Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:01 Salamu alaikum 0:56 një kategorije të caktuar të njerëzve. Ata janë të vjetrit të moshuarit pleqt. Ata janë pjesë e shosërisë, përvoja e të cilve s'ka dushim se e pasuran spektrin e një komuniteti, ndërsa fizikisht ata kanë nëvoj për mëtej për kujdesje, për mëtej për respekt, për mëtej për dashurin, ngraci, mshirë, o dhe mshurin e kështu në radhë. Si e bante këte një mjërën më të mjërë, 1:25 Muhammedi s.a.w. praktikisht dhe si ka përkuar për e neve në fjalet dhe rëzimet e tia që a dhe ne ta praktikojnë një gjatë të tijë dhe të mësojnë gjatë minutave në vijen. Bismillahirrahmanirrahim Falenderimet i takojnë Allahu të madhruar Zotit të botëve për shëndetjet dhe bekimet qofshim për të dërguarin e ti Muhammedi s.a.w. familjen, shokët e ti dhe gjitha të atë cilët pasojnë në rrugën e ti dhe në ditën e fundit kësa i bote. 1:58 Tënderuar shikues, takimi jon i kësaj rave ka të bëjme respektin, nderin dhe kujdesin që në mnyrë obligative, islami e kërkan prej iftarve të vetë që të tregojnë dhe të manifestojnë praktikisht ndaj të moshuarve dhe të shtyrve në mosh. Në të vërtet, kujdesin ndaj kësaj kategorije të njerëzve 2:27 i shoqeris njerëzoren për gjithësi prej kohësh. Mirë po, historia qofta jo e vjetër, apo edhe jo moderne, nuk ka shënuar që të ketë ndonje kodeks të caktuar të sieljes dhe përmbledhjet të regulave se si duhet të silen të rinjet ndaj të vjetërve. Spaku, jo ashtu si kurse existon në suazat të kodeksit etik islam. 2:56 një tërsi e këtil e regullave. Hasim tentativa posa qërështë në historinë moderne, kur janë aprovuar disa marveshje dhe janë bërë disa karta për respektimin e të vjetërve dhe të moshuarve, mirë po praktikisht ato nuk e kanë te i kaluar faktin që të mbeten në gjyrë në letër. Ndërsa në anën tjetër, 3:24 Muhammedi s.a.v. i dërguari dhe i zgjedhuri i Allahot, Zotit të gjithsis. Ai i cili në asë një moment nuk fliste me hamendje, por gjithnja fliste dhe silej i dirijuar me shpadje, i dirijuar me udhëzime hyjnore, ai në mënyrën më të mirë të mundshme, me praktiken e ti, me sieljet dhe qëndrimet e ti, po gjithashtu edhe me fjalet dhe udhëzimet e ti, 3:53 dhe shambullin më të mirë, shambullin më të shkelqyëshëm, se si ka mundësi që të bëhet dhe të tregohet kujdesi ndaj të moshuarve. Të moshuarit janë njerëzit të cilët kanë qenë si kur ne, edhe ata kanë qenë të rini, edhe ata kanë qenë fëmi, pasta janë rritur, pasta janë pjekur, pasta janë shtyër në mosh, dhe sitë këtil është proces natyror. 4:21 është ligjë i Allahu të fuqi plot, i cilin mbretron në këtë bot, që njëriju të cilit Allahu i ka dhenë mosh, edhe i ka dhenë jetë, që ajtë të kaloj në për të gjitha këto faza, nga fëmijëria, pastaj në djallëri, në burëri, edhe të vije moshëa e pleqëris, në cilin zakonisht njëriju fillon të psoj një rënje, duke ju dobsuar forca, duke ju dobsuar aftësit, 4:50 të cilat në mënyrët natyrshme njëriju i ka të kufizuara, mirë po në kohën e plesiris ato kufizohen dhe limitohen akoma më tepër. Andaj njëriju në këtë kohë të jetës së vetë edhe në këtë mosh ka nevoj për një përkuidesje, ashtu si kur se kishte nevoj në kohën kur ishte i pa aftë për t'i kryer vetë gjërat më elementare të jetës së vetë. 5:17 që është koha e thosh njeris dhe e fëmiris së hershme. Në të njëtën mënyr njeriu prapë bëhet i nevojshëm që dikush të kujdesit për të, edhepse për kujdesja dalon pre asaj të fëmiris në atë të pleqeris. Dhe duke e patur parasysh një gjithë të këtil, Allahu i madhruar nuk e kajlën as një njeri pa për kujdesje, për kundrazi të gjitha udhëzimet që na kanë ardhun nga Allahu fuqiplot, 5:45 u dhëzojnë dhe orientojnë në atë drejtim që të fuqishmit të kujdesen për të dobtit. Ata që kanë mundësi të kujdesen për ata që nuk kanë mundësi e kështu me radhe. Muhammedi s.a.v. me jetën e ti dha shembulin më të mirë se si duhet të bëhet një gja e ti. Dhe mund të themi se virtutet e ti në këtë drejtim janë të panumër ta. Ai gjithë një me... 6:13 Fjallet e veta, me shprejhet e veta, po edhe me qëndrimet e veta, do në thot ishte shembuli mëj mirë se si duhet tjetë për kujdesja ndaj të moshuarve. Për këtë arsye, i kemi disa udhëzime konkrete të cilat në qojnë ka hajo që kjo për kujdesje të bëhet sa më e mirë, sa më efikase, në mnyrë që njerëzit e shtyër në moshë sa më letë të përbalojnë pleqerin. Pika e parë, 6:43 Për cilën do të flasim, ashtë të udhëzimi i Mohamedit sallallahu a.s. që tërinjet t'inderojnë të vjetrit. Dhe fjalla nderim nuk është një fjallë e kuptimit të ngushtë, nuk është një fjallë e cila në vete mund të ngërthej dy apo tri dhe veprimet caktuara si form e shprejjes së mirësieljes. Mirë po fjalla nderim, ashtë një fjallë e cila në vete ngërthen të gjitha kuptimet e mira. 7:14 të sieljes, mirësieljes, si form e shprejhes së respektit ndaj më të vjetrit. I dërguari Allahut Muhammedi sallallahu aleyhi wasallam, në hadithin të cilin e transmiton Enes ibn Maliku, Allahut që ofti kënashur me te, thot, nuk ka as një djalo shtëri, i cili e nderon një të vjetër, e që si rezultat i kësaj Allahu, të mos i atëshoj edhe ati dikë, i cili në moshën e ti të shtyër, do të nderoj. 7:44 Me një fjalë, nëse njëri ju duke qenë i ri, i fort, i fuqishon, i kthjelt, e nderon një që nuk është i kthjel. Një njëri në të cilin kanë granë dhe kapir koha dhe mosha. Atëherë, kur ti të plakesh, kur ti të arish në gjendjen e atit cilit e kenderuar, Allahu i madhruar gjithë se si do të mobilizoi dikënd. 8:09 i cili do të cilët me ty në të njëtën mënyrë, sigur se jesielur ti deri se ke qenë i ri, ose ndoshta do të cilët me ty edhe më mirë, sesa jesielur ti me pleshtë në kohën kur ti ke qenë i ri. Në tjetërën anë, Muhammedi s.a.v. në kamësuar me udhëzimet e ti, se ky ndërim, ky mshirë, ky form e shprejhes e dhe mshuris, ndaj të dobtëve, ndaj të paaftëve, ndaj nevojtarëve, 8:39 nuk është e kufizuar për një kategoritë të caktuar të tyre. Madje, kjo kërkes për mirësielje të kësaj në tyre i të i kalon të gjithë kufit, i të i kalon kufit e racës, në gjyres, komësis, madje i të i kalon edhe kufit e besimit, nga se neve jemi të urdruar dhe prej neve kërkohet që respektin nga i të moshuarit të mos e kufizojmë vetëm me ata. 9:09 me cilët e ndajmë për katsin e njejtë të besimit, por me gjdo njerin i cili është i ktilë. Nga se vetë Muhammedi s.a.v. ka qenë kësisoj dhe ka vepruar kësisoj me të gjithë njerëzit pa dalim race dhe pa dalim besimi. Në një rast, Muhammedi s.a.v. u thotë shokove të vetë. Allahu do të vendosë mëshiren e vetë tek ata të cilët mëshirojnë. 9:38 Nuk është më shira vetëm ajo të cilën e tregojmë nga ndaj atyret cilët i duam dhe me cilët jemi. 10:08 nëngusht të lidhur, por mëshira dohet të jetë evidente edhe tek ata me cilët ndoshta nuk në lidh asgjë, përveç fakti se edhe ata janë njerëz si kur ne. Kësisoj Muhammedi s.a.v. kërkoj nga besimtarët, nga muslimanët, që të silen me të vjetrit dhe të moshuarit duke i nderuar ata, dhe nderimi nuk është thjesht një respekt, nga se për respektin do të flasim në mënyrë të veçantë. 10:37 Mirë po nderimin në në kuptonë dishka shumë ma shumë sësa thjesht një respekt formal. Nderimin në në kuptonë edhe ndihman fizike, edhe ndihman financiare, edhe dhenjen e dhuratave, edhe buseshjen në ftyren apo kur takohet një riu me të vjetrin, edhe zxedhjen dhe përzxedhjen e fjallëve të mira dherisa u drejtojsh atyre e kështu mera. Pik tjetër në këtë tem ashtë edhe respekti, 11:07 formal që duhet të tregoj njeriu ndaj të vjetrit. Fëtë Muhammedi sallallahu aleyhi salim në hadith të cilin gjithashtu e transmiton Enes i bun Maliku, Allahu qofti knachur me të, fëtë prej respektit të tëllart madhërishmit, ashtë që njeriu të respektoj njeriu në musliman i cili është i finjor, min i zhlali lahi, i zhlalu dhi shejbeti l muslim, prej respektit dhe madhërimit të Allahut. 11:35 është që njeriut të tregojë respekt maksimal ndaj njeriut musliman i cili është i thinjur e ne edhim se thinjat janë simboli i pleqëris edhe simboli i shtyërjes në mosh. Pastaj, dhe prej respektit dhe madhrimit e Allah të është njeriut të respektoj edhe atë që e bardhë kuranin, njeriun i cili e njefë kuranin, e di kuranin mirë, 12:05 edhe është korekt në qëndrimet e tia ndaj Kur'anit dhe dhi sultanil mëksit dhe respekti ndaj udheqësit apo sundimtarit i cili është i drejtë. Në këtë formë të ndëruar shikuas Muhammedi sallallahu a.s. e definon se si mund të arihet respekti dhe madhërimi Allahut fuqiplot duke e ndërlidhur ate, ma dje edhe duke e kushtëzuar ate me 12:34 Nëse këto veprime i bëjmë të shtyër nga motivi se me këtë dëshirojmë të 13:03 Arrim këna qësin e Allahut fuqiplot, s'ka dyshim se Allahu për këtë do t'na shpërblej. Dhe kjo shpërblim nuk nënkupton që thjesht ne të presim që shpërblimit në arri në botën tjetër, por Allahu i madhruar ka përgaditur shpërblim për zdo njërin i cili bënd dishka për hirtë Allahut edhe në këtë botë. Nga se nëse i riu e respekton të vjetrin, atëherë kjo si i ri ka bërë një investim për cilin pret të shpërblehet. 13:32 Jo vetëm në botën tjetër, por parasaj do të shpërblehet kur edhe ky të ari pleqerin dhe moshën e shtyër dhe të tjeret pas taj do të silen mirë me të ashtu si kur se ashtë silur ky me ata më të vjetërit. Muhammedi s.a.v. ka shkuar akoma më largë në nëzitjen e muslimanve për ti pasuar këto udhëzime madhështore. Në një prej haditheve, Muhammedi s.a.v. të regonë se 14:02 formë e mirësjeljes dhe kjo pikë e rëndësishme në kodeksin e tikë të islamit, nuk është një gjë vullnetare, por muslimanët duhet të trajtojnë se e kanë obligim një gjëtë të tilë dhe derisa e kryen një veprim në këtë drejtim, ata e kanë përmbushur një obligim që kanë daj Allahut dhe ndaj njerëzve. Këto veprime muslimani pra nuk i kryen vetëm i motivuar nga 14:31 Ndjenjat vullnetare, por gjithë një duke qenë i vedishëm se gjatë kryërje së këtyreve primeve, ajë është duke kryër një obligim për Allahut fuqiplot e që emira e saj pastaj reflektohet të kënjerëzit. Lidhur me këtë, thotë Muhammedi s.a.s. Lëjse minna me lëm ju akir këbirana, lëm jërham sagirana, lëm jaarif li alimin a kadra. Nuk është prej neve, ajë i cili nuk e respekton maksimalisht. 15:01 të vjetrin, i cilin nuk ja më shiron të rion, dhe i cili nuk ja njehë vlerën dhe autoritetin djetarit. Që do në thotë se në këtë form, Muhammedi s.a.v. ka nëzitur që muslimani, atë që është mëj vjetër se vetja, ta respektoj dhe të tregoj respekt maksimal ndajti. Atë që është mëj ri, ta më shiroj dhe të ndjej dhe më shuri për të, 15:31 për mirësimin e sjeljeve të tia eventuale, ose në këshilimin e ti, ose në udhëzimin ka hembara e kështu me radhë, dhe gjithashtu mos kontestimin e autoritetit të djetarit. Prej mësimeve që Muhammedi sallallahu a.s. i ka dhenë dhe që në orientojnë në këtë drejtim, janë edhe disa gjerat cilat ndoshta njëriut në shikim të parë mund të duken se janë shumë të thjeshta, por me gjitha të... 16:01 Ato janë të rëndësishme, nga se në përmjet të këtyre të thjeshtave, në përmjet të këtyre gjërave të përditëshmërisë sonë, pasta i ngritën gjëra tjera edhe më madhore, edhe të rëndësisë më të madhe, si kur se është rasti i përshëndetjes për shemblë. Në Islam ka regula të definuara shumë qartë se si duhet të bëhet përshëndetja. Ne të gjithë edhim se përshëndetja është një gjë e thjeshtë gati banale, nga se me vjetra herë gjatë ditës, 16:30 përshëndesim dhe përshëndetemi. Mirë po, ka regula se si duhet të bëhet përshëndetja, nëse takojnë dy persona cili duhet të përshëndet i pare, cili duhet të kthej përshëndetjen e kështu me radhë. Në këtë rast, Muhammedis sallallahu a.s. ka të reguar se i riu gjithë një e përshëndet të vjetrin. Pra, është obligim moral i të riu, që ai t'ja parapri të vjetrit me përshëndetje, që i pare të përshëndet, e pastaj i vjetrit gjithë të si. 16:59 Do t'ja kthej përshëndetjen, mirë po, derisa njerëzit përshëndeten, i te ikalojnë të gjitha barierat eventualet që mund të ndodhen me styre. Madje, jo vetëm ato inekzistente, jo vetëm ato të fantazuara në imaginatat e njerëzve, por edhe barierat cilat mund t'jen reale, përshëndetja i shkatron ato edhe te ikalojnë, nga se përshëndetja është hapi i par i komunikimit me së njerëzve dhe është hapi i par që bon afrimin. 17:29 Pikë tjetër e rëndësishme në këtë drejtim është edhe dhe një përparsi e të vjetërve në të gjitha veprimet dhe punët që janë të ndershme. Ose më mirë të themi, gjdo gjë prej cilës njeriu pret një përfitim qoft të shpejt apo të më vënshën, është mirë që në të njetën të ipet përparsi të vjetërve. 17:57 Një grumbull njerëz hyj në një vend, atëher i riu i e përparsi të vjetrit që të hyj i pare, tërsa dëshirojnë të ullen, i riu i e përparsi të vjetrit që të ullet para ti, ose edhe i ofron vendin më të mirë dhe më të përstatëshmë për të ullur, dhe nëse ka nevoj për të zgjedhur vendin më të papërstatëshmë, atëher i riu e zgjedh për vete atë që ofron më pak komoditet, nërsa atë që është më komod dhe më i mirë. 18:24 Shembul, në një hadith të njohur qëndron se disa djelmosha kan ardhur nga një 18:53 Nga një vend i largët dhe kanë qëndruar tek Muhammedi s.a.v. për disa netë reshtë. Dhe aty kanë mësuar gjëra të fesë, gjëra të adhurimit, të ibadeteve, regula, dispozita e kështu meral. Pasta i thot transmituasi i hadithit Malik ibn e l-Huwerith, thot kur i dërguar i Allahut vrejti në ftyrat tona, se ne jemi përmaluar në kakapur nostalgia për familjarët tanë, 19:19 Në dha leje që të kthehemi dhe nga edha një udhëzim përfundimtar, se si të përfitojmë për i gjithasaj që kishim mësuar gjatë atyre ditëve. Në tha, kur të shkoni në shtëpit tuaja, kur të vi i koha e namazit, njeri për i juve le të thëras e zanin, ndërsa më i vjetri për i juve le të dal imam. Në verzion tjetër të kti hadithi, 19:44 qëndron njëri për juve le të atras e zanin, ndërsa mëj dituri për juve le të dal imam, e nëse janë dy njerëz me nivell të barabart të dituris, atëher i vjetri ka përparsi. Që të në thotë se vjetërsia, mosha e shtyër, gjithë një i jep njëri ju të përparsi për shumë aspekte. Aspekte i parë është se te ka i gjindet përvestjera është edhe përvoja, te ka i gjindet edhe mençuria, edhe maturia, edhe urtsia. 20:12 Te ka i gjindet ndoshta në një koptim që ne muslimanët dojtë ta kemi parasysh, edhe mundësia që ajë gjatjetës së ti t'i ketë shërbujer Allahut më tepër, të ketë bër i badet më tepër, dhe ne kësisoj të konsiderojmë se njëri u i vjetër është më i mirë sesa që jemi ne, nga se ajë ka arritur gjatjetës së vetë, të bëj vepra më të mira më tepër sesa kemi arritur që të bëjmë ne. Edhe në aspektin juridik, islami i ka kushtuar një rëndësi të veçantë, 20:43 njerëzve në moshën e shtyër. Shumica e dispozitave, po sa qërisht ato në cilat mundësia, qofta e fizike, apo edhe tjera, vjen shpreje për të qenë kusht apo para kusht që një gjëtë jetë e obliguar, në ato dispozita, papik të dushimi, njerëzit e moshuar i kanë disa letësimet cilat ndoshta njeriu me aftësi normale nuk i gëzan. 21:13 Në shumë raste, Muhammedi s.a.v. i ka marë parasysh gjendje në njerëzve në moshtë të shtyër, delisa i ka mësuar njerëzit në përgjithsi për disa dispozita të veçanta, ose kur ata i janë drejtuar ati për të kërkuar zgjidhje për problemet e tyre, ose përgjidhje për pyetjet dhe dilemat e tyre. Njëherë ka ardhur një grua që ta ankohet tek i dërguar i Allahot Muhammedi s.a.v. 21:43 ishte betuar se nuk do t'i afrohe më asaj. Dhe egzistojnë dispozita të veçanta lidhur me rastet këtila. Aj buri i kishte thënë asaj se ti për mua prej sot je sikur në naime. Dhe me kësive primi njeri uska dëshim se ban një gabim shumë të malë në mnjërë që i andalon vetës së vetë që t'ket kontakt atë që e katë lejuar. 22:11 me bashkëshorten e ti. Dhe për ta të i kaluar këtë gjendje, egzistojnë pastaj dispozita shtesë se si ajtë duhet të liroj robër, ose të agëroj dy muaj, ose të ushqej të varëfar, ose kështu me ratë. Dhe kur ajo gruaja erë dhe të i dërguari i Allahut Muhammedi s.a.s. për të të reguar se qëfar ka ndodhër me burin e saj, Muhammedi s.a.s. i tha, le ta liroj një robë në sklavë. Ajo i tha, u i dërguari Allahut, nuk kemi mundësi. 22:40 Po tha atëherë, le të agjeroj dy muaj. Ajo i tha, o i dërguar e Allahut, ajo nuk ka mundësi as të agjeroj, nga se ajo është i shtyër në mosh. Do në thot, kemi të bëjmë këtu me një qift bashkëshorëtor, ku buri është mëj vjetër, bukur mëj vjetër se sa gruaja. Do në thot, buri është i shtyër në mosh, ndërsa gruaja është në një gjendje mesatare. I dërguar e Allahut tha, po atëherë le të ushtejtë gjashtë vjetë të varëfër. 23:07 i tha, ja Rasulallah, me të vërtet, ne nuk kemi me se ti ushqenim ata, i dërguar i Allahut buzë sheshi, dhe i tha, ja, ne do të japim ushqenim, e ju pastaj do të ushqenim ata të varfrit. Pas për fundimit të këtyre instruksioneve dhe udhzimeve dhe lidhur me këtë dispozit, Muhammedi s.a.s. i tha asaj gruaje të porosis ojmater e nderuar, që duke qenë se ti e më erej se buri jyët, të porosis që të kujdesesh për te. 23:36 nga se ajo shti shtyër në mosh dhe ka nevoj pa dyshim për përkujdesin tënde dhe përkujdesin e të tjerve në përgjithsi. Nuk është vetëm kjo, por ka edhe shumë regullat tjera cilat vërtet të regojnë lehtësin e islamit e posa qërështë marjen parasysh të gjendje së njerëzve të shtyër në mosh. Kur është në pyetje në amazi për shemblë, i moshuari nëse nuk mund të falet duke qëndruar në këmbë, ati i lejohat që të falet ullur. 24:02 Nëse nuk mundet as ulur, i lejohet që të falet i shtrir apo i mbështetur e kështu me radhë. Gjithashtu i shtyri në mosh, i lejohet që të mos agjeroj. Madje, nëse e ka gjendjen të atil që nuk pritet përmirsim i shëndetit të ti, ai lirohet prej agjerimit për gjithmon, pa patur nevoj të kompenzoj të njëtin me agjerim, por do të kompenzoj me shpagim material nëse i alejoj një gjithë të til mundësit e tia. 24:30 Edhe prezenca e të vjetërve në gjemat dhe në gjami tona gjithashtu është rëthan e cila mirët parasysh për tja përshtatur prezencës së tyre mënyrën e faljes gjatsin e namazit e kështu më radhë. 24:50 Ishte një prej shokëve të Muhammedit sallallahu aleyhi ve sellem, i cilin në një lajë prej lajëve të Medinas, dil të imam, u prin të muslimanve në namaz. Mirë po nga dashuria e ti e madhe për Kur'anin dhe për namazin, aje zgjaste namazin bukur shumë, derisa disa njerës erdhen dhe uankuan të ki dërguar i Allahot Muhammedit sallallahu aleyhi ve sellem, me qërast aje e thiri Muadhin dhe e qortoi ashper. I tha o Muad, kur të falesh. 25:18 ose që cili do pri juve që të falet, duke uprir muslimane, duke qenë imami muslimaneve në namaz, atër namazin le ta lehtsoj maksimalisht, nga se prapa ti falet i moshuari, falet i sëmuri, dhe falet ai i cili kando një nevoj të veçant, e që koha nuk i premtan që të zgjatë në namaz bashkë me ty. Të nderuar shikues, janë të shumëta ato pamje dhe ato skena ku, 25:48 Muhammedi s.a.v. paraciste edhe të regon të një butësi të veçantë me të shtyrit në moshë dhe të moshuarit. Gjithashtu edhe në kushtet më të vështira, edhe në situatat më të rënda, ajë gjithë një të regohi shumë i kujdeshëm me të vjetrit. Si i trajton të Muhammedi s.a.v. të vjetrit në rast të konflikteve dhe luftrave. Si i u thëzon të Muhammedi s.a.v. 26:17 Ushtara këtë, komandantët, që të silen me të vjetrit në rast të luftrave, për këtë dhe për gjera tjera, dhëtë një joftohemi në piesën e mbetër të emisionit pas një shkëputje të shkurëtër, andaj qëndroni meni. Të ndëruar, shikues, mirë se u këthyëm sërishë së bashku në piesën e mbetër të emisionit atje ku borojnë virtytet. 27:30 Jemi duke folur për një tem shumë të rëndësishme, jemi duke folur për trajtimin që u bënte i dërguari Allahut Muhammedi s.a.s. të moshuarve, dhe kjo pa dyshim se është një prej virtyteve shumë të mëdha me cilat veqohet dhe dalohet Muhammedi s.a.s. si njeri i madhë. Sitë mos jetë i madhë ai i cili madhështin e vetë e shëndron në ur kalimi për atat cilat nuk e posedoj një gjëtë të tjilë. Sitë mos jetë i madhë ai njeri i cili 28:00 forcen, fuqin, ndikimin e vetë e mobilizon që në përmjet ti të tjeret të përfitojnë e jo a i vetë. Muhammedi sallallahu a.s. jo vetëm me praktikën dhe gjestet e ti, por edhe me fjalet e ti edhe me mësimit e ti, u dhëzoj ka ajo e cila është më e mira në këtë drejtim. Situatat më të veçanta dhe më specifike, krizat e ndryshme me cilat balafaqoheshin, 28:30 Në anën tjetër, edhe kur dërgon të ndonje ekspedit ushtarake, 28:59 për të ndëshkuar dikend, ose për të paraprir ndonjë sulmë, respektivisht ndërmerte ndonjë ekspedit mbrojtëse, Muhammedi sallallahu a.s. kur ishtë në pamunësi për të marë pjesë aktivisht vetë në ato ekspedita ushtarake gjithë një i kshilante komandantët të cilët i emrante. Atyre ju thante... 29:23 hecni me emrin e Allahut, në rrugën e Allahut, luftojni atat cilët e luftuan Allahun të dërguarin e ti dhe muslimanat. Mirë po, asë sesim mos vrisni do një të vjetër të moshuar, mos vrisni gra dhe fëmi. Në anën tjetër u drejtojë gjithashtu me kshilë që të mos plachkisin, të mos dëmtojnë pasuri dhe të jenë bamires. 29:50 edhe në kohën kur njeriu më spaku ka mundësi të jetë bamires, në kohën e konfliktit dhe të luftës, duke ua përkujtuar atyre se, innallaha juhebul maqsinin, Allahu i don atat cilet janë bamires. Pra muslimani, edhe kur luftan, edhe kur armitsohet, gjithnje e ka parim të vetin, të pat jetër sueshëm, bamirsin, edhe luftën kur e ban, e ban mirë, edhe armitsin kur e ban, e ban me kritere dhe jo armitsi. 30:19 të pakontroluar e cila gjithnja mund të bie dhe mund të siel vetëm shërë dhe të këqia. Kësi soj Muhammedi s.a.s. gjithnja i kursente të moshuarit, gjithnja i kursente pleçt edhe nëse ata bënin pies në taborin e armikut. Pra i vjetri nuk ishte e lejuar që të vritej përveç nëse hasej si luftetar i armatosur, i pajisur në vijen e frontit. Përndryshe, nëse nuk ishte i këtil, 30:49 jetëa e ti ishte e kursyër, ma di mund të themi si jetëa e ti ishte e shëjnët dhe e paprekshme me porosin e Muhammedit s.a. Kemi shumë raste të ndëruar shikues të cilat dëshmojnë se si Muhammedit s.a. kishte sielje shumë të veçantë ndaj të vjetërve duke e patur parasysh një kriter, ajo ishte vjetërsia dhe mosha e tyre. 31:15 Do të përmendim disa vetëm sa për të ilustruar madhështin e personalitetit të Muhammedit sallallahu a.s. Për të treguar dhe për të paracitur madhështin e këti personaliteti i cili jo vetëm për ne muslimanat, por për të gjithë njerëzit dashamirët e të sëvërtetës. Për të zdo njeri që është dashamir i të mirës, duhet të shërbesi burim frymzimi për sielje të mirë dhe korekte. 31:44 dhe humanizm. Njëherë, erdi një njeri të Muhammedi sallallahu a.s. A njeri, quhej Otbe i bën Rebia, ishte një prej kundërshtarëve më të fuqishën të Muhammedi sallallahu a.s. dhe të misionit të ti. Ishte një prej armisheve më të mëdhej të islamit dhe të muslimanve. Erdi kën njeri, gjoja për të biseduar me Muhammedi sallallahu a.s. Dhe i tha, o Muhammedi, dua të bisedoj me ty, andaj të lutem më dëgja. 32:14 uull i dërguari Allahut Muhammedi s.a.v. pranti dhe filluan të bisedojnë. A i filloj të apëste, o Muhammedi, a pretendon ti si je më i mirë dhe më i menqur se Abdullahu, baba e ytë? A pretendon si je më i mirë dhe më i menqur se Abdul Muttalibi, gjyshi ytë? A je më i mirë dhe më i menqur se filani, se tjetri, se i treti, se i katërti? Dhe Muhammedi s.a.v. vetëm e dëzhante. Nga se, i thot këplaku, 32:44 Si kur ti të thush se je mëj mirë dhe mëj menqur se ata, atër unë do të kuptoj se ti e një arogant dhe mendjelartë. Nëse thua se ata janë mëtë mirë dhe mëtë menqur se ti, atër qfar ke ti që ata i adhuruan idhuit e ti nuk i adhuran. Ata ishin idhuitar si kur se ishin shumica e shosiris me kase, ndërsa ti e konsideron të gabuar atë besim edhe kundërshton ate. 33:13 Vajdoj të fliste edhe gjera tjera, ndërsa Muhammedi s.a.s. e shqicante drejt në ftyrë dhe nuk i akthente asni fjalë. Pas përfundimit të një bisedet të gjatë, në cilën nuk munduan ofendimet, nuk munduan fyrjet, nuk munduan provokimet, që kjo njëri i shtyrë në mosh i abante Muhammedi s.a.s. ju drejtua. 33:40 me një butësi maksimale Muhammedi s.a.v. edhe i tha, o utbe, a e përfundove? Kjo i tha, po, kretë qka pata për të thënë, i thash. Atër tha të lutëm, më dëgjoh edhe ti mua të them edhe unë diqka. Dhe filloj Muhammedi s.a.v. tja citoj ati disa ajet e nga surëja fusilet. Në këtë mënyr, Muhammedi s.a.v. komunikoj me një 34:07 kundërshtarë të vetin, me një armik i cili erë dhe i gjoja për të biseduar me të, mirë po biseda më ste përmi ishte e përçendruar në fyrje, ofendime, provokime, e kështu me radhë, me gjitha të Muhammedi s.a.s. beti i qetë, duke i ruajtur duke i ruajtur shenjat identifikueset të personalitetit të vet, i cili në asë një mënyrë të keqen nuk e këthente me të keqe, por e këthente me të mirë. Kemi një ras tjetër, 34:36 Shumë interesant se si Muhammedi s.a.v. e trajton të të moshuari. Pasin dodi lufta e bedrit, një prej bive të ebusufianit ra në robri në duar të muslimanve. Dhe ne e dim se trajtimit që muslimanat u banin robreve të luftës ishte shumë human. Disa prej tyre i lironin nëse familjarët angazhojshin që ti shpaguanin materialisht. 35:07 kë i mëson të disa musliman shkrim legjim, disa të tjerve thjesht u afalnin lirin e kështu me radhë. Mirë po, i bire e bu sufjanit askus nuk u interesua për të. Madje i than e bu sufjanit, pse nuk shkon që të kërkosh bire në tëndë që ta lirojnë muslimanet. A i tha, mua një djallë muvra në luft, kë i dyti nëse u duhet gëta mbajnë. Pas një kohë, një plak musliman nga Medineja, 35:37 njësët për të shkuar në mek për të kryer umrën. Egzistante një marveshje e pashkryar në mes muslimanve dhe kurejshetve që ishin idhujtar. Që nëse ndonjëri prej muslimanve vije për të kryer umrën ose apo haqin, që ata mos të trajtonin si luftetar dhe kësisoi as mos të azinin rob e as mos të ibonin ndonjët të keqe. Mirë po, e Busufjani e shfridzoj rastin dheri sa e kishte të birin në robrit të këmuslimanët 36:07 e zuri rob këtë plakon. Erdhen bitë e plakot të Muhammedi s.a.s. dhe i thanë, oj dërguari Allahot, e bu Sufjani e ka kapur baba në tonë, e ka zënë rob, andaj të lutemi të na e falesh djalin e e bu Sufjani që ne të alirojmë në mnyrë që në përmjet ti të alirojmë baba në tonë dhe Muhammedi s.a.s. në asë një moment nuk hezitoj ti përgjigjet kërkesës së tyre, për arsye se në esencë ai asë që kishtë të dëshirë që njerëzit të vritëshin. 36:35 ose të robroheshin, ose të dëmtoheshin në qëfar do mënyre. Ashtë edhe një ras tjetër që gjithse si ashtë tregues i mirë për madhështin e personalitetit të Muhammedit s.a.s. dhe për virtuitet e tia. Kur ndodhe i qlerime i Mekës, hyri Muhammedit s.a.s. si nga dhënjimtar në Mekë. Babaj i Ebu Bekrit, i quajtur Ebu Kohafa, akoma nuk e kështë pranuar islamin. 37:05 Dhe Ebu Bekri nëzitoj të këbabaj i vetë për të kërkuar për e ti që të pranoj islamin, për të athirur atën e islam. Dhe ajë u bindë se vërtet kështë ardhur koha që të bëhet musliman. Babaj i Ebu Bekrit ishte ishtyrë në mosh, ishte plak i vjetër. Dhe e solën të Muhammedi sallallahu aleyhi wasallam, kur hynë mrenda, Ebu Bekrit i tha ja Rasulallah, kjo është babaj i im dhe e kam sielur këtu që të pranoj islamin në prezencën tënde. 37:34 Muhammedi s.a.v. jadha një përgjegje interesante mikut dhe shokut të ti më të ngusht e bubekrit. I tha, pse o e bubekër e ke munduar plakon, pse nuk më të regove dhe unë do të shkoja në shtëpin e ti që ai të apranoj islamin në prezencën time. E bubekri u përgjegjë, o i dërguarja Allahot, këtë duhet të vi të këti e jo ti të shkosh të kë ai, dhe ai e pranoj islamin. 38:00 në prezencën e Muhammedit sallallahu aleyhi wasallam. Pastaj në shenë respekti dhe mëshire e dashurie që të regojë Muhammedit sallallahu aleyhi wasallam ndaj këti plaku të shtyër në mosh, i tha të birit e bubekrit o e bubekër mëre plakun edhe flokët e thinjura dhe mjekrën e thinjur, lueja me kanë lë të duket më i ri se sa ashtë. Kësi soj Muhammedit sallallahu aleyhi wasallam të regonë dashurin dhe dhe mshurin e ti ndaj të vjetërve. 38:30 Të ndëruar shikues, ajo që në amson islami lidhur me qëndrimin, sieljen, mshiren që duhet të tregojmë dhe kujdesin dhe të vjetërve, mund të përfshihet në disa pika. Ashtë përgjithësie të gjithëve që të silen mirë me të vjetërit të ndërojnë dhe të i respektojnë ata. Pastaj, ashtë obligim i shdo njerit individ. 38:55 që saher që ti i petë rasti dhe mundësia që të tregojë respekt dhe nderë maksimal për të vjetrin, duke i dhenë ati përparsi në hyrje, në dalje, në ulie, në ushqim, në pije, ma gjinë nëse ka nevoj edhe në të qenit imam i gjematit, nëse të dytë janë të një niveli të barabart të kualifikimit apo të aftësis profesionale. Në anën tjetër, gjithashtu, 39:23 Dojtë të kihën parasysh edhe lehtësimet e mdhatë të cilat i ka bërë islami dhe i ka vlerësuar islami si dispozitat të veçanta e që u referohen njerëzve të shtyër në moshë. Nëse Allahu i madhruar e ka pata arsueshme që plesht dhe të vjetrit t'i trajtoj në mnyrë të veçantë kër e në pyetje dispozitat islame, atëherë në aspektin e sjeljes dhe të mirë sjeljes, ne jemi shumë më të thirur që të njetit. 39:52 ti trajtojmë në mënyrë shumë të veçanë. Për këtë kemi shembulin më të mirë të i dërguari Allahut Muhammedi sallallahu a.s. A të e gjejmë frimzimin, a të e gjejmë edhe formulën më të mirë për të bërë sjelje të këtil, andaj duhet të jemi të sjelëshëm edhe të më shirëshëm me të vjetrit nga se kështu në mësan islami. Me kach e përfundojmë këtë takim tonin, duke mbetur me shprejt se Allahu madruar dhe të në dhëroj kënatësin edhe mundësin që të tak 40:22 Tere në takimin e arco, jullë në përkvidesim e Allahot fëqe plot, vësëllamu aleykum vërrahmetullahi vërekat.