yaqub ə.s. törd də, nəmaqıldı, əyal cəminəndə. O, ki, kətdə qızını çorusu dənəm, iki dəfə ə 16:03 Kiçik nə qızı mənə bu fərcəndləri görgəndiyin ki, yenimə qıldı, Allah haqq subhənü və ta'alağa dua qıldı, mənə fərcənd görək deyib, Allah haqq subhənü və ta'ala bularqayan bir gözəl fərcənd verdi. Ənə şu işlə görgən fəyidləri də. Bu fərcəndin adı nə idi? Yusuf ə.s. idi. Yeryüzündəki en gözəl gözəllikini 99%-i o kişiyə verilgən həyğəmbəri idi. Haysiyyəm çıraylıq idi. 16:33 və özüyən nəhayətdən bağlı bir gözəl farzənd, bunlardan dünyada keyən idi, onun adına Yusuf idi. İnşaallah Yusuf a.s.ın qıssası haqda, kelası cümləmizdə sohbətləşəmiz, yeryüzü yaralıb-durub, ta qiyamət qətək dəvrini içidə yüdeyyən kök vaxiyyələr bəbətəd, yüdeyyən kök qıssalar bəbətəd. Adamlar hazır kündə, savar bərtəki yeryüzdə en zor... 17:03 Nəmədir? Kinolar etnikiyə dediyəm bosa, erkək kişilər nəmə deyirdi? Gəli etnikiyə deyirdi. Əhər oxşat qoyardı deyirdi. Əgərlər gəlsə, indi kinolar deyirdi. Hindistanlı kinoları yetmək idi. Məhər mühabbət bəyərilmədi şəhbə deyirdi. Bu qısalarını görürəm digəm bosa, görürəm digəm bosanız, həyatını həmə yaxın qısa baxıb etdiyəm. Hazır gündə, qəzətə, jurnallarda oxu görürsəniz, buna qə qısalar nə qəzətə almayatdı qəzətəxanlar? 17:36 Hər xılq qıssalar köpək etdik ki, şu yeryüzü yaralıb durub, ta xiyamət qeçək elədiyən qıssaların ikidir en zoru, birinci orunlu ağanı, yəni en yuxarda duradığını Yusuf ə.s. qıssası eqəndir. Allah haqq subhənəmə ta'ala Qur'an-ı kərimdə Nəhnu nəqussu ələykə, əhsanal qasası bimə əvxaynə iləykədir başlaydı. Yusuf sonrası da 18:05 Biz sizlə, ey Muhamməd ə.s. qıssələrinin içində en gözəl, en alisini zikir kılanırdı deyən. Ənə şu Yusuf ə.s. nə baxqana gələn, dünyaya keynə gələn. Yusuf ə.s. dünyaya keynə gələn deyən, keynə nə baxıldı? Bunlar iqtələ qızı üçün 14 il işlə verdi və onu qoşumca suratda yana 6 il tırdı cəmi ki, həməsi tağasını aldı da 20 il tırqana gələn. 18:35 Təqasını aldı da, 20 el türkəndən ki, indi etdi ki, bizə indi ruhsat versən, biz barayaq deyəcək. Çünki təqas etdi ki, mənə sizlərinin səbəbiniz bilən Allaha xüsusə, Allah mənə cüdəyəm, nümayəqəldə bərəkətlər verdi. Mal dünyam köpək idi, qoylarım köpək idi, sigir, o, həmələri köpək etdi. İndi xaxılaqanı al deyənəkə. İndi Yaxub ə.s. təlləb, təlləb, içidin rəngi geçək, nümayəqəldir, türləri geçək, həm əsasən tə 19:03 Mənə şu yılda tuğadıqan qoyularına həməzini növbə qanəkən, təllaf hərdən tərəqə etərdi ki, şunun təllabanlar deyilir. Həməsinin təllab növbə qanəkən, əcələti qoyuqandı ki, bunlar yolqa çıxsaq. Yolqa çıxan payda taqası bilməyə qaqanəkən, taqası arkasından qoğub barıb, bu növbə qanəkən, bu insaf nə, bir ağız etkəndə təntənə bilən çıxır qoyardı qobuslarına, deyib durub, şünək yaxşı çıralı fatxalarını verib durub növ 19:34 bularaq axı fatqasını verib-türüb yolla düşəl. Əkələri nesunu məmləkətlikə, babaları İshaq ə.s. yurtlarına yaxınlaşıq payitdə bu elci cönətgənə gəlir. Bunu əkəsi öldürəməni deyən idi. Barıbdırmaq ilə elci cönətədir. Elci cönətgənin ki, əkəsini cəhəli çıxatdağın tör-yüzdə adamı biləndirmək gəlir, bular cənq kılıç üçün gələr. Kim 40 ilə qan payitdə 20:04 Qaşına-qaşına xəbər bu oldu, tör üstə atlıqı bilən yetkəliləsi deyəndəyin ki, iki-üçdə qoyunu çıxırıq nə gələn, bittə fərdəndə belə bir varıb durub, yolda getdə yaxın da, kimi ki, bu deyəliyin olsa, sizdən xizmət gəliniz, yaxud nə ki, bu oladı, bu sizdə hədiyə qovardı, deyib et qoyu deyil. Çünki belə nüməqlədi, bayağı qoyulanıb bir yuvaradı. İkinci, sigirlərini, ilçikirlərini, tüyələni bir mə bir cümləqlədi, kətdə-kətdə 20:33 Kimə ki, dediyəm olsa, xizmətkarın yaqub nə ki deyək, sizə hədiyyə qovardı deyək. Axırda özgə nüməqqələdi, düş gəgəndin keyin, əkəsədən keçirin, üzür sorar, bayaq qıxan işləri üçün, üçün də səcda qılışadı əkələrəki əməz. Birinci, kətəxatullarının fərcəndləri bilən əkəsədə səcda qıladı. İkinci, keyəngi fərcəndləri bilən və haqqədə əməz nüməqqələdi, səcda qılışadı. Bu səcdələr, 21:03 rüqsat boğan, caiz boğan, bu şirk boğanməz. İngilişlik şirk boğana məz. Mənə, inşaallah, Yusuf surasının təsirində, Yusuf ə.s. qıstasında tanışanımız, səcdə qılıçqanı, Yusuf ə.s. qısta 11 də əkə ökəsində həmən səcdə qılıçqanı. Adam ə.s. qısta tarixlərinin həmməsindən haqqındır, səcdə qılıçqanı, bu səcdənin türləri var. Bu səcdən türləri üfəkdə itkil boğan ibadət səcdəsi və təzim. 21:34 Səcdəsi buqan. Bunlar ibadət səcdəsəməz, bəlkə təzim səcdəsinin nəqrandır. Bəcə əkətdir gəndin ki, əkəti bunların əhq olub, bürgələşdirib, kışlaqa kirib gelədi və üyərdən özləri qəbər ikinci zarı taub durub, üyləni qurub, nəqladır. Ənəs üyərdə həyatlarını davam etdirədi. Həyatlarını davam etdirəkən bəyətdə ataları İsaq a.s. alamdan vafat etədi. Onu İsmail və 22:01 İbrahim ə.s.ləri bilən birgə, Ədələri, Əkələri bilən birgə, nümayəqlərdə Yatıqan Cəhəyə Qabarturub, İshak ə.s. niyə? Bu iki əkə-ükə, Yaqub ə.s. bilən üçün nümayəqlərdə barıq dəfən qılacaq. Mənə üçün də bu kişilərin pəyğəmbərləri niyə nümadır? Tarixi mənə üçün də yekunləşədir, yekunlənədir. Sizlər bilən bu örgənləyəkdən pəyğəmbərlərinin tarixləri İbn-i Kəsir r.ə.x.ni qas 22:29 İbn-i kəsir rəxməxullah, jüdəyəm İslam alanı da özünü kətdə-kətdə kitabları bilən məşhur, xüsusən təfsir barazı da en yuxarıqa çıxan alımlarının bittəsi bu oladı. Elmislər bilən məşhur qıssənin içindəki bəzi bir məsələlərgə toxdurmaq üçün isə. Bu məsələlər nəmədən ibarətdir? Peyğəmbərlərinin tarixləri Allaha x.s. nəmədir? Çüyüklü Peyğəmbərlərinin tarixləri yəm, jüdəyəm, sırlıq, ketkən nəməzəkəm. 23:01 Həməzin mədir, cahilə keçirən nəməzəkən bu, həyat üçünün ibarət. Bu, namaz oxudum, digən bilən, digə kirdim digən bilən, qanı indi bərəkə, qanı pulum indi, köpək mi etdi mənə pullar, kemək etdi yox, aldın qıdınən bətlər arqa keçib həllət, mən o deyəcəyəm, adamlaram çıxqa həllət. Hə, namaz oxudum, etudum, mən o oxuyatman, ləqin eski hamam eski tasda qoyat, qanı bərəkə deyəcəyəm adamlara buladı ki, hər pəyğəmbərlər. 23:30 Həyğəmbarını üyidə, əkə, ükə bir-birini öldürənə deyəcək. Həyğəmbar xanadanıda mı öldürəcək? Lakin axıbət keçirilmələ niyə görülən? Həyğəmbarını xanadanıda bir-birini öldürmələ deyəcək ki, lakin çəytan aralaşacaq ki, keyni cüməmizdən bu haqda örgənəmiz. Hatta ki, qatıl qırış qaçıq, barışaq daqın axıbətini baxılacaq ki, keçirilmələ soracaq. Yaqub ə.s. üyünün haqda təşkilat keçirilməyə məcbur oldu 24:01 Başqa yurtqa bar oldu, onun ağılda yiyir işlər verəsəmdi. Hazırqa adamlarqa, nadir üylənmək üçün olan adamlarqa, indim, na işgə kirsənəm, üylən üçün kərək, o nəsə apkəl üçün kərək deyəm olsa, mən aldım, üylənmələ deyəm. Bur Xudayda oturqanda bir əkəxanımız edib verdi ki, özümüzün xıçlaqda bir yiqid varəyən, 20 yaşdan asib etkən, işgə kirsə, aynısı boşatıb verərkən. Hər iki şeyinə bağlandı. Yəni, bircə işgə varsa, 24:35 İtdiləm qaytar vabdı. Bu mayda hələ yasdan bir öz suadət durub. Çünki bala ədəsə qarab durub, siz xatunsuz deyib. Həmə balların ədələrinin, nümayəllərdə ədələrinin ballarını öyləntirik qoyar. Siz xanaqı ədəsiz? Küçünsə yetmək edirəm. Xov, məl, bayağı, ədəs, böyür əməllər öyləntirik qoyar bayaq balan deyəcək. Mələqdə yəni tört təs törkdür deyib. Mələqdə hələ tört təs törkdür deyib 25:09 Bu xızır toyuqa keçdəkdən nablağını bir təsavvuf görək, bu ərtislərə işlətiləkdən pullarını eşitəniniz həyran qalır. 60.000 kəmid yox hazır. Bu toyunuzda siz gələn nədir? Bilgilər verə deyən kətlələr qap getdi, o babalar, karlılar qap getdi, o ərtislər bilgilər verər, falancı günü, şuna vaxtınız vardır. Şuna qısanız qıdır, bulmasa nələ qətlə, ötkət qətlə deyib qoyar. Bolu-bolu-bolu aşı şişkini verməyə qoyun deyib durub, nədir? Aldıraqdan pulunu yəni ver 25:43 Hə, bu axta qaçan oğlan tırb olaq, nöqə fərclətlə? Bir tamamdır nöqlanınız, əhsus dənədiniz ki, ikinci tamamdır İslamı kirməsəniz xalatınız, nə nəşr oğlan olaq deyiniz? İslamı kirə edək olan bursa, müsulmanca toylar kılınacaq olan bursa, həməz həlb olaq. Peyğəmbar ə.s. dəvrində bittə üzük bilən toy baxan, bir üzüklə əpki verib türüb toy baxan. Peyğəmbar ə.s. dəvrində baxan bir nərtəsi yox baxan bəyəkdən toy baxıb getirir yə 26:14 Toyunu xınıb durub, gümbürlətib, adamlarqa masqılı üçün 2 milinəni verib, bu toyqılıçlıq buna xək etməkdir. Bu, birincisi. İkincisi, toyunu nəmədər nikahtın keyin qısayan boyur, həyatda. Peyğəmbər ə.s. bəzi əyərlərgə nikahtın aldığını qıbərgən bursa, bəzi əyərlərgə nikahtın keyin toyuqu qıbərgən. Çünki yetməyətdirmə, pərzəndiniz kökədə nəmədər hər xil işləni qıbırıbdır. Hatta ki, baradığına cəhət zınağa çək barıyadır. 26:42 Kişik elə adamlar, 5-6 adam çəkir-kirtir, nikahla toruyoruz, əmək ki, en qaçan küçüncəyə tə toyuq qoyuruz. Lakin toyuqun dəqiqəndə hərəkənə ki, 60 minlik ərtisə nəqqə verilməz, musulmanca toyuqlar deyilməz. Musulmanca toyuqluşluq qiyinəməz. Güneyin həməzləri mədur, bu israq tamamını yapar məyəmiz bizlər? Biz pul tamamını yapar məyəmiz? Biz bərəkət tamamını yapar yapsıq. Adamlarla yengirlik tamamını yapar yapsıq ki, əgər adamlar İslam toyuqluş 27:11 İslam toy deyəcəyəm hacat yox, toy deyək etyərəmiz. Amma hazır kümdə cahil toylarını, qızıl toylarını, bəşkəni toylarını eşitəkəndik ki, məcburmuz ki, yəndə onlarla alaqədə əcərab durum, musulmanca toy deyəcəyəmiz ki, məcbur qoyurlar. Bunun özü əslə qızıl toy, kök toy deyərləri yox, həməz bit də toy. Həməz şu toyuqa həməmiz ötək səkin səkin. Həməmiz kətləmiz, həməmiz qız çıxarəmiz, həməmiz oğul öyləntirəmiz 27:41 Mənim mənkim kışlaqları da 70% adamına şuna qatıq ötüb etdi. Əlbəttə, namaz oxuşuluğu şərtəməz bunu. Yəni, balasıyam, oğuziyam, oğuliyam nümazır, qızıyam, namaz oxuşuluğu nümazır, şərtəməz deyəkənimizin oxumaydı. Özü oxuş gərək. Lakin, yaxud da qalan ki, oxumasayam İslamiyyət oxub, eləyək. Çünki xalq şimdi örgəndir. Bu, toyda kət-təf hərəkə varlığını bilib də həmin ötəyək. İndi mən silədim, mənə şu minbərdən türüb. 28:06 Allah haqqı s.ə.və təaləlinin dini ilə yaxın olan müsulmanca təyqiqə öz üçüncəli həm mənizələrinin iltimas qalardım. Mənə Peyğəmbərlərin özləri mihnət tuturub ürləniş gələkən, ənə şimdə mihnət qırıb ürləniş ki, əhəmməmiz gəlmə nasib qolsun. 28:35 Aziz brədərlər, Allaha subhana və ta'ala sizlərini en aziz, en uluq, en əla ümmət qılıb təllə aldı. Bunun üçün Allaha subhana və ta'ala və hamdı sana maxtavlar etsinlər. Bu maxtavlar etişlik. 29:06 özümüzün maxtaşlıq bilənəməz, bizər zormuz, biz müsulmanmız deyişlik bilənəməz, bəlkə Rabbinizlərə sizlərinin mənə şu dəvərdə yaşətkərliyi üçün Rabbinizgə hamdı sana təsbihin etinilər. Bu, biz nə, biz müsulmanmız deyə bilən, bu, fəxirlənəşəlməz. Allah ta'ala bu fəxirini Qur'an-ı Kerimdə özü xəysi yol bilən azad qılıçlıqda qurğu verib, işaraq alıb etdi ki, 29:35 Kuntum xayrə ümmətin uxricət linnəs, sizlər adamlar üçün çıxarılayan ümmətini en yaxşısı buldunuzlar. Sifatı qana, təmurunə bilmərufi və tənhavnə anil munkər və tüminunə billəh. Sizlər əmru məruh qalasınızlar və nəhi munkər qalasınızlar və Allahqa iman keldirəsinizlər. Mənə üç sifat bilən biz yaxşı ümmətə gəlməzik. 30:04 Çünki üç sifətdə biz əməl xilləqdən bosaq, biz həqiqi enerji məxtəlilətdə ümmət olarkənmiz. Rağın bir cəhədə adamlarını yaxşılıqda buyursaq, yamarlıqdan qaytaradıqan bosaq və Allahkə iman keltirgən bosaq, kündə biz yaxşı ümmətmiz. Özümüz yaxşımız, biz zormuz, biz müsulmanmız deyən bilən, bizini yaxşı eləyirəmiz, bunu bilən keçikməzəkən, bəlkə buna əməl xilləşdirək. 30:30 Həyqəmbar a.s. etədi ki, mən ra'ə minkum münkərən, fəl yuqayyirhu biyədih. Kim biran bir münkər işini görsə, maciyə işini görə deyən bosa, bağırıb, qulu bilən qaytarsın, dedi. Fə illəm yəstəti'fə bilisənihi. Əgər kimi unqa çəməz keməsə, qulu bilən qaytarışlıq qəkçi qudurət keməyə deyən bosa, qulu bilən qaytarsın. Fəməlləm yəstəti'fə biqalbihi. 31:01 Ümqəyəm küçü etməsə, tili bilən, qalbı bilən, yaman görsün onu, deyir. Çünki razıbıb ötük etməsin, şəttə qalbı bilən, yaman görüb getsin. Vəlikə, əvvə əvvəl iman, bu imanın en pəst dərəcəsi, deyir Peyğəmbər ə.s. Demək, Peyğəmbər ə.s. əmr-i məruf, nəhi müqqar qılıçlıqını üçgə bölgənəkən. Birincisi, bir vasitə barıb, doğru dən doğru qol bilən taytarışlıq. İkincisi, tili bilən, yafırışlıq. Üçüncüsü, qalb bilən, y 31:31 Bunu üçgə bölüb örgənəmiz. Birinci qısmı, küs kudurəti yetədirən, həni bunlar hükumətlər, qoluda küsü var, adamlarla aqladıq, qolu bilən, toxdata bilədik. Bu, nümədür, kətdələrinin işi, həni hükumətlərinin işi, qol bilən, varıq, xaytarışlıq, deyik qoluşluq, bu, onların nümədür, vazifəsi boladı. Məsələn, Brambərcəyədə katıl yüzgü beləyən bosa, zına yüzgü beləyən bosa, onların xaytarışlıq, qol bilən, 32:01 Hükumətlərinin qoldan gələdi, bir kişi bir an etiraz bildirməydi. Həm də bir adam özünün ailəsi də başlığı idi, rəhbəri idi, özünün ailəsini ikidəki bir an bir kişidən naciə görə deyən bursa, məsələn, fərdəndli təməkini tutaq tuturqan bursa, bağırıb qoldan ap təşəvv arsılığı küsur etədi, mənə şünqə təqəmmər ələsən qolu bilən qaytarsın deyirdi. Bir, özünüzün dostunuz bağırıb qolu bilən qaytarama deyədiniz, ənə sizə yəmin məqildə öz qaytarıb qoydu. 32:31 Mən hədisgə əməl qılamam deyib durub, özünüz kəlbdə heyb qaman. Çünki nümayətdə, xolunu keylədiyin adamlarqa həyəkən biriniz. İkincisi tələb elə, bu alımlarqa həyəkən. Yəni, bu işə yaxın qılın nümayətdə haram boladı. Bu, dürüst əməz, deyib, dürüstlük bu ilimliklərgə. Özünüz qaytar qalastaq, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, bu, 33:00 bu halal deyin, bu haram deyib qaytarışınızda sizgə ruhsat boladı. Amma kətdə məsələlərgə şun deyəm, siz ərələşməyiniz, amma ümumi böyüləkdən nümədir, bu naciə işlərgə siz qalbınız bilən əlbəttən nümədir, bu cəhərdən yaman görüb ötüb gedişiniz gərək. Mənə şun deyə boladıqan bosa, biz növ, xalqımız növ, islah boladı. Cəmiyyətlər onlana. Kim bilən? Müslümanlar bilən. Qaysı yol bilən? Əmr-ü məruf, nəhi münkür, qılıçlıq bilən. 33:28 Hə, bittəmən belə özgələzimi deyən fikirgə barlan, amma nizər Allahını bəndəsizlər, musulmansızlar, bu ümmətlər gəlmədir, adamlar üçün çıxırıqən ən yaxşı ümmət buldunuzlar, sizlərin sıfatınızlar əmr-ü məlif qılaslar, nəhim-ünkar qılaslar və Allahkə iban kiltirəslər. Barakallahu li walakum fil Qur'anil azim, və nəfa'ni biməfihi minəl ayəti və zikril hakim, və təbə aləyə və aləyküm innəhum huvət təvvəbul rəhim.